giao an hk I lop 6

Kiến thức: qua bài học, học sinh cần: - Nắm được tên các hành tinh trong hệ Mặt Trời - Nắm được một số đặc điểm của Trái Đất vị trí, hình dạng, kích thứơc … - Nắm được các khái niệm và c

Trang 1

Ngày soạn: 15/08/2010 Tuần:1 Ngày dạy : 18/08/2010 Tiết :1 BÀI MỞ ĐẦU

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: qua bài học, học sinh cần

- Hiểu rõ được tầm quan trọng của môn địa lí

- Nắm được nội dung chương trình địa lí lớp 6

- Cần học môn địa lí như thế nào?

2 Kĩ năng:

- Bước đầu làm quen với phương pháp học mới: thảo luận

3 Thái độ:

- Gợi lòng yêu thiên nhiên, tự nhiên, yêu quê hương, đất nước trong học sinh

- Giúp các em có hứng thú tìm tòi, giải thích các hiện tượng, sự vật địa lí xảy ra xung quanh

II Phương tiện dạy học:

- Sách giáo khoa

III Hoạt động trên lớp:

lí, cô và các em sẽ vào bài mở đầu

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung chính

Hoạt động 1:

GV:Yêu cầu HS nhắc lại một số kiến thức Địa lí đã

học ở lớp 4,5? Qua đó hãy cho biết môn Địa lí giúp

các em hiểu biết được những vấn đề gì?

- Địa lí là môn khoa học có từ lâu đời Những người

đầu tiên nghiên cứu địa lí là các nhà thám hiểm

Việc học tập và nghiên cứu địa lí sẽ giúp các em

hiểu được thêm về thiên nhiên, hiểu và giải thích

được các hiện tượng tự nhiên …

- Gọi HS đọc phần 1 trong sách giáo khoa

CH: Ở chương trình địa lí 6 các em được học những

nội dung gì?

- Em sẽ được học và tìm hiểu về Trái Đất, về hình

dạng, kích thước vị trí cũng như các thành phần cấu

tạo nên Trái Đất

GV: củng cố và ghi bảng

1 Nội dung của môn địa lí ở lớp 6:

a Tìm hiểu về Trái Đất:

- Đặc điểm riêng về vị trí, hình dáng, kích thước của Trái Đất

- Các thành phần cấu tạo nên Trái Đất (đất, nước, không khí…)

Trang 2

- Hỏi: ngoài các kiến thức về Trái Đất các em còn

được học những gì?

- Ngoài tìm hiểu về Trái Đất em còn được tìm hiểu

thêm về bản đồ như phương pháp sử dụng bản đồ,

rèn luyện các kĩ năng vẽ bản đồ

GV: củng cố và ghi bảng

CH: Để học tốt một môn học, các em phải học như

thế nào?

- Lắng nghe thầy cô giảng bài, về nhà học bài và

hoàn thành tốt bài tập mà thầy, cô giáo cho

CH: Môn địa lí có những đặc thù riêng, vậy để học

tốt môn địa lí em phải học như thế nào?

- Quan sát các hiện tượng trong thực tế, qua tranh

ảnh, hình vẽ và bản đồ

GV củng cố: các sự vật hiện tượng địa lí không phải

lúc nào cũng xảy ra trước mắt chúng ta nên chúng ta

phải biết quan sát các sự vật, hiện tượng trong tự

nhiên Những hiện tượng ta chỉ nghe thấy nhưng

chưa bao giờ thấy được thì chúng ta phải biết quan

sát qua tranh ảnh, hình vẽ và bản đồ

CH: Sách giáo khoa thì giúp ích được gì cho chúng

ta?

- Sách giáo khoa cung cấp cho em các kiến thức

cần thiết để học môn địa lí

GV : Củng cố và ghi bảng

- Mở rộng: quan trọng hơn, các em phải biết liên hệ

những điều đã học với thực tế để sau khi học xong

môn địa lí 6 các em có thể giải thích được một số

hiện tượng xảy ra trong tự nhiên và ứng dụng vào

đời sống

b Tìm hiểu về bản đồ:

- Có được hiểu biết ban đầu về bản đồ và phương pháp sử dụng chúng trong học tập, trong cuộc sống

- Hình thành và rèn luyện các kĩ năng như: thu thập, phân tích, xử lí thông tin và vẽ bản đồ

2 Cần học môn địa lí như thế nào?

- Quan sát các sự vật, hiện tượng trong thực tế qua tranh ảnh, hình vẽ và bản đồ

- Phải biết khai thác kiến thức ở kênh chữ và kênh hình của sách giáo khoa

- Phải biết liên hệ những điều đã học vào thực tế

4 Củng cố:

- Trong nội dung môn học địa lí lớp 6 các em tìm hiểu gì về Trái Đất và Bản đồ?

- Cần học môn địa lí như thế nào cho tốt?

5 Dặn dò:

- Học bài, Xem trước bài 1

2

-Ký duyệt của tổ:

Ngày tháng năm 2010

TT

Trang 3

Ngày soạn: 22/08/2010 Tuần : 2 Ngày dạy : 25/08/2010 Tiết : 2

CHƯƠNG I: TRÁI ĐẤT Bài 1: VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

1 Kiến thức: qua bài học, học sinh cần:

- Nắm được tên các hành tinh trong hệ Mặt Trời

- Nắm được một số đặc điểm của Trái Đất (vị trí, hình dạng, kích thứơc …)

- Nắm được các khái niệm và công dụng của các đường kinh tuyến, vĩ tuyến

2 Kỹ năng:

- Học sinh xác định được các kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến Đông, Tây, vĩ tuyến Bắc, Nam trên quả Địa Cầu

- Quả Địa Cầu

- Tranh vẽ về Trái Đất và các hành tinh

- Các hình vẽ trong SGK

1 Ổn định l ớ p :

2 Kiểm tra bài cũ:

- Nêu nội dung của môn địa lí lớp 6?

- Làm thế nào để học tốt môn địa lí?

3 Bài m ớ i :

Trong vũ trụ bao la, Trái Đất tuy rất nhỏ nhưng lại là thiên thể duy nhất có sự sống Từ

xưa đến nay con người luôn muốn khám phá những bí ẩn của Trái Đất Với sự tiến bộ của khoa học và sự nghiên cứu miệt mài của các nhà nghiên cứu một số bí ẩn như hình dạng, kích thước, vị trí … của Trái Đất đã được giải đáp Để hiểu rõ hơn về vấn đề này cô và các

em sẽ vào bài 1

Hoạt động của giáo viên – học sinh Nội dung chính

GV: Treo hình 1 SGK cho HS quan sát.

