LÍCH SỬ 7

Soạn: Giảng:PHẦN I KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI Tiết 1: Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU THỜI SƠ - TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI.. Bài mới: Ở lịch sử 6 các

Soạn: Giảng:

PHẦN I

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

Tiết 1: Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG

KIẾN Ở CHÂU ÂU (THỜI SƠ - TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI)

A Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Quá trình hình thành XHPK ở Châu Âu, cơ cấu XH

- Hiểu được khái niệm lãnh địa PK và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa

- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế thành thị trung đạikhác kinh tế lãnh địa ra sao

2 Tư tưởng: Bồi dưỡng nhận thức cho hs về sự phát triển hợp quy luật của XH.

3 Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ châu Á để xác định vị trí các quốc gia

- Bồi dưỡng kĩ năng so sánh đối chiếu

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: SGK, SGV,Bản đồ Châu Âu thời PK.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt đông lên lớp:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: Ở Lịch sử lớp 6 đã học về lịch sử các quốc gia cổ đại Phương Tây,

em hãy kể tên một vài quốc gia CĐPT?

3 Bài mới: Ở lịch sử 6 các em đã được học về các quốc gia cổ đại phương Tây

và ở đây các quốc gia đó sớm phát triển thành những nước có chế độ PK (thay thếchế độ CHNL) đó là các nước Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt, sau này phát triểnAnh, Pháp, TBN, Ý Vậy, để hiểu được quá trình hình thành và phát triển cácnước PKCA đã diễn ra như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu vào nội dung bài học

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Hoạt động cả lớp, cá nhân.

- HS tìm hiểu mục 1 SGK

- GV: các quốc gia cổ đại Phương Tây

tồn tại đến thế kỷ V thì bị các bộ tộc

người Giéc manh từ P.Bắc tràn xuống

xâm chiếm, tiêu diệt

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc

Rôma, người Giéc – man đã làm gì?

- Chiếm ruộng đất chia cho các thủlĩnh quân sự →quý tộc → lãnh chúa

- Nô lệ + nông dân mất ruộng không

có ruộng đất phải phụ thuộc vào lãnhchúa-> nông nô

⇒ Xã hội phong kiến hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

- Lãnh địa: khu đất nông thôn rộng

lớn: đất, rừng, ao hồ, nhà thờ …

? Em hãy miêu tả lãnh địa PK và cuộc

sống của lãnh chúa, nông nô trong lãnh

địa đó?

-HS miêu tả về các khía cạnh tổ chức,

đời sống, sự phát triển kinh tế

? Đời sống, quyền hành của hai giai cấp

ntn?

- GV miêu tả lại lãnh địa theo tài liệu

tham khảo ở SGV

Có thể cho 1 hs đọc: “mức thuế …”

? Em hãy nêu những đặc điểm chính của

nền kinh tế lãnh địa? (Họ sản xuất ra

những gì, có buôn bán với các lãnh đia

? Hãy mtả về hội chợ: bức tranh đó ntn?

- Bức tranh hội chợ mtả khung cảnh

buôn bán sôi động, hoạt động chủ yếu là

buôn bán -> kinh tế phát triển

- Kinh tế lãnh địa: tự sx, tư liệu TCN gắn

chặt với NN nhưng chủ yếu là NN

- Kinh tế thành thị: chủ yếu là thủ CN và

thương nghiệp (giao lưu buôn bán)

? Thàmh thị ra đời có ý nghĩa như thế

nào?

- Đời sống trong lãnh địa:

+ Lãnh chúa: quyền sở hữu toàn bộ,đặt ra tô thuế, mức thuế, lập pháp,sống đầy đủ, xa hoa

+ Nông nô: phụ thuộc về kinh tế, đờisống cực khổ

- Kinh tế: Tự cấp , tự túc không traođổi với bên ngoài

3.Sự xuất hiện các thành thị

trung đại.

- Nguyên nhân: Thợ thủ công đưa

hàng hoá thừa tập trung 1 nơi buônbán, lập xưởng sản xuất ⇒ thành thịtrung đại ra đời

- Tổ chức: Bộ mặt thành thị: phố xá,

nhà cửa…

Tầng lớp: Thị dân (TTC + thươngnhân)

- Vai trò: Thúc đẩy XH phong kiến

Châu Âu phát triển

4 Củng cố: Thành thị trung đại được xác định bởi yếu tố nào sau đây:

Khoanh tròn trước câu trả lời đúng

A Các lãnh địa phong kiến ngoài sản phẩm nông ngiệp là chủ yếu còn làm ra một

5 Dặn dò: - Học bài cũ, xem trước bài mới.

- Bài tập: So sánh lãnh địa PK và thành thị trung đại về quan hệ sảnxuất, sự phát triển kinh tế, chính trị ⇒ rút ra nhận xét

Soạn: Giảng:

Tiết 2: Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ

HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

A Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội Phongkiến Châu Âu

B Phương tiện dạy học :

1 Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc quả địa cầu.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động Lên lớp:

1 Ổn đinh :

2 Bài cũ: ? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các

thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiên thức cần đạt

Hoạt độngcả lớp, cá nhân.

? Em hiểu thế nào là phát kiến địa lí?

Hs nghiên cứu SGK → trả lời.

- Là quá trình tìm ra, phát hiện những

con đường mới, vùng đất mới, dân tộc

Hãy miêu tả tàu Caraven

- Có buồm lớn ở mũi, giữa và đuôi tàu,

có bánh lái, tàu lớn – trước đây chưa có

b Các cuộc phát kiến địa lý lớn :

- 1487 Đi-a-xơ vòng qua điểm cựcNam Châu Phi

- 1492 → C.Cô Lôm bô tìm ra Châu

Mĩ

- 1497-1498: Ga-ma chỉ huy đội tàu 4chiếc 160 thủy thủ vòng qua Châu

biết (trình bày trên bản đồ)

→ Hs trình bày → Gv bổ sung

- Các cuộc phát kiến lớn: Đi-a-xơ, Cô

lôm bô, Ga-ma, Ma-gien-lan

? Nêu kết quả và sự tác động của những

cuộc PKĐL đến xã hội Châu Âu?

biến đổi gì ở CÂ? (ktế, ctrị, XH) ?

Công trường thủ công (200-300

người-có sự phân công lao động, kỹ thuật ⇒

hiệu quả lao động cao)

? G/c VS (CN) và g/c TS được hình

thành từ giai cấp tầng lớp nào trong xã

hội?

- Thợ cả, thương nhân, thị dân giàu có,

quý tộc chuyển sang kinh doanh: nhiều

của cải ⇒ g/c TS

- Nông nô bị đuổi khỏi lãnh địa ⇒ làm

thuê, bị bóc lột thậm tệ ⇒ g/c VS

- Chính trị: g/c TS >< quý tộc, lãnh chúa

PK ⇒ đấu tranh chống quý tộc ⇒ tạo đk

quan hệ sản xuất TBCN phát triển

Phi đến Calicút (bờ biển Tây Nam ẤnĐộ)

-1519-1522: Ma-gien-lan đoàn thámhiểu đầu tiên vòng quanh trái đất

c Kết quả : Mang lại của cải quý giá,

nguyên liệu, thị trường rộng lớn ở Á,Phi, Mĩ ⇒ thúc đẩy thương nghiệpphát triển

2 Sự hình thành chủ nghĩa TB ở

Châu Âu.

Quí tộc và tư sản đã có được nguồnvốn ban đầu và đội ngũ đông đảonhững người làm thuê

- Cướp bóc của cải, tài nguyên thuộcđịa

- Buôn bán nô lệ da đen, cướp biển

- Rào đất cướp ruộng->Tạo ra một số vốn và người làmthuê ⇒ quá trình tích lũy TB

Biến đổi:

- Kinh tế: + Công trường thủ công + Công ty thương mại

Ra đời hình thức kinh doanh tư bản

- Xã hội: 2 giai cấp mới ra đời: giaicấp CN ( vô sản) và giai cấp TS

- Chính trị : TS > < PK > < VS

=> Quan hệ sản xuất TBCN hìnhthành

4 Củng cố:

Như vậy, sau những cuộc phát kiến lớn về địa lí, qtộc, thương nhân giàu có sửdụng nhiều thủ đoạn để tích lũy vốn và tạo nguồn nhân công ⇒ mối quan hệ sxmới làm nảy sinh 2 giai cấp mới trong XH ⇒ Nền sản xuất mới TBCN ra đờingay trong lòng XHPK

Bài tập: Nếu thiếu những yếu tố nào sau đây thì CNTB ở châu Âu sẽ không được

hình thành ( khoanh tròn vào trước câu trả lời đúng):

A Mở rộng thị trường buôn bán trong và ngoài nước

B Giai cấp tư sản có được nguồn vốn khổng lồ từ buôn bán , bóc lột, cướp bóc

C Giai cấp tư sản bỏ tiền xây dựng các nhà máy xí nghiệp

D Nguồn nhân công làm thuê dồi dào, họ là những nông dân bị tước ruộng và nô

lệ bắt được

5 Dặn dò: Học bài cũ, xem trước bài 3.

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

Soạn: Giảng:

Tiết 3 Bài 3

CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG

KIẾN THỜIHẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.

A Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Hs nắm được:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa phục hưng

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếpcủa phong trào này đến XHPK Châu Âu lúc bấy giờ

2 Kĩ năng: -Rèn luyện kỉ năng phân tích cơ cấu g/c để chỉ ra >< thấy được

nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp TS chống PK

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của

xã hội loài người, của giai cấp TS

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu Tranh ảnh các

thành tựu, danh nhân của thời văn hóa phục hưng

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động lên lớp: 1 ổn định:

2 Bài cũ: ? Quan hệ TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Như vậy, ở bài trước ta thấy được sự ptriển ktế

của g/c TS và ngay trong lòng XHPK đã hình thành quan hệ SXTBCN, g/c TS đã

có thế lực về kinh tế nhưng lại chưa có địa vị chính trị tương xứng, do đó học đãđấu tranh chống lại chế độ PK và mũi tấn công đầu tiên là tấn công vào văn hóa

? Vì sao g/c TS đứng lên đấu tranh chống

g/c quý tộc PK? (Nguyên nhân xuất hiện

phong trào văn hóa PH?)

