Bai20. Chất dẫn điện và chất cách điện. Dòng điện trong kim loại.

Kiến thức: - Nhận biết trên thực tế vật dẫn điện là vật cho dòng điện đi qua, vật cách điện là vật không cho dòng điện đi qua.. - Làm thí nghiệm xác định vật dẫn điện, vật cách điện.. -

TUẦN 22 Ngày soạn: 12/02/2008

TIẾT 2 Ngày dạy: 22/02/2008

BÀI 20 CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN.

DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI.

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Nhận biết trên thực tế vật dẫn điện là vật cho dòng điện đi qua, vật cách điện là vật không cho dòng điện đi qua

- Kể tên được một số vật dẫn điện (hoặc vật liệu dẫn điện) và vật cách điện ( hoặc vật liệu cách điện) thường dùng

- Biết được dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do dịch chuyển có hưóng

2 Kỹ năng:

- Mắc mạch điện đơn giản

- Làm thí nghiệm xác định vật dẫn điện, vật cách điện

3 Thái độ: Có thói quen sử dụng điện an toàn

II Chuẩn bị

- GV: SGK, giáo án, máy vi tính xách tay, máy projector, màn hình, phiếu học tập, bảng phụ

- Mỗi nhóm HS:

+ 1 bóng đèn đui ngạnh hoặc đui xoáy được nối với phích cắm điện bằng một đoạn dây điện có vỏ bọc cách điện

+ 2 pin, một bóng đèn pin, 1 công tắc, 5 đoạn dây dẫn có mỏ kẹp

+ 1 số vật cần xác định xem là dẫn điện hay cách điện: 1 đoạn dây đồng, 1 đoạn võ nhựa bọc ngoài dây điện, 1 chén sứ, bút chì…

III Tổ chức hoạt động dạy, học

Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, tạo tình huống (6 phút)

- GV đưa ra 1 mạch điện hở

gồm 2 pin, 1 khóa K, 1 bóng

đèn và dây dẫn (do dây dẫn là

hai mỏ kẹp không nối với nhau)

Hỏi:

+ Trong mạch điện có dòng điện

chạy qua không?

+ Để có dòng điện chạy trong

mạch ta phải mắc lại mạch điện

như thế nào?

- 1 HS lên bảng trả bài

- HS:

+ Trong mạch không có dòng điện chạy qua vì đèn chưa sáng

+ HS mắc lại mạch điện bằng cách nối 2 mỏ kẹp với nhau

+ Dấu hiệu nào cho ta biết có

dòng điện chạy trong mạch?

- GV đánh giá, cho điểm

- GV đặt vấn đề vào bài

+ Đèn sáng

Hoạt động 2: Xác định chất dẫn điện và chất cách điện (20 phút)

- Yêu cầu HS đọc phần I và cho

biết chất dẫn điện và chất cách

điện là gì?

- Yêu cầu HS quan sát hình 20.1

SGK trang 55 và hoàn thành C1

* Lưu ý HS khi cắm phích điện

vào ổ điện thì tay ta phải cầm

vào vỏ nhựa của chốt cắm để

đảm bảo an toàn Không cắm

hay rút phích điện bằng cách

giật vào dây nối vì có thể làm

đứt lõi bên trong hoặc làm rạn

hở lõi dây rất nguy hiểm

- GV cho HS làm thí nghiệm để

xác định xem một vật là vật dẫn

điện hay cách điện

- GV phát cho mỗi nhóm 1 bộ

dụng cụ thí nghiệm

- Yêu cầu HS nêu mục đích thí

nghiệm

- Yêu cầu HS nêu dự đoán vật

dẫn điện, vật cách điện và để

chúng riêng ra

- GV: Để biết dự đoán đúng hay

sai ta tiến hành làm thí nghiệm

- Gợi ý HS cách làm thí nghiệm

kiểm tra:

+ Muốn kiểm tra 1 vật là dẫn

điện hay cách điện ta làm như

thế nào?

