TIẾT 29 - SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN (tiếp theo)

Đáp án: - Nông nghiệp: + Khuyến khích sản xuất + Mở rộng diện tích trồng trọt + Ruộng tư ngày càng nhiều nhưng ruộng đất công làng xã vẫn chủ yếu Được phục hồi và phát triển - Thủ công

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi :

Trình bày tình hình nông nghiệp và thủ công nghiệp

thời Trần sau chiến tranh ?

Đáp án:

- Nông nghiệp:

+ Khuyến khích sản xuất

+ Mở rộng diện tích trồng trọt

+ Ruộng tư ngày càng nhiều nhưng ruộng đất công làng xã vẫn chủ yếu

Được phục hồi và phát triển

- Thủ công nghiệp: Rất phát triển

+ Do nhà nước quản lý, gồm nhiều ngành nghề khác nhau

+ Các ngành nghề thủ công trong nhân dân cũng phát triển mạnh

1 Đời sống văn hoá:

TIẾT 29 BÀI 15:

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN

(tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

- Tín ngưỡng cổ truyền: thờ cúng tổ tiên, các anh hùng

dân tộc (Tục thờ Thành hoàng làng),

- Đạo Phật: tuy vẫn phát triển nhưng không bằng thời Lý.

m¸y nhµ n íc

- Các hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian: ca hát, nhảy

múa, chèo tuồng, các trò chơi…vẫn duy trì, phát triển.

- Tập quán sống: đi chân đất, áo quần đơn giản

Kể tên một vài tín ngưỡng trong nhân dân?

Tình hình Phật giáo và Nho giáo

so với thời Lý như thế nào?

-

CHÙA YÊN TỬ (Quảng Ninh)

NHẢY MÚA

CA HÁT

MÚA RỐI NƯỚC

ĐUA THUYỀN

LỄ HỘI ĐỀN HÙNG

THI ĐẨY GẬY

ĐUA THUYỀN

LỄ HỘI CHỌI TRÂU ĐẤU VẬT

• Để ghi nhớ công ơn của vị

vua Phật Việt Nam, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh

đã quyết định cho Tỉnh hội Phật giáo Quảng Ninh dựng tượng đồng Phật hoàng

Trần Nhân Tông Theo thiết

kế, thân tượng cao 9,9 mét, nặng 100 tấn với kinh phí gần 80 tỉ đồng Ngày

16/12/2009 (1/11 âm lịch) khởi công công trình này nhân Đại lễ kỷ niệm lần thứ

701 ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (3/11/1308) Tượng được dựng tại khu vực tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng, khu di tích Yên Tử.

Phối cảnh tổng thể khu vực đặt tượng

đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông

TIẾT 29 BÀI 15: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN ( Tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

1 Đời sống văn hoá:

CHỮ NÔM CHỮ HÁN

TIẾT 29 BÀI 15 BÀI 15 : SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN (Tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

1 Đời sống văn hoá:

…Nay các ngươi ngồi nhìn chủ nhục mà không biết lo; thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn Làm tướng triều đình đứng hầu quân man mà không biết tức; nghe nhạc thái thường đãi yến sứ ngụy mà không biết căm Có kẻ lấy việc

chọi gà làm vui; có kẻ lấy việc cờ bạc làm thích ( ) Nếu bất chợt có giặc

Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không đủ đâm thủng áo giáp của giặc; mẹo cờ bạc không đủ thi hành mưu lược nhà binh Vườn ruộng nhiều không chuộc nổi tấm thân ngàn vàng; vợ con bận không ích gì cho việc quân quốc Tiền của dẫu lắm không mua được đầu giặc; chó săn tuy hay không đuổi được quân thù Chén rượu ngọt ngon không làm giặc say chết; giọng hát réo rắt

không làm giặc điếc tai Lúc bấy giờ chúa tôi nhà ta đều bị bắt, đau xót biết

chừng nào!

…Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc đặt mồi lửa dưới đống củi là nguy cơ; nên lấy điều kiềng canh nóng mà thổi rau nguội làm sợ Phải huấn luyện quân sĩ, tập dượt cung tên, khiến cho ai nấy đều giỏi như Bàng Mông, mọi

người đều tài như Hậu Nghệ, có thể bêu đầu Hốt Tất Liệt dưới cửa khuyết, làm rữa thịt Vân Nam Vương ở Cảo Nhai Như vậy chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền mà bổng lộc các ngươi cũng suốt đời tận hưởng; chẳng những gia thuộc ta được ấm êm giường nệm, mà vợ con các ngươi cũng trăm tuổi sum vầy; chẳng những tông miếu ta được hương khói nghìn thu mà tổ tiên các ngươi cũng được bốn mùa thờ cúng; chẳng những thân ta kiếp này thỏa chí, mà đến các ngươi, trăm đời sau còn để tiếng thơm; chẳng những thụy

hiệu ta không hề mai một, mà tên họ các ngươi cũng sử sách lưu truyền Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui chơi, phỏng có được không?