GV giải thích k/n “Văn hóa PH”: Phục hưng

tinh thần của nền văn hóa cổ Hi Lạp và

RôMa ⇒ sáng tạo nên nền văn hóa mới của

giai cấp TS

? Phong trào Văn hóa PH bắt đầu từ đâu,

vào thế kỉ mấy?

- Hs trả lời, gv dùng bản đồ để chỉ cho hs:

VHPH bắt đầu ở Ý TK XIV, sang TK

XV-XVI lan rộng khắp Tây Âu → để lại di sản

văn hóa khổng lồ

+ Văn học: - Đan Tê

? Văn hóa PH đã thu được thành tựu gì?

Nội dung cơ bản của ptrào văn hóa PH?

1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (TK XIV - XVII)

- Nguyên nhân:

+ Chế độ phong kiến kìm hãm sựphát triển của xã hội

- Đan tê (Ý) – “hài kịch thần thánh”.

- Xéc Van Téc (TBN) – “Đôn ki hô tê”

-Sếchpia – “Hăm lét”, “Ô ten lô”, “Rômêô

và Juliet”

+ Về nghệ thuật: (họa sĩ Lêônađvanhxi) hội

họa, kiến trúc, điêu khắc

Gv cho xem tranh và các tác phẩm của

Lê -ô - na Đơ-vanh –xi, Ra – bơ -le

? Qua các tác phẩm, các tác giả muốn nói

lên điều gì?

? Vai trò, giá trị của nền Văn hóa PH?

- Phát động quần chúng đấu tranh chống

PK

Hoạt động nhóm, cá nhân

? Tìm hiểu SGK, cho biết nguyên nhân dẫn

đến các cuộc cải cách tôn giáo?

⇒ Giai cấp TS mà khởi xướng là LuThơ →

cải cách tôn giáo - Can vanh

Gv giới thiệu 1 vài nét về LuThơ, CanVanh

? Em hãy nêu nội dung tư tưởng cải cách

của LuThơ và Can Vanh?

- Nội dung:

+ Phủ nhận vai trò thống trị củagiáo hội, đòi bãi bỏ những nghi lễphiền toái

+ Đòi quay về giáo lí Kitônguyên thủy (hạn chế)

- Tác động :

+ Đạo Ki tô bị phân hoá + Châm ngòi cho các cuộc khởinghĩa nông dân

4 Củng cố: Gv khái quát lại bài học: Khẳng định vai trò của Văn hóa PH và cải

cách tôn giáo là những đòn tần công, những cuộc đấu tranh công khai của g/c TSvào XHPK suy tàn, nó còn châm ngòi cho cuộc đấu tranh của quần chúng vốnđầy bất mãn với chế độ PK

Bài tập: Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá phụ hưng và của giáo hộiKitô:

Nội dung tư tưởng của phong trào văn

- Xây dựng nhận thức thế giới trên

quan điểm duy vật

- Đề cao khoa học tự nhiên

Nội dung tư tưởng của giáo hội Kitô:

- Chúa , thần thánh quyết định mọiviệc từ lớn đến nhỏ trên thế gian

- Con người sướng hay khổ là dochúa, thần thánh định sẵn, do vậykhông nên đòi hỏi hay đấu tranh

HS làm bài , GV nhân xét , bổ sung

5 Dặn dò:

- Dăn học sinh về nhà học bài

- Xã hội PKTQ được hình thành như thế nào

- Tên gọi và thứ tự các triều đại PKTQ

- Tổ chức bộ máy chính quyền

- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XHPK TQ

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của cácchính sách XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến

quá trình phát triển của LS VN

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK.

- Tranh ảnh: Vạn Lí Trường Thành, Cố cung; cung điện

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ Trung Quốc thời phong kiến, sưu tầm tranh ảnh,

tài liệu liên quan bài học

C.Hoạt động lên lớp:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Phong trào cải cách tôn giáo và phong trào VHPH đã có tác động

trực tiếp như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?

3 Bài mới: GV giới thiệu bài: Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh,

Trung Quốc đạt nhiều thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực, thời kì phong kiếnTrung Quốc ra đời sớm và kết thúc muộn

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Gv khái quát: đặc điểm chung để hình thành

nên các quốc gia cổ đại Phương Đông (TQ)

là đều được hình thành ở lưu vực các con

+ Nông dân bị phân hóa → giàu: địa chủ

→ giữ được ruộng: nông dân - tự canh

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.

* Kinh tế:

- Công cụ bằng sắt: → diện tíchgieo trồng mở rộng → năng suấtlao động phát triển

* Xã Hội : Xuất hiện các giai cấp

→ mất ruộng: nông dân lĩnh canh (tá điền).

? Vậy, g/c địa chủ và nông dân tá điền được

hình thành ntn ở TQ? (Hs trả lời, gv khái

quát ghi như trên)

- Gv: sự xuất hiện 2giai cấp mới → quan hệ

sản xuất PK: đây là sự thay thế trong quan hệ

bóc lột (cổ đại: quý tộc bóc lột nông dân

công xã; PK: địa chủ bóc lột tá điền)

- Gv: như vậy từ thời nhà Tần – Hán XH

PKTQ đã được hình thành

Hoạt động cá nhân.

? Hãy nêu những chính sách đối nội của các

vua thời Tần ?

? Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ

Hoàng bắt nhân dân xây dựng

- HS dựa vào SGK để trả lời

- Hs quan sát h8: Tượng gốm trong lăng mộ

?Nêu những cách đối nội của nhà Đường?

?Nhà Đường đã có biện pháp gì để thúc đẩy

nông nghiệp phát triển? Em hiểu thế nào là

cs quân điền?

Thảo luận nhóm

? Em có nhận xét gì về chính sách đối nội

của nhà Đường?

? Nhà Đườg đã thực hiện chính sách đối

ngoại như thế nào?

Gv sử dụng bản đồ cho hs thấy được những

nước láng giềng mà TQ xâm chiếm

- Liên hệ đến Việt Nam ( Nhà Đường đã đặt

ách đô hộ lên đất nước ta như thế nào?)

2 Xã hội Trung Quốc thời

Tần – Hán.

a Thời Tần

*Đối nội: - Xây dựng nhà nước

chuyên chế (quyền lực tập trungvào tay vua) chia đất nước thànhcác quận huyện

- Cử quan lại đến cai trị

- Thông nhất chế độ đo lường,tiền tệ

- Bắt lao dịch

* Đối ngoại: xâm lược mở rộng

chiến tranh xâm lược

b Thời Hán :

- Xoá bỏ chế độ pháp luật hàkhắc

- Giảm tô thuế, sưu dịch

- Khuyến khích sản xuất

=> Kinh tế phát triển, XH ổnđịnh

3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường.

* Đối nội: - Bộ máy nhà nước

được củng cố, hoàn thiện

- Cử người thân tín và thi cử chọnnhân tài …

- NN: giảm thuế, chính sách quânđiền -> Nông nghiệp phát triển,đất nước phồn thịnh

* Đối ngoại: Tìm mọi cách để mở

rộng bờ cõi -> lãnh thổ TrungQuốc rộng lớn ⇒ cường thịnhnhất Châu Á

4 Củng cố

? Chế độ phong kiến ở TQ được xác lập vào thời gian nào? Những giai cấp chínhtrong xã hội?

? Sự thịnh cường của TQ thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

( Kinh tế phát triển, XH ổn định , Bờ cõi được mở rộng )

5 Dặn dò: Học bài cũ, Làm câu hỏi 1,2 (SGK) Chuẩn bị phần tiếp theo.

- Nắm được những nét cơ sơ lược của TQ dưới Tống – Nguyên, Minh – Thanh

- Thấy được những mầm mống qhệ TBCN bắt đầu xuất hiện

- Thấy được những thành tựu rực rỡ về văn hoá- KH KT của Trung Quốc

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của cácchính sách XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến

quá trình phát triển của LS VN

B Phương tiện dạy học :

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK.

- Tranh ảnh văn hoá - KHKT của Trung Quốc, các lăng tẩm, cung điện

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động lên lớp: 1 Ổn định:

2 Bài cũ: Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt

nào?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về quá trình hình

thành XHPK ở TQ, và TQ đã trở thành một nước cường thịnh nhất Châu Á Sauthời Đường, TQ lâm vào tình trạng chia cắt hơn nửa thế kỉ (907-960) Năm 960,nhà Tống thành lập, TQ thống nhất và tiếp tục phát triển

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

phát triển đất nước nhưng TQ không còn

được hưng thịnh như trước nữa, giữa lúc

4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên

-> Đời sống nhân dân ổn định trở lại

b Nhà Nguyên: Mông Cổ diệt

đó vua Mông Cổ Hốt Tất Liệt đem quân

tiêu diệt Tống, lập nên nhà Nguyên ở

TQ

Thảo luận nhóm:

? Chính sách cai trị của nhà Tống và

nhà Nguyên có những điểm gì khác

nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

- Người Mông Cổ có địa vị cao ,

được hưởng đặc quyền , đặc lợi

- Người Hán bị cấm đoán đủ mọi

thứ

-> Nhà Nguyên ngoại bang…

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Trình bày những thay đổi về chính trị

của TQ từ sau thời Minh-Thanh?

? Sự suy yếu của XHPKTQ thời Minh –

Thanh được biểu hiện ntn?

- Vua quan đục khoét, sống xa hoa

- Nông dân, thợ thủ công: nộp thuế, đi

lính, xây dựng nhiều công trình

? Những mầm mống kinh tế TBCN ở TQ

xuất hiện như thế nào?