CH: Trong vũ trụ bao la có một ngôi sao lớn tự phát

ra ánh sáng, ngôi sao đó được gọi là gì?

- Ngôi sao đó là Mặt Trời

CH: Có mấy hành tinh quay quanh Mặt Trời? Đó là

những hành tinh nào?

1.Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời:

Trang 4

Thủy, sao Kim, Trái Đất, sao Hoả, sao Mộc, sao

Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương

CH: Mặt Trời cùng với 8 hành tinh quay quanh nó

được gọi là gì?

GV: giải thích Hệ Mặt Trời, hệ Ngân Hà.

CH: Trái Đất ở vị trí thứ mấy trong các hành tinh

theo thứ tự xa dần Mặt Trời?

GV Mở rộng: với vị trí thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt

Trời, Trái Đất cách Mặt Trời 150 triệu km Khoảng

cách này vừa đủ để nước tồn tại ở thể lỏng Đây là

điều kiện rất cần cho sự sống

GV: Treo hình 2,3 cho HS quan sát.

CH: Trái Đất có hình gì?

GV: Giới thiệu cho học sinh biết quả Địa Cầu là mô

hình thu nhỏ của Trái Đất và cho học sinh quan sát

quả Địa Cầu

- Gọi học sinh xác định điểm cực Bắc và cực Nam là

những điểm cố định trên Trái Đất?

- Phát phiếu bài tập và cho học sinh thảo luận (5

phút)

GV: Treo bảng câu hỏi thảo luận lên bảng.

PHIẾU BÀI TẬP

1 Dựa vào H.2 Trái Đất có độ dài

của bán kính là và độ dài của

đường xích đạo là …

2 Đường nối liền 2 điểm cực Bắc và

cực Nam trên quả Địa Cầu là …

3 Những vòng tròn trên quả Địa

Cầu là …

4 Kinh tuyến gốc là …

5 Vĩ tuyến gốc là …

- Gọi học sinh lên bảng làm

- Gọi các nhóm khác nhận xét

- Củng cố lại và chỉ quả Địa Cầu

CH: Trái Đất có hình dạng và kích thước như thế

2 Hình dạng, kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh vĩ tuyến

- Quả Địa Cầu là hình dạng thu nhỏ của Trái Đất

a Hình dạng, kích thước của Trái Đất:

-Trái Đất có hình cầu và có kích thước rất lớn

Trang 5

CH:- Kinh tuyến là gì?

- Vĩ tuyến là gì?

- Kinh tuyến gốc là gì? Vĩ tuyến gốc là gì?

CH: Đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao

nhiêu? (Kinh tuyến 1800 )

GV mở rộng:

- Những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là

kinh tuyến Đông và những kinh tuyến nằm bên trái

kinh tuyến gốc là kinh tuyến Tây

- Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo tới cực Bắc là vĩ

tuyến Bắc và những vĩ tuyến nằm từ xích đạo tới

cực Nam là vĩ tuyến Nam

CH: Em hãycho biết công dụng của đường kinh

tuyến, vĩ tuyến?

(Hệ thống kinh vĩ tuyến dùng để xác định vị trí của

mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất)

b Hệ thống kinh vĩ tuyến:

- Kinh tuyến là những đường nối liền 2 điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầu

- Vĩ tuyến là những vòng tròn trên bề mặt quả Địa Cầu vuông góc với kinh tuyến

- Các đường kinh, vĩ tuyến gốc đượcghi là 0o Kinh tuyến gốc đi qua đài thiên văn Grin-uýt ở ngoại ô thành phố Luân Đôn (nước Anh) Vĩ tuyếngốc là đường xích đạo

4 Củng cố:

- Cho học sinh xác định trên quả Địa Cầu các đường kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến Đông,kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc và vĩ tuyến Nam?

5 Dặn dò:

- Học bài, Làm bài tập 1,2/ tr 8-SGK

- Đọc bài đọc thêm

Ký duyệt của tổ:

TT Nguyễn Văn Cứ

Trang 6

Bài 2: BẢN ĐỒ CÁCH VẼ BẢN ĐỒ

1 Kiến thức : Qua bài học, học sinh cần:

- Nắm được khái niệm bản đồ, một vài đặc điểm của bản đồ được vẽ theo các phép chiếu

- Biết được một số việc cần làm khi vẽ bản đồ

2 Kỹ năng:

- Biết cách sử dụng tùy loại bản đồ cho từng mục đích sử dụng khác nhau

3 Thái độ:

- Hiểu được tầm quan trọng của bản đồ trong giờ học địa lí và trong cuộc sống

- Quả Địa Cầu

- Bản đồ tự nhiên thế giới

1 Ổn định l ớ p :

- Trái Đất nằm ở vị trí thứ mất trong hệ Mặt Trời theo thứ tự xa dần Mặt Trời? Trái Đất có hình dạng và kích thước như thế nào?

- Kinh tuyến là gì? Vĩ tuyến là gì?

- Xác định kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam?

GV: Giới thiệu một số loại bản đồ: Thế giới, châu

lục, Việt Nam, bản đồ SGK

- Trong thực tế cuộc sống ngoài bản đồ SGK còn có

những loại bản đồ nào? Phục vụ cho nhu cầu nào?

CH: - Bản đồ là gì?

- Bản đồ có vai trò như thế nào trong việc học

môn địa lí và trong cuộc sống?

1 Bản đồ là gì?

- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ trên giấy tương đối chính xác về một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất

Trang 7

GV: Treo bản đồ tự nhiên thế giới và mở rộng

Muốn biết được nước Việt Nam nằm ở đâu ta xem

trên bản đồ Ơû đây ta có thể thấy được vị trí, hình

dạng cũng như kích thước của nước Việt Nam

GV: Yêu cầu học sinh quan sát quả Địa Cầu và bản

đồ tự nhiên thế giới

CH: quả Địa Cầu và bản đồ tự nhiên thế giới có

những điểm gì giống và khác nhau?

+ Giống nhau: là hình vẽ thu nhỏ của thế giới

+ Khác nhau: bản đồ thể hiện trên mặt phẳng tờ

giấy còn quả địa cầu được vẽ trên bề mặt cong

CH: Quả Địa Cầu là mặt cong còn bản đồ là bề mặt

phẳng, để vẽ được bản đồ trước hết ta phải làm gì?

CH: Vậy vẽ bản đồ là gì?

GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 4,5 trong SGK

CH: Cho biết sự khác nhau giữa hình 4 và hình 5

CH: Bản đồ hình 5 còn chính xác không? Tại sao?