(Trích Hịch tướng sĩ - Trần Quốc Tuấn)

Rồi vừa đi vừa ca rằng:

“Sông Đằng một dải dài ghê, Sóng hồng cuồn cuộn tuôn về bể Đông Những phường bất nghĩa tiêu vong,

Khách cũng nối tiếp mà ca rằng:

“Anh minh hai vị thánh quân, Sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh Giặc tan muôn thuở thanh bình,

Bởi đâu đất hiểm cốt mình đức cao.”

PHÚ SÔNG BẠCH ĐẰNG (Trương Hán Siêu)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

3 Giáo dục và khoa học – kĩ thuật.

* Giáo dục:

- Trường học mở ra ngày càng nhiều

- Các kì thi được tổ chức thường xuyên hơn.

Em hãy trình bày vài nét về tình hình giáo dục thời Trần Em có nhận xét gì về tình hình đó?

TIẾT 29 BÀI 15:

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN

(tiếp theo)

VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM

- Năm 1247, quy định chọn Tam khôi (Trạng

nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) trong kì thi Đình.

- “…Năm 1246, nhà Trần định lệ thi thái học

sinh (tiến sĩ) 7 năm một lần thi.

- “ Phép thi thời Trần 7 năm một khoa, đặt ra tam khôi, điều lệ mỗi ngày một nghiêm ngặt,

ân điển mỗi ngày một long trọng, công danh

do đó mà ra, nhân tài đầy rẫy, so với thời Lý thì thịnh hơn nhiều”.

( Khoa mục chí- trong Lịch triều Hiến chương loại chí)

TIẾT 29 BÀI 15 BÀI 15 : SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN (Tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

3 Giáo dục và khoa học – kĩ thuật.

* Giáo dục:

- Quốc tử giám được mở rộng.

- Trường học mở ra ngày càng nhiều

- Các kì thi được tổ chức ngày càng nhiều.

- Sử học: “Đại Việt sử kí” (1272)

- Quân sự: “Binh thư yếu lược”

- Y học: có danh y Tuệ Tĩnh.

- Hồ Nguyên Trừng và các thợ thủ công chế tạo được

súng thần cơ và đóng các loại thuyền lớn,

Em hãy trình bày vài nét về khoa học – kĩ thuật thời

Trần?

Tuệ Tĩnh - ông tổ của ngành thuốc Nam

Tuệ Tĩnh là danh y Việt Nam đã mở đường cho sự nghiên cứu thuốc nam, xây dựng nền móng cho Y học dân tộc của nước nhà Ông đã tổng hợp và để lại những bài thuốc kinh nghiệm quý báu cho khá nhiều bệnh tật

Ðó là một tài liệu có giá trị lớn cho

sự thừa kế và phát huy vốn cũ y dược của nhân dân ta, thật là một cống hiến rất lớn của ông.

TIẾT 29 BÀI 15 BÀI 15 : SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN (Tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

4 Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc.

Các công trình nổi tiếng: Tháp Phổ Minh (Nam Định), thành Tây Đô (Thanh Hoá), tượng hổ, sư tử,…hình rồng khắc trên đá,…

Em hãy kể tên một

số công trình nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc nổi tiếng thời Trần?

Thành nhà Hồ Tháp Phổ minh

HÌNH ĐẦU RỒNG MEN LỤC

SƯ TỬ Ử T Hổ

* Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển rực rỡ của

nền văn hóa Đại Việt thời Trần?

- Giáo dục, thi cử phát triển nên có nhiều nhân tài phục vụ đất nước.

- Sau các cuộc kháng chiến chống Mông –

Nguyên đầy gian lao, lòng tự hào dân tộc, lòng yêu quê hương, đất nước và ý thưc tự cường dân tộc được khơi dậy trong các tầng lớp nhân dân.

TIẾT 29 BÀI 15 BÀI 15 : SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN (Tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ

1 Đời sống văn hoá:

2 Văn học:

3 Giáo dục và khoa học – kĩ thuật.

4 Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc.

* DẶN DÒ:

- Học bài

- Chuẩn bị bài mới: Sự suy sụp của nhà Trần cuối TK XIV (Mục I)