Lich su 7

b- Phơng tiện thực hiện: - Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt độngtrong thành thị trung đại, những t liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hộitrong

Trang 1

-Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa.

- Hiểu đợc thành thi trung đại xuất hiện nh thế nào?

- Kinh tế trong thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao?

2.T tởng:

- Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dỡng nt cho học sinh về sự phát triểnhợp quy luật của xã hội loài ngời từ CHNL sang xã hội phong kiến

3.Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến

- Biết tận dụng phơng pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xãhội CHNL sang xã hội phong kiến

b- Phơng tiện thực hiện:

- Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt độngtrong thành thị trung đại, những t liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hộitrong các lãnh địa phong kiến

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra phần chuẩn bị, sách vở của hs

3 Bài mới:

Vào cuối TK thứ V, trớc sự tan rã của các quốc gia cổ đại PT, hàng loạt các

v-ơng quốc mới đợc hình thành ở châu Âu nh Anh, Pháp, Tây Ban Nha, ý Để hiểu

đ-ợc sự hình thành XHPK châu Âu , đặc trng cơ bản của lãnh địa PK, sự r5a đời, hoạt

động của thành thị trung đại, chúng ta cùng tìm hiểu ND bài học hôm nay

H:Đọc sgk phần 1

G: Dùng lợc đồ +giảng

- Từ thiên niên kỉ I tcn các quốc gia cổ đại

phơng Tây Hilạp, Rô Ma phát triển tồn tại

đến thế kỉ V

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc

Rô-ma, ngời Giéc-man đã làm gì?

? Sau đó ngời Giéc Man còn làm gì?

- Chia ruộng đất, phong tớc vị cho nhau

? Những việc làm ấy có tác động nh thế

nào đến sự biến đổi của xã hội phong kiến

1.Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.

*Hoàn cảnh lịch sử.

- Cuối thế kỉ V ngời Giéc Man tiêu diệtcác quốc gia cổ đại phơng Tây lập nênquốc gia mới:

+ Ăng -glô Xắc -xông -Anh+ Phơ -răng -Pháp+ Tây -gốt -Tây Ban Nha+ Đông -ốt -I-ta-li-a

Trang 2

Châu Âu?

- Bộ máy nhà nớc CHNL sụp đổ

- Các giai cấp mới xuất hiện (lãnh chúa và

nông nô)

? Những ngời nh thế nào đợc gọi là lãnh

chúa phong kiến?

? Em hiểu nh thế nào là lãnh địa ?“ ”

(?) Hãy cho biết đời sống của lãnh chúa

và nông nô trong lãnh địa?.

G: So sánh liên hệ với thái ấp, điền trang ở

Việt Nam

? Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa xã

hội cổ đại và xã hội phong kiến ở Châu Âu.

- Xã hội cổ đại 2 giai cấp chủ nô- nô lệ

Nô lệ là công cụ biết nói

- Xã hội phong kiến 2 giai cấp lãnh

chúa-nông nô

Nông nô nộp tô thuế cho lãnh chúa

H:Quan sát H1 sgk, thảo luận nhóm theo

? Em hãy miêu tả lại cuộc sống của thành

*Những biến đổi trong xã hội.

- Tớng lĩnh, quý tộc đợc chia ruộng đất,phong tớc vị-> lãnh chúa phong kiến

- Nô lệ, nông dân-> nông nô (lệ thuộclãnh chúa)

-> Xã hội phong kiến hình thành

2 Lãnh địa phong kiến.

- Lãnh địa: là vùng đất đai rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong đó có lâu đài,thành quách

- Lãnh chúa: Sống xã hoa, đầy đủ

- Nông nô: Đói nghèo cực khổ, chốnglãnh chúa

- Đặc trng: tính chất tự cung, tự cấp,

ơng hội

Trang 3

thị qua bức tranh?

? Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?(vai trò

của thành thị thời trung đại?)

G:Sơ kết

- Vai trò: thúc đẩy sản xuất và buônbán, làm cho xã hội phong kiến pháttriển

4 Củng cố:

- Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài

?Xã hội phong kiến Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

? Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau?

G:Nhấn mạnh: xã hội phong kiến Châu Âu ra đời là hợp quy luật

- Đặc trng cơ bản của lãnh địa phong kiến là đơn vị chính trị, kinh tế độcquyền, tự cấp, tự túc đây là biểu hiện của sự phân quyênc Châu Âu khác với xã hộiphong kiến tập quyền phơng đông

- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy xã hội phong kiến, kinh tếhàng hoá phát triển đồng thời là nguyên nhân làm cho xã hội phong kiến suy vong

Sự suy vong của chế độ phong kiến và

sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu.

a- mục tiêu bài học

- Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí tàu, thuyền

- Su tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí

? Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành nh thế nào?

- Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?

? Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện?

Trang 4

- Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thành thị?

b) Đáp án: Vở ghi mục 1 + 2

3.Bài mới.

- Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hànghoá và mua nguyên liệu nhng những con đờng lục địa đã bị độc chiếm vì vậy ngờiphơng Tây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bắng đờng biển, thị trờng mở rộng,kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội t bảnChâu Âu

H:Đọc sgk

G:Sơ lợc sgk

? Phát kiến địa lí là gì?

Cuộc hành trình đi tìm đờng mới sang

phơng Đông của thơng nhân châu Âu

để tìm vàng ngọc, hồ tiêu (vì con đờng

giao lu buôn bán qua Tây á, Địa Trung

Hải bị ngời ả Rập chiếm)

? Vì sao lại có những cuộc phát kiến

địa lí (nguyên nhân) ?

? Các cuộc phát kiến địa lí đợc thực

hiện nhờ có điều kiện nào?

- Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có

? ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí.

G:Nh vậy các cuộc phát kiến địa lí đã

đem lại một nguồn lợi nhuận khổng lồ

cho giai cấp t sản Châu Âu và thúc đẩy

quá trình tích luỹ t bản nguyên thuỷ

làm cho chế độ phong kiến suy vong,

tạo điều kiện cho t bản chủ nghĩa ra đời

phát triển

G:Các cuộc phát kiến địa lí đã làm cho

việc giao lu kinh tế hàng hoá, văn hoá

đợc đẩy mạnh quá trình tích luỹ t bản

nguyên thuỷ hình thành, đó là quá trình

tạo ra vốn và ngời làm thuê

- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu

+ 1487 Bắc-tơ-mi Đi-a-xơ đi vòng qua cựcNam Châu Phi

+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến ấn Độ

+ 1492 Crít-xtốp Cô-lôm-bô tì ra Châu Mĩ.+ 1519-1522 Ma-gien-lăng đi vòng quanhtrái đất

+ Đem lại những kiến thức về thiên văn,

địa lí, hàng hải, kích thích khoa học pháttriển

+ Mở rộng và thúc đẩy thơng mại

+ Tạo nên quá trình tích luỹ t bản cho tsản Châu Âu

->Làm cho chế độ phong kiến suy yếu tạo

điều kiện cho chủ nghĩa t bản phát triển

2.Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu

Âu.

Trang 5

GV giảng (những việc làm của quý tộc

những tầng lớp nào của xã hội?