GV: Cho học sinh thảo luận: vì sao diện tích đảo

Grơn-len lại to gần bằng lục địa Nam Mĩ ở hình 5,

còn trên quả Địa Cầu thì đảo Grơn-len lại nhỏ hơn

lục địa Nam Mĩ

- Do trên quả Địa Cầu thì kinh vĩ tuyến là những

đường cong nhưng khi dàn ra mặt phẳng thì các

đường kinh vĩ tuyến là những đường thẳng song song

nên nó đã kéo dài diện tích của đảo Grơn-len

GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 5, 6, 7 và nhận

xét sự khác nhau về hình dạng các kinh, vĩ tuyến?

- Hình 5 các đường kinh vĩ tuyến là những đường

thẳng song song và vuông góc nhau

- Hình 6 các đường kinh tuyến thì chụm lại ở cực và

các đường vĩ tuyến thì song song với nhau

- Hình 7 các đường kinh, vĩ tuyến là những đường

cong

CH: Tại sao lại có sự khác nhau đó?

- Vì mỗi hình cĩ phép chiếu đồ khác nhau làm cho

mạng lưới kinh, vĩ tuyến ở từng hình cũng khác nhau

GV: Giới thiệu sơ qua về một số phép chiếu thường

được sử dụng để vẽ bản đồ

- Vai trò: Bản đồ cung cấp thông tinvề vị trí, đặc điểm, sự phân bố của đối tượng địa lí và các mối liên hệ của chúng

2 Vẽ bản đồ:

- Vẽ bản đồ là chuyển mặt cong của Trái Đất ra mặt phẳng của giấy

Trang 8

- Bản đồ ở hình 5 thì phương hướng chính xác nhưng

diện tích sai

- Bản đồ ở hình 6 thì phương hướng sai nhưng diện

tích đúng

- Bản đồ ở hình 7 hình dạng đúng, diện tích đúng

nhưng phương hướng sai

CH: Em có kết luận gì về các loại bản đồ

- Tùy vào từng phương pháp chiếu đồ mà từng loại

bản đồ có các ưu và nhược điểm khác nhau

CH: Vậy làm sao để người ta có thể sử dụng tốt bản

đồ?

- Phải biết ưu nhược điểm của bản đồ để sử dụng

chúng cho đúng vơi mục đích của mình

GV: ghi bảng

CH: Muốn vẽ một vùng đất nào đó trên bản đồ

người ta phải làm gì?

- Đến tận nơi đo đạc, tính toán ghi chép đặc điểm để

có đầy đủ thông tin về vùng đất đó

CH: sau khi đo đạc xong họ không thể đem một

vùng đất rộng lớn vẽ lên một tấm bản đồ khổng lồ

được vậy người ta phải làm sao?

- Phải rút tỉ lệ

CH:Các đối tượng địa lí rất nhiều loại và rất đa dạng

để thể hiện chúng lên bản đồ ta phải làm thế nào?

- Lựa chọn kí hiệu phù hợp để thể hiện các đối

tượng đó lên bản đồ

CH: Ngày nay, khoa học phát triển nên người ta có

còn đến tận những nơi xa xôi để đo đạc không? Tại

sao?

GV: Gọi học sinh đọc thuật ngữ “ảnh hàng không”

và “ảnh vệ tinh”

- Mở rộng: Vẽ bản đồ là công việc rất cần sự kiên

trì, tỉ mỉ Sau khi chụp ảnh hàng không xong người

ta phải xử lí ảnh, vẽ tỉ mỉ từ những chi tiết nhỏ nhất,

in màu … Để hoàn tất một tấm bản đồ cần thời gian

là 6-8 tháng và giá một tấm bản đồ là khoảng 10

triệu

- Các vùng đất được vẽ trên bản đồ

ít nhiều đều có sự biến dạng so với thực tế, có loại đúng diện tích nhưng sai hình dạng và ngược lại

Do đó tuỳ theo yêu cầu mà người tasử dụng các phương pháp chiếu đồ khác nhau

3 Một số công việc phải làm khi vẽ bản đồ:

- Thu thập thông tin về đối tượng địa lý

- Tính tỷ lệ, lựa chọn các kí hiệu đểthể hiện các đối tượng Địa lý trên bản đồ

Trang 9

4 Củng cố:

- Bản đồ là gì? Bản đồ có vai trò như thế nào trong học tập Địa lý?

- Để vẽ bản đồ người ta làm những công việc gì?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Đọc kĩ trước bài 3

Bài 3: TỈ LỆ BẢN ĐỒ

1 Kiến thức: qua bài học, học sinh hiểu được

- Tỉ lệ bản đồ là gì?

- Nắm được ý nghĩa của 2 loại: số tỉ lệ và thước tỉ lệ

- Biết cách tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ

2 Kĩ năng:

- Đọc bản đồ tỉ lệ 1 khu vực

- Tính được khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

3 Thái độ:

- Hiểu được tầm quan trọng của tỉ lệ bản đồ

- Một số bản đồ tỉ lệ khác nhau

- Hình 8 - SGK

1 Ổn định lớp:

- Bản đồ là gì? Bản đồ có vai trò như thế nào trong việc giảng dạy và học tập Địa lý?

- Muốn vẽ bản đồ ta phải làm những công việc gì?

3 Bài mới:

Như chúng ta đã biết các vùng đất biểu hiện trên bản đồ đều nhỏ hơn kích thước thực củachúng Để làm được điều này người vẽ bản đồ phải tìm cách thu nhỏ theo tỉ lệ khoảng cách và kích thước của các đối tượng địa lý để đưa lên bản đồ Vậy tỉ lệ bản đồ là gì? Làm sao tính tỉ lệ bản đồ? Chúng ta sẽ giải đáp câu hỏi trên qua bài 3

GV: Treo 2 bản đồ có tỉ lệ khác nhau Giới thiệu và

cho biết:

+ Tỉ lệ bản đồ thường ghi ở đâu?

1 Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ:

Ký duyệt của tổ:

Trang 10

+ Yêu cầu HS đọc rồi ghi tỉ lệ của hai bản đồ trên?

VD: Tỉ lệ 1:100.000 và 1:15.000.000 đĩ gọi là tỉ lệ

bản đồ

CH: Vậy tỉ lệ bản đồ là gì?

GV: Yêu cầu HS quan sát hình 8,9:

+ Đọc tỉ lệ của 2 bản đồ 8,9?

+ Điểm giống nhau và khác nhau giữa hai bản đồ

trên?

(- Giống: thể hiện cùng một lãnh thổ

- Khác: tỷ lệ khác)

CH: Vậy dựa vào tỉ lệ bản đồ cho ta biết điều gì?