- Xưởng dệt chuyên môn hóa cao →

nhiều công nhân

- Thương cảng lớn → buôn bán -> thành

thị được mở rộng

GV: Lịch sử PK TQ hình thành và phát

triển trong thời gian dài nhất trên thế

giới, trong quá trình phát triển của mình

khi hưng thịnh, khi suy vong nhưng TQ

vẫn đạt được những thành tựu rực rỡ về

VH, KH-KT và có ảnh hưởng đến các

nước láng giềng, đặc biệt VN những

thành tựu đó như thế nào ta tìm hiểu

mục 6

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs đọc SGK

? Nêu những thành tựu về văn hóa,

nghệ thuật mà nhân dân TQ đạt được

trong thời PK ?

Kể một số tác phẩm văn học lớn :Tây

du kí, Tam quốc diễn nghĩa…

? Người TQ đã thu được thành tựu gì về

mặt KH-KT?

HS quan sát H 9-10 và nhận xét :

người Tống, lập nhà Nguyên Chínhsách cai trị kì thị đối với người Hán :Phân biệt đối xử

c Đối ngoại : Mở rộng chiến

tranh xâm lược

5 Trung Quốc thời Minh – Thanh.

- Tư tưởng: Nho giáo làm nền tảng

- Văn học: Thơ, truyện, kí

- Đồ sộ , kiên cố, hài hoà, đẹp.

- Tinh xảo, điêu luyện, đạt trình độ cao

4 Củng cố: Thời Tống- Nguyên , Minh – Thanh ở Trung Quốc đã có những

mầm mống của nền kinh tế TBCN Hãy chọn các ý đúng sau :

- Phát triển các nghành :CN khai mỏ, dệt tơ lụa, làm giấy…

- Nhiều nghành chuyên môn hoá cao, có nhiều nhân công làm thuê

- Phát triển kinh tế nông nghiệp

- Xuất hiện các thương cảng lớn buôn bán với nhiều nước

? Vì sao nền kinh tế TBCN chưa phát triển được trong thời kì này

5 Dặn dò: Học bài cũ, làm bài tập: “Lập bảng hệ thống hóa các triều đại trong

lịch sử TQ gắn liền với những sự kiện chính và các cuộc k/n nông dân

* Rút kinh nghiệm sau tiết dạy :

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của Ấn Độ thời PK

- Một số thành tựu của Ấn Độ văn hóa thời cổ, trung đại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ.Hs biết tổng hợp, xâu chuỗi các

kiến thức bài học

3 Thái độ: Thấy được Ấn Độ là một trung tâm văn hóa của nhân loại và có ảnh

hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hóa nhiều dân tộc ĐNA

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Á hoặc bản đồ các quốc gia

cổ đại phương Đông, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt đông dạy học:

1 Ổn định

2 Bài cũ : ?Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, nghệ thuật, KH-KT cảu

nhân dân TQ thời PK?

3 Bài mới: GV giới thiệu bài mới: Ấn Độ là một trong những trung tâm văn

minh lớn nhất nhân loại được hình thành rất sớm Với bề dày lịch sử và thành tựuvăn hoá vĩ đại ấy, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs đọc bài

Gv sử dụng bản đồ: Hs mô tả vị trí địa lí của

Ấn Độ

Gv : Ấn Độ được hình thành ở lưu vực 2 con

sông lớn: S.Ấn, S.Hằng -> điều kiện phát triển

1 Những trang sử đầu tiên

- 2500- 2000 TCN :Lưu vựcS.Ấn hình thành các tiểu vương

các tiểu vương quốc -> phát triển nền văn

minh Ấn Độ? Các tiểu vương quốc đầu tiên

đã được hình thành bao giờ và ở khu vực nào

ở Ấn Độ?

Hs trả lời (sử dụng bản đồ)

Cuối TKIII-, ảnh hưởng đạo phật vua

Ma-ga-đa mở rộng bờ cõi → Nam Ấn Độ phát triển

mạnh mẽ

GV: Vương triều Gúp- ta thống nhất Ấn Độ và

đưa đất nước phát triển hưng thịnh chuyển

sang giai đoạn XHPK Vậy Ấn Độ thời PK

phát triển như thế nào ta sang mục 2

Hoạt động cá nhân, nhóm:

* Hoạt động nhóm.

? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều

Gúp - ta được biểu hiện như thế nào?

? Hãy nêu những nghề thủ công truyền thống

và mặt hàng thủ công nổi tiếng của Ấn Độ?

? Sự sụp đổ của Vương triều gúp ta diễn ra

như thế nào? Hs trả lời

? Vương triều Hồi giáo ĐêLi đã có những

chính sách cai trị như thế nào? Em có nhận

xét gì về những chính sách đó?

Đến thế kỷ XVI, bị người Mông Cổ tấn công

? Người Mông cổ thành lập vương triều

Môgôn đã có chính sách cai trị như thế nào?

Theo em những chính sách đó đã tác động đến

Ấn Độ như thế nào?

Gv: Giới thiệu về Acơbai (1556-1605) ->

Hoàng đế hùng cường nhất triều Môgôn

Vương triều Môgôn tồn tại đến TK XIX bị

Anh xâm lược → thuộc địa của Anh

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs tìm hiểu SGK

? Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu

gì về văn hóa?

? Kể tên những tác phẩm nổi tiếng của Ấn Độ

mà em biết? (Ma-ha-bha-rata, Ra-ma-ya-na;

Sơ-kun-tơ-ra; Ka-li-đa-sa …)

- Sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các bộ kinh

và là nguồn gốc của chữ Hin đu

Quan sát h 11 → kiến trúc Hinđu

? Kiến trúc ấn Độ có gì đặc sắc? Tháp nhọn ,

nhiều tầng, trang trí bằng phù điêu

quốc thành thị

- 2000 — 1500TCN: S.Hằng: nhiềutiểu vương quốc → liên kết vớinhau thành nhà nước rộng lớn

=> nước Ma-ga-đa hùng mạnh

- Từ sau TK III TCN: bị chiathành nhiều quốc gia nhỏ, phântán , loạn lạc

- Cuối TK IV thống nhất dướiVương triều Gúp- ta

2 Ấn Độ thời phong kiến.

- Vương triều Gúp-ta (TKIV): phát triển cả về kinh tế, văn hóa,

xã hội

+ Luyện kim rất phát triển

+ Nghề thủ công : Dệt , chế tạokim hoàn, khắc trên ngà voi -> Đầu thế kỉ VI, Vương triềuGúp- ta sụp đổ

- Vương triều hồi giáo Đê Li(TK XII – XVI):

+ Chiếm ruộng đất + Cấm đoán đạo Hin đu

Chính sách cai trị trên -> mâuthuẫn dân tộc sâu sắc

- Vương triều Môgôn (TK giữa TK XIX):

XVI-+ Xoá bỏ kì thị tôn giáo

+ Khôi phục kinh tế, pháttriển văn hoá

* Kết luận: Với những thành quả

thu được trong quá trình pháttriển của mình, Ấn Độ đã trởthành một trong những trung tâm

của văn minh nhân loại Nhữngthành tựu đó đã ảnh hưởng sâurộng tới qúa trình phát triển triểnlịch sử và văn hóa của các dântộc ĐNA và còn có giá trị mãiđến ngày nay.

4 Củng cố: Bài tập: Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ.

Nối các kí hiệu (Chữ cái và chữ số) lại với nhau bằng các đường (- ) sao chođúng:

5 Dặn dò:

A Vương triều Mô gôn 1 Đầu thế kỉ IV – VI

B Vương triều Gúp ta 2 TKỉ XII- XIV

C Vương triều Hồi giáo Đê –li 3 Đầu thế kỉ XVI -> giữa TK XIX

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Những nét cơ bản của 2 quốc gia cùng với VN tạo nên bán đảo Đông Dương:Lào, Căm-pu-chia

2 Kỹ năng:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính Xác định vị trí các vương quốc cổ và phongkiến ĐNA trên bản đồ

- Củng cố thêm phương pháp lập biểu đồ xác định các giai đoạn phát triển

3 Về tư tưởng, thái độ.

Hs nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn

bó lâu đời của các dân tộc ĐNA từ đó có thái độ trân trọng, giữ gìn truyền thốnggắn bó, đoàn kết…

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến

2 Bài cũ: ? Hãy nêu những chính sách cai trị của vương triều hồi giáo ĐêLi và

vương triều Môgôn

? Người ÂĐ đã đạt được những thành tựu gì về văn hóa?

3 Bài mới: Chúng ta đã được học 2 quốc gia châu á :TQ và ÂĐ là 2 cái nôi của

nền văn minh nhân loại, nơi đã thu được những thành tựu rực rỡ về KT-XH đặcbiệt là văn hóa trong quá trình hình thành và phát triển của mình Hôm nay, chúng

ta tiếp tục tìm hiểu thêm các quốc gia ĐNA, là những quốc gia có gắn bó thânthiết với chúng ta, những đặc điểm chung, những nét tương đồng về vị trí, kinh tế– văn hóa đã tạo cho khu vực có quá trình phát triển lịch sử tương đối giốngnhau

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp

? ĐNA ngày nay gồm có mấy nước?

? Hãy kể tên các quốc gia đó?

- Gv treo bản đồ Gọi hs xác định vị trí các

nước?

? Các quốc gia ĐNA có đặc điểm gì chung

vềđiều kiện tự nhiên tự nhiên?

? Đặc điểm tự nhiên đó có những thuận lợi

và khó khăn gì đối với việc phát triển NN?

- Hs trả lời (gió mùa: 2 mùa : Mùa mưa và

mùa khô )

? Các vương quốc Cổ ở ĐNA được hình

thành vào thời gian nào và ở đâu?

- Hs trả lời

Gv sử dụng bản đồ chỉ vị trí các vương

quốc - hs quan sát , nhận biết

Gv: Vào giữa thiên niên kỉ thứ I sau công

nguyên, các vương quốc cổ ĐNA suy yếu

dần và ta rã ở ĐNA dần hình thành 1 số

quốc gia mới mà người ta thường gọi là các

quốc gia PK Vậy các quốc gia PK ĐNA đã

hình thành và phát triển như thế nào chúng

ta sang mục 2

Hoạt động cá nhân, nhóm.