- Giai cấp vô sản: nông dân mất ruộng,

nô lệ ngời da đen

-> Ngời làm thuê

G:Tiểu kết

Sau các cuộc phát kiến địa lí, giai cấp

t sản Châu Âu giàu lên nhanh chóng họ

cớp bóc ruộng đất, thuộc địa, tài

nguyên mở rộng kinh doanh, lập trang

trại, công trờng thủ công, kinh tế hàng

hoá phát triển, đây là tiền đề cần thiết

cho kinh tế hàng hoá phát triển cho

một nền sản xuất mới-> Chủ nghĩa t

bản ra đời ngay trong lòng xã hội

phong kiến Giai cấp t sản>< phong

kiến họ đã đấu tranh chống quý tộc

phong kiến, tạo điều kiện cho sản xuất

- Quý tộc, thơng nhân tạo đợc số tiền vốn

để mở rộng SX, kinh doanh, lập đồn điền,bóc lột sức LĐ của ngời làm thuê, trở nêngiàu có -> giai cấp TS

- Những ngời làm thuê bị bóc lột kiệt quệ-> giai cấp vô sản

-> Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đợchình thành

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài

? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu?

ý nghĩa cuộc phát kiến

? Q sản xuất t bản chủ nghĩa Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá phục hng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trựctiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ

2.T tởng:

Trang 6

- Tiếp tục bồi dỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xãhội loài ngời, về vai trò của giai cấp t sản đồng thời qua bài này giúp học sinh thấy đ-

ợc loài ngời đang đứng trớc một bớc ngoặt lớn, sự sụp đổ của chế độ phong kiến mộtchế độ độc đoán, lạc hậu lỗi thời

3.Kĩ năng:

- Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra những >< xã hội t đó thấy đợcnguyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống chế độ phong kiến

b- phơng tiện thực hiện:

- Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu

- Tranh ảnh về thời kì văn hoáphục hng

- Tranh ảnh, t liệu danh nhân văn hoá phục hng

c- cách thức tiến hành:

Đọc, nêu vấn đề, phát vấn, phân tích, thảo luận.

d- tiến trình bài dạy

- Sau cuộc phát kiến địa lí giai cấp t sản đã tòm ra những vùng đất mới giàu

có, thị trờng buôn bán mở rộng, tích luỹ nguồn vốn khổng lồ, họ có tiềm lực kinh tếlớn lao song họ không có địa vị và quyền lợi về chính trị, về giai cấp Vì giai cấpphong kiến là vật cản trở trên con đờng đi lên của họ cho nên giai cấp t sản đã tiếnhành các cuộc chiến tranh chống phong kiến trên các lĩnh vực, vậy cuộc đấu tranhdiễn ra nh thế nào

- Đến thế kỉ XV giai cấp t sản Châu Âu

ra đời đại diện cho một phơng thức sản

xuất mới tiến bộ, giàu có, có vốn và có

cn song không có quyền lợi về chính trị

và địa vị xã hội, họ bị chế độ phong

kiến đóng gim, ràng buộc, họ muốn tự

do kinh doanh-> đấu tranh

? Vì sao giai cấp t sản đấu tranh

chống giai cấp quý tộc phong kiến.

? Phục hng là gì?

- Khôi phục lại nền văn hoá Hylạp Rô

Ma cổ đại sáng tạo văn hoá giai cấp t

sản

? Tại sao giai cấp t sản lại chọn văn

hoá làm cuộc mở đầu cho phơng thức

đấu tranh chống phong kiến?

- Giai cấp t sản đấu tranh chống phong

kiến trên nhiều lĩnh vực, bắt đầu là lĩnh

1.Phong trào văn hoá Phục H ng

- Nguyên nhân của phong trào văn hoáPhục Hng

+ Do bị chế độ phong kiến đàn áp+ Giai cấp T/S không có địa vị về chínhtrị,xã hội ->đấu tranh

Trang 7

vực văn hoá Những giá trị văn hoá cổ

đại là tinh hoa nhân loại, việc khôi

phục nó sẽ tập hợp đợc đông đảo lực

l-ợng chống lại chế độ phong kiến

? Em hãy kể tên các nhà văn hoá khoa

học tiêu biểu mà em biết.

? Theo em thành tựu nổi bật của phong

trào văn hoá Phục Hng là gì

- Khoa học- kĩ thuật tiến bộ vợt bậc,

văn hoá phong phú, thành công trong

? Vai trò của VH Phục hng là gì?

- Phát động quần chúng đấu tranh

chống phong kiến mở đờng cho VH

thuyết này thực sự là một cuộc cách mạngkhoa học

+ Lêôna đơ Vanhxi <14521519> danh hoạ ngời ý

Nội dung t tởng+ Phê phán giáo họi và xã hội phong kiến+ Đề cao giá trị chân chính của con ngời+ Đề cao khoa học tự nhiên

+ Mở đờng cho sự phát triển cao hơn củavăn hoá nhân loại

+ Phát động đấu tranh chống phong kiến

2.Phong trào cải cách tôn giáo

+ Làm cho đạo Ki tô phân hoá thành Đạo Ki tô giáo <cũ>

Đạo tin lành <Tân giáo>

+ Bùng nổ chiến tranh nông dân Đức

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài:

- Vai trò của VH phục hng là lên án nghiêm khắc giáo hội thiên chúa giáo, tấncông vào trật tự PK, đề cao giá trị chân chính của con ngời

- Thực chất của phong trào VH phục hng là cuộc đấu tranh công khai đầu tiêncủa g/c TS với g/c PKđã suy tàn, phát động quần chúng đấu tranh

- T tởng cải cách tôn giáo không tách rời t tởng cải cách xã hội và t tởng nhânvăn của thời VH phục hng, nó tấn công trực tiếp vào giáo hội thiên chúa giáo và chế

độ PK, nó châm ngòi cho cuộc đấu tranh của quần chúng và làm bùng nổ cuộc chiếntranh nông dân

5 Hớng dẫn:

- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK

- CBB: Đọc trớc bài 3SGK

Trang 8

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết 4 Bài 4

trung quốc thời phong kiến

a- Mục tiêu bài học

1.Kiến thức

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền PK

- Những đặc diểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc

2.T tởng

- H hiểu rõ TQ là một quốc gia PK lớn mạnh điển hình ở phơng đông thời cổ

đại, một nớc láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hởng không nhỏ đến tiến trìnhphát triển của lịch sử Việt Nam

3.Kĩ năng

- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ

- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sáchxã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịchsử

Đọc, tìm tòi, phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận nhóm,

G: Dùng bản đồ TQ g/t

Từ 2000 <TCN> ngời TQ đã xây dựng

Nhà nớc trên lu vực sông Hoàng Hà

với những thành tựu văn minh rực rỡ

thời cổ đại, đóng góp to lớn vào sự phát

Trang 9

? Sản xuất thời Xuân Thu chiến quốc có

(G sử dụng bảng niên biểu khắc sâu thời

gian các triều đại cho H)