GV: Yêu cầu HS quan sát bản đồ H8, H9 và bản đồ

trên bảng cho biết có mấy dạng thể hiện tỉ lệ bản

đồ?

CH: Tỉ lệ số được thể hiện như thế nào?

GV: Giảng giải: ví dụ tỉ lệ bản đồ sau: 1:100.000 có

nghĩa là tử số chỉ khoảng cách trên bản đồ còn mẫu

số chỉ khoảng cách trên thực tế (cùng đơn vị) 1cm =

100.000cm = 1000m = 1 km trên thực tế

- Ghi 2 tỉ lệ: 1:100.000 và 1:2.000.000 và hỏi 2 tỉ lệ

này có gì giống và khác nhau?

CH: Vậy tỉ lệ bản đồ nào lớn hơn? Tại sao?

CH: Tỉ lệ thước được thể hiện thế nào?

GV: Giảng thêm: tỉ lệ bản đồ là 1:7500, vậy 1cm =

75m trên thực địa thì người ta đo 1cm trên thước và

ghi số 75 lên thước, chứng tỏ là 1cm trên bản đồ =

75 trên thực tế

HS: quan sát bản đồ H8, H9 cho biết:

- Mỗi cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu m

trên thực tế?

- Hỏi: Bản đồ nào có tỉ lệ lớn hơn? Tại sao?

CH: Bản đồ nào thể hiện các địa điểm chi tiết hơn?

CH: Vậy mức độ chi tiết của bản đồ phụ thuộc vào

đâu? ( tỉ lệ bản đồ)

+ Liên hệ thực tế: khi đi thực địa ta nên dùng bản đồ

a Tỉ lệ bản đồ:

- Tỉ lệ bản đồ là tỉ số giữa khoảng cách trên bản đồ so với khoảng cách tương ứng trên thực địa

b Ý nghĩa:

- Tỉ lệ bản đồ chỉ rõ mức độ thu nhỏcủa khoảng cách được vẽ trên bản đồ so với thực tế trên mặt đất

- Có 2 dạng tỉ lệ bản đồ: Tỉ lệ số và

tỉ lệ thước

- Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của nội dung bản đồ càng

Trang 11

tỉ lệ lớn hay nhỏ? Vì sao?

CH: Tiêu chuẩn để phân loại bản đồ như thế nào?

(- Bản đồ có tỉ lệ: trên 1:200.000 là bản đồ có tỉ lệ

lớn

- Bản đồ có tỉ lệ: 1:200.000 – 1: 1.000.000 là bản

đồ có tỉ lệ trung bình

- Bản đồ có tỉ lệ: 1:1.000.000 là bản đồ có tỉ lệ nhỏ)

CH: Nếu dựa vào tỉ lệ thước để đo khoảng cách thực

địa, ta phải làm sao?

(- Đối chiếu khoảng cách trên bản đồ với thước tỉ lệ

- Đánh dấu khoảng cách giữa 2 điểm vào cạnh 1 tờ

giấy

- Đặt tờ giấy dọc theo thước tỉ lệ và đọc trị số)

CH: Nếu dựa vào tỉ lệ số để đo khoảng cách thực

địa, ta phải làm sao?

(Tính khoảng cách như đã nói ở mục1)

GV: Chia lớp theo nhóm thực hành.

- Nhóm 1: Đo và tính khoảng cách thực địa theo

đừơng chim bay từ khách sạn Hải Vân đến khách

sạn Thu Bồn

- Nhóm 2: Đo và tính khoảng cách thực địa theo

đừơng chim bay từ khách sạn Hòa Bình đến khách

sạn Sông Hàn

- Nhóm 3: Đo và tính chiều dài của đường Phan Bội

Châu (đoạn từ Trần Quý Cáp đến Lý Tự Trọng)

- Nhóm 4: Đo và tính chiều dài của đường Nguyễn

Chí Thanh (đoạn từ Lý Thường Kiệt đến Quang

Trung)

HS: Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác bổ

sung, nhận xét

- Muốn biết khoảng cách trên thực tế, người ta có thể dùng số ghi tỉ lệ hoặc thước tỉ lệ trên bản đồ

4 Củng cố:

- Tỉ lệ bản đồ cho ta biết điều gì?

- Làm bài 2 / Tr14 - sách giáo khoa

5 Dặn dò:

- Học bài

Trang 12

- Làm bài 3 / Tr14 - sách giáo khoa

Ký duyệt của Tổ:

Bài 4: PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ.

KINH ĐỘ , VĨ ĐỘ VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ.

1 Kiến thức:

- Nhớ được các qui định về phương hướng trên bản đồ

- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí của 1 điểm

2 Kỹ năng:

- Biết cách tìm phương hướng, kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lí của 1 điểm trên bản đồ và trên quả Địa Cầu

- Quả địa cầu

- Bản đồ Châu Á hoặc bản đồ Đông Nam Á

- Tỉ lệ bản đồ là gì? Nó có ý nghĩa gì?

- Mức độ chi tiết của bản đồ phụ thuộc như thế nào vào tỉ lệ bản đồ?

3 Bài mới:

Các em đang đi tham quan trong 1 khu rừng lớn, do quá mải mê ngắm nhìn phong cảnh,các em đã bị lạc trong rừng Với tấm bản đồ trong tay các em phải làm sao để có thể thoát

ra khoải khu rừng đó Chúng ta sẽ biết được qua bài 4

GVgiới thiệu: Khi xác định phương hướng trên bản

đồ:

- Cần nhớ là phần chính giữa bản đồ được coi là

1 Phương hướng trên bản đồ

Trang 13

phần trung tâm

- Từ trung tâm chúng ta sẽ xác định được các

hướng: phía trên là hướng Bắc, dưới là hướng Nam,

trái là hướng Tây, phải là hướng Đông

CH: Kinh tuyến là gì? Vĩ tuyến là gì?

- Kinh tuyến là những đường nối liền cực Bắc và

cực Nam

- Vĩ tuyến là đường vuông góc với kinh tuyến

CH: Vậy muốn xây dựng phương hướng chúng ta

dựa vào đâu? (Đường kinh, vĩ tuyến)

GV giới thiệu: Kinh tuyến nối cực Bắc với cực Nam

cũng là đường chỉ hướng Bắc – Nam Vĩ tuyến là

đường vuông góc với các kinh tuyến và chỉ hướng

Tây Bắc Đông Bắc

Tây Nam Đông Nam

CH: Với những bản đồ không có vẽ kinh, vĩ tuyến

thì làm sao chúng ta có thể xác định hướng? (Dựa

vào mũi tên chỉ hướng Bắc rồi tìm các hướng còn

lại)

- Xác định phương hướng trên bản đồ cần phải dựa vào các đường kinh, vĩ tuyến

+ Kinh tuyến:

Đầu phía trên : Hướng Bắc Đầu phía dưới: Hướng Nam+ Vĩ tuyến:

Bên trái : Hướng Tây Bên phải: Hướng Đơng

- Với bản đồ khơng cĩ vẽ kinh vĩ tuyến thì ta phải dựa vào mũi tên chỉ hướng Bắc để xác định phương hướng

Trang 14

CH: Muốn tìm vị trí của địa điểm trên quả địa cầu

hoặc bản đồ chúng ta phải làm sao?