+ Dấu hiệu nào cho ta biết vật

cần kiểm tra là vật dẫn điện hay

- Đọc định nghĩa phần I SGK trang 55

- Quan sát và trả lời C1

1 Các bộ phận dẫn điện:

Dây tóc, dây trục, hai đầu dây đèn, hai chốt cắm, lõi dây

2 Các bộ phận cách điện:

Trụ thuỷ tinh, thuỷ tinh đen, vỏ nhựa của phích cắm, vỏ dây

- Đại diện nhóm lên nhận

- Nêu mục đích

- Nêu dự đoán

- Nêu cách tiến hành thí nghiệm

- Trả lời: Nếu đèn sáng thì vật cần kiểm tra dẫn điện

I Chất dẫn điện và chất cách điện

- Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua

- Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua

cách điện.

- GV mắc mạch điện mẫu, yêu

cầu mỗi nhóm làm theo và tiến

hành kiểm tra vật nào dẫn điện,

vật nào cách điện

* Lưu ý HS làm thí nghiệm cẩn

thận, đầu tiên phải chập 2 mỏ

kẹp để đảm bảo đèn sáng

- Sau khi HS làm xong, GV treo

bảng phụ và yêu cầu đại diện

mỗi nhóm lên điền kết quả

* Chốt lại kết quả đúng

- Cho HS làm C2 và C3

- GV lưu ý HS một số điều quan

trọng về việc sử dụng điện trong

gia đình

và ngược lại

- Làm thí nghiệm theo nhóm và ghi kết quả vào bảng kết quả của nhóm mình

- Thực hiện

- Cá nhân HS trả lời

Hoạt động 3: Tìm hiểu dòng điện trong kim loại (12 phút)

- Chiếu lại mô hình đơn giản

của nguyên tử hình 18.4 Yêu

cầu HS trả lời C4

- GV giới thiệu với HS phần b

trong mục 1

- Hướng dẫn HS trả lời C5

+ Hỏi: Nếu nguyên tử thiếu 1

êlectrôn thì phần còn lại của

nguyên tử mang điện tích gì?

+ Chiếu hình 20.3 lên màn hình,

yêu cầu HS quan sát và hoàn

thành C5

- Cho HS làm C6:

+ Phát phiếu học tập có vẽ hình

20.4 SGK, yêu cầu HS vẽ thêm

mũi tên cho mỗi êlêctron tự do

này để chỉ chiều dịch chuyển có

hướng của chúng

- Minh hoạ hình ảnh dòng điện

trên máy vi tính

- Theo dõi và trả lời C4

- HS: Nếu nguyên tử thiếu êlectrôn, phần còn lại của nguyên tử mang điện tích dương

- Một HS chỉ trên màn hình kí hiệu biểu diễn các êlectrôn tự do và phần còn lại của nguyên tử

- Hoạt động nhóm, thực hiện theo yêu cầu của GV

Từ đó hoàn thiện C6

- Theo dõi

II Dòng điện trong kim loại

* Nhấn mạnh: Dòng điện trong

kim loại là dòng các êlectrôn tự

do dịch chuyển có hướng

- Yêu cầu HS hoàn thành kết

luận SGK

- Đứng tại chỗ phát biểu

* Kết luận Các êlectrôn tự do trong kim loại chuyển dịch có hướng tạo thành dòng điện chạy qua nó

Hoạt động 4: Củng cố, vận dụng (6 phút)

- Hỏi: + Chất dẫn điện là gì?

Chất cách điện là gì?

+ Dòng điện trong kim

loại là gì?

- Cho HS vận dụng làm C7, C8,

C9

- Lần lượt trả lời:

C7 B C8 C C9 C

Hoạt động 5: Dặn dò (1 phút)

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Làm bài tập 20.1; 20.2; 20.3 SBT trang 21

Duyệt của GV hướng dẫn Giáo viên tập sự

Đỗ Thị Nghính Quách Mỹ Quyên