Mục tiêu- Trình bày được khái niệm thể tích, công thức tính thể tích khối hộp chữ nhật, khối lập phương, khối chóp; - Áp dụng được công thức để tính thể tích khối hộp chữ nhật, khối lập
Trang 1TRƯỜNG CĐN CƠ ĐIỆN & THỦY LỢI
Trang 2Chương 1
Khối đa diện Chương 2 Mặt nón, mặt trụ,
mặt cầu
Chương 3
PP tọa độ trong không gian
§1 Khái niệm
khối đa diện §2 Khối đa diện lồi
và khối đa diện đều §3 Thể tích của
khối đa diện HÌNH HỌC 12
Trang 3A Kiểm tra kiến thức cũ:
1) Nêu định nghĩa khối đa diện lồi? Khối đa diện đều?
Các hình: 1, 2, 3 là những khối đa diện lồi.
Hình 4 không là khối đa diện lồi.
Hình 2 là khối đa diện đều loại {5;3}
2) Trong các khối đa diện sau khối nào là khối đa diện lồi? Khối nào là đa diện đều ?
Trang 4Mục tiêu
- Trình bày được khái niệm thể tích, công thức tính thể tích khối hộp chữ nhật, khối lập phương, khối chóp;
- Áp dụng được công thức để tính thể tích khối hộp
chữ nhật, khối lập phương, khối chóp ;
- Rèn luyện và phát triển tư duy hình học , khả năng áp dụng toán học vào thực tế
Trang 51 1
1 x 1 x 1 = 1 (đvtt)
A
D
A’
B’
C’
D’
1) Khối lập phương có cạnh bằng 1 thì thể tích bằng 1
Trang 6V 1 V 2
V 1 = V 2
A
D A’
D’
M
Q
M’
Q’
M
N
P
Q
A
B
C
1 = V 2
Hai khối đa diện bằng nhau thì thể tích bằng nhau.
Trang 7V = V 1 + V 2
C D
E
F
C D
E
F
C D
C’
D’
C D
C’
D’
3) Nếu một khối đa diện được phân chia thành hai khối đa diện thì thể tích của khối đa diện đầu bằng tổng thể tích của hai khối đa diện sau phân chia
Trang 81 Khái niệm thể tích của khối đa diện:
Thể tích của mỗi khối đa diện (H) là một số dương V(H) , thỏa mãn các tính chất sau đây:
ii) Nếu hai khối đa diện (H1) và (H2) bằng nhau thì:
V(H1) = V(H2)
iii) Nếu khối đa diện (H) được phân chia thành hai khối
đa diện (H1) và (H2) thì: V(H)=V(H1)+ V(H2)
i)Nếu (H) là khối lập phương có cạnh bằng 1 thì:
V(H)=1
a) Khái niệm thể tích khối đa diện
Trang 9b) Một số đơn vị đo thể tích thường dùng
1 cm3 = 1ml(phân khối)
1 dm3 = 1 lít
1 m3 = 1 khối.
Các đơn vị đo thể tích còn gọi chung là đơn vị thể tích(đvtt).
Trang 10Ví dụ 1: Tính thể tích khối hộp chữ nhật (H) có 3
kích thước 5; 4 ; 3.
5
4
3
V(H)=?
5
4
3
2 Thể tích của khối hộp chữ nhật
Trang 11a) Định lý: Thể tích của khối hộp chữ nhật bằng tích
ba kích thước của nó
V=a.b.c
Trang 12Ví dụ 2: Trên khu giảng đường mới của trường, người ta
muốn xây một bể chứa nước có thể tích từ 6m 3 tới 9m 3 Biết kích thước đáy là 3m và 2 m Hỏi phải xây bể cao bao nhiêu để
có bể chứa thể tích như trên.
Giải
Ta có thể tích của bể chứa là V = 2.3.h = 6.h (m 3 )
( với h(m) là chiếu cao của bể chứa)
Theo bài ta cần bể chứa nước
có thể tích từ 6m 3 tới 9m 3
Vậy để có bể chứa theo yêu cầu ta phải xây bể với
độ cao khoảng từ 1 m tới 1,5 m.
Nên 6 ≤ V ≤ 9 hay 6 ≤ 6.h ≤ 9 suy
ra 1 ≤ h ≤ 1,5
a=3 m
m
Trang 133.Thể tích của khối chóp
Định lý: Thể tích khối chóp bằng một phần ba tích số của diện tích mặt đáy B và chiều cao h của khối chóp đó.
V= B.h 1 3
h
Trang 14•Ví dụ 3: Kim tự tháp Kê - ốp ở Ai Cập được xây dựng vào
khoảng 2500 trước Công nguyên Kim tự tháp này là một khối chóp tứ giác đều có chiều cao 147m, đáy là hình vuông, cạnh đáy dài 230m Hãy tính thể tích của nó
Giải Theo công thức tính thể tích
và h = 147m
S
C
D A
B
O
230 m
1
Trang 15B C
D E
A
F
VD4: Tính thể tích của khối bát diện đều có cạnh bằng a. Giải
Ta thấy VABCDEF = 2.VABCDE
3 2
.
A BCDE BCDE
a
V = S AO = a a =
Vậy thể tích: (đvtt) 2 . 3 2
3
A BCDE
a
V = V =
D E
A
O
Trang 161 a) Nếu một cạnh của khối hộp chữ
nhật tăng lên 3 lần thì thể tích của nó tăng lên … lần
b) Nếu cạnh của hình lập phương giảm 2 lần thì thể tích của nó giảm
…lần.
c) Nếu thể tích không đổi mà chiều cao của khối chóp tăng lên k lần thì diện tích đáy phải giảm đi … lần.
Phiếu
2 a) Nếu một cạnh của khối hộp chữ
nhật tăng lên 2 lần thì thể tích của nó tăng lên … lần
b) Nếu cạnh của hình lập phương giảm k lần thì thể tích của nó giảm
… lần
c) Nếu thể tích không đổi mà chiều cao của khối chóp tăng lên 4 lần thì diện tích đáy phải giảm đi … lần
Phiếu
3 a) Nếu một cạnh của khối hộp chữ
nhật giảm lên k lần thì thể tích của nó tăng lên … lần
b) Nếu cạnh của hình lập phương tăng 3 lần thì thể tích của nó tăng
… lần
c) Nếu thể tích không đổi mà chiều cao của khối chóp tăng lên 6 lần thì diện tích đáy phải giảm đi … lần
3
27 k
4 2
k 8
6
k3
Trang 17Khối hộp
chữ nhật
V = a.b.c
Khối lập
Khối chóp
V= B.hh 1
3
a
Trang 18Về nhà làm lại bài tập 1,2,3,4 trang 28- 29 sgk và học thuộc lý thuyết
Tiết sau kiểm tra bài cũ, kiểm tra vở bài tập và giải bài tập trang 28-29 SGK.