Cho hs sử dụng lược đồ h16: “Lược đồ

ĐNA TK XIII-XV”, dùng bút chì ghi mốc

thời gian hình thành các quốc gia PK ở

ĐNA

? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của

các quốc gia PK ở ĐNA ?

? Nêu tên, vị trí, thời gian hình thành các

gia ĐN:

* Thảo luận nhóm.

? Kể tên một số thành tựu thời phong kiến

của các quốc gia ĐNA?

- Kiến trúc và điêu khắc với nhiêù công

trình nổi tiếng: Đền Ăng co, đền Bô rô bu

1 Sự hình thành các vương

quốc cổ ở ĐNA.

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng của gió mùa

- Thuận lợi: Nông nghiệp pháttriển

- Khó khăn:Có nhiều thiên tai

* Sự hình thành các vương quốc

cổ ĐNA:

- Đầu công nguyên đến thế kỉ X(sau công nguyên), hình thànhcác vương quốc cổ: Champa(TBộ VN), Phù Nam (hạ lưuS.Mê Công), MêNam (các đảoInđônixia …)

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến

ĐNA.

- Nửa sau TK X→XVIII: các

quốc gia PK ở ĐNA được hìnhthành và phát triển thịnh vượng.+ Vương triều Mô giô pa hít-Inđônêxia (1213-1527)

+ Cam- pu- chia- thời co( IX- XV)

Ăng-+ Vương quốc Pa-gan- Mi

đua, chùa tháp Pa gan, tháp chàm…

? Em có nhận xét gì về kiến trúc điêu khắc

của ĐNA qua H12, 13 SGK.

- Hình văn kiểu bát úp, có tháp nhọn đồ sộ,

khắc họa nhiều hình ảnh sinh động

VN: Thánh địa Mỹ Sơn – Di sản văn hoá

thế giới

GV: Mặc dù được hình thành khá muộn

nhưng các quốc gia PK ĐNA đã có những

thời kì phát triển thịnh vượng, mãi cho đến

TK XVII-XVIII khi CNTB Phương Tây

thâm nhập đã là nhân tố cuối cùng có ý

nghĩa quyết định đến sự suy vong của các

quốc gia PK ĐNA

Liên hệ ngày nay:Quá trình hội nhập…

( VXIV-XVII)

+ Đại Việt…

- Nửa sau TK XVIII , các quốc

gia phong kiến bước vào conđường suy yếu và tiếp tục tồn tạikhi trở thành thuộc địa củaCNTB phương Tây

4 Củng cố: Trình bày sự hình thành các quốc gia PK ĐNA trên lược đồ.

Nêu những nét chung của các nước đó

5 Dặn dò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK, xem bài mới.

Rút kinh nghiệm giờ dạy:

Lập được biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử của Lào và Cam-pu-chia.

3 Về tư tưởng - Bồi dưỡng cho HS tình cảm yêu quý, trân trọng truyền thống

lịch sử của Lào và Cam-pu-chia

- Có ý thức giữ gìn tình cảm thân thiết giữa các quốc gia trên bán đảo ĐôngDương

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu

khắc, các di sản văn hoá của Lào và Cam-pu-chia

2 Học sinh: SGK,Vẽ bản đồ ĐNÁ , sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Trình bày sự phát triển của các quốc gia PK ĐNA?

3 Bài mới: GVgiới thiệu bài: Trong các nước ĐNA, những nước nào tiếp giáp

với Việt Nam? Sau khi nắm được nét khái quát về khu vực ĐNA, ta sẽ đi vào tìmhiểu kĩ hơn 2 quốc gia anh em gắn bó mật thiết với VN trên bán đảo ĐôngDương để tìm hiểu quá trình phát triển của Lào và Cam-pu-chia

Hoạt động của GV-HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp

Hs quan sát lược đồ h16, kết hợp tiết trước

? Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử

CPC có thể chia thành mấy giai đoạn?

Ở CPC (S.Mê Công) thời tiền sử đã hình

thành vương quốc Phù Nam

? Vương quốc Chân lạp hình thành ntn ở

CPC? (Người: Khơme thâm nhập hòa bình)

? Các vua thời Ăng-co đã thi hành chính

sách đối nội và đối ngoại ntn?

? Sự thịnh vượng của CPC thời Ăng-co

được thể hiện ntn?

Quan sát h14: Miêu tả một vài nét về khu

đền tháp Ăng -co Vát

Gv: Ăngcovát là 1 khu đền 5 ngôi tháp cao,

chạm khắc công phu, đỉnh cao nhất 63m,

xung quanh là hệ thống hào nước rộng

200m, chu vi 5,5km, 2 bên bờ lát đá 18bậc

cao, lối đi lát đá, 2 bên chạm trổ tinh vi, có

tượng điêu khắc tinh xảo ⇒ vẻ đẹp nghiêm

- Trước TK XIII, chỉ có người ĐNA cổ là

người Thơng-> người Lào Lùm

? Trình bày sự hình thành vương quốc Lạn

Xạng (Triệu Voi) ở Lào?

* Thảo luận nhóm

?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại

của các vua Lạn Xạng? Chính sách đó tác

động đến sự phát triển của Lào ntn?

Quan sát h15, mtả 1 vài nét về Thạt Luổng ở

Lào

- Gv: “Thạt Luổng” (tháp lớn) xây dựng

1566 dưới thời vua Xêt-tha-thi-lạt, là công

3 Vương quốc Căm-pu-chia

- Thời tiền sử ( TK I- TK VI):Nước Phù Nam

- TK VI → IX: Người Khơ- međến → Nước ChânLạp

- TK IX- XV: Thời kỳ Ăng-co

+ Đối nội: phát triển nôngnghiệp, xây dựng các công trìnhkiến trúc độc đáo

+ Đối ngoại: mở rộng lãnh thổ

+ Ăng- co Vát : Qui mô đồ sộ,kiến trúc độc đáo, có óc thẩm mỹ,trình độ kiến trúc cao

- TK: XV- 1863 là thời kì suythoái, TK XIX (1863) thuộc địacủa Pháp

4 Vương quốc Lào

- T K XIII: người Lào Thơng

- Sau TK XIII : người Thái di cư(Lào Lùm)

- Năm 1353 nước Lạn Xạng

- TK XV → XVII: phát triểnthịnh vượng

+ Chia đất nước thành cácmường

+ Xây dựng quân đội

+ Quan hệ hòa hiếu với CPC,

ĐV, kiên quyết chống xâm lược(3 lần thắng quân Miến Điện)

trình đồ sộ gồm 1 tháp lớn hình mâm rượu,

đặt trên đế hoa sen, 12 cánh hoa, dưới là 1

bệ khổng lồ hình cầu tạo 4 mũi đáy vuông,

mỗi cạnh dài 68m, được ốp 323 phiến đá, có

4 cổng dưới dạng miếu thờ Tháp chính cao

45m, xung quanh có 30 pháp nhỏ, mỗi tháp

đều khác 1 lời dạy của phật

? Kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống

, khác với công trình kiến trúc của các nước

trong khu vực ( Uy nghi , đồ sộ, nhiều tầng

lớp , không cầu kì , phức tạp)

⇒ Như vậy sự thịnh vượng của Lào kéo dài

đến nửa sau TK XVIII, Lạn Xạng suy yếu

dần → cuối TK XIX là thuộc địa của Pháp

- Liên hệ với VN , Cam-pu-chia – ASEAN

- Nửa sau thế kỷ XVIII- XIX :suy yếu ( Xiêm xâm chiếm-> TKXIX Pháp xâm lược)

4.Củng cố: Gọi hs trình bày các giai đoạn chính của CPC và Lào.

Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Vương quốc Cam-pu-chia và Lào

1 Kiến thức: Qua bài 7 học sinh năm được:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội PK

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp chính trong xã hội

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Âu, Châu á, Bảng phụ, tài liệu, tranh ảnh 2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại của vương triều Lạn

Xạng?

3 Bài mới: GVgiới thiệu bài

Ta đã được học thời kì PK ở Phương Tây và Phương Đông, XHPK là chế độ

xã hội tiếp sau chế độ XH cổ đại, nó được hình thành trên cơ sở tan rã của XH cổđại Nhưng sự tan rã của XH cổ đại và PT hoàn toàn khác nhau do đó sự hìnhthành và phát triển XHPK ở 2 khu vực này cũng có những điểm khác biệt Tuynhiên, sự khác biệt đó lại thống nhất trong những điểm chung của XHPK Bài họchôm nay ta sẽ tìm hiểu nét chung của XHPK nhưng sẽ tìm hiểu những nét khácbiệt nằm trong điểm chung đó

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp

?Xã hội phong kiến phương đông hình

thành từ khi nào:( Trước CN: TQ; Đầu CN:

đoạn phát triển của xã hội PK ở Phương

Đông so với Phương Tây?

? Cơ sở kinh tế chính của XHPK là gì?

?Điểm khác về kinh tế của Châu Âu và

Phương Đông?

* Thảo luận nhóm.

(Châu Âu: lãnh địa PK ; Phương Đông:

công xã nông thôn)

? Phương thức bóc lột của nền kinh tế NN

là gì? (bóc lột: tô thuế).

? Với cơ sở kinh tế đó đã tác động đến quan

hệ xã hội như thế nào?

- XHPK ở Châu Âu hình thànhmuộn hơn nhưng cũng kết thúcsớm hơn nhường chỗ cho CNTB.-> CNTB hình thành ngay trong lòng chế độ phong kiến

2 Cơ sở kinh tế – xã hội của

xã hội phong kiến.

a Cơ sở kinh tế:

- Phương Đông: Nông nghiệpđóng kín trong công xã nôngthôn

- Châu Âu: nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa-> thành thị xuấthiện

- Phương thức bóc lột : Địa tô->giao ruộng đất cho nông dân,nông nô, thu tô nặng

? Trong xã hội phong kiến ai là người nắm

quyền lực ?