GV giới thiệu: Lang Li Sơn là ngôi mộ

của Tần Thuỷ Hoàng đợc xây dựng ngay

khi ông mới lên ngôi ở núi Li Sơn phía

đông Hàm Dơng, dài 2,5 km, cao150 m

đỉnh lăng trạm đủ các vì sao ttên trời dới

lăng bố trí sông biển,hàng ngàn binh mã

bằng đất nung, châu báu, vật quí vô kể,

xung quanh có máy bắn tên, đổ thuỷ

ngân tạo thành 100 con sông, biển ở

d-ới

.- Trong mộ gồm 6500 pho tợng tớng sĩ

bằng đất nung Các pho tợng có kích

th-ớc bằng kích thth-ớc ngời thật và đều đợc

tô màu: quần áo màu phấn hồng, phấn

lục và xanh lam; chân tay và mặt màu

phấn trắng; con ngơi của mắt, lông mày

và râu đợc vẽ bằng mực nho; tóc bôi

màu đỏ sẫm hoặc xanh xám Để hoàn

thành những bức tợng này Tần Thuỷ

Hoàng đã huy động hàng vạn thợ điêu

khắc Khi công việc hoàn tất TTH đã

chôn sống những ngời làm việc ở đây vì

- Những biến đổi trong xã hội

+ Quan lại và nông dân giàu chiếm nhiềuruộng đất trở thành địa chủ

+ Nông dân mất ruộng, phải nhận ruộngcủa địa chủ và trở thành tá điền, phải nộphoa lợi cho địa chủ, gọi là địa tô

->Nh vậy là sản xuất phong kiến hìnhthành t thế kỉ III tcn

2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán a.Thời Tần

- Chia cắt nớc thành quận, huyện

Trang 10

đuổi tộc Hung Nô lên tận xa mạc Gô Bi.

-111-110 TCN trinh phục Việt Nam

<Triệu Đà>, 108 TCN diệt Triều Tiên

? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của

? Tác dụng của các chính sách ấy?

G: Vua Đờng thái Tông <599- 649> giỏi

võ nghệ, cung kiếm từ nhỏ dũng khí,

cứng dắn, quả đoán, tính cách hào

phóng ông coi trọng việc dùng ngời giỏi,

tài đức kiêm toàn, coi trọng tình

vua-dân Ông nói: “Vua nh thuyền, dân nh

n-ớc Nớc có thể trở thuyền mà cũng có

thể lật thuyền”, vì thế ông thi hành chính

sách nhợng bộ nhân dân.nhờ chính sách

của ông mà kinh tế phát triển đợc các sử

gia ca ngợi là thời kì “Trịnh Quan thịnh

trị” <Trịnh Quan là niên hiệu của Đờng

thái Tông>

? Em hãy trình bày những chính sách

đối ngoại của nhà Đờng

? Vì sao nhà đờng lại đạt đợc kết quả

+ Cử ngời cai quản các địa phơng

+ Mở khoa thi chọn ngời tài

+ Giảm thuế, chia ruộng đất cho nôngdân, khuyến khích sản xuất

=>Đất nớc phồn vinh, kinh tế phát triển,quân sự, văn hoá

- Chính sách đối ngoại, gây chiến tranhxâm lợc mở rộng bờ cõi, trở thành đất n-

ớc cờng thịnh nhất Châu á

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài

? Em hãy trình bày sự thịnh vợng của TQ dới thời nhà Đờng

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc mục 4+5

Trang 11

Ngày soạn:

Ngày giảng: 7A:

7B:

Tiết 5 Bài 4

trung quốc thời phong kiến

a- Mục tiêu bài học

1.Kiến thức

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

3.Kĩ năng

- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ

- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sáchxã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịchsử

- Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận

Trang 12

3 Bài mới.

a) Giới thiệu bài:

Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dới thời nhà Đờng, TQ lại lâm vào tìnhtrạng chia cắt suốt hơn nửa TK (từ năm 907 đến năm 960) Nhà Tống thành lập năm

960, TQ thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ nh trớc

b) Các hoạt động dạy - học

Hoạt động của thầy-trò Nội dung bài học

GV: Sau loạn An Lộc Sơn nhà đờng

suy yếu, tiết độ sứ các trấn nổi lên

chống nhà Đờng, cớp ngôi lập ra nhà

Hậu Lơng, Hậu Đờng, Hậu Hán, Hậu

Tấn, Hậu Chu Tổng 53 năm, 5 đời, 13

vua sử gọi là thời Ngũ đại đến thời Hậu

Chu Triệu Khuông Dẫn cớp ngôi lập ra

- Nghệ thuật Tống phát triển quang

vinh nhất đồ gốm <men đẹp>

? Chính sách của nhà Tống có tác

dụng gì?

GV: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống thịnh

v-ợng sau đó suy yếu.Trong lúc Tống suy

yếu >< với nhà Kim, Liêu, thì ngời

Mông Cổ nổi lên do Thành Cát T Hãn

cầm đầu thành lập nhà nớc đại Mông

Cổ, lần lợt dệt Kim, Liêu, Tống chiếm

toàn bộ Trung Quốc thành lập ra nhà

Châu Âu, Châu á

? Dới thời Nguyên các ông vua đã thi

? Em hãy cho biết những chính sách

cai trị của nhà Minh- Thanh.

4.Trung Quốc thời Tống- Nguyên.

a.Thời Tống

- Miễn giảm thuế, su dịch

- Mở mang thuỷ lợi

- Khuyến khích phát triển thủ côngnghiệp khai mỏ, dệt, luyện kim, rèn vũkhí

- Có nhiều phát minh mới: In, la bàn,làm giấy, thuốc súng, làm tiền giấy, đồgốm đẹp nhất

=>ổn định đời sống, phát triển kinh tế

5.Trung Quốc thời Minh- Thanh.

- Chính trị:

+ 1368 Nhà Nguyên bị lật đổ- Minh

Trang 13

? Chính sách đó ảnh hởng nh thế nào

đến xã hội Trung Quốc?

G:Trong thời gian đó mầm mống t bản

chủ nghĩa xuất hiện

G:Thời Minh- Thanh tồn tại trong

khoảng 500 năm, tuy còn nhiều hạn

chế song Trung Quốc thời kì này cũng

đạt những thành tựu trên các lĩnh vực

H:Đọc sgk

? Em hãy trình bày nét nổi bật về

thành tựu văn hoá Trung Quốc.

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học

lớn mà em biết.

- Tây du kí, tam quốc diễn nghĩa, Đông

Chu liệt quốc, Hồng Lâu Mộng

- Cố cung là 1 quần thể kiến trúc có

quy mô lớn, có giá trị nghệ thuật và

kiến trúc cao, đợc bảo tồn tốt nhất ở

Bắc Kinh Khuôn viên Cố cung đợc

XD trên 1 khu đất rộng hình chữ nhật,

diện tích 720.000 m2, xung quanh có

t-ờng thành màu đỏ tía, coa tới 10 m

Ven ngoài tờng có hào rộng, 4 góc

thành có 4 cửa ra vào đối diện với

nhau: Ngọ môn, Tây hoa môn, Thần

ngọ môn và Đờng hoa môn, trong đó

Ngọ môn là cửa chính để vào cố cung

H:Quan sát H10 <thảo luận>

? Em có nhận xét gì về trình độ sản

xuất đồ gốm?

-Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét

vẽ điêu luyện-> tác phẩm nghệ thuật

GV giới thiệu về PP làm đồ gốm thời

Minh: Nguyên liệu ban đầu là đất sét

cao lanh, ngời ta sử dụng PP tẩy trừ

những tạp chất nh đá vôi, hạt sạn để

có đợc cao lanh thuần chất mà chế tạo

ra màu trắng của gốm Sau khi dùng

các cao lanh tạo thành "thai gốm", ngời

ta phủ 1 lớp men gốm ngoài, rồi đem

+ Về t tởng: Nho giáo trở thành hệ t ởng đạo đức phong kiến

t-+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhà văn

nh Lí Bạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am + Sử học: Sử kí T Mã Thiên, Hán Th,

Đờng Th, Minh Sử- có giá trị.