( Xác định chỗ giao nhau của 2 đường kinh, vĩ

tuyến qua địa điểm đó)

CH: Hãy tìm điểm C trên hình 11 Đó là nơi cắt

nhau giữa kinh tuyến và vĩ tuyến nào?

( Kinh tuyến 20oTây và vĩ tuyến 10oBắc )

CH: 20oTây gọi là kinh độ và 10oBắc gọi là vĩ độ,

vậy kinh độ là gì? vĩ độ là gì?

CH: Vậy tọa độ địa lí là gì?

CH: Tọa độ địa lí được viết như thế nào?

GV: Treo hình 12 lên bảng

- Yêu cầu học sinh thảo luận:

+ Nhóm 1,2,3: câu a

+ Nhóm 4: câu b

+ Nhóm 5: câu c

+ Nhóm 6: câu d

- Học sinh thảo luận nhóm

- Gọi đại diện nhóm trả lời, bổ sung, nhận xét

đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc

- Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc (đường xích đạo)

- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểmđược gọi chung là tọa độ địa lí của điểm đó

b Cách vi ết tọa độ địa lí :

- Kinh độ ở trên, vĩ độ ở dưới

Cu-a-la Lăm-pơ -> Ma-ni-la: Đông Bắc

Ma-ni-la -> Băng Cốc: Tây Namb) A (130o Đ, 10 oB)

B ( 110o Đ, 10oB)

C ( 130o Đ, 0o )c) E, D

d) OA: Bắc OC: Nam

Trang 15

OB: Đông OD: Tây

4 Củng cố:

- Làm bài tập 2/ trang 17

5 Dặn dò:

- Học bài

- Làm bài 1/ trang 17

TT

Nguyễn Văn Cứ

Bài 5: KÍ HIỆU BẢN ĐỒ.

CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ

- Hiểu được kí hiệu bản đồ là gì?

- Biết được các đặc điểm và phân loại các kí hiệu bản đồ

- Nắm được cách đọc cắt lát địa hình và hiểu nó

2 Kỹ năng:

- Đọc các kí hiệu trên bản đồ dựa vào bảng chú giải

- Đọc lát cắt địa hình

- Một số bản đồ có các kí hiệu phù hợp với sự phân loại SGK

1 Ổn định lớp :

- Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta phải dựa vào đâu?

- Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí là gì?

- Toạ độ địa lí được ghi như thế nào?

3 Bài mới:

Giáo viên giới thiệu bản đồ và nói: Muốn đọc được bản đồ thể hiện những gì, chúng ta phải có kí hiệu bản đồ Vậy kí hiệu bản đồ là gì? Nó được thể hiện như thế nào? Để biết được điều này chúng ta sẽ vào bài 5

Trang 16

GV: Giới thiệu một số bản đồ kinh tế, công-nông

nghiệp và giao thông vận tải

HS: Quan sát hệ thống kí hiệu bản đồ, rồi so sánh

và nhận xét các kí hiệu với hình dạng thực tế của

các đối tượng?

CH: Kí hiệu bản đồ là gì?

( Là những hình vẽ, màu sắc … được dùng để thể

hiện những đối tượng địa lí trên bản đồ )

CH: Để đọc và sử dụng bản đồ trước hết ta phải làm

gì? Bảng chú giải cĩ tác dụng gì?

HS: Quan sát hình 14 và hình 15 :

CH: Quan sát H.14 cho biết có mấy loại kí hiệu? Kể

tên?

GV Mở rộng:

+ Kí hiệu điểm thường thể hiện vị trí của đối tượng

có diện tích nhỏ, người ta dùng các kí hiệu hình học,

chữ để thể hiện

+ Kí hiệu đường thể hiện các đối tượng theo chiều

dài (Tại sao sông lại là một đường màu xanh kéo

dài?)

+ Kí hiệu diện tích thể hiện các đối tượng Địa lí theo

diện tích lãnh thổ

* Thảo luận: chia 3 nhĩm (2 phút)

CH: Tìm trên bản đồ kinh tế chung châu Á một số

đối tượng địa lý được biểu hiện bằng:

Nhóm 1: kí hiệu điểm

Nhóm 2: kí hiệu đường

Nhóm 3: kí hiệu diện tích

HS: Đại diện nhóm trình bày, bổ sung, nhận xét

+ Kí hiệu chữ: dùng các chữ cái đầu tiên của kim

loại (viết tắt) để thể hiện các mỏ khoáng sản

+ Kí hiệu tượng hình: mô tả hình dáng gần đúng với

hình dạng của sinh vật

GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 8 và phân biệt

- Kí hiệu bản đồ rất đa dạng và cĩ tính quy ước

- Muốn hiểu được các kí hiệu trên bản đồ ta cần đọc kỹ phần chú giải Bảng chú giải giúp ta hiểu nội dung

và ý nghĩa của các kí hiệu trên bản đồ

- Cĩ 3 loại kí hiệu: điểm, đường, diệntích

- Có 3 dạng kí hiệu: hình học, chữ, tượng hình

Trang 17

các loại và dạng kí hiệu

CH: Qua H14, H15 cho biết mối quan hệ giữa các loại

kí hiệu và các dạng kí hiệu?

HS: Quan sát hình 16 :

- Đây là cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

GV: Giới thiệu hình: được gọi là lát cắt vì người ta

cắt tưởng tượng 1 quả núi bằng những đường song

song, cách đều nhau và vẽ theo dạng vòng tròn

(đồng mức)

GV: đặt câu hỏi:

+ Đường đồng mức là gì?

+ Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu m? (100 m)

+ Dựa vào đường đồng mức cho biết sườn nào dốc

hơn? (Sườn Tây dốc hơn sườn Đông)

HS : Quan sát một số bản đồ địa lý tự nhiên (Việt

Nam, Thế giới…)

CH: Ngoài thể hiện địa hình trên bản đồ bằng đường

đồng mức người ta còn dùng cách thể hiện nào?

(thang màu)

GV: Chỉ bản đồ tự nhiên và giảng thêm: Theo quy

ước chung địa hình càng cao thì màu sắc càng sẫm,

giới thiệu quy ước thang màu

CH: Có mấy cách thể hiện địa hình trên bản đồ?