GV nhấn mạnh : chế độ quân chủ là thể chế

nhà nước do vua đứng đầu

? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và

Châu Âu có gì khác biệt ?

- HS trả lời

- Gv bổ sung :

+Giai đoạn đầu vua có quyền lực hạn chế

như một lãnh chúa mà thôi, từ thế kỉ XV

XHPK Châu Âu thống nhất → củng cố

mạnh hơn, quyền lực của vua được tăng lên

- Thể chế nhà nước: Vua đứngđầu -> Chế độ quân chủ

- Ở Phương Đông và Châu Âuđều hình thành chế độ quân chủnhưng khác nhau về mức độ vàthời gian

+ Ở phương Đông: Vua có nhiều

quyền lực-> Hoàng đế

+ Phương Tây: Lúc đầu hạn chế

trong lãnh địa Đến thế kỉ XV,quyền lực tập trung trong tay vua

4 Củng cố: Gv cho hs thảo luận rồi điền vào bảng sau những nội dung cơ bản về

XHPK ở Châu Âu và Phương Đông:

Các thời kỳ lịch sử XHPK Phương Đông XHPK Châu Âu

N2 đóng kín trong công xãnông thôn

Địa chủ - nông dân lĩnhcanh

Từ TK V → X

Từ TK XI → XIV

Từ TK XIV → XV

N2 đóng kín trong lãnh địa.Lãnh chúa và nông nô

5 Dặn dò: Trả lời các câu hỏi ở SGK, học bài cũ.

Rút kinh nghiệm giờ dạy :

1 Kiến thức: Thông qua việc làm các bài tập giúp học sinh hệ thống hóa, khái

quát hóa kiến thức lịch sử đã học thời kỳ PK của Châu Âu và Phương Đông

2 Kĩ năng: - Bước đầu làm quen với các dạng bài tập.

- Rèn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa

3 Thái độ: Hs có thái độ tự giác, tích cực tìm hiểu những thành tựu, những sự

kiện lịch sử đã diễn ra …

B Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

? Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

? Vì sao nói chế độ PK ở Châu Âu và phương Đông đều là chế độ quân chủnhưng khác nhau về mức độ và thời gian?

3 Bài mới: Những tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới Trung

đại: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở cả phương Đông và Châu âu Để nắm vững hơn các kiến thức đã học, hôm nay chúng ta làm một số bài tập

GV cho HS nhắc lại những

nội dung đã học, ra một ssố

câu hỏi bài tập để HS thực

hiện

- Gọi HS đọc to bài tập

- Một em lên bảng làm- cả

lớp theo dõi, nhận xét

?Nêu các giai cấp mới được

hình thành trong XH phong

kiến ở Châu âu?

- Nô lệ được giải phóng-nông

dân công xã bị mất đất->

nông nô.

- Các thủ lĩnh quân sự, quan

lại ->Lãnh chúa.

- HS đọc bài tập 2, quan sát

tranh và trình bày

Tranh “ Hội chợ ở Đức” miêu

tả khung cảnh sôi động của

việc buôn bán, chứng tỏ nền

kinh tế hàng hoá ở đây rất

phát triển Bên cạnh hội chợ

là hình ảnh lâu đài, nhà thờ

với những kiến trúc đặc sắc,

hiện đại Bức tranh phản ánh

thành thị không chỉ là trung

tâm kinh tế mà còn là trung

tâm văn hoá, không khí dân

chủ cũng được thể hiện qua

việc giao lưu hàng hoá

- GV đánh giá , cho điểm

? XHPK ở Trung Quốc hình

thành vào thời gian nào? Đạt

những thành tựu gì ?

GV: Kể về tư tưởng nho giáo

của Khổng Tử, Mạnh Tử…

- Một số tác phẩm văn học

lớn: Tây du kí, Tam quốc

Bài tập 1:

Khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô Ma, người Giéc- man đã tiến hành nhiều việc làm thay đổi

bộ mặt của khu vực này:

A Tiêu diệt các Vương quốc cũ trên đất Rô ma

B Thành lập nhiều vương quốc mới của họ

C Chiếm ruộng đất rồi chia cho các tướng lĩnh , quý tộc

D Phong tước vị cao thấp cho các tướng lĩnh, quý tộc

- Những giai cấp mới hình thành:

………

………

Bài tập 2: A Nhìn bức tranh : Hội chợ ở Đức ( Trang 5-SGK), em hãy miêu tả cảnh hội chợ: ………

………

………

………

B Mô tả các hoạt động chủ yếu trong thành thị: ………

………

………

Bài tập 3: Nêu những thành tựu văn hóa của TQ thời PK: - Tư tưởng: ………

………

- Văn học:………

………

- Sử học:………

diễn nghĩa,

- Tác phẩm sử học nổi tiếng của Tư Mã Thiên… - Khoa học có : Tứ đại phát minh GV chuẩn bị ở bảng phụ, HS làm bài - Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu - Phương Đông: Vua có nhiều quyền lực- Hoàng đế - Phương Tây: lúc đầu hạn chế trong lãnh địa Đến thế kỉ XV , quyền lực tập trung vào tay vua ? Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội phong kiến. ………

- KHKT:………

………

Bài tập 4: A Trong XH PK, giai cấp nào là giai cấp thống trị, giai cấp nào là giai cấp bị trị: ………

………

B Thế nào là chế độ quân chủ? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và châu Âu khác nhau như thế nào? - Phương Đông:………

………

- Châu Âu:………

………

Bài tập 5: - Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ ( chỉ là công cụ biết nói) - Xã hội phong kiến : + Phương Đông: Địa chủ – nông dân + Phương Tây: Lãnh chúa- Nông nô 4 Củng cố: - Xã hội PK ở Phương Đông và Châu Âu hình thành từ thời gian nào? - Xã hội PK gồm mấy giai cấp? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ? 5 Dặn dò: Dặn HS về nhà học bài , đọc và tìm hiểu bài 8 D Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

-Soạn: Giảng:

PHẦN II LỊCH SỬ VIỆT NAM

Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX

CHƯƠNG I:

BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Tiết 11: Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

A Mục tiêu bài hoc:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào triều đại PK TQ

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ.

3 Thái độ, tình cảm:

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn đối với những người có công đầu giành quyền tự chủ, thốngnhất đất nước, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho nước ta

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước , Lược đồ 12 sứ quân,

Bảng phụ, tài liệu, tranh ảnh - Lăng Ngô Quyền

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh , Vẽ lược đồ 12 sứ quân.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức:

2 Bài cũ: ? Trình bày đặc điểm cơ bản của XHPK Châu Âu?

? XHPK Phương Đông có gì khác so với XHPK Phương Tây?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống

lại ách đô hộ của PK Phương Bắc từ Bà Trưng, Lí Nam Đế, Lí Bí, cuộc k/n của

họ Khúc, họ Dương cuối cùng nhân dân ta đã dành lại được nền độc lập Với trậnBạch Đằng 938 nước ta đã hoàn toàn bước vào thời kì độc lập, tự chủ

Hoạt động cá nhân, nhóm.

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa

gì? (Đánh bại âm mưu xâm lược của nhà Hán,

chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc của PK Phương

Bắc)

? Tại sao NQ lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ

Khúc để thiết lập triều đại mới?

? Sau chiến thắng BĐ, NQ đã làm gì?

?Ngô Quyền đã xây dựng bộ máy nhà nước ntn?

Hãy vẽ sơ đồ? HS thảo luận

Hs vẽ sơ đồ - GV bổ sung

?Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

Vua đứng đầu , quyết định mọi công việc

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Ngô?(đơn giản, sơ sài → thể hiện ý thức độc lập

Thứ sử các Châu

→ Bước đầu thể hiện ý thứcđộc lập tự chủ

tự chủ)

? Với những việc làm đó của Ngô Quyền, tình

hình đất nước ưyềnh thế nào?

Hoạt động cá nhân.

Hs tìm hiểu SGK

? Ngô Quyền trị vì được 5 năm thì qua đời Lúc

đó tình hình đất nước ta ntn?

GV: Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại được

ngôi vua song uy tín nhà Ngô giảm sút → đất

? Việc chiếm đóng của 12 sứ quân đã ảnh hưởng

đến đất nước như thế nào?

GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho

nhân dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu

xâm lược nước ta Do đó, việc thống nhất đất

nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Nhắc lại tình hình đất nước ta cuối thời Ngô?

? Nêu một vài nét về Đinh Bộ Lĩnh?

? Ông dã chuẩn bị những gì để dẹp yên 12 sứ

- 950 Ngô Xương Văn lật đổDTK nhưng không quản líđược đất nước

- 965 Ngô Xương Văn chết

→ loạn 12 sứ quân

- Đánh chiếm lẫn nhau → đấtnước loạn lạc → điều kiệnthuận lợi cho giặc ngoại xâmtấn công

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất

đất nước.

* Tình hình đất nước:

- Loạn 12 sứ quân → đấtnước chia cắt, loạn lạc

- Quân Tống có âm mưu xâmlược

* Quá trình thống nhất:

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ởHoa Lư

- Liên kết với sứ quân TrầnLãm

- Được nhân dân ủng hộ

→ Năm967→ đất nước thốngnhất

* Ý nghĩa : Xây dựng đất

nước vững mạnh để chống lại

âm mưu xâm lược của kẻ thù

4 Củng cố: Bài tập 1 : Những biểu hiện nào sau đây chứng tỏ ý thức của Ngô

Quyền trong viêc xây dựng đất nước :

A Xưng Vương chọn đất đóng đô B Thiết lạp bộ máy chính quyền mới

C Bóc lột, đàn áp nhân dân C Cử người tài giỏi trông coi đất nước

Bài tập 2 : Công lao của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh trong việc xây dựng và thống

nhhát đất nước

- Ngô Quyền : đặt nền móng xây dựng chính quyền độc lập

- Đinh Bộ Lĩnh : Dẹp loạn, thống nhất quốc gia

5 Dặn dò: - Làm BT ở SBT Xem bài mới.

D Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

1 Kiến thức: Hs nắm được:- Thời Đinh - Tiền Lê, bộ máy nhà nước được xây

dựng tương đối hoàn chỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô

- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và đã bị quân ta đánh bại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ.