+ Nghệ thuật: Hội hoạ, kiến trúc, điêukhắc

Trang 14

nung, sản phẩm có nớc men ngoài

bóng sáng nh pha lê và có màu xanh

mực rất đẹp gọi là xứ xanh

- Hoa văn nổi bật trên sản phẩm bao

gồm những vòng tròn nhỏ xếp đều

nhau, trông nh những đồng tiền xu màu

xanh ở vành miệng ngoài Mặt ngoài

liễn đợc trang trí hình rồng ẩn trong

mây, thân rồng nhơ 1 ngọn lửa bay lợn

giữa sóng nớc mây trời, tợng trng cho

nguồn nớc và mây ma; hình rồng rất uy

nghiêm, có vẩy to, có chân với 5 móng

quặp trông rất dữ tợn, trở thành hình

ảnh tợng trng cho uy quyền phong kiến

của nhà vua

? Em hãy trình bày hiểu biết của em về

khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc

phong kiến.

GV: Đọc t liệu về 4 phát minh lớn

(STK - 27)

- Khoa học:

+ Tứ đại phát minh: Giấy, in, la bàn, thuốc súng

+ Kĩ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai

mỏ

4 Củng cố: ? Em hãy trình bày sự thay đổi của xã hội Trung Quốc thời Minh- Thanh 5 Hớng dẫn: - Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK, làm BT trong SBT - CBB: Đọc trớc bài 5 SGK E- rút kinh nghiệm: - Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động

- Nội dung kiến thức

- Phơng pháp giảng dạy

- Hình thức tổ chức lớp học

- Thiết bị dạy học

Ngày soạn:

Ngày giảng: 7A:

7B:

Tiết 6 Bài 5.

ấn độ thời phong kiến

a- Mục tiêu bài học.

1.Kiến thức:

Giúp học sinh nắm đợc nội dung chính sau:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX

- Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của ấn Độ thời phong kiến

- Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ trung đại

2.T tởng:

- Qua bài học thấy đợc ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn minh của nhiều dân tộc Đông Nam á

3.Kĩ năng:

- Giúp học sinh biết tổng kết những kiến thức trong bài (và cả các bài quốc gia phong kiến Đông Nam á) để đạt đợc mục tiêu bài học

b- chuẩn bị

Trang 15

- Bản đồ ấn Độ, Đông Nam á và một số tranh ảnh về công trình kiến trúc,tranh điêu khắc ấn Độ và Đông Nam á.

c- phơng pháp

Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận

- ở Phơng Đông cùng với sự ra đời của nhà nớc phong kiến Trung Quốc còn

có sự hình thành của nhà nớc phong kiến ở ấn Độ từ rất sớm, vậy nhà nớc phongkiến ấn Độ ra đời và phát triển nh thế nào

? Các vơng quốc đầu tiên của ấn Độ

đợc hình thành ở đâu và vào thời gian

? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng

triều Gúp-ta đợc biểu hiện nh thế nào?

? Vơng triều hồi giáo Đê-li tồn tại

trong bao lâu? Có những chính sách

1.Những trang sử đầu tiên.

- Khoảng 2500 năm tcn xuất hiệnthành thị của ngời ấn Độ

- Khoảng 1500 tcn một số thành thịkhác xuất hiện trên lu vực sông Hằng

- Những thành thị này dần liên kết vớinhau thành nhà nớc Ma-ga-đa

- Cuối thế kỉ III TCN A-sô-ca mở mang

bờ cõi xuống Nam ấn Nhà nớc

ấ n Độ thời phong kiến.

* Vơng triều Gúp-ta: (TK IV-VI)

- Luyện kim rất phát triển

- Nghề thủ công: dệt, chế tạo kim hoàn,khắc trên ngà voi

* Vơng quốc Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)

- Chiếm ruộng đất

- Cấm đoán đạo Hin-đu

* Vơng triều Mô-gôn (XVI- giữa TKXIX)

Trang 16

- Sáng tác VH, thơ ca, sử thi, các bộ

kinh và là nguồn gốc của chữ Hin-đu

? Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi

tiếng của ấn Độ.

GV: Sơ-kun-tơ-la là tác phẩm bất hủ

tiêu biểu cho nền văn học nghệ thuật

của ấn Độ

H: Xem H11 kiến trúc ấn Độ và kiến

trúc các nớc khác

GV GT: Đền hang A-jan-ta đợc kiến

tạo từ TK thứ II TCN đến TK thứ VI

SCN Nét đặc sắc của đền hang này là

những bức hoạ trên vách đá và trên trần

hang, tổng cộng có đến 5ô bức Toàn

bộ các bức hoạ đều tập trung mô tả

những con vật, những nhà quý tộc hoặc

những ngời bình dân Vì thế, tuy gắn

với CS ngời tu hành nhng đền hang

cũng thể hiện cả TG rộng lớn, 1 XH

muôn màu, muôn vẻ Có thể nói tác

phẩm trong hang động A-jan-ta "là

những bông hoa rực rỡ nhất, tiêu biểu

nhất của NT ấn Độ" Đền hang

A-jan-ta xứng đáng là niềm tự hào của nhân

dân ấn Độ nói riêng và nhân loại nói

chung

? Em có nhận xét gì về kiểu dáng các

công trình kiến trúc này?

- Nét giống nhau nhờ ảnh hởng của

kiến trúc ấn Độ

+ Tác phẩm thơ, ca, kịch

+ Bộ kinh Vê-đa = chữ Phạn nổi tiếng + Hai bộ sử thi nổi tiếng:

Ma-ha-bha-ra-ta Ra-ma-ya-na

+ Kịch Sơ-kun-tơ-la, Ka-li-đa-sa- thời Gúp- ta

+ Nghệ thuật kiến trúc chịu ảnh hởng sâu sắc của tôn giáo

Kiến trúc Hin-đu

Kiến trúc phật giáo

4 Củng cố:

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của ấn Độ mà em biết

? Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của ấn Độ

G: Kể về KaLi Đasa mồ côi cha mẹ từ nhỏ đợc ngời chăn bò nuôi nấng lớn lên khoẻ mạnh, đần độn đợc nàng công chúa yêu mến xin vua cha cho lấy Kaliđasa đợc sống trong thời đại hoàng kim đợc tiếp súc với những tác phẩm những nguồn cảm hứng ông viết Sơkuntơla

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc bài 6 SGK

E- rút kinh nghiệm:

- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động

Trang 17

Ngày soạn:4/9/2011 Ngày giảng:5/9/2011

Tiết 7 Bài 6.

Các quốc gia phong kiến Đông Nam á.

a- mục tiêu bài dạy

1.Kiến thức.

- Học sinh nắm đợc tên gọi các quốc gia trong khu vực Đông Nam á, những

đặc điểm tơng đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó

- Các giai đoạn phát triển quan trọng của lịch sử khu vực Đông Nam á, Lào,CPC

- Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC

- Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á

? Điều kiện tự nhiên các quốc gia

Đông Nam á có thuận lợi và khó khăn

gì?

H:Thảo luận

1.Sự hình thành các v ơng quốc ở

Đông Nam á .