4 Củng cố:

- Tại sao khi sử dụng bản đồ trước tiên phải đọc bảng chú giải?

- Người ta thường biểu hiện các đối tượng địa lý trên bản đồ bằng các loại kí hiệu nào?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Mỗi nhóm mang theo 1 thước dây

- Học sinh nào có khả năng mang theo la bàn

TT

Trang 18

Bài 6: THỰC HÀNH TẬP SỬ DỤNG ĐỊA BÀN VÀ THƯỚC ĐO ĐỂ VẼ SƠ ĐỒ LỚP HỌC

- Nắm được cấu tạo của địa bàn

- Nắm được cách thức tiến hành để vẽ 1 sơ đồ lớp học

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết cách sử dụng địa bàn tìm phương hướng của các đối tượng địa lí trên bản đồ

- Biết đo các khoảng cách trên thực tế và tính tỉ lệ khi đưa lên lược đồ

- Biết vẽ sơ đồ đơn giản của một lớp học trên giấy

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh đoàn kết lại để hoàn thành 1 sơ đồ lớp học

II Phương tiên dạy học:

- Địa bàn, thước dây

- Thước kẻ, compa, giấy bút

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Tại sao phải đọc bảng chú giải trước khi sử dụng bản đồ?

- Người ta thường biểu hiện các đối tượng địa lý trên bản đồ bằng các loại kí hiệu và dạng

kí hiệu nào?

Trang 19

- Khi quan sát các đường đồng mức biểu hiện độ dốc của hai sườn núi, tại sao người ta lại biết sườn nào dốc hơn?

GV: Khi chúng ta bị lạc trong rừng hay bị mất

phương hướng khi đi biển ta nên dùng dụng cụ nào

để xác định lại phương hướng?

CH: Các em đã từng nhìn thấy địa bàn chưa? Mô

tả lại cho các bạn cùng thấy?

GV: Giới thiệu địa bàn cho HS quan sát.

CH: Địa bàn gồm những bộ phận nào?

GV: Hướng dẫn cách sử dụng:

+ Không đặt địa bàn gần các vật bằng sắt

+ Đăït địa bàn trên mặt phẳng sau 1 thời gian kim

dao động nó sẽ đứng yên, đầu xanh chỉ về hướng

Bắc Lúc này ta xoay cho vạch số 0 trùng với đầu

xanh Khi đó địa bàn đặt đúng hứơng theo hướng

B-N

Lưu ý: Nếu địa bàn sử dụng tiếng Anh:

- Hướng Bắc: N (North)

- Hướng Nam: S (South)

- Hướng Đông: E (East)

- Hướng Tây: W (West)

Ho

ạt động 2 :

GV: Yêu cầu các nhóm dùng địa bàn để xác định

hướng của lớp học

- Phân cho các nhóm đo các khoảng cách

+ Nhóm 1: chiều dài, rộng phòng học

I Địa bàn:

1 Cấu tạo:

a Kim nam châm

- Bắc: màu xanh

- Nam: màu đỏ

b Vòng chia độ:

II Đo và vẽ sơ đồ lớp

Trang 20

+ Nhóm 2: chiều rộng của cửa sổ và cửa ra vào

+ Nhóm 3: chiều dài, rộng bàn học và bàn GV

+ Nhóm 4: chiều dài, rộng của bục giảng và bảng

đen

GV: Hứơng dẫn học sinh rút tỉ lệ các khoảng cách

và cách vẽ sơ đồ lớp học sao cho vừa khổ giấy

- Giáo viên lưu ý với học sinh khi vẽ sơ đồ lớp phải

có đủ: tên sơ đồ, tỉ lệ, mũi tên chỉ hướng Bắc và

các ghi chú khác

- Tên sơ đồ

- Tỷ lệ

- Mũi tên chỉ hướng Bắc và ghi chú

4 Củng cố: không

5 Dặn dò:

- Ôn tập từ bài 1 đến bài 5

- Nắm được các hành tinh trong Hệ Mặt Trời

- Một số đặc điểm của Trái Đất: vị trí, hình dạng, kích thước…, các khái niệm kinh tuyến, vĩtuyến

- Khái niệm bản đồ, đặc điểm bản đồ, tỷ lệ bản đồ và ý nghĩa của nó

- Biết cách xác định phương hướng trên bản đồ, các loại kí hiệu thường dùng trên bản đồ

2 Kỹ năng:

- Xác định được hệ thống kinh, vĩ tuyến, cực Bắc, cực Nam trên quả Địa Cầu

- Kỹ năng đọc tỷ lệ bản đồ, tính khoảng cách

- Biết tìm phương hướng trên bản đồ, kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí

- Đọc các kí hiệu trên bản đồ

- Quả địa cầu, tranh vẽ mạng lưới kinh vĩ tuyến

- Hình 14,15 trong sách giáo khoa phóng to

- Một số bản đồ

III Hoạt động trên l ớ p :

1 Ổ n định lớp:

Trang 21

2 Kiểm tra bài cũ: (Không)

3 Bài mới:

CH: Kể tên các hành tinh trong Hệ Mặt Trời? Trái

đất đứng vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần Mặt Trời?

- Hỏi: Trái đất có hình dạng và kích thước như thế

nào?

CH: Xác định hệ thống kinh vĩ tuyến, Các điểm cực

Bắc, Nam Kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc Kinh tuyến

Đông, kinh tuyến Tâây Vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam

trên tranh vẽ mạng lưới kinh vĩ tuyến?

CH: Bản đồ là gì?

CH: Bản đồ có vai trò như thế nào trong việc nghiên

cứu và học tập địa lí cũng như trong đời sống?

- Làm BT 2 trang 11

CH: Tỉ lệ bản đồ là gì?

CH: Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ? Có mấy dạng thể hiện

tỉ lệ bản đồ?

CH: Cách tính toán tỉ lệ trên bản đồ so với thực tế:

VD Trên bản đồ có tỉ lệ 1: 2.000.000 Tính 3 cm trên

bản đồ ứng với bao nhiêu km trên thực tế?

CH: Kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của một điểm là gì?

CH: Có mấy loại và mấy dạng kí hiệu thừơng được

sử dụng trên bản đồ?

CH: Độ cao địa hình trên bản đồ người ta thường

biểu hiện như thế nào?