3 Thái độ: - Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc.

- Biết ơn các vị anh hùng dân tôc có công xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ vua Đinh, vua Lê

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học: 1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Trình bày tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất

đất nước của Đinh Bộ Lĩnh?

? Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Gộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, đất nước lại được

thanh bình, thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựngquốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Sau khi thống nhất đất nước ĐBL đã làm gì?

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng chọn Hoa Lư để

đóng đô? (quê ông, đất hẹp, nhiều đồi núi →

dễ phòng thủ)

? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng

niên hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên

điều gì?

- Đại Cồ Việt → Nước Việt to lớn có ý đặt

ngang hàng với Trung Hoa

? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh

1.Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lênngôi vua Đặt tên nước là Đại

Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư, đặtniên hiệu là Thái Bình

- Phong vương cho con

? Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

- Có tài, có chí lớn, mưu lược đang giữ chức

Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội

? Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo bào

cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

(thông minh → đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi

ích dòng họ …)

GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" "Hậu Lê"

? Chính quyền nhà Tiền Lê được tổ chức như

thế nào? (Hướng dẫn hs vẽ sơ đồ, GV chuẩn bị

ở bảng phụ)

?Hãy so sánh bộ máy nhà nước thời Ngô và

thời Tiền Lê?

? Em có nhận xét gì về bộ máy về bộ máy nhà

nước thời Tiền Lê? Thảo luận nhóm

GV: Vua đứng đầu, giúp việc cho vua có thái

sư , đại sư, dưới là các quan Cả nước chia 10

lộ dưới lộ có phủ , châu

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức ntn?

? Em hiểu thế nào là cấm quân? quân địa

phương?

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn

cảnh nào?

- GV tường thuật diễn biến trên lược đồ:

- 981 quân Tống tiến vào nước ta theo 2

đường:

- Đường thuỷ do Lưu Trưng chỉ huy → S.BĐ;

- Đường bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy → Lạng

Sơn vào nước ta

? Trước sự xâm lược của địch, Lê Hoàn đã đối

phó như thế nào?

- Cắm cọc nhọn ở sông Bạch Đằng → đánh tan

quân thuỷ

- Quân bộ của địch không thể kết hợp với quân

thuỷ → bị tiêu diệt

? Kết quả của cuộc kháng chiến chống Tống

ntn?

- Hs trình bày lại

? Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi có ý

nghĩa gì?

Cho HS quan sát 2 bức tranh H18, 19 (SGK)

lăng đền thờ vua Đinh, vua Lê

→ nội bộ lục đục

- Nhà Tống lăm le xâm lược →

Lê Hoàn được suy tôn làm vua

* Bộ máy nhà nước:

- Trung ương:

Vua Thái sư Đại sưQuan văn- Quan võ - Tăng quan

- Địa phương : (10 Lộ)

Phủ - Châu

->Xây dựng tương đối hoàn chỉnh.

* Quân đội:

- Cấm quân

- Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

- Ta: + Chặn quân thủy ở sôngBạch Đằng

+ Diệt quân bộ ở biên giới phíaBắc

c Kết quả: Cuộc kháng chiến

kết thúc thắng lợi

d Ý nghĩa:

- Khẳng định quyền làm chủ đấtnước

- Đánh bại âm mưu xâm lược kẻthù, củng cố nền độc lập

? Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh, vua

Lê chứng tỏ điều gì?

4 Câu hỏi củng cố: ?Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước?

? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy.

5 Dặn dò: - Học bài cũ Tìm hiểu bài mới.

* Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (Tiếp)

Tiết 13 SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ , VĂN HÓA

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Các vua Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sựphát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp

- Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội cũng có nhiều thay đổi

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế , văn

hoá…

3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước, biết

quý trọng truyền thống văn hoá của cha ông

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử , các công trình văn hoá, kiến trúc…

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ?Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của

kẻ thù, khẳng định quyền làm chủ của đất nước ta và cũng cố nền độc lập, làmchủ của nước Đại Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoábuổi đầu độc lập

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

- HS đọc SGK- Mục 1

? Em hãy điểm lại tình hình nông nghiệp

nước ta thời Đinh – Tiền Lê ?

? Nhà nước đã làm gì để phát triển NN?

? Việc Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch

điền có ý nghĩa gì?

- Vua quan tâm đến sản xuất→ khuyến khích

nông dân làm nông nghiệp

?Em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp

nước ta thời kì này ?

1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:

? Sự ptriển của TCN thể hiện ở những mặt

nào?

- GV: Vì đất nước đang thời kỳ độc lập, các

nghề được tự do phát triển, không bị kìm hãm

như trước, các thợ khéo cũng không bị bắt

+ Củng cố nền độc lập -> tạo điều kiện để

phát triển ngoại thương

? Nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ

công nghiệp và thương nghiệp.

- GV: Như vậy trong buổi đầu độc lập Lê

Hoàn đó có những biện pháp bước đầu xây

Trình bày bằng sơ đồ, GV nhận xét , bổ sung

và hoàn thiện các tầng lớp trong xã hội

? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị ?

- GV giới thiệu thêm về nô tì, phân biệt với

nô lệ trong các XH khác

? Giáo dục thời kì này như thế nào ?

? Vì sao các nhà sư được trọng dụng? Có

học, giỏi chữ Hán…

- GV minh họa bằng câu chuyện đối đáp của

nhà sư Đỗ Thuận với sứ thần nhà Tống là Lý

b Văn hoá:

- Giáo dục chưa ptriển

- Đạo phật truyền bá rộng, xâydựng chùa chiền → nhà sư đượccoi trọng

- Các loại hình văn hoá dân giankhá phát triển

4 Củng cố:

Câu 1: Nguyên nhân nào dưới đây làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển:

A Đất nước độc lập B Nhà nước quan tâm đến sản xuất của nhân dân.

C Xã hội ổn định D Đất nước bị ngoại xâm đe dọa

Câu 2: Đời sống xã hội và văn hoá nước Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì? Câu 3:Nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp.

5 Dặn dò:

+ Soạn câu hỏi SGK

+ Kể câu chuyện về vua Đinh, vua Lê Đại Hành hoặc Thái Hậu Dương Vân Nga

1 Kiến thức : Học sinh nắm được: Các chính sách của nhà Lý để cai trị đất nước:

dời đô về Thăng Long, đặt tên nước là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hànhchính, tổ chức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật

- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc.

- Học sinh có thái độ đúng đắn về pháp luật- là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệđất nước

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống ( 981).

- Lược đồ kinh thành Thăng Long thế kỉ XI

- Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Tiến trình dạy học :

1.Ôn định:

2 Kiểm tra bài cũ: ? Nêu sự phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh –

Tiền Lê?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Vào đầu thế kỉ XI, nội bộ Tiền Lê lục đục, vua Lê

không cai quản được đất nước Nhà Lý thay thế, nước ta có những đổi thay gì,chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào?

? Lê Long Đĩnh là ông vua như thế nào?

( Tàn bạo , mắc bệnh trị, nhân dan oán

1, Sự thành lập nhà Lý:

- Năm 1005, Lê Hoàn mất,Lê

- HS đọc đoạn in nghiêng trong SGK

? Sau khi Lê Long Đĩnh chết quan lại đã

tôn ai lên làm vua?

? Vì sao Lý Công Uẩn lại được tôn lên làm

? Vì sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Đại La và đổi tên Thăng Long?( vì đây là

địa thế thuận lợi và là nơi hội tụ của bốn

phương)

? Việc dời đô về Thăng Long nói lên ước

nguyện gì của cha ông ta?

( Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh Thể

hiện ý chí tự cường của đân tộc Và thực sự

vào thời Lý, kinh thành Thăng Long vừa là

kinh đô cường thịnh, vừa là thành thị có

quy mô buôn bán sầm uất.)

- Hs đọc phần chữ nhỏ(SGK)

- Gv dùng “ Lược đồ kinh thành Thăng

Long thế kỉ XI” giới thiệu về kinh thành

Thăng Long

? Bộ máy nhà nước thời Lý được xây dựng

như thế nào?

HS theo dõi SGK vẽ sơ đồ bộ máy nhà

nước từ trung ương đến địa phương thời

Lý

- GV chuẩn bị khung sơ đồ ở bảng phụ, gọi

lên bảng điền vào các ô trống trong bảng

phụ

? Đứng đầu nhà nước là vua, vua có quyền

hạn như thế nào?

? Giúp việc vua có ai? Những người đó có

quan hệ với vua như thế nào? Vì sao vua

lại chọn những người thân cận, con cháu

trong dòng tộc nắm những chức vụ quan

trọng?

?Việc nhà Lý quan tâm đến đời sống của

nhân dân được thể hiện ở những việc nào?

- Đặt chuông trước điện Long Trì

Long Đĩnh lên ngôi vua

- Năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, triều Tiền Lê chấm dứt

- Lý Công Uẩn được suy tôn làm vua - > Nhà Lý thành lập

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô

về Đại La, đổi tên là Thăng Long

- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước

là Đại Việt Xây dựng bộ máy nhà nước:

Trung ương: Vua

Đại thần Quan văn – Quan võ

Địa phương: 24 Lộ- Phủ

Huyện Hương – Xã

-> Bộ máy nhà nước thời Lý qui củ , hoàn chỉnh hơn

( Vua ở ngôi theo chế độ cha truyền con nối, khoảng cách giữa vua và dân chưa xa, vua quan tâm nhân dân)

- Những người chọn làm thái tử phải ra

ngoài thành để tìm hiểu cuộc sống của nhân

dân

Gv: Ngoài việc chú trọng xây dựng bộ máy

nhà nước, nhà Lý còn quan tâm đến luật

pháp và quân đội Luật pháp và quân đội

thời Lý như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu

Gv ghi vào bảng phụ nội dung một số điều

luật trong bộ “Hình thư”:

+Lính bảo vệ cung, hoạn quan không tự

tiện vào cung cấm, nếu ai vào sẽ bị tội chết

Người canh giữ không cẩn thận để người

khác vào bị tội chết

+ Cấm dân không được bán con trai, quan

không được dấu con trai

+ Những người cầm cố ruộng đất sau 20

năm được chuộc lại Trả lại ruộng cho

những người bỏ không cày cấy

( Bảo vệ vua, triều đình, trật tự xã hội, nhân

dân và sản xuất nông nghiệp.)

? Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?

- Hs đọc bảng phân chia ở Sgk để thấy

sự khác nhau giữa cấm quân và quân

vệ khối đoàn kết dân tộc?

- Gả công chúa, ban tước cho tù trưởng

2 Luật pháp và quân đội.

a Luật pháp : Năm 1042 nhà Lý

ban hành bộ Hình thư

-> Bảo vệ vua, triều đình, trật tự

xã hội, nhân dân và sản xuất nôngnghiệp

b Quân đội: - Có 2 bộ phận :

+ Cấm quân : Bảo vệ vua

+ Quân địa phương : lộ, phủ

- Thi hành chính sách “ngụ binh

ư nông”

-> Chặt chẽ, quy cũ

- Chủ trương đoàn kết dân tộc

- Quan hệ bình đẳng với các nướcláng giềng, kiên quyết bảo vệ chủ

? Công lao của Lý Công Uẩn?

? Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?

5 Dặn dò :

- Học theo câu hỏi (Sgk)

- Làm Bt (Sách bài tập)

- Xem trước bài 11

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

1 Kiến thức : Học sinh nắm được:

- Âm mưm xâm lược nước ta của nhà Tống là nhằm bành trướng lãnh thổ, đồngthời giải quyết những khó khăn về tài chính và XH trong nước

- Cuộc tiến công tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chínhđáng

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ, phân tích, nhận xét, đánh giá sự

kiện và nhân vật lịch sử

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, biến ơn những vị anh hùng dân tộc, bồi dưỡng

lòng dũng cảm, tình đoàn kết dân tộc

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 –

1077)”

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

- Vẽ lược đồ: “Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Nhà Lý đã làm gì để phát triển đất nước?

3 Bài mới : Năm 981, mối quan hệ giữa nước ta và nước Tống được củng cố,

nhưng từ giữa thế kỷ XI quan hệ ngoại giao đã bị cắt đứt bởi nhà Tống có những

âm mưu xâm lược nước ta

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cần đạt

- Chuẩn bị lương thực, binh sĩ, Dụ dỗ các tù

trưởng, Xúi giục Chăm Pa…

? Vì sao Lý Thường Kiệt được chọn làm chỉ

huy đối phó quân Tống lúc này?

? Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của nhà

Lý?

GV: Năm 1072 vua Lý Thánh Tông mất, …

→Tống ráo riết chuẩn bị tấn công ĐV →

Chỉ trên bảo đồ vị trí quân Tống xây dựng

căn cứ, lương thực, binh sĩ

? Trước tình hình quân Tống ráo riết chuẩn

bị xâm lược nước ta, Lý Thường Kiệt đã chủ

trương đánh giặc như thế nào?

? Câu nói “Ngồi yên đợi giặc của Lý

Thường Kiệt thể hiện điều gì? (Táo bạo,

sáng tạo nhằm giành thế chủ động tiêu hao

sinh lực địch ngay từ lúc chúng chưa tiến

hành xâm lược.)

GV trình bày diễn biến:

? Qua diễn biến, cho biết mục tiêu của cuộc

tập kích này là gì? (Căn cứ quân sự, kho tàng

, lương thảo của Tống tại thành Ung Châu)

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược

nước ta.

- Nhà Tống: Khó khăn chồng

chất → xâm lược Đại Việt

- Mục đích:

+ Giải quyết khó khăn

+ Làm suy yếu lực lượng nhà Lý,tiêu diệt Đại Việt

- Luyện tập quân đội, phongchức tước cho các tù trưởng

- Mộ thêm binh

- Đánh bại ý đồ của nhà Tống vàChăm Pa

-> Quyết tâm, chu đáo, khẩntrương

- Nhà Lý chủ trương : Tấn côngtrước để tự vệ

*Diễn biến :

Ngày 10.1075: 10 vạn quân chialàm 2 đạo → đất Tống

- Quân bộ: Do Tông Đản vàThân Cảnh phúc chỉ huy →

Châu Ung (Quảng Tây)

- Quân thuỷ: Lý Thường Kiệt chỉhuy → đường biển Quảng Ninh

→ Châu Khâm → Châu Liêm

? Tại sao nói đây là cuộc tấn công tự vệ mà

không phải là để xâm lược?

+ Chỉ tấn công vào các căn cứ quân sự chuẩn

bị đánh ĐV

+Khi hoàn thành nhiệm vụ → rút quân

? Việc chủ động tiến công đó có ý nghĩa như

* Ý nghĩa: - Làm thay đổi kế

hoạch, làm chậm lại cuộc xâmlược của quân Tống

- Ta có thời gian chuẩn bị mọimặt

4 Củng cố: + Trình bày âm mưu xâm lược ĐV của nhà Tống.

+ Nhà Lý đã đối phó như thế nào?

Bài tập:

1 Ta chủ động tấn công Tống nhằm những mục đích nào sau đây? ( Khoanh tròn trước ý trả lời đúng)

A Sợ chúng xâm lược nước ta B.Tiêu hao sinh lực địch

C Giành thế chủ động D.Vơ vét của cải, vũ khí của chúng

2 Tại sao nói đây là cuộc tấn công để tự vệ mà không phải là cuộc xâm lược?

5 Dặn dò: Về học bài , làm bài tập 1,2 trong SGK

Chuẩn bị phần II-Vẽ lược đồ

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy :

1 Kiến thức : Học sinh nắm được diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống

ở giai đoạn hai và thắng lợi to lớn của nhân dân Đại Việt

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ để trình bày diễn biến.

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 –

1077)”

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

- Vẽ lược đồ: “Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

?Nhà Lý tiến công sang đất Tống để tự vệ đã thu được kết quả gì?

3 Bài mới: Sau khi đánh vào các căn cứ của quân Tống ở dọc biên giới, rút quân

về nước Lý Thường Kiệt biết được những âm mưu của nhà Tống không phải đãđược dập tắt → chuẩn bị kháng chiến …

Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

- GV: Sau khi đánh bại quân Tống ở Ung

Châu Lý Thường Kiệt biết quân Tống sẽ

phục thù do đó nhanh chóng rút quân về

nước

? Sau khi về nước Lý Thường Kiệt đã

chuẩn bị những gì để đối phó với nhà

Tống?

- GV: Sử dụng lược đồ nói rõ cách bố

phòng của ta: Đoán biết giặc sẽ đi theo 2

đường, Lý Thường Kiệt đã bố trí: - Một đạo

quân chặn ở Đông Kênh (Quảng Ninh)

chặn thuỷ quân địch

- Quân bộ → đi qua sông Như Nguyệt →

xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt

? Vì sao, Lý Thường Kiệt chọn sông Như

Nguyệt làm phòng tuyến chống giặc?

2 Đoạn sông có vị trí quan trọng, án

ngữ mọi con đường từ phương Bắc

-> Thăng Long

? Phòng tuyến Như Nguyệt được xây dựng

như thế nào?

+ Dài 100km đắp đất cao, vững chắc, bên

ngoài có lớp giậu tre dày đặc → Bộ, thuỷ

binh ở đây do Lý Thường Kiệt chỉ huy

? Em có nhận xét gì về kế hoạch chuẩn bị

đối phó của LTK?

? Sau khi thất bại ở Ung Châu, nhà Tống

đã làm gì?

GV dùng bản đồ trình bày diễn biến

+ Cuối 1076: Quân Tống do Quách Quỳ,

Triệu Tiết chỉ huy → nước ta

Một đạo quân → đường biển để tiếp ứng

-> T1.1077 → vượt ải Nam Quan qua Lạng

Sơn tiến vào nước ta

- Quân Thuỷ bị chặn đánh 10 trận ở Quảng

Ninh → không đến hỗ trợ được

Hoạt động cá nhân, nhóm.

- GV dùng lược đồ trình bày trận đầu trên

phòng tuyến Như Nguyệt → HS trình bày

+ 1077, Ta đánh nhiều trận nhỏcản địch, Lý Kế Nguyên đánh 10trận liên tiếp ngăn quân thuỷ

- Kết quả: Quân Tống đóng ở bờ

Bắc sông Cỗu chờ quân thuỷ

2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.

- Diễn biến:

+ Quách Quỳ cho quân vượt đánhphòng tuyến → ta phản côngquyết liệt

+ Một đêm cuối xuân 1077 Lý

- Để động viên quân sỹ, làm tăng thêm sức

mạnh chiến đấu, Lý Thường Kiệt bí mật

cho người vào đền Trương Hống, Trương

Hán ngân vang bài thơ ô Sông núi nước

Nam → giặc sợ hãi chán nản → Tướng

giặc ra lệnh “Ai bàn đánh ta sẽ chém”

- Lý Thường Kiệt giam chân mãi như thế

đến cuối xuân 1077, đang đêm Lý Thường

Kiệt cho quân lặng lẽ đánh úp vào doanh

trại địch → Địch thua to → Lý Thường

Kiệt kết thúc chiến tranh bằng biện pháp

“giảng hoà” Quách Quỳ rút quân về nước

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thường

Kiệt lại “giảng hoà”? (Giặc rút lui trong

danh dự → không làm tổn thương đến danh

dự nước lớn Đảm bảo mối quan hệ giao

bang hoà hiếu.)

? Trận chiến trên sông Như Nguyệt thắng

lợi là do những nguyên nhân nào ?

