Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận so sánh 1.. Chiều hồn , con người trong từng giới, từng loài, “ ” mười loài là những loài nào với những nét cộng đồng phổ biến, điển hình cho từn
Trang 3Thao tác lập luận so sánh
I Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận so sánh
1 Tìm hiểu ngữ liệu
a Đọc ngữ liệu
Yêu người đó là một truyền thống cũ Chinh phụ ngâm , Cung “ ” “
oán ngâm khúc đã nói đến con người Nhưng dù sao cũng là mới bàn ”
đến một hạng người Với Kiều , Nguyễn Du đã nói đến cả xã hôi người “ ”
Với Chiêu hồn thì cả loài người được bàn đến ( ) Chiêu hồn , con “ ” … “ ”
người trong cái chết Chiều hồn , con người trong từng giới, từng loài, “ ”
mười loài là những loài nào với những nét cộng đồng phổ biến, điển
hình cho từng loài một ( )” …
Tôi muốn nói đến bài văn Chiêu hồn , một tác phẩm có một không “ ”
hai trong nền văn học chúng ta (Nghĩ mà xem, trước Chiêu hồn chưa “ ”
hề có bài văn nào đem cái run rẩy mới ấy vào văn học Sau Chiêu “ ” “
hồn , lại càng không.) Nếu Truyện Kiều nâng cao lịch sử thơ ca, thì ” “ ”
Chiêu hồn đã mở rộng địa dư của nó qua một vùng xưa nay ít ai động
tới: cõi chết.”
Trang 4Thao tác lập luận so sánh
b Phân tích ngữ liệu
- Luận điểm của đoạn trích:
“Yêu người là một truyền thống cũ Nhưng mỗi tác phẩm lại thể hiện khác nhau.
Văn Chiêu hồn là tác phẩm có một không hai trong nền “ ”
văn học Việt Nam
- Thao tác lập luận được sử dụng: Thao tác lập
luân so sánh
+ Đối tượng được so sánh: “Văn chiêu hồn”
+ Đối tượng so sánh: “Chinh phụ ngâm , ”
“Cung oán ngâm khúc , Truyện Kiều” “ ”
Trang 5Thao tác lập luận so sánh
- Điểm giống và khác nhau giữa các đối tượng:
thương con người
+ Khác:
người
chết
“Truyện Kiều nâng cao lịch sử thơ ca, Chiêu hồn mở rộng ” “ ”
địa dư thơ ca vào tận cõi chết
Trang 6
- Mục đích so sánh: So sánh để thấy “Chiêu hồn là tác phẩm có ”
một không hai của văn học Việt Nam
- -> Qua so sánh ta thấy cụ thể sinh động hơn ý của tác giả
2 Kết luận
- Khái niệm: Lập luận so sánh là thao tác nhằm làm sáng rõ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác.
- Mục đích: Làm sáng tỏ, làm vững hơn cho luận điểm của ngư
ời viết
- Yêu cầu:
+ Tìm nét giống và khác nhau giữa các đối tượng được so sánh + Có nhận xét, đánh giá chính xác về các đối tượng.
Trang 7Thao tác lập luận so sánh
II Cách so sánh
1 Tìm hiểu ngữ liệu
a Đọc ngữ liệu
Làm sao trong đêm tối ngày xưa đó, Ngô Tất Tố đã mò ra
được những thực tế đó và trong đêm tối, ông lụi hụi thắp được
bó hương mà tự mình soi đường cho nhâ vật mình đi? Lúc đó, không phải là không ai nói về hàng xóm dân cày, nhưng người
ta nói năng khác ông, người ta bàn cải lương hương ẩm, người
ta xoa xoa mà ngư ngư tiều tiều canh canh mục mục Còn Ngô Tất Tố thì xui người nông dân nổi loạn Cái cách viết như thế, cái cách dựng truyện như thế, không là phát động quần chúng nông dân chống quan Tây, chống vua ta thì còn là cái gì nữa
Trang 8Thao tác lập luận so sánh
b Phân tích ngữ liệu
Tố với các quan niệm:
+ Cải lương hương ẩm ( thay đổi ăn uống, những hủ tục ở làng
quê)
gia súc)
- Mục đích của sự so sánh: Chỉ ra ảo tưởng của hai quan niệm trên, Nguyễn Tuân đã làm nổi bật cái đúng của Ngô Tât Tố: Người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ bóc lột, áp bức mình
Trang 9Thao tác lập luận so sánh
2 Kết luận
- Có hai dạng so sánh:
+ So sánh tương đồng
+ So sánh tương phản
- Cách thức so sánh:
+ Đối tượng đưa ra so sánh phải có mối liên quan với nhau về một mặt, một phương diện nào đó.
+ So sánh phải dựa trên tiêu chí rõ ràng
+ Kết luận rút ra từ sự so sánh phải chân thực, giúp cho việc
-> Ghi nhớ: SGK trang 80–
Trang 10Thao tác lập luận so sánh
III Luyện tập
Bài tập SGK
những mặt: Văn hoá (văn hiến), lãnh thổ (núi sông bờ cõi đã
Tống , Nguyên), hào kiệt
ớc độc lập tự chủ ý đồ muốn thôn tính, muốn sáp nhập Đai Việt vào Trũng Quốc là hoàn toàn trái đạo lí, không thể chấp nhận được.
- Đoạn trích mở đầu bài cáo Nó thể hiện lập trường ý thức dân tộc Nó là cơ sở của lẽ phải, niềm tin, chân lí của chính nghĩa Sức thuyết phục không chỉ ở nội dung mà còn ở hình thức lập luận
Trang 11Thao tác lập luận so sánh
Bài tập bổ sung: Câu văn, đoạn văn nào sau đây có sử dụng thao tác lập luận so sánh?
a Tôi nghĩ: hi vọng là cái vốn chẳng phải là có, cũng không phải
là không có Nó cũng như con đường trên mặt đất; kì thực
trên mặt đất vốn làm gì có đường Người ta đi mãi thì thành
b Trong tiểu thuyết Lão Go-ri-ô, Ban-dắc chú ý đầy đủ cả hai phương diện kể và tả, đặc biệt là tả Ngay ở những trang đầu tiên của tác phẩm, nhà văn đã miêu tả rất tỉ mỉ, đến từng chi tiết bên ngoài và bên trong quán trọ của bà Vô-ke, nơi ông
Go-ri-ô thuê trọ Vậy mà trong Đám tang lão Gô-ri-ô tác giả không tả mà chỉ kể, thậm chí kể rất lướt.
Trang 12Thao tác lập luận so sánh
c Trên đời có cái to lớn hơn biển cả, đó là bầu trời Nhưng có cái còn lớn hơn cả bầu trời kia nữa, đó là tâm hồn người (Vich-to
Huy-gô, Những người khốn khổ)
d Cuộc đời này là một tấm gương, mỗi người đều có thể soi thấy bóng dáng của mình Nếu anh chau mày với nó, nó sẽ ném cho anh một khuôn mặt chanh chua Nừu anh mỉm cười với nó, cùng vui với nó, nó sẽ là người bạ vui vẻ thân thiện với anh Cho nên các bạn thanh niên hãy chọn lấy con đường của mình
giữa hai con đường đó (Thác-cơ-rây, Hội chợ phù hoa)
Trang 13Thao tác lập luận so sánh
Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Nắm vững lí thuyết về thao tác lập luận so
sánh
- Hoàn thiện bài tập vào vở soạn
- Chuẩn bị bài mới theo phân phối chương trinh