- Các quốc gia Đông Nam á: 11 nớc

- Điều kiện tự nhiên: Chịu ảnh hởnggió mùa, chia 2 mùa rõ rệt: Khô- ma

+ Thuật lợi cho việc trồng lúa nớc vàcác loại rau, củ, quả

+ Khó khăn: có nhiều thiên tai

Trang 18

? Các quốc gia cổ đại ở Đông Nam á

ra đời từ khi nào?

? Hãy kể tên một số quốc gia Đông

Nam á cổ và xác định vị trí bản đồ.

- Chăm Pa, Phù Nam, Chân Lạp, CPC,

Văn Lang

GV GT H12: Bô-rô-bu-dua là ngôi đền

phật giáo lớn nhất ở miền trung Gia-va

(In-đô-nê-xi-a) Đền có chiều cao 42

m, chiều dài mỗi cạnh ở chân đền là

cuộc đời đức phật, về sự tích trong các

sách phật, về thiên đàng và địa ngục

Có thể nói, Bô-rô-bu-đua là "bài ca

trong đá" vô cùng kì vĩ, độc đáo của

nền văn hoá In-đô

G: Tiểu kết- chuyển ý

G: Các quốc gia phong kiến Đông Nam

á cũng trải qua các giai đoạn: Hình

thành, hng thịnh và suy vong ở mỗi

n-ớc quá trình đó diễn ra trong thời gian

khác nhau, nhng nhìn chung từ nửa sau

thế kỉ X-> XVIII

Là thời kì thịnh vợng nhất của các quốc

gia Đông Nam á

G: Dùng lợc đồ giới thiệu

? Hãy trình bày sự hình thành của các

quốc gia phong kiến Inđônêxia.

- Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava

mạnh lên, chinh phục các tiểu quốc ở

hai đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va Lập

nên vơng triều Mô-đô-pa-hít hùng

mạnh trong 3 thế kỉ

? Hãy kể tên các quốc gia phong kiến

Đông Nam á khác và thời điểm hình

thành của các quốc gia đó.

sộ với hình ảnh sinh động giống kiểu

- Thời gian hình thành khoảng 10 thế kỉ

đầu công nguyên

2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam

á .

- Từ thế kỉ I-> X thời gian hình thành

- Từ thế kỉ X-> XVIII thời kì thịnh ợng

v-+ In-đô-nê-xi-a- vơng triều hít <1213-1527>

Mô-giô-pa-+ Cam-pu-chia- thời kì Ăng-co XV>

<IX-+ Mi-an-ma- vơng quốc Pa-gan <XI>+ Thái Lan vơng quốc Su-khô-thay

<XIII>

+ Lào- vơng quốc Lạn Xạng XVII>

<XV-+ Đại Việt + Cham Pa

- Kiến trúc điêu khắc nổi tiếng đền

Ăng-co

- Đền Bô-ro-bu-đua (In-đô-nê-xi-a)

Trang 19

ấn Độ.

“ở Mi-an-ma chỉ riêng khu di tích

Pa-gan hiện còn 5000 ngôi chùa lớn nhỏ

nằm rải rác dọc hai bờ sông”

- I-ra-oađi ngôi chùa Su-ê-đa-gôn

<Chùa vàng> đồ sộ đợc xây dựng 1

năm rỡi <1372- 1373> chứng tỏ sức

lực tài năng của cả nớc đợc huy động

rất lớn, chùa có đỉnh cao 10 m gồm 7

vành đai bằng vàng 1 cái, trụ bạc, đỉnh

chóp là một quả cầu= vàng <đờng kính

chuông vàng 421 chuông bạc, chùa

vàng xứng đáng là biểu tợng của đất

n-ớc Mianma giàu đẹp với những con

ng-ời vị tha, yêu đng-ời, giàu ớc mơ ”

? Sự phát triển của vơng quốc CPC thời kì Ăng-co nh thế nào?

Ngày soạn:.5/9//2011 Ngày giảng: 8/ 9 / 2011

- Học sinh nắm đợc tên gọi các quốc gia trong khu vực Đông Nam á, những

đặc điểm tơng đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó

- Các giai đoạn phát triển quan trọng của lịch sử khu vực Đông Nam á, Lào,CPC

- Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC

- Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á

c- phơng pháp

Trang 20

- Nêu vấn đề, phát vấn, thảo luận

Cam-pu-chia và Lào là 2 nớc anh em cùng ở trên bán đảo ĐD với VN Hiểu

? Em hãy cho biết các giai đoạn lịch

sử và đặc điểm của mỗi giai đoạn ấy.

GV: - GT từ Ăng-co là kinh đô có

nhiều đền tháp đợc xây dựng trong thời

kì này

- Ăng-co Vát xây dựng thế kỉ XII

- Ăng-co Thom đợc xây dựng trong

suốt 7 thế kỉ của thế kì phát triển IX->

XV

H: Xem H14 khu đền tháp SGK mô

tả

GV: Kinh đô Ăng-co thuộc vùng Xiêm

Riệp ngày nay ở đây ngời Khơ Me đã

xây dựng nhiều công trình nổi tiếng là

Ăng-co Vát, Ăng-co Thom

Ăng Co Vát là khu đền có 5 ngôi tháp

cao, đỉnh cao nhất là 63 m Xung

quanh có hồ nớc rộng 200 m, chu vi

5,5 km hai bên bờ lát cầu đá với 18 bậc

cao Những lối đi rộng có lát đá, hai

bên có hình điêu khắc, chạm trổ tinh vi

dẫn tới khu cung điện, tạo vẻ đẹp trang

nghiêm và hùng vĩ

Khu đền tháp Ăng-co là một cống hiến

độc đáo của ngời Khơ Me vào kho tàng

văn hoá Đông Nam á và thế giới

- Giai đoạn 1: Từ thế kỉ I- VI nớc PhùNam

- Giai đoạn 2: Từ thế kỉ VI- IX- vơngquốc Chân Lạp (tiếp xúc văn hoá ấn

Độ, khắc bia bằng chữ Phạn)

- Giai đoạn 3: Từ thế kỉ IX- XV- thời kì

Ăng-co

+ SX nông nghiệp ptriển+ XD các công trình kiến trúc độc đáo+ mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực

- Giai đoạn 4: Từ thế kỉ XV-1863- suyyếu bị pháp biến thành thuộc địa

Trang 21

- XVIII Lạn Xạng suy yếu bị ngời

Xiêm chiếm-> Pháp biến Lào thành

thuộc địa cuối XIX

? Lịch sử Lào có những mốc quan

trọng nào?

? Em hãy nêu các chính sách đối nội

và đối ngoại của vua Lạn Xạng.

- Chia nớc cai trị, xây dựng quân đội

- Quan hệ hoà hiếu, kiên quyết chống

lớn hình qủ bầu, đặt trên 1 đài sen hình

vuông, với những cánh sen nở tung, dới

là bệ bán cầu phổng lồ hình bán cầu

tạo thành 4 múi có đáy vuông Trên

miệng quả bầu đỡ 1 ngọn tháp, chóp

nhọn của ngọn tháp đợc dát vàng và 4

mặt cong của tháp đợc quét sợn màu

trắng; vì vậy trông ngọn tháp rất rực rỡ

Tất cả đều nằm trên 1 nền cao 3 bậc,

có tờng bao quanh

4.V ơng quốc Lào.