6 Nguyên nhân thắng lợi:

+ Tinh thần đoàn kết chiến đấucủa nhân dân ta

+Tài chỉ huy của Lý Thường Kiệt

7 Ý nghĩa:

+ Là trận đánh tuyệt vời trong lịch

sử chống ngoại xâm

+ Nền độc lập, tự chủ được củngcố

+ Nhà Tống từ bỏ âm mưu xâmlược Đại Việt

4 Củng cố, dặn dò: ? Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt thể

hiện ntn?- Cách tấn công – Cách phòng thủ – Cách kết thúc chiến tranh.

- Gọi 1 học sinh lên bảng trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt.

? Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần 2.

8 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

Tiết 17 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức : Củng cố các tiết đã học qua tiết làm bài tập.

2 Kĩ năng: Ghi nhớ các sự kiện , lập bảng biểu Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược

đồ để trình bày diễn biến

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê,

bảng phụ Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần I(981); lần II (1075 – 1077)”

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan đến tiết làm bài tập.

C Hoạt động dạy học :

GV ra một số bài tập lịch sử ở phần chương 1, 2 và hướng dẫn HS cách làm bài

Bài tập 1: Trong những năm khó khăn lớn của đất nước cuối thời Ngô thì khó

khăn nào là nghiêm trọng đe dọa vận mệnh Tổ quốc? ( khoanh tròn trước ý trả lờiđúng trong các câu sau):

A Ngô Quyền mất, Ngô Xương Ngập, Ngô Xương Văn còn nhỏ tuổi, DươngTam Kha cướp ngôi, triều đình rối loạn

B Đất nước bị chia cắt thành 12 khu vực, do thủ lĩnh các sứ quân cầm đầu

C Nhân dân bị đẩy vào các cuộc nội chiến, sản xuất bị đình đốn , đói kém,mất mùa xẩy ra , xóm làng tiêu điều

D Giặc Tống đang lăm le đe dọa, đánh chiếm nước ta

Bài tập 2: Em hãy cùng nhóm bạn học trao đổi 2 vấn đề sau:

A Nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa do Đinh Bộ Lĩnh lãnh đạo:

B Đánh giá công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ lĩnh:

- Công lao của Ngô Quyền:

- Công lao của Đinh Bộ Lĩnh:

Bài tập 3: GV chuẩn bị khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh- Tiền Lê ở bảng

phụ, gọi HS lên thực hiện Cả lớp hoàn thiện ở vở

Bài tập 4: Điền thời gian ( ) vào các sự kiện sau sao cho đúng :

- Năm Lý Công Uốn dời đô về Đại La ( Thăng Long)

- Năm Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt

- Năm Lý Thường Kiệt đem quân tấn công sang đất Tống để tự vệ

- Năm Quân Tống bị thất bại hoàn toàn

Bài tập 5: Đạo quân thuỷ của giặc đã bị quân ta chặn đánh liên tiếp ngoài ven

biển Quảng Ninh Đạo quân bộ do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy nhiều lần vượtsông đánh phá phòng tuyến Như Nguyệt nhưng đều bị thất bại

A Em thấy tình thế của giặc lúc này như thế nào?

Em hãy nêu nhận xét về cách đánh độc đáo này của lý Thường Kiệt

C Phương pháp kết thúc chiến tranh như vừa nêu ở trên là biểu hiện của mộttrong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Đó là truyền thống gì?

Bài tập 6: Gọi HS lên bảng trình bày diễn biến chống Xâm lược Tống làn II trên

lược đồ GV nhận xét

Bài tập về nhà:

Lập niên biểu Việt Nam ( từ thế kỉ X-XII):

Về ôn lại các bài đã học ( cả phần lịch sử VN và Thế giới ) tiết sau ôn tập

- Củng cố nội dung cơ bản qua các bài đã học

- HS biết vận dụng kiến thức đã học vào việc làm bài

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích , đánh giá các sự kiện lịch sử quan trọng.

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước, nhớ ơn những

người đã có công với đất nước

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, bảng phụ, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống”

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học :

1 Ổn định lớp.

2 Bài cũ : Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống lần II có ý nghĩa lịch sử gì ?

3 Bài mới : GV giới thiệu nội dung tiết ôn tập.

Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung kiến thức cần đạt

phương Tây.

- Phương Đông: Hình thành sớm, phát

triển chậm, suy vong kéo dài

? So sánh “lãnh địa PK” và thành thị

trung đại? Sau đó rút ra nhận xét gì?

- HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời

nước thời Ngô?

? Cuộc kháng chiến của Lê Hoàn giành

thắng lợi năm 981 có ý nghĩa lịch sử

như thế nào?

Hoạt động cá nhân, nhóm.

? Hãy nêu các tầng lớp xã hội dưới thời

Đinh- Tiền Lê

- HS thảo luận – ghi ở phiếu học tập.

GV nhận xét, kết luận

? Tầng lớp thống trị bao gồm ai?

Ai thuộc tầng lớp bị trị?

- GV gọi HS tường thuật lại diễn biến

cuộc kháng chiến chống Tống trên

lược đồ

- HS nhận xét cách trình bày của bạn

? Vì sao cuộc kháng chiến chống Tống

của nhân dân ta giành thắng lợi?

- Phương Tây: Hình thành muộn, phát triển nhanh, suy vong sớm hơn phương Đông

- Lãnh địa PK là đơn vị kinh tế – chínhtrị đặc trưng của XHPK ở Châu Âu

- Thành thị trung đại vừa là hệ quả của

sự phát triển kinh tế của XHPK Châu

Âu vừa là mầm mống kinh tế TBCN làtiền đề cho sự ra đời XHTB

2 Chính quyền nhà nước thời Ngô:

- Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc, giúp việc có các quan văn, võ

- Bộ máy nhà nước: Còn sơ sài , đơn giản-> thể hiện được ý thức độc lập , tự chủ

3 Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.

- Bị trị: Nông dân, thợ thủ công,

thương nhân, địa chủ , nô tì

5 Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống trên phòng tuyến Như Nguyệt

6 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch

sử của cuộc kháng chiến chống Tống

(1075-1077).

a Nguyên nhân thắng lợi:

- Tinh thần đoàn kết chiến đấu anh

- HS trình bày , nhận xét , bổ sung.

? Cuộc kháng chiến chống Tống lần II

của nhân dân ta giành thắng lợi có ý

nghĩa lịch sử như thế nào?

? Nét độc đáo trong cách đánh địch của

dũng của quân và dân ta

- Sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt

- Xác định vị trí các nước Đông Nam Á trên bản đồ

- So sánh bộ máy chính quyền thời Đinh - Tiền Lê với thời Lý

- Vai trò của quần chúng trong công cuộc xây dựng đất nước và đấu tranh bảo vệ

Tổ quốc.( Liên hệ đến ngày nay)

5 Dặn dò: Về nhà ôn tập, tiết sau kiểm tra viết 1 tiết.

Tiết 19 LÀM BÀI KIỂM TRA (1 tiết).

A Mục tiêu:

- Kiểm tra đánh giá lượng kiến thức h/s đã học trong chương trình Yêu cầu

đề bài phải đúng trọng tâm chương trình, không dễ quá hay khó quá Đáp án rõràng, có biểu điểm chi tiết kèm theo

- Rèn luyện kĩ năng viết bài, phân tích, lập luận của các em

- Trong các lãnh địa , bọn lãnh chúa có cuộc sống nhàn rỗi, xa hoa và truỵ lạc.Con em quý tộc chỉ học quân sự như phi ngựa , đấu kiếm, đâm lao… Quanh năm

tổ chức tiệc tùng linh đình, săn bắn, đua ngựa, đấu võ…, đối xử tàn nhẫn với

(1đ)

- Trong các lãnh địa , nông nô là lực lượng sản xuất chính nuôi sống lãnh địa.Nhưng đời sống của họ vô cùng khốn khổ Họ bị bóc lột nặng nề, làm quần quậtquanh năm mà không đủ ăn Họ bị đói kém, bệnh tật, đòn roi của bọn lãnh chúa

(1đ)

Câu 2 Xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?

- Sự xuất hiện của công cụ bằng sắt với kĩ thuật canh tác mới, giao thông, thuỷ lợi, năng suất lao động tăng (0,5đ)

- Những tiến bộ trong sản xuất đã tác động đến xã hội, làm cho xã hội có sự biếnđổi: + Giai cấp địa chủ xuất hiện

+ Nông dân bị phân hoá xuất hiện tầng lớp nông dân lĩnh canh (0,5đ)

- Quan hệ sản xuất phong kiến được hình thành, sự bóc lột được thay thế bởi địachủ với nông dân lĩnh canh (0,5đ)

Từ đó xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành dần dần từ thế kỉ III TCN(ThờiTần ) và được xác lập vào thời Hán (0,5đ)

Câu 3 (2đ) Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

- Tổ chức bộ máy nhà nước từ Trung ương đến địa phương (0,5đ)

- Ban hành bộ luật Hình thư Thi hành chính sách “ Ngụ binh ư nông” (0,5đ)

- Xây dựng quân đội gồm 2 bộ phận: Cấm quân và quân địa phương.(0,5đ)

- Thực hiện chính sách đoàn kết với các dân tộc thiểu số.(0,5đ)

Câu 4 (3đ) Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ hai?

- Thể hiện tinh thần chiến đấu anh dũng kiên cường của các tầng lớp nhân dân tatrong sự nghiệp đấu tranh chống xâm lược Tống bảo vệ vững chắc độc lập của Tổquốc, trong đó có đồng bào các dân tộc ít người (1đ)

- Kháng chiến thắng lợi thể hiện tinh thần đoàn kết của nhân dân ta trên dưới mộtlòng , dưới sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt (1đ)

- Kháng chiến chống Tống thắng lợi, đập tan ý đồ xâm lược của giặc, buộc nhàTống phải từ bỏ hoàn toàn mộng thôn tính Đại Việt Đất nước bước vào thời kìthái bình (1đ)

Cuối giờ GV thu bài – nhận xét đánh giá tiết làm bài của HS

Dặn dò: Về chuẩn bị bài 12