Bài1: Vị trí - hình dạng và kích thước của Trái Đất

Trang 22

KIỂM TRA 1 TIẾT

- Nắm được các hành tinh trong Hệ Mặt Trời

- Một số đặc điểm của Trái Đất: vị trí, hình dạng, kích thước…, các khái niệm kinh tuyến, vĩtuyến

- Khái niệm bản đồ, tỷ lệ bản đồ và ý nghĩa của nó

- Biết cách xác định phương hướng trên bản đồ

2 Kỹ năng:

- Kỹ năng đọc tỷ lệ bản đồ, tính khoảng cách

- Biết tìm phương hướng trên bản đồ, kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của một điểm

- Giấy kiểm tra

III Hoạt động trên l ớ p :

1 Ổ n định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: (Không)

3 Bài mới: - Kiểm tra 1 tiết

4 Củng cố: (không)

Trang 23

5 Dặn dò:

- Xem trước bài 7

Ngày soạn: 16/10/2010 Tuần :10 Ngày dạy : 19/10/2010 Tiết :10Bài 7: SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

VÀ CÁC HỆ QUẢ

- Biết được sự chuyển động tự quay quanh trục một trục tưởng của Trái Đất: Hướng chuyểnđộng của nó là từ Tây -> Đông Thời gian tự quay 1 vòng quanh trục của Trái Đất là 24 giờ(hay một ngày đêm)

- Trình bày được một số hệ quả của sự vận chuyển của Trái Đất quanh trục:

+ Hiện tượng ngày – đêm kế tiếp nhau ở khắp nơi trên Trái Đất

+ Mọi vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều lệch hướng

2 K ỹ năng:

- Học sinh có thể sử dụng quả địa cầu, chứng minh hiện tượng Trái Đất tự quay quanh trục và hiện tượng ngày – đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất

- Học sinh có thể tính được khu vực giờ

- Quả địa cầu

- Hình 19,20,21,22 trong SGK (phóng to)

TT

Trang 24

GV: Dùng quả địa cầu và giới thiệu:

- Quả địa cầu là mô hình thu nhỏ của Trái Đất Trái

Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nối liền 2

cực và nghiêng 66o33’ (giáo viên kết hợp chỉ hình

và quả địa cầu)

GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 19 và quả Địa

Cầu GV dùng tay đẩy quả địa cầu quay đúng hướng

cho HS quan sát một hai lần

CH: Trái Đất quay quanh trục theo hướng nào?

GV: Gọi 1 học sinh lên bảng quay thử quả Địa Cầu

- Hỏi: Thời gian Trái Đất tự quay quanh một trục

trong một ngày đêm được quy ước là bao nhiêu giờ?

Lưu ý: thực tế Trái Đất quay một vòng hết 23 giờ 56

phút 4 giây

GV: treo hình 20 lên bảng

CH: Các em hãy quan sát hình 20 và cho biết Trái

Đất được chia ra thành bao nhiêu khu vực giờ?

GV: Mỗi hku vực giờ đi về phía Đông sẽ nhanh hơn

1 giờ, còn nếu đi về phía Tây sẽ chậm hơn 1 giờ

CH: Mỗi khu vực giờ có bao nhiêu giờ riêng?

CH: Một giờ riêng được gọi là gì?(Đó là giờ khu

vực)

CH: Trong mỗi khu vực người ta chọn kinh tuyến

nào để tính giờ chung cho khu vực?

( Kinh tuyến đi qua giữa khu vực)

CH: Có tới 24 khu vực giờ, vậy người ta chọn khu

vực nào là khu vực giờ gốc?

( Khu vực có đường kinh tuyến gốc đi qua được

chọn là khu vực giờ gốc)

GV Mở rộng: để tiện cho việc tính giờ trên toàn thế

giới, năm 1884 Hội nghị quốc tế thống nhất lấy khu

1 Sự vận động của Trái Đất quanh trục

- Trái Đất tự quanh một vòng quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông

- Thời gian tự quay quanh một vònglà 24 giờ (một ngày đêm)

- Người ta chia bề mặt Trái Đất thành 24 khu vực giờ Mỗi khu vực có 1 giờ riêng Đó là giờ khu vực

- Khu vực có đường kinh tuyến gốc đi qua chính giữa là khu vực giờ gốc và đánh số 0 (gọi là giờ quốc tế - GMT)

Trang 25

vực có kinh tuyến gốc (0o) đi qua đài thiên văn

Grin-úyt là khu vực giờ gốc Kinh tuyến chia khu vực giờ

làm 2 phần bằng nhau

CH: Dựa vào H20 cho biết nước ta nằm ở múi giờ

thứ mấy?

CH: Khi ở khu vực giờ gốc là 12 giờ thì lúc đó ở

nước ta là mấy giờ?

GV Mở rộng: ở những nước có diện tích kéo dài như

Liên Bang Nga hay Canađa thì có rất nhiều khu vực

giờ nên mỗi quốc gia sẽ có những qui định giờ riêng

- Giới thiệu sơ qua về đường đổi ngày

GV: Dùng đèn pin chiếu vào quả Địa Cầu và giảng:

Trái Đất có dạng hình cầu do đó Mặt Trời bao giờ

chỉ chiếu sáng được một nửa Nửa chiếu sáng là

ngày, nửa không được chiếu sáng là đêm

CH: Hiện tượng ngày và đêm có ở những nơi nào

trên Trái Đất?

CH: Giả sử Trái Đất không tự quay quanh trục thì

hiện tượng ngày đêm trên Trái Đất sẽ ra sao?

(Khắp nơi trên Trái Đất ngày hoặc đêm kéo dài,

không phải là 12 giờ)

CH: Vậy tại sao hằng ngày chúng ta thấy Mặt Trời,

Mặt Trăng và các ngôi sao trên bầu trời chuyển

động theo hướng từ Đông sang Tây? (HS đọc bài

đọc thêm để giải thích)

GV Mở rộng: do hướng vận động của Trái Đất từ

Tây sang Đông nên chúng ta cảm thấy Mặt Trời,

Mặt Trăng, ngôi sao chuyển động trên bầu trời Ví

dụ: khi ta ngồi trên xe lửa hoặc xe du lịch ta thấy

cây cối như lùi lại phía sau Và cũng do vận động

này mà có hiện tượng ngày và đêm kế tiếp nhau ở

khắp nơi trên Trái Đất

CH: Ngoài hiện tượng ngày và đêm thì sự vận động

tự quay quanh trục của Trái Đất còn sinh ra hiện

tượng gì?

CH: Quan sát H22 - SGK hãy cho biết ở bắc bán cầu

2 Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

a Hiện tượng ngày đêm

- Vì Trái Đất là hình cầu nên ánh sáng Mặt Trời chỉ chiếu sáng được một nửa: Nửa được chiếu sáng gọi làban ngày, nửa không được chiếu sáng gọi là ban đêm

- Do Trái Đất quay quanh trục từ Tây sang Đông nên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lần lượt có ngày và đêm

Trang 26

hướng về bên phải hay bên trái?

