BÀI 26. ỨNG DỤNG NAM CHÂMM

ĐÁP ÁN Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật, bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây... Nguyên tắc hoạt động của lo

MỤC TIÊU CẦN NẮM

+ Nêu được nguyên tắc hoạt động của loa điện, tác dụng của nam

châm trong rơle điện từ, chuông báo động.

1 Kiến thức

2 Kĩ năng

+ Phân tích, tổng hợp kiến thức.

+Giải thích được hoạt động của nam châm điện.

3 Thái độ:

Thấy được vai trò to lớn của Vật lí học, từ đó có ý thức học tập, yêu

thích môn học.

+ Kể tên được một số ứng dụng của nam châm trong đời sống và kĩ thuật

TƯ LiỆU

- Sử dụng phần mềm k- lite codec pack, chạy đoạn Video Clip hướng

dẫn học sinh thí nghiệm.

- Sử dụng phần mềm VIOLET để kiểm tra kiến thức.

- Sử dụng phần mềm Myvideo Converter để chuyển đổi đoạn video 3gp

sang avi, phần mềm Total Video Converter chuyển đổi nhạc và tiếng

chuông sang đui Wav.

BÀI 26: ỨNG DỤNG NAM CHÂM

CHUẨN BỊ

* GIÁO VIÊN:

+ Giáo án

+ Hình 26.2; 26.3; 26.4 phóng to

* ĐỐI VỚI MỖI NHÓM HỌC SINH:

+ Ống dây điện khoảng 100 vòng, đường kính của cuộn dây cỡ 3cm

+ Một giá thí nghiệm

+ Một biến trở con chạy.

+ Một nguồn điện 6V.

+ Một ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A.

+ Một nam châm hình chữ U.

+ Một công tắc điện.

+ Năm đoạn dây nối có lõi bằng đồng và có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài khoảng 30cm.

+ Một loa điện có thể tháo gỡ để lộ rõ cấu tạo bên trong gồm một ống dây, nam châm, màng loa

KiỂM TRA BÀI CŨ

HS1: Mô tả thí nghiệm về sự nhiễm từ sắt và thép? Giải thích vì sao sử dụng lõi sắt non để chế tạo nam châm điện?

ĐÁP ÁN

Đặt lõi sắt non hoặc lõi thép và trong lòng ống dây có dòng điện chạy qua Lõi sắt hay lõi thép hút được đinh sắt Khi ngắt dòng điện lõi sắt mất hết từ tính, lõi thép vẫn còn từ tính

HS2: Nếu cách làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật?

ĐÁP ÁN

Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật, bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây

BÀI 26: ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

I LOA ĐiỆN

II RƠ LE ĐiỆN TỪ

III VẬN DỤNG

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện

2 Cấu tạo của loa điện

1 Cấu tạo và hoạt động của rơ le điện từ

2 Ví dụ về ứng dụng của rơle điện từ

BÀI 26: ỨNG DỤNG NAM CHÂM

I Loa điện

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện

Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng

từ của nam châm lên ống dây có dòng

điện chạy qua

a Thí nghiệm:

Mắc mạch điện theo hình 26.1SGK Quan sát

và cho biết, có hiện tượng gì xảy ra với ống dây trong các trường hợp sau:

Hình 26.1SGK

-?: Đóng công tắc K cho dòng điện chạy qua ống dây?

-?: Đóng công tắc K, di chuyển con chạy của biến trở để tăng, giảm (hoặc thay đổi) cường

độ dòng điện qua ống dây?

b Kết luận (SGK)

- Khi có dòng điện chạy qua, ống

dây chuyển động

- Khi cường độ dòng điện thay đổi,

ống dây dịch chuyển dọc theo khe hở

giữa hai cực của nam châm

2 Cấu tạo của loa điện

Bộ phận chính của loa điện gồm

một ống dây được đặt trong từ trường

của một nam châm mạnh, một đầu

ống dây được gắn chặt với màng loa

II Rơle điện từ

1 Cấu tạo và hoạt động của rơle điện từ

?: Rơle điện từ là gì?

- Rơle điện từ là một thiết bị tự động

đóng, ngắt mạch điện, bảo vệ và điều

khiển sự làm việc của mạch điện

Hoạt động của loa điện:

 Loa điện hoạt động phát ra âm thanh:

M L E

Nam châm

ống dây

màng loa

lõi sắt ống

dây L

màng loa M

Nam châm

2: 00 58

1 51 : 50 11 10 11 10

Mạch điện 1

Mạch điện 2

Thanh sắt

BÀI 26: ỨNG DỤNG NAM CHÂM

I Loa điện

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện

Loa điện hoạt động dựa vào tác

dụng từ của nam châm lên ống dây

cĩ dịng điện chạy qua

(SGK)

- Khi cĩ dịng điện chạy qua, ống

dây chuyển động

- Khi cường độ dịng điện thay đổi,

ống dây dịch chuyển dọc theo khe hở

giữa hai cực của nam châm

2 Cấu tạo của loa điện

Bộ phận chính của loa điện gồm một

ống dây được đặt trong từ trường của

một nam châm mạnh, một đầu ống

dây được gắn chặt với màng loa

II Rơle điện từ

1.Cấu tạo và hoạt động của rơle điện từ

- Rơle điện từ là một thiết bị tự động

đĩng, ngắt mạch điện, bảo vệ và điều

khiển sự làm việc của mạch điện

- Bộ phận chủ yếu gồm một nam

châm điện và một thanh sắt non

a Thí nghiệm:

b Kết luận

HÌNH 26.3 SGK

C1: Tại sao khi đĩng cơng tắc K để dịng điện chạy trong mạch điện 1 thì động cơ M ở mạch điện 2 làm viêc?

Trả lời : Vì khi cĩ dịng điện chạy trong mạch điện

1 thì nam châm điện hút được thanh sắt và đĩng mạch điện 2.

Động cơ

?: Bộ phận chủ yếu của rơ le điện từ là gì?

Thanh sắt

Mạch điện 2

K

đđóng

+

+

-Mạch điện 1

Cửa mở

Nam châm điện

Thanh sắt non

Chuông điện

Cửa đĩng

BÀI 26: ỨNG DỤNG NAM CHÂM

I Loa điện

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện

Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng

từ của nam châm lên ơng dây cĩ dịng

điện chạy qua

b Kết luận

(SGK)

- Khi cĩ dịng điện chạy qua, ống dây

chuyển động.

- Khi cường độ dịng điện thay đổi, ống

dây dịch chuyển dọc theo khe hở giữa hai

cực của nam châm.

2 Cấu tạo của loa điện

Bộ phận chính của loa điện gồm một

ống dây được đặt trong từ trường của một

nam châm mạnh, một đầu ống dây được

gắn chặt với màng loa

II Rơle điện từ

- Rơle điện từ là một thiết bị tự động

đĩng, ngắt mạch điện , bảo vệ và điều khiển

sự làm việc của mạch điện

1.Cấu tạo và hoạt động của rơle điện từ

a Thí nghiệm:

2 Ví dụ về ứng dụng của rơle điện từ:

C2: Nghiên cứu sơ đồ hình 26.4 để nhận biết các bộ phận chính của hệ thống chuơng báo động và cho biết:

- Khi đĩng cửa, chuơng cĩ kêu khơng? Tại sao?

Trả lời : khi đĩng cửa chuơng khơng kêu, tại vì:

mạch điện 2 hở

- Tại sao chuơng lại kêu khi cửa bị hé mở?

Trả lời: Khi cửa bị hé mở, chuơng kêu vì: cửa mở làm hở mạch điện 1 nam châm điện mất hết từ tính miếng sắt rơi xuống tự động đĩng mạch điện 2.

- Bộ phận chủ yếu gồm nam châm

điện và một thanh sắt non.

BÀI 26: ỨNG DỤNG NAM CHÂM

I Loa điện

II Rơle điện từ

III Vận dụng

C3: Trong bệnh viện, làm thế nào mà bác sĩ có thể

lấy mạt sắt nhỏ li ti ra khỏi mắt của bệnh nhân khi

không thể dùng panh hoặc kìm? Bác sĩ đó có thể

sử dụng nam châm được không? Vì sao?

Trả lời: Trong bệnh viện, bác sĩ có thể lấy mạt sắt

nhỏ li ti ra khỏi mắt của bệnh nhân bằng cách

đưa nam châm lại gần vị trí có mạt sắt, nam

châm tự động hút mạt sắt ra khỏi mắt.

C4: Hình 26.5 mô tả cấu tạo của một rơ le dòng, là

loại rơ le mắc nối tiếp với thiết bị cần bảo vệ Bình

thường, khi dòng điện qua động cơ điện ở mức

cho phép thì thanh sắt S bị lò xo L kéo sang phải

làm đóng các tiếp điểm 1,2 Giải thích vì sao khi

dòng điện qua động cơ tăng quá mức cho phép thì

mạch điện tự động ngắt và động cơ ngưng làm

việc?

∼

M

S

L

Trả lời: Khi dòng điện qua động

cơ vượt quá mức cho phép, tác

dụng từ của nam châm mạnh

lên, thắng lực đàn hồi của lò xo

và hút chặt lấy thanh sắt S làm

cho mạch điện tự động ngắt.

220V

1

2

Chọn từ hay cụm từ thích hợp điền vào ô trống

1/ Rơle điện từ là đóng, ngắt mạch điện, bảo vệ và sự làm việc của mạch điện

một thiết bị tự động điều khiển

2/ Cấu tạo của rơle điện từ gồm

và

một nam châm điện một thanh sắt non

KiỂM TRA KiẾN THỨC

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

- Học thuộc bài

- Làm bài tập 26.1;26.2; 26.3; 26.4 sách bài tập

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Xem trước “BÀI 27: LỰC ĐIỆN TỪ”

- HẾT

- XIN CHÚC SỨC KHOẺ QUÝ THẦY, CÔ!

- CHÚC CÁC EM HỌC SINH HỌC THẬT GIỎI