- Trớc thế kỉ XIII chủ nhân đần tiên làngời Lào Thơng

- Sauthế kỉ XIII ngời Thái-> Lào Lùm

- 1353 Pha Ngừm thống nhất các bộlạc-> nhà nớc Lạn Xạng

Trang 22

Tiết 9 Bài 7

Những nét chung về xã hội phong kiến.

a- Muc tiêu bài học:

1.Kiến thức:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

- Nền tảng kĩ thuật và giai cấp cơ bản trong xã hội

- Bản đồ thế giới <Châu Âu, Châu á>

- T liệu về xã hội phong kiến phơng đông và phơng Tây

- Qua các bài học trớc các em đã đợc tìm hiểu về sự hình thành và phát triểncủa chế độ phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu, xã hội phong kiến là một giai

đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài ngời

Hôm nay chúng ta hay tìm hiểu những nét chung về xã hội phong kiến

b) Các hoạt động dạy học:–

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

GV: Gọi HS đọc SGK mục 1

? Xã hội phong kiến phơng Đông và

Châu Âu hình thành từ khi nào?

- Phơng Đông: Tcn <Trung Quốc> đấu

? Sự phát triển của xã hội phong kiến ở

phơng Đông và Châu Âu kéo dài trong

1.Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến.

- XHPK phơng Đông: Hình thành sớm,phát triển chậm, suy vong kéo dài

- XHPK châu Âu: Hình thành muộnhơn, kết thúc sớm hơn so với XHPKphơng Đông -> CNTB hình thành

Trang 23

? Thời kì khủng hoảng của chế độ

phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu

? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến

phơng Đông và Châu Âu có điểm gì

- Giao ruộng đất- thu thuế nặng

? Nền kinh tế ở Châu Âu và phơng Đông

còn khác nhau ở điểm nào?

- Phơng Tây xuất hiện thành thị trung

Châu Âu có gì khác biệt.

- PĐ: vua có rất nhiều quyền lực ->

hoàng đế

- CÂ: lúc đầu hạn chế trong các lãnh

địa -> TK XV quyền lực mới tập trung

vào tay vua

2.Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến.

- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp là chính

- Cơ sở xã hội:

+ Phơng Đông: Địa chủ- nông dân.+ Châu Âu: Lãnh chúa- nông nô

- Phơng thức bóc lột: địa tô

3.Nhà n ớc phong kiến.

- Thể chế nhà nớc: Vua đứng đầu ->Chế độ quân chủ

- Chế độ quân chủ phơng Đông và châu

Âu có sự khác biệt:

+ Mức độ+ Thời gian

4 Củng cố:

G: Củng cố kiến thức toàn bài

? Em hãy lập bảng so sánh chế độ phong kiến phơng Đông và Châu Âu

Phơng Đông Châu Âu

- Thời gian hìnhthành

- Cơ sở kinh xã hội

Trang 24

tế Thể chế nhà ntế ớc.

- Phát vấn, thảo luận

? Trong xã hội phong kiến có các giai cấp nào?

? Quan hệ giữa các giai cấp?

? Thế nào là chế độ quân chủ?

b) Đáp án: Mục 2 vở ghi

3 Bài mới

- Để khắc sâu kiến thức phần lịch sử thế thế giới và tạo kĩ năng làm bài, nhớ sựkiện

Hôm nay thầy cùng các em làm một số bài tập lịch sử

* GV: Giao nhiệm vụ cho HS

H: Làm bài tâp 3 trang 6 sbt

Trang 25

Tần- Hán Thế kỉ VII- ĐờngXIII- Tống XIV- XX thờiMinh Thanh.

ấn Độ IV-VI vơng triều

Gúp-Ta XVII- XIX vơngtriều Mô-gô

<Acơba>

XIX suy yếu bịAnh thống trịCam pu chia I-VI Hình thành

nhà nớc Chân Lạp Ăng-co huy hoàngIX- XV thời kì XVI-XIX suy yếu1863 bị Pháp xâm

lợc

Lạn Xạng XIII-XIV nhà nớc

Lạn Xạng IX- XVII thịnh v-ợng XIX Pháp xâm l-XVIII suy yếu

ợc

Inđônêxia I-X Thành lập XIII-XVI hùng

mạnh XVIII suy yếu-Pháp xâm lợcMianma I-X Thành lập XI-XVIII phát

triển mạnh XIX suy yếu- Anhxâm lợcThái Lan I-X Thành lập XIII hùng mạnh XVIII suy yếu

Anh, Mĩ khốngchế

Ch

ơng I

Buổi đầu độc lập thời ngô- đinh- tiền lê

Trang 26

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc.

- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tựchủ, thống nhất đất nớc mở ra thời kì độc lập lâu dài cho đất nớc ta

? Trình bày những điểm cơ bản của xã hội phong kiến Châu Âu

? Xã hội cổ đại phong kiến phơng Đông có gì khác với xã hội phong kiến

? Vì sao phải bãi bỏ bộ máy nhà nớc

cũ để xây dựng bộ máy nhà nớc mới.

- Cũ lệ thuộc vào Trung Quốc

- 938 Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô ở

Cổ Loa, xây dựng bộ máy nhà nớc mới

- Sơ đồ bộ máy nhà nớc:

Vua

Quan VõQuan văn

Thứ sử các châu

Trang 27

? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình

n-ớc ta thay đổi nh thế nào?

G: Dơng Tam Kha cớp ngôi 950 Ngô

Xơng Văn giành lại ngôi vua song uy

tín của nhà Ngô đã giảm sút -> đất

n-ớc không ổn định

? Em hiểu sứ quân là gì?

- 12 thế lực PK nổi dậy chiếm cứ

những vùng đất riêng

G: Sử dụng lợc đồ yêu cầu học sinh

đánh dấu các sứ quân vào đó

H: Đọc xác định vị trí các sứ quân

H: Nhận xét, bổ xung

? Việc chiếm đóng của 12 sứ quân có

ảnh hởng nh thế nào đến đất nớc?

- Gây loạn lạc, chia cắt đất nớc làm

cho đất nớc suy yếu, đời sống nhân

dân lầm than, cơ cực, kẻ thù lợi dụng,

tấn công

G: Việc thống nhất, đoàn kết toàn dân

là một yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ

hết, vậy ai là ngời đáp ứng yêu cầu

- Liên kết, chiếu dụ, đánh dẹp

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh nhanh chóng

- 965: Ngô Xơng Văn chết -> loạn 12 sứquân

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ớc.

- Đinh Bộ Lĩnh– Hoa L <Ninh Bình>.+ Xây dựng lực lợng, rèn đúc vũ khí.+ Liên kết với sứ quân Trần Lãm chiêu

dụ sứ quân yếu đánh dẹp các sứ quânkhác

Trang 28

- Thời Đinh- Tiền Lê bộ máy nhà nớc đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh.

- Nhà Tống phát động chiến tranh xâm lợc và đã nhanh chóng bị quân dân ta

đánh trả

2.T tởng:

- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ tổ quốc

- Nêu vấn đề, phát vấn

3 Bài mới mới.

- Sau loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh

1.Nhà Đinh xây dựng đất n ớc.

- 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua đặttên nớc là Đại Cồ Việt, đóng đô- HoaL- Ninh Bình

- Xuân 970 vua Đinh đặt niên hiệuThái Bình, sai sứ sang giao hảo với nhà

Trang 29

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở

- Tiếp tục xây dựng nền độc lập tự chủ

có ý sánh ngang hàng với Trung Quốc

GV giải thích khái niệm "vơng" và

"đế": Vơng là tớc hiệu vua dùng cho

n-ớc nhỏ Đế là tn-ớc hiệu vua nn-ớc lớn.

Lớn mạnh có nhiều nớc thần phục Vua

là đứng đầu nớc phong kiến.

G: Thời Đinh nớc ta cha có pháp luật

vua sai đặt vạc dầu, nuôi cọp

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có

ý nghĩa nh thế nào?

G: Sơ lợc

Cuối năm 979 cho con Đinh Tiên

Hoàng+ Đinh Liễu bị ám hại nội bộ lục

đục

Quân Tống lăm le đe doạ

-> Lê Hoàn đợc suy tôn làm vua

lại đang giữ chức Thập đạo tớng quân

thống lĩnh quân đội -> lòng ngời quy

phục

? Việc Thái Hậu Dơng Vân Nga khoác

áo ngự bào cho Lê Hoàn nói lên điều

gì?

- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán,

đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên lợi

- 979: Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn bị

ám hại -> nội bộ lục đục

QuanThái S - Đại S

Trang 30

? Quân đội thời Tiền Lê đợc tổ chức

nh thế nào?

? Bộ máy nhà nớc thời Lê Sơ so với

thời Ngô Quyền nh thế nào?

Phủ Châu Phủ- Châu Phủ Châu

* Quân đội:10 đạo (2 bộ phận)

- Cấm quân <triều đình>

* Địch: Tiến theo 2 đờng: thuỷ và bộ

do Hầu Nhân Bảo chỉ huy

- KĐ quyền làm chủ đất nớc

- Đánh bại âm mu XL của kẻ thù, củng

cố nền độc lập

4 Củng cố:

G:Củng cố kiến thức toàn bài

? Trình bày diễn biến chiến thắng chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc phần II

Nớc Đại cồ Việt thời Đinh- Tiền Lê.

II Sự phát triển kinh tế- văn hoá.

Trang 31

a- mục tiêu bài dạy

- Su tầm tranh ảnh, di tích các công trình kiến trúc, văn hoá

- T liệu thành văn về các triều đại Ngô- Đinh- Tiền Lê

? Em hãy trình bày lại tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê

? Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn có ý nghĩa lịch sử nh thế nào?

3 Bài mới.

- Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981 Thắng lợi đã đánh bại âm

mu xâm lợc của kẻ thù Khẳng định quyền làm chủ đất nớc của nhân dân ta và củng

cố nền độc lập tự chủ, thống nhất đất nớc, đó cũng là cơ sở thuận lợi để xây dựng vàphát triển nền kinh tế, văn hoá dân tộc

G: Tả về buổi lễ cày tịnh điền <Sau khi

làm lễ vua sắn quần lội xuống ruộng

cày, tiếng trống, tiếng hò reo vang

dậy Nông dân xuống đồng>

? Vì sao Vua Lê lại tổ chức lễ cày tịnh

điền.

- Quan tâm, khuyến khích sản xuất

? Tình hình thủ công nghiệp thời

Đinh-Tiền Lê nh thế nào?

G: Đất nớc đợc độc lập các nghệ nhân

phát huy hết tài năng của mình để xây

dựng đất nớc, kinh đô Hoa L- Ninh

Bình đợc xây dựng tráng lệ, nguy nga

song do thời gian và chiến tranh tàn

phá tuy vậy sử sách vẫn còn lu lại đôi

+ Chia ruộng đất cho nhân dân

+ Khai khẩn đất hoang

+ Chú ý thuỷ lợi

+ Khuyến khích sản xuất

-> Sản xuất nông nghiệp ổn định và pháttriển

*Thủ công nghiệp:

- Xây dựng xởng thủ công nhà nớc đúctiền rèn vũ khí, may mũ áo

- Phát triển nghề thủ công cổ truyền dệt,gốm, làm giấy

Trang 32

điện Hoa L để thấy rõ sự phát triển

vấn ngoại giao với các sứ thần

-> Họ rất đợc trọng dụng, làm cho sứ

thần Trung Quốc thán phục

- Trao đổi hàng hoá với Tống

2.Đời sống xã hội văn hoá.

a.Xã hội

b.Văn hoá:

- GD cha ptriển

- Đạo phật đợc lu truyền rộng rãi

- Chùa chiền xây dựng khắpnơi

- S đợc trọng dụng

- Các loại hình văn hoá dân gian pháttriển: Đua thuyền, Lễ hội

4 Củng cố:

- GV:Hệ thống kiến thức toàn bài

(?) Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc bài 10 SGK

giai cấp

bị trị

Nô tì

Trang 33

- Giáo dục cho các em lòng tự hào và tình thần yêu nớc.

- Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng, pháp luật nhà nớc là cơ sở cho việc xâydựng và bảo vệ đất nớc

d- Tiến trình bài dạy.

? Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ Đinh- Tiền Lê

? Tai sao dới thời Đinh-Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng

3 Bài mới:

- Sau một thừi gian trị vì đất nớc ổn định, kinh tế vững vàng, nhng đến cuốithời Lê <thế kỉ X> tình hình không còn nh trớc nữa sự suy yếu đã làm cho nhà Lêsụp đổ

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

G:1005 Lê Long Đĩnh lên ngôi vua

<ngoạ triều> tàn ác-> nhân dân oán

? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong

triều ai đợc suy tôn lên làm vua?

- Lý Công Uẩn đợc suy tôn lên làm vua

Trang 34

Lý Công Uẩn làm con nuôi của nhà s

Vạn Hạnh, là ngời khảng khái, có chữ

lớn chữ nhỏ, làm quan cho nhà tiền Lê

đợc thăng đến chức Điện Tiền chỉ huy

sứ, khi Lê Ngoạ Triều mất 11/1009, vua

Kế Tự còn nhỏ Chị Hậu Đào Cam

Mộc nói “mới đây chúa thợng là ngời

mờ tối, tàn bạo, lòng trời ghét bỏ, con

trẻ thơ không cáng đáng nổi lúc nớc

nhà lám hoạn nạn dân tình đâu đẩy

nhao nhao cũng muốn kiếm đợc một vị

chân chúa ” các quan đồng lòng suy

tôn Lý Công Uẩn lên làm vua

? Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?

Vì sao ôngđợc suy tôn làm vua?

- Có học, có đức, có uy tín, đợc triều

thần nhà Lê quý trọng

? Tai sao Lý Công Uẩn quyết định ròi

đô về Thăng Long?

- Địa thế thuận lợi, nơi hội tụ 4

ph-ơng.Thế kỉ XI Thăng Long vừa là kinh

đô vừa là nơi hội tụ của thành thị có

quy mô lớn của khu vực và thế giới

? Việc dời đô về Thăng Long nói lên ớc

nguyện gì của ông cha ta?

- Muốn Xd đất nớc giàu mạnh cà KĐ ý

cửa Đông- Tây- Nam- Bắc

<Long thành hay hoàng thành có nhiều

cung điện làm nơi ở nơi làm việc của

vua, quan, quý tộc bên trong hoành

thành có cấm thành- vua- hoàng hậu

Bên ngoài hoàng thành là nơi ở của c

dân với hệ thống chợ, bến, phố phờng,

cung cho hoàng thái tử ở ngoài >

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền

- Sự chuyên quyền của chế độ phong

kiến nhng khoảng cách cha xa lắm

<Vua- Cha>

- 1010 Lý Công Uẩn quyết định dời đô

về Đại La- Thăng Long

-1054 Nhà Lý đổi tên nớc là Đại Việtxây dựng chính quyền trung ơng-> địaphơng

*Tổ chức chính quyền trung ơng

Trang 35

G:Sơ kết chuyển ý.

H:Đọc chữ nhỏ sgk

? Bộ luật hình th bảo vệ ai, bảo vệ

những gì?

GV:Không đợc tự tiện vào cung

+ Cấm dân không đợc bán hay dấu con

trai

+ Ngời cầm cố ruộng đất sau 20 năm

đợc chuộc lại

+ Tội trộm trâu bò bị xử nặng

->Ngày nay luật đó không còn nữa

? Theo em có cần thiết phải có luật và

tác dụng của luật hình th thời Lý nh

thế nào?

- Sự quy củ thống nhất, tránh tuỳ tiện,

mọi ngời đều phân biệt đợc phải trái

cần làm và cần tránh hoặc kêu oan

? Ngày nay cần có luật pháp không

sống và làm việc theo hiến pháp và

-> Sự tiến bộ, văn minh so với trớc

- Quân đội:Gồm 2 bộ phận (cấm quân

Trang 36

(?) Em hãy đánh giá công lao của Lý Công Uẩn

- Có công xây dựng kinh đô Thăng Long, củng cố xây dựng đất nớc, quân đội,pháp luật, xây dựng tình đoàn kết

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc bài 11 SGK, su tầm chuyện Lí Công Uẩn

Học sinh hiểu rõ:

- Âm mu xâm lợc nớc ta là nhằm bành trớng lãnh thổ đồng thời để giải quyếtnhững khó khăn về tài chính và xã hội

- Cuộc tiến công tập kích song đất Tống của Lý Thờng Kiệt là hành động tự vệchính đáng

a) Giới thiệu bài

- Từ khi đất nớc ta xây dựng nền độc lập tự chủdới thời Ngô- Đinh- Tiền Lêcác triều đại phong kiến Việt Nam đều rất quan tâm tới mối quan hệ bang giao vớicác nớc láng giềng <TQ>

Trang 37

- Song từ thế kỉ XI mối quan hệ đó ngày càng xấu đi bởi nhà Tống có âm mu

và hành động xâm lợc, vì vậy nhân dân Đại Việt phải khẩn trơng tiến hành chuẩn bịkháng chiến chống xâm lợc, cuộc kháng chiến

- Nội bộ mâu thuẫn

- Nhân dân nổi dậy, Liêu, Ha quấy

Đại Việt vào thời gian này?

- Vua Lý Thánh Tông mất 1072- cơ hội

? Lý Thờng Kiệt là ngời nh thế nào?

- Họ Ngô tên Tuấn “tơi đẹp lạ thờng”

Sinh 1019 phờng Thái Hoà- Thăng

Long ham học binh th, giỏi võ nghệ cất

cánh tài năng phi thờng 23 tuổi làm

quan Lý Thái Tông nhận làm con nuôi

Trang 38

từ đầu-> Tống không kịp trở tay

? Mục tiêu tiến công của Lý Thờng

Kiệt là ở những địa điểm nào?

- Nơi tập trung binh lơng: Châu Ung và

Châu Khâm, Châu Liêm

G:Dùng lợc đồ xác định

-Thuỷ: Lý Thờng Kiệt theo ven

Biển-> Châu Khâm, Châu Liêm

G:Hoạt động thầm lặng của nhiều ngời

vô danh tạo nên chiến thắng

?Việc chủ động tấn công của nhà Lý

G:Với thắng lợi trong cuộc kháng

chiến chống Tống, Lý Thờng Kiệt là

lừng danh nhất ở thế kỉ XI

-Sau khi Lý Thánh Tông mất, Lý Nhân

Tông mới 7 tuổi, vơng phi ỷ Lan nhiếp

chính cùng với sự tài giỏi độc đáo của

Lý Thờng Kiệt Đã huy động cả nớc

vào trận tạo cho thế nớc ở đỉnh cao

ngàn trợng đè bẹp quân thù

Đại Việt ra khỏi chiến tranh với hào

quang chiến thắng quanh vơng miện để

đất nớc bớc nhanh trên con đờng cờng

+ Lý Thờng Kiệt cho yết bảng nói rõcuộc tiến công để tự vệ

c) Kết quả:

Sau 42 ngày ta hạ thành Ung Châu sau

đó rút quân về nớc xây dựng phòngtuyến chuẩn bị kháng chiến

d) ý nghĩa:

Làm chậm bớc tiến của Tống đẩychúng vào tình trạng bị động lúngtúng-> khó khăn

Trang 39

- CBB: Đọc trớc mục II

- Sau khi tiến song đất Tống phá huỷ kho binh lơng của Tống, Lý Thờng Kiệt

đã rút ngay quân về nớc gấp rút xây dựng lực lợng, chuẩn bị bố phòng những nơihiểm yếu, những việc làm đó đã đem lại kết quả nh thế nào trong cuộc kháng chiến Hôm nay

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

G:Dùng lợc đồ giới thiệu “kí hiệu”

? Sau khi rút quân khỏi Ung châu, LTK

đã làm gì?

GV giảng: Dự kiến địch kéo vào theo 2

hớng, LTK đã bố trí:

+ 1 đạo chặn quân giặc ở vùng biển

Quảng Ninh, không cho thuỷ quân

địch vợt qua

+ Đờng bộ bố trí dọc chiến tuyến sông

Cầu qua đoạn Nh Nguyệt và XD chiến

tuyến Nh Nguyệt không cho giặc vào

1.Kháng chiến bùng nổ.

- LTK hạ lệnh cho các địa phơng ráoriết chuẩn bị bố phòng

- Chọn phòng tuyến sông Cầu là nơi

đối phó với quân Tống

Trang 40

cọc tre, dậu tre dày đặc dai 100 km.

? Sau thất bại ở Ung Châu nhà Tống

đã làm gì?

- Cho quân XL Đại Việt

?Kho binh lơng của giặc đã bị phá mà

- Lý Thờng Kiệt cho ngời vào đền thờ

ngâm bài thơ “Nam quốc sơn hà”

? Theo em tình thế quân giặc lúc này

ra sao?

- Chán nản, sợ hãi, bạc nhợc

G:Tống thất bại quá lớn sau một đêm

3,4 vạn quân chết, 5,6/10 doanh trại

giặc biến thành bãi chiến trờng, hàng

vạn xác giặc ngổn ngang khắp cánh

đồng <cánh đồng xác, gò xác>

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý

Th-ờng Kiệt lại chủ động giảng hoà?

- Nhân đạo, tránh đổ máu cho nhân

dân và giảm >< giữa hai nớc, đây là

a) Diễn biến:

+ Cuối 1076 quân Tống kéo vào nớc ta

- Năm 1077, nhà Lý đã đánh nhiều trậnnhỏ cản bớc tiến của quân giặc

- Lý Kế Nguyên đã mai phục và đánh

10 trận liên tiếp ngăn bớc tiến đạoquân thuỷ của giặc

- Cuối xuân 1077 Lý Thờng Kiệt bấtngờ đánh sang doanh trại địch

b) Kết quả

- Tống thua to, khó khăn, tuyệt vọng

- Lí Thờng Kiệt chủ động giảng hoàTống rút về nớc, chiến tranh kết thúc

Định dạng
Số trang	154
Dung lượng	1,48 MB