CH: Các vật thể chuyển động trên Trái Đất cĩ hiện

tượng gì?

CH: Ở nửa cầu Bắc, nếu nhìn xuôi theo hướng

chuyển động thì vật sẽ chuyển động lệch về bên

nào? (Bên phải)

CH: Còn ở nửa cầu Nam ? (Bên trái)

GV: Sự lệch hướng này không những ảnh hưởng đến

những vật rắn bay như đường đi của viên đạn, mũi

tên … mà còn ảnh hưởng tới sự chuyển động của

dòng sông, hướng gió …

b Sự lệch hướng của các vật thể:

- Ở nửa cầu Bắc vật chuyển động lệch về bên phải

- Ở nửa cầu Nam vật chuyển động lệch về bên trái

4 Củng cố:

- Trái Đất vận động quay từ Tây sang Đông qui ước là bao nhiêu giờ? Có bao nhiêu khu vực giờ trên Trái Đất?

- Nếu khu vực gốc là 15 giờ thì ở Mát-xcơ-va là mấy giờ?

- Sự vận động của Trái Đất sinh ra hệ quả gì?

5 Dặn dò:

- Học bài, đọc bài đọc thêm trang 24 - SGK

- Xem trước bài

Ngày soạn: 23/10/2010 Tuần: 11 Ngày dạy : 26/10/2010 Tiết : 11

Bài 8 : SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

1 Kiến thức: Sau bài học, HS cần:

- Hiểu được sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời (Quỹ đạo, thời gian chuyển độngvà tính chất của sự chuyển động)

- Nhớ vị trí: Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí trên quĩ đạo của Trái Đất

2 Kĩ năng:

- Xác định vị trí của Trái Đất ở bốn mùa

- Có thể chứng minh hiện tượng các mùa

- Tranh vẽ về sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Quả Địa cầu

Ngày tháng năm

2010 TT Nguyễn Văn Cứ

Trang 27

- Mô tả sự vận động của Trái Đất quanh trục?

- Nêu các hệ quả?

3 Bài mới:

Ở bài 7, chúng ta đã tìm hiểu vận động chính đầu tiên của Trái Đất Hôm nay chúng ta

sẽ tìm hiểu thêm về vận động chính thứ 2 của Trái Đất đó là: sự chuyển động quay quanh Mặt Trời và hệ quả của nó

GV: Trái Đất có nhiều chuyển động ngoài sự

chuyển động tự quay quanh trục Trái Đất còn

chuyển động quanh Mặt trời theo 1 quỹ đạo có

hình elip gần tròn

GV: Giải thích thuật ngữ “quỹ đạo”, “hình elip

gần tròn”

HS: Quan sát mô hình sự chuyển động của Trái

Đất quanh Mặt Trời và hình 23

CH: Trái Đất cùng lúc tham gia mấy hoạt động?

CH: Đó là những hoạt động nào?

CH: Quan sát trên H23 hãy cho biết hướng chuyển

động của Trái Đất quanh Mặt Trời?

GV Mở rộng: Trái Đất chuyển động quanh Mặt

Trời theo 1 quỹ đạo có hình elip gần tròn theo

hướng từ Tây -> Đông nhưng có khi người ta vẽ

đơn giản nó là hình tròn

CH: Thời gian Trái Đất quay quanh Mặt Trời một

vòng là bao nhiêu?

CH: Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo elip ở mấy

vị trí? Đó là những vị trí nào? (4 vị trí: Xuân phân,

Hạ chí, Đông chí, Thu phân)

- Hỏi: Độ ngiêng và hướng của trục Trái Đất ở các

vị trí Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí?

- Hướng và độ ngiêng của trục Trái Đất so với mặt

phẳng quỹ đạo 1 góc không đổi 66033’

GV kết luận: Trong khi chuyển động trên quỹ đạo,

Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng và

hướng nghiêng của trục không đổi Sự chuyển

động đó gọi là chuyển động tịnh tiến

1 Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời:

- Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo một quỹ đạo có hình elip gần tròn

- Hướng chuyển động: từ Tây sang Đông

- Thời gian Trái Đất chuyển động một vòng quanh Mặt Trời là 365 ngày 6 giờ

- Trong khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời, trục Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng

66033’ trên mặt phẳng quỹ đạo và hướng nghiêng của trục không đổi

Trang 28

GV: cho HS quan sát H23:

CH: Khi chuyển động trên quỹ đạo trục nghiêng và

hướng tự quay của Trái Đất có thay đổi không?

(Không thay đổi)

- Điều đó đã dẫn hệ quả gì? (Có lúc bán cầu Bắc,

có lúc bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời)

GV: chia lớp làm 3 nhóm thảo luận

Nhóm 1:

- Ngày 22-6 (Hạ chí) nửa cầu nào ngả về phía Mặt

Trời?

- Khi ngả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có đặc

điểm gì? Và nửa cầu không ngả về phía Mặt Trời

có đặc điểm gì?

Nhóm 2:

- Ngày 22-12 (Đông chí) nửa cầu nào ngả về phía

Mặt Trời?

- Khi ngả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có đặc

điểm gì? Và nửa cầu không ngả về phía Mặt Trời

có đặc điểm gì?

Nhóm 3:

- Trái đất hướng cả 2 nửa cầu Bắc và Nam về phía

Mặt Trời như nhau vào các ngày nào trong năm?

- Khi đó ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào nơi

nào trên bề Mặt Trái Đất? Đó là mùa nào trong

năm ở 2 nửa cầu?

HS: thảo luận, đại diện nhóm trình bày, nhóm khác

bổ sung, nhận xét

GV chuẩn xác kiến thức:

2 Hiện tượng các mùa:

- Khi chuyển động trên quỹ đạo, trụccủa Trái Đất bao giờ cũng có độ nghiêng không đổi và hướng về một phía nên hai nửa cầu Bắc và Nam luân phiên nhau ngả về phía Mặt Trời, sinh ra các mùa

Nóng (Hạ)Lạnh (Đông)22/1

Nhận ítNhận nhiều

Lạnh (Đông)Nóng (Hạ)

Lượng ánh sáng và nhiệtnhư nhau

- Chuyển nóng sang lạnh

- Chuyển lạnh sangnóng

Xuân phân Nửa cầu Bắc Hai nửa cầu Lượng ánh - Chuyển lạnh sang

Định dạng
Số trang	56
Dung lượng	512,5 KB

giao an hk I lop 6

Cấu tạo bên trong của Trái Đất

Mục tiêu bài học: 1 Kiến thức: