Lịch sử 8-HKI (2010-2011)

Kiến thức: Giúp học sinh nắm được: -Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản -Sự ra đời của Hợp chúng quốc Mĩ – nhà nước tư sản..

Trang 1

Giúp học sinh nắm được:

-Những chuyển biến lớn về kinh tế, chính trị, xã hội ở châu Âu trong các thế kỉ XVI-XVII

-Mâu thuẫn ngày càng sâu sắc giữa lực lượng sản xuất mới- tư bản chủ nghĩa với chế độ phong kiến Từ đó, thấy được cuộc đấu tranh giữa tư sản và quý tộc phong kiến tất yếu nổ ra

-Cách mạng Hà Lan- cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

-Cách mạng tư sản Anh đến kỉ XVII Ý nghĩa lịch sử và hạn chế của Cách mạnh tư sản Anh

2 Tư tưởng:

Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dưỡng cho học sinh:

-Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng

-Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến

Kiểm tra sĩ số học sinh – giữ trật tự

2 Kiểm tra bài cũ: (không)

3 Giới thiệu bài mới: (1 phút)

Giáo viên cần nhắc lại các kiến thức đã học ở lớp 7 để chuyển sang bài mới: Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bước đầu phát triển nền sản xuất của chủ nghĩa tư bản, dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với tư sản và các tầng lớp nhân dân lao động Từ đó những cuộc cách mạng sẽ nổ ra

4 Bài mới: I SỰ BIẾN ĐỔI VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI TÂY ÂU TRONG CÁC THẾ KỈ XV – XVII CÁCH MẠNG HÀ LAN THẾ KỈ XVI

II CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH GIỮA THẾ KỈ XVII

Trang 2

Thời

8

phút

I Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế

kỉ XV – XVII Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI.

Hoạt động 1: Một nền sản xuất mới ra đời.

-GV gọi HS đọc thông tin phần 1

-GV hỏi: Nền sản xuất mới ra đời trong hoàn cảnh như

thế nào?

-HS trả lời: Trong lòng xã hội phong kiến suy yếu, bị

chính quyền phong kiến kìm hãm, song không ngăn chặn

được sự phát triển của nó

-GV hỏi: Những sự kiện nào chứng tỏ nền sản xuất mới

TBCN phát triển?

-HS trả lời: Vào thế kỉ XV, trên cơ sở nền sản xuất công

trường thủ công… vai trò to lớn

-GV hỏi: Cùng với sự phát triển của sản xuất, thì sự

chuyển biến của xã hội ra sao ?

-HS trả lời: Tư sản và vô sản xuất hiện

-GV hỏi: Dựa vào đoạn chữ nhỏ (SGK –T4), em hãy cho

biết thế lực giữa các giai cấp trong xã hội

-HS trả lời: Dựa vào đoạn chữ nhỏ (SGK –T4)

- Hỏi: Tầng lớp tư sản ra đời, xã hội Tây Âu tồn tại những

mâu thuẫn nào?

- Trả lời: Xã hội Tây Âu tồn tại hai mâu thuẫn:

+ Phong kiến >< tư sản

+ Phong kiến >< nhân dân

- Hỏi: Tại sao tư sản và nhân dân mâu thuẫn với chế độ

phong kiến?

- Trả lời: Chế độ phong kiến tư bản chủ nghĩa thống trị

bóc lột, cản trở sự phát triển của tư sản và nhân dân

- Hỏi: Từ những mâu thuẫn trên dẫn đến điều gì?

- Trả lời: Những mâu thuẫn trên là nguyên nhân chủ yếu

dẫn đến các cuộc đấu tranh

I Sự biến đổi về kinh

tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV – XVII Cách mạng Hà Lan thế

kỉ XVI.

1 Một nền sản xuất mới ra đời.

-Vào thế kỉ XV, ở Tây

Âu xuất hiện nền sản xuất TBCN, hình thành hai giai cấp: tư sản và

vô sản

-Chế độ phong kiến mâu thuẫn với tư sản và các tầng lớp nhân dân ngày càng gay gắt

7

phút

Hoạt động 2: Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI.

-GV yêu cầu HS đọc thông tin phần 2

Nguyên nhân:

-GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn đến cách mạng Hà Lan?

(sâu sa và trực tiếp)

-HS trả lời : Vào thế kỉ XVI, vùng đất Nê-đéc-lan (thuộc

2 nước Hà Lan và Bỉ hiện nay) có nền kinh tế TBCN phát

triển nhất ở Tây Âu………Tây Ban Nha

Diễn biến:

-GV hỏi: Em hãy cho biết diễn biến và kết quả của cách

mạng Hà Lan

-HS trả lời : Cuộc đấu tranh diễn ra mạnh mẽ nhất vào

8/1566 Cuộc đấu tranh bị đàn áp đẫm máu, đến năm

2 Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI.

Nguyên nhân:

Vào thế kỉ XVI, vùng đất Nê-đéc-lan có nền kinh

tế TBCN phát triển nhất

ở Tây Âu nhưng lại bị Vương quốc Tây Ban Nha thống trị

Diễn biến:

-Tháng 8/ 1566, cuộc đấu tranh của nhân dân

Trang 3

1581, các tỉnh miền Bắc Nê-đéc-lan thành lập nước cộng

hoà với tên gọi chính thức là các tỉnh liên hiệp (về sau gọi

là Hà Lan) Cuộc đấu tranh còn tiếp diễn, mãi đến năm

1648 nền độc lập của Hà Lan mới được chính thức công

nhận Hà Lan được giải phóng, tạo điều kiện cho chủ

nghĩa tư bản phát triển

Ý nghĩa:

-GV hỏi: Tại sao gọi Cách mạng Hà Lan được xem là

cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?

-HS trả lời: Vì cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo lần

đầu tiên trên thế giới lật đổ ách thống trị của thực dân

TBN mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

Nê-đec-lan chống lại chính quyền Tây Ban Nha

-Năm 1581, các tỉnh miền Bắc Nê-đéc-lan thành lập các tỉnh liên hiệp (Hà Lan)

-Năm 1648 nền độc lập của Hà Lan mới được chính thức công nhận

Ý nghĩa: Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI được xem là cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới

10

phút

II Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII.

Hoạt động 3: Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Anh.

-GV gọi HS đọc thông tin mục 1

-GV hỏi: Em hãy cho biết, quan hệ sản xuất CNTB ở Anh

phát triển như thế nào ?

-HS trả lời: Công trường thủ công xuất hiện hàng hóa

xuất khẩu, năng suất tăng nhanh …

-GV hỏi: Em hãy chứng minh năng suất lao động tăng

-HS trả lời: Dựa vào phần chữ nhỏ (SGK –T5)

-GV hỏi : Em hãy nêu hệ quả của sự phát triển CNTB ở

Anh

-HS trả lời: Sự biến đổi về thành phần xã hội , cảnh cùng

khổ của nhân dân …

-GV hỏi: Vì sao nông dân phải bỏ quê hương đi nơi khác

VUA – QÚI TỘC >< QÚI TỘC MỚI –TS

ĐỊA CHỦ, QUÍ TỘC >< NÔNG DÂN

-GV nhấn mạnh: Từ những mâu thuẫn giữa vua, quí tộc

với quí tộc mới – tư sản, đặc biệt là giai cấp phong kiến

mâu thuẫn với nông dân, từ đó dẫn đến cách mạng bùng

nổ

II Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII.

1 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Anh.

-Nhiều công trường thủ công ở Anh xuất hiện -Nhiều trung tâm công nghiệp, thương mại, tài chính được hình thành, tiêu biểu là Luân Đôn

-Những mâu thuẫn giữa

tư sản, quý tộc mới với chế độ quân chủ chuyên chế dẫn tới cuộc cách mạng lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan

Giai đoạn 1

Trang 4

-HS trả lời: Vì Quốc hội tố cáo chính sách cai trị độc đoán

của Sác –lơ I và đưa ra yêu cầu: vua không được tự tiện

đặt thuế mới, không được bắt người mà không đưa ra toà

án xét xử -> nhân dân ủng hộ Quốc hội Sác –lơ I chạy lên

phía bắc Luân Đôn, chuẩn bị lực lượng chống lại Quốc

hội và nhân dân

-GV dùng lược đồ phóng to: Tường thuật cuộc nội chiến

ở Anh như SGK

-GV yêu cầu HS quan sát lược đồ hình 1 (SGK –T5), em

hãy nhận xét về cuộc nội chiến ở Anh

-HS nhận xét: Cuộc nội chiến ở Anh diễn ra rộng khắp ở

Anh giữa nhà vua và Quốc hội

- Hỏi: Cuộc nội chiến diễn ra trong thời gian nào? Quân

đội Quốc hội do ai chỉ huy?

- Trả lời: Tháng 8/1642, cuộc nội chiến bùng nổ Quân

đội quốc hội do Ô-li-vơ C rôm-oen chỉ huy, đánh bại quân

đội nhà vua Giai đoạn 1 của cuộc nội chiến chấm dứt vào

năm 1648

-GV gọi HS đọc giai đoạn 2 (1649 -1688)

-GV tường thuật quang cảnh xử tử vua Sác-lơ I để nêu rõ

cách mạng đạt đến đỉnh cao: “Ngày 30/1/1649, đông đảo

nhân dân tụ họp tại quảng trường trước lâu đài “ Phòng

Trắng” ở Luân Đôn để dự buổi hành hình nhà vua Ở giữa

quảng trường đặt một sàn gổ cao, xung quanh có lính gác;

nhà vua bị dẫn lên sàn, có vệ binh, đao phủ, linh mục đi

theo Một người đọc bản án, kết tội vua là phản quốc Nhà

vua bị bắt qùy, kê đầu lên một chiếc bục Một nhát rìu

giáng xuống cổ vua giữa tiếng reo hò của quần chúng,

người đao phủ giơ cao chiếu đầu lâu của tên vua chuyên

chế”

-GV hỏi: Vì sao, cách mạng thắng lợi mà quần chúng vẫn

nổi dậy đấu tranh?

-HS trả lời: Vì quyền hành thuộc về quí tộc mới và tư sản,

nông dân, binh lính không được hưởng chút quyền gì, do

đó họ nổi dậy đấu tranh

-GV hỏi: Do sự bất mãn của quần chúng ngày càng tăng

Vì vậy , qúi tộc mới và tư sản chủ trương làm gì?

-HS trả lời: Khôi phục chế độ quân chủ mà vẫn giữ những

thành quả cách mạng

-GV hỏi: Cuộc đảo chính năm 1688 dẫn đến kết quả gì?

-HS trả lời: Phế truất vua Giêm II và đưa Vin-hem

O-ran-giơ lên làm vua Chế độ quân chủ lập hiến ra đời

-GV giải thích: “Quân chủ lập hiến “: thực chất vẫn là chế

độ tư bản, mà quyền lực chính trị của vua bị hạn chế bằng

hiến pháp do Quốc hội (TS) định ra

1648):

-Năm 1640 , Quốc hội tố cáo chính sách cai trị độc đoán của Sác-lơ I

-Tháng 8/1642, nội chiến bùng nổ Quân đội Quốc hội do Crôm-oen chỉ huy đánh bại quân đội nhà vua

Giai đoạn 2 (1649 -1688):

-Ngày 30/1/1649, Sác-lơ

I bị xử tử Nước Anh trở thành nước cộng hoà

-Tháng 12/1688, Quốc hội phế truất vua Giêm II

→ chế độ quân chủ lập hiến được thành lập

Trang 5

-GV hỏi: Vì sao nước Anh từ chế độ cộng hòa lại trở

thành chế độ quân chủ lập hiến ?

-HS trả lời: Chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân nhằm

đẩy cách mạng đi xa hơn, bảo vệ quyền lợi của quý tộc

mới và tư sản

-GV nhấn mạnh: Cách mạng tư sản Anh kết thúc, đây là

cuộc cách mạng không triệt để

5

Phút

Hoạt động 5: 3 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản

Anh giữa thế kỉ XVII.

-GV yêu cầu HS đọc: thông tin phần 3

-GV hỏi: Cuộc cách mạng Anh đưa lại quyền lợi cho ai?

-HS trả lời: Cách mạng mở đường cho CNTB phát triển

mạnh mẽ hơn, đem lại thắng lợi cho giai cấp tư sản và

quý tộc mới

-GV hỏi: Ai lãnh đạo cách mạng?

-HS trả lời: Giai cấp tư sản và quý tộc mới

-GV hỏi: Cách mạng có triệt để không ? Vì sao?

-HS trả lời: Cách mạng không triệt để, vì chỉ đem lại

quyền lợi cho tư sản và quí tộc mới còn quyền lợi của

nhân dân lao động lại không được đáp ứng

-GV giải thích câu nói của Mác (phần chữ nhỏ SGK –T6):

Giai cấp tư sản (và quý tộc mới) thắng lợi đã xác lập chế

độ tư bản chủ nghĩa

(hình thức là quân chủ lập hiến), sản xuất TBCN phát

triển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến

3 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ XVII.

-Cách mạng mở đường cho TBCN phát triển mạnh mẽ hơn, đem lại thắng lợi cho giai cấp tư sản và quý tộc mới

-Quyền lợi của nhân dân lao động lại không được đáp ứng

5 Củng cố và hướng dẫn bài mới:

a Củng cố: (4 phút)

-Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội ở Tây Âu trong các thế kỉ XV-XVII

-Lập niên biểu cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII theo mẫu sau:

b Hướng dẫn bài mới: (1 phút)

-Về nhà học bài, lập niên biểu cách mạng tư sản Anh

-Nghiên cứu trước phần III: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ

-Chuẩn bị trả lời các câu sau:

+Tìm hiểu nguyên nhân và diễn biến của cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

+Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ như thế nào?

-Sưu tầm: tranh ảnh và tư liệu về G Oa-sinh-tơn (1732-1799)

Tuần: 1 §1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN (TT)

Tiết: 2

Ngày soạn:

Trang 6

Ngày dạy:

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

Giúp học sinh nắm được:

-Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản

-Sự ra đời của Hợp chúng quốc Mĩ – nhà nước tư sản

2 Tư tưởng:

Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dưỡng cho học sinh:

-Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng

-Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến

2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)

-Trình bày diễn biến và kết quả của cách mạng tư sản Hà Lan

-Trình bày những nét chính về cuộc nội chiến ở Anh

-Kiểm tra bài tập của học sinh

Nền sản xuất TBCN nẩy sinh trong lòng chế độ phong kiến ở Tây Âu → gây nên hậu quả của nó, hai cuộc cách mạng tư sản liên tiếp nổ ra đánh thẳng vào thành trì của chế độ 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ.Vậy để tìm hiểu như thế nào? Chúng ta

đi vào phần tiếp theo

4 Bài mới: III CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ.

Thời

10

phút

Hoạt động 1: Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân

của chiến tranh.

-GV gọi HS đọc thông tin phần 1

-GV giới thiệu sơ lược về khu vực Bắc Mĩ: Đây là vùng

đất phì nhiêu, giàu tài nguyên, quê hương lâu đời của

1 Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh.

-Tình hình: Đầu thế kỉ

Trang 7

người In –đi-an (thổ dân da đỏ) Trong 2 thế kỉ

XVII-XVIII, thực dân Anh đã tiêu diệt hoặc dồn người In-đi-an

vào vùng đất phía Tây xa xôi Chúng bắt người da đen ở

châu Phi đưa sang làm nô lệ để khai khẩn đất hoang, lập

đồn điền

-GV hỏi: Nêu một vài nét về sự xâm nhập và thành lập

các thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ

-HS trả lời: Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, nhiều

nước châu Âu lần lượt chiếm và chia nhau châu lục này

làm thuộc địa Từ đầu thế kỉ XVII đến đầu thế kỉ XVIII,

thực dân Anh đã thành lập 13 thuộc địa của mình ở Bắc

Mĩ

-GV treo lược đồ 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ lên

bảng, (lưu ý: yêu cầu HS kết hợp với SGK), sau đó GV

gọi một HS lên bảng để xác định vị trí 13 thuộc địa của

Anh ở Bắc Mĩ (13 thuộc địa nằm ven bờ Đại Tây Dương,

có tiềm năng thiên nhiên dồi giàu -> thực dân Anh bắt đầu

xâm lược từ TK XVI đến TK XVIII chúng chính thức

thiết lập 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ)

- Câu hỏi thảo luận: Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và

chính quốc nảy sinh? (3 phút)

- HS thảo luận theo nhóm, sau đó trình bày và nhận xét

lẫn nhau

- GV nhận xét, bổ sung và kết luận: Nền kinh tế ở 13

thuộc địa phát triển theo con đường TBCN nhưng bị thực

dân Anh ngăn cản, kìm hãm bằng các chính sách vô lí như

tăng thuế, độc quyền buôn bán trong và ngoài nước,…dẫn

đến mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh

- GV trình bày: do thực dân Anh ngăn cản sự phát triển

CNTB ở thuộc địa mà nhân dân Bắc Mĩ đã đứng lên đấu

tranh lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, đồng thời mở

đường cho nền kinh tế TBCN phát triển

XVIII, thực dân Anh đã thành lập 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ Kinh tế ở 13 thuộc địa Anh sớm phát triển theo con đường TBCN

-Nguyên nhân: thực dân Anh ngăn cản sự phát triển công – thương nghiệp của các thuộc địa

ở Bắc Mĩ

13

phút

Hoạt động 2: Diễn biến cuộc chiến tranh.

-GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 2

-GV hỏi: Hãy cho biết nguyên nhân trực tiếp dẫn đến

cuộc chiến tranh

-HS trả lời: Tháng 12/1773, nhân dân Bô-x tơn tấn công

ba tàu chở chè của Anh để phản đối chế độ thuế ->thực

dân Anh ra lệnh đóng cửa cảng

Tháng 10/1774, Hội nghị lục địa Phi-la-đen-phi-a, yêu

cầu vua Anh xóa bỏ các luật cấm vô lí nhưng không đạt

kết quả

-GV hỏi: Chiến tranh nổ ra như thế nào?

-HS trả lời: Tháng 4/1775, chiến tranh bùng nổ giữa chính

quốc và các thuộc địa Bắc Mĩ Nghĩa quân do Oa-sinh-tơn

chỉ huy giành thắng lợi quan trọng

2 Diễn biến cuộc chiến tranh.

-Tháng 12/1773, nhân dân cảng Bô-xtơn tấn công tàu Anh phản đối chế độ thuế

-Tháng 4/1775, chiến tranh bùng nổ giữa chính quốc và các thuộc địa Bắc Mĩ do Oa-sinh-tơn

Trang 8

-GV yêu cầu HS giới thiệu đôi nét về Oa-sinh-tơn

-HS trả lời: G Oa-sinh-tơn là một chủ nô giàu, có tài quân

sự và tổ chức, được cử làm Tổng chỉ huy nghĩa quân

(Lưu ý : GV yêu cầu HS quan sát hình 4: G Oa-sinh-tơn

(1732-1799)

-GV hỏi: Tuyên ngôn Độc lập của Mĩ tuyên bố vào thời

gian nào? Tuyên ngôn khẳng định điều gì?

-HS trả lời: Tuyên bố vào 4/7/1776, khẳng định: Mọi

người sinh ra đều có quyền bình đẳng Tạo hoá ban cho

họ những quyền không thể tước bỏ Trong số những

quyền ấy có quyền được sống, quyền được tự do và quyền

mưu cầu hạnh phúc

-GV hỏi: Theo em, tính chất tiến bộ của“ Tuyên ngôn Độc

lập” của Mĩ thể hiện ở những điểm nào?

-HS trả lời: Mọi người có quyền bình đẳng, quyền của

người da trắng, quyền tư hữu tài sản được khẳng định ,

duy trì chế độ nô lệ, sự bóc lột công nhân…

-GV hỏi: Em hãy cho biết , hiện nay ở Mĩ, nhân dân lao

động có được hưởng quyền đó hay không?

-HS trả lời : không

-GV trình bày: Tuy bản Tuyên ngôn độc lập được công

bố, xác định quyền của con người và quyền độc lập của

13 thuộc địa Nhưng thực dân Anh không chấp nhận và

cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn

-GV hỏi : Dựa vào đoạn chữ nhỏ (SGK –T9), em hãy nêu

diễn biến và kết quả của trận Xa-ra-tô-ga

-HS trả lời : Dựa vào đọan chữ nhỏ (SGK –T9)

chỉ huy

-Ngày 4/7/1776, Tuyên ngôn độc lập được công

bố

-Ngày 17/10/1777, quân khởi nghĩa thắng lớn ở Xa-ra-tô-ga

10

phút

Hoạt động 3: Kết quả và ý nghĩa cuộc Chiến tranh

giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.

-HS đọc thông tin mục 3

Kết quả:

-GV hỏi: Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa

Anh ở Bắc Mĩ đạt được kết quả gì?

-HS trả lời: Cuộc chiến tranh kết thúc, Anh phải thừa

nhận nền độc lập của 13 thuộc địa Một nước cộng hoà tư

sản ra đời

-GV trình bày: Năm 1787, Hiến pháp được ban hành

Theo Hiến pháp, Mĩ là một nước cộng hoà liên

bang….Tổng thống Mĩ nắm quyền lập pháp Quốc hội

gồm hai viện –Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền lập

pháp Quyền dân chủ bị hạn chế

-GV hỏi: Những điểm nào thể hiện sự hạn chế của Hiến

pháp 1787 của Mĩ ?

-HS trả lời: Chỉ những người da trắng có tài sản, đóng

thuế theo quy định mới có quyền ứng cử, bầu cử Phụ nữ

không có quyền bầu cử Những người nô lệ da đen và

3 Kết quả và ý nghĩa cuộc Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.

Kết quả:

-Theo Hiệp ước Vec-xai

1783, Anh thừa nhận nền độc lập của các thuộc địa Bắc Mĩ Hợp chúng quốc

Mĩ (USA –nước Mĩ hay Hoa Kì ) ra đời

-Năm 1787, Hiến Pháp được ban hành, Mĩ là nước cộng hòa liên bang Tổng thống Mĩ nắm quyền hành pháp Quốc hội gồm hai viện –Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền lập pháp

Trang 9

người In-đi-an không có quyền chính trị.

Ý nghĩa:

-GV nhấn mạnh: Cuộc chiến tranh giành độc lập của các

thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ về thực chất là cuộc cách mạng

tư sản Nó thực hiện hai nhiệm vụ cùng lúc: Lật đổ ách

thống trị của thực dân và mở đường cho chủ nghĩa tư bản

phát triển

-GV hỏi: Những kết quả lớn của Chiến tranh giành độc

lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là gì?

-HS trả lời: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa

Anh ở Bắc Mĩ đã giải phóng nhân dân Bắc Mĩ khỏi ách

đô hộ của chủ nghĩa thực dân, làm cho nền kinh tế tư bản

Mĩ phát triển thế kỉ XIX.(SGK –T9)

-GV nhấn mạnh: Tuy nhiên, cũng như Cách mạng tư sản

Anh, cuộc cách mạng này không triệt để vì chỉ có giai cấp

tư sản, chủ nô được hưởng quyền lợi, còn nhân dân lao

động nói chung không được hưởng chút quyền lợi gì

Ý nghĩa:

Cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là cuộc cách mạng tư sản, có ảnh hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập của nhiều nước ở cuối thế kỉ XVII-đầu thế

-Cho biết ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản đầu tiên

-Về nhà học bài và lập niên biểu cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

-Nghiên cứu trước phần I, II, bài 2: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794)

-Chuẩn bị trả lời các câu sau:

+Tình hình kinh tế và chính trị-xã hội trước cách mạng như thế nào?

+Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng như thế nào?

+Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến cách mạng

-Sưu tầm: Tranh ảnh và tư liệu về: Tình cảnh nông dân Pháp trước cách mạng và tấn công pháo đài-nhà tù Ba-xti

Tiết: 3

Ngày soạn:

Trang 10

Ngày dạy:

-Tình hình kinh tế và xã hội Pháp trước cách mạng

-Việc chiếm ngục Ba-xti (14/7/1789) , mở đầu cách mạng

-Diễn biến chính của cách mạng, những nhiệm vụ mà cách mạng đã giải quyết: chống thù trong giặc ngoài, giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ; Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp

2 Tư tưởng:

-Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng tư sản

-Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng tư sản Pháp 1789

3 Kĩ năng:

-Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

-Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

II Thiết bị dạy – học:

-SGK Lịch sử 8, vở bài soạn, vở ghi chép, …

-Tìm hiểu các kênh hình trong SGK (H.5,6,7,8,9)

III Thiết kế bài dạy:

1 Ổn định lớp: (1 phút).

-Vì sao nhân dân các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ nổi dậy đấu tranh chống chính quốc Anh ?

-Trình bày diễn biến cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

Như chúng ta đã biết Cách mạng tư sản diễn ra và thắng lợi ở Hà Lan ,Anh ,Bắc Mĩ và tiếp tục nổ ra ,trong đó có nước Pháp đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng nổ ra và phát triển ở Pháp? Cách mạng đã trải qua các giai đoạn nào? Đó

là những vấn đề mà chúng ta tìm hiểu trong ngày hôm nay

4 Bài mới: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794).

-GV hỏi: Tính chất lạc hậu của nền nông

nghiệp Pháp thể hiện ở những điểm nào?

-HS trả lời : Công cụ và phương thức canh

tác thô sơ, lạc hậu, chủ yếu dùng cày và cuốc

-> năng suất thấp, ruộng đất bỏ hoang, mất

I Nước Pháp trước cách mạng.

Trang 11

mùa đói kém thường xảy ra.

-GV hỏi : Nguyên nhân của sự lạc hậu này là

do đâu?

-HS trả lời: Do sự bóc lột phong kiến địa chủ

(Vì ruộng đất nằm trong tay quý tộc, Giáo

hội Công giáo, chúng bóc lột cùng kiệt đối

với nông dân)

-GV hỏi : Đặc điểm của sự phát triển công

-thương nghiệp Pháp trước trước cách mạng

là gì?

-HS trả lời : Máy móc sử dụng trong sản

xuất, nhiều trung tâm dệt , luyện kim ra đời

Ngoại thương phát triển mạnh như ở các cảng

lớn: Mác- xây, Boóc-đô…tấp nập tàu buôn ra

vào, chở hàng xuất khẩu và nhập máy móc,

đường, cà phê từ Anh, châu Mĩ

- GV nhấn mạnh: Trong lĩnh vực công

thương nghiệp, kinh tế TBCN tuy đã phát

triển nhưng bị chế độ phong kiến kìm hãm,

cản trở

-GV hỏi: Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự

phát triển của công, thương nghiệp ra sao?

-HS trả lời : Thuế má nặng, tiền tệ và đo

lường không thống nhất, sức mua của dân

nghèo rất hạn chế

-Công thương nghiệp :Đã phát triển Nhưng chế độ phong kiến đã kìm hãm, cản trở sự phát triển

nước quân chủ chuyên chế.Vua nắm mọi

quyền hành, nông dân cày cấy, nộp tô cho

-GV lưu ý HS các khái niệm “giai cấp” và”

đẳng cấp” để HS hiểu sự phân chia xã hội

-Pháp là một nước quân chủ chuyên chế Vua nắm mọi quyền hành

-Xã hội Pháp chia thành 3 đẳng cấp : Tăng lữ, Quý tộc và đẳng cấp thứ ba

Trang 12

-Không phải đóng thuế

-GV hỏi : Qua sơ đồ trên, em hãy giải thích

địa vị xã hội của các đẳng cấp ra sao?

-HS trả lời : Nồng cốt của hai đẳng cấp : Quý

tộc và Tăng lữ là giai cấp phong kiến, nắm

chức vụ cao trong bộ máy hành chính, quân

đội, hưởng mọi đặc quyền kinh tế, không

phải đóng thuế Đẳng cấp thứ ba gồm các giai

cấp, tầng lớp : Tư sản, nông dân, bình dân

thành thị (thợ thủ công, công nhân…) không

có quyền về chính trị, phải đóng thuế… đặc

biệt là nông dân (chiếm 90% dân số, là giai

cấp nghèo khổ nhất)

- GV: Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba với

các đẳng cấp Tăng lữ, Quí tộc ngày càng

ngay gắt

-GV cho HS quan sát hình 5 (SGK-T10) và

miêu tả tình cảnh người nông dân trong hình

-HS miêu tả : Một người nông dân già, tay

chống chiếc cuốc (biểu hiện cho nền nông

nghiệp lạc hậu) cõng trên lưng Quý tộc và

Tăng lữ (chịu sự áp bức) Trong túi áo, túi

quần của người nông dân có những tờ văn tự

vay nợ, cầm ruộng đất Các hình chim, thỏ

nói lên đặc quyền của thế lực phong kiến (có

quyền nuôi các loài vật này, nếu nông dân

dân bắt giết sẽ bị trừng phạt) và chuột (phá

hoại mùa màng của nông dân)

- GV: Thời kì này nông dân bị bóc lột nặng

nề bởi tầng lớp Quí tộc, Tăng lữ ->đời sống

vô cùng cực khổ Vì vậy, dưới sự lãnh đạo

của giai cấp tư sản, nông dân Pháp hăng hái

tham gia cách mạng để lật đổ chế độ phong

kiến

+Tăng lữ và quý tộc được hưởng đặc quyền, đặc lợi về kinh tế

+Đẳng cấp thứ 3 gồm : Tư sản , nông dân và bình dân thành thị, họ không có quyền lợi về chính trị

(SGK-T11) và giới thiệu ba nhà tư tưởng kiệt

xuất của giai cấp tư sản trong trào lưu triết

3 Đấu tranh trên mặt trận

tư tưởng.

Trang 13

học Ánh sáng lúc bấy giờ đã đấu tranh chống

chế độ phong kiến

-GV yêu cầu HS đọc : đoạn trích ngắn,

những câu nói của các nhà tư tưởng Pháp

(SGK-T11)

-GV hỏi: Em hãy nêu một vài quan điểm chủ

yếu trong tư tưởng của Mông- te-xki-ơ, Vôn

–te,G.Rút-xô

-HS trả lời: Mông-te-xki-ơ và Rút-xô đòi

quyền tự do, dân chủ cho con người.Còn

Vôn-te: thể hiện quyết tâm đánh đổ chế độ

phong kiến thống trị

-GV: Ba ông ủng hộ giai cấp tư sản và đã

kịch liệt tố cáo, lên án chế độ quân chủ

chuyên chế của Lu-I XVI

Tiêu biểu cho cuộc đấu tranh này là trào lưu triết học Ánh sáng của Sác-lơ Mông-te-xki-

ơ, Vôn-te và Rút –xô

GV hỏi: Sự khủng hoảng chế độ quân chủ

chuyên chế thể hiện ở điểm nào?

-HS trả lời: Chế độ phong kiến ngày càng suy

yếu, số nợ Nhà nước vay của tư sản không

thể trả được Vua Lu-I XVI lên ngôi cai trị

độc đoán tiêu xài xa xỉ nợ nần chồng chất ->

tăng cường thu thuế làm cho công thương

nghiệp đình đốn làm nhiều công nhân và thợ

thủ công thất nghiệp

-GV hỏi : Tình hình trên dẫn đến kết quả gì?

-HS trả lời : Nhân dân căm ghét và nổi dậy

đấu tranh chống chế độ phong kiến

-GV hỏi : Vì sao nhân dân đứng lên đấu

tranh?

-HS trả lời : Vì chế độ phong kiến ngày càng

suy yếu, vua thu nhiều thứ thuế, nhân dân

thất nghiệp…

-GV nhắc lại đôi nét về tình hình nước Pháp

trước cách mạng ở mục I và sự khủng hoảng

của chế độ quân chủ chuyên chế (Nông

nghiệp lạc hậu, kinh tế bị kìm hãm, >< tư sản

với phong kiến ngày càng gay gắt, chế độ

phong kiến suy yếu, >< giữa hai Đẳng cấp

trên với Đẳng cấp thứ ba ngày càng gay gắt)

-> Cuộc cách mạng chống phong kiến, do

giai cấp tư sản đứng đầu, sẽ nổ ra

II Cách mạng bùng nổ.

1 Sự khủng hoảng của chế

độ quân chủ chuyên chế.

-Vua Lu-I XVI lên ngôi , chế

độ phong kiến suy yếu ; công thương nghiệp đình đốn

-Nhân dân đấu tranh chống phong kiến ở nhiều nơi

9 Hoạt động 5: Mở đầu thắng lợi của cách 2 Mở đầu thắng lợi của cách

Trang 14

phút mạng.

-GV hỏi: Hội nghị ba đẳng cấp xảy ra vào

thời gian nào? Ở đâu? Với sự tham dự của

những ai?

-HS trả lời: Khai mạc 05/5/1789, tại cung

điện Véc-xay, cùng với sự tham dự của đại

biểu thuộc ba đẳng cấp

-GV cho HS thảo luận nhóm (3’): “ Tại sao

nhà vua triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp?”

-Sau đó, GV gọi đại diện nhóm trình bày và

nhận xét lẫn nhau , GV nhận xét và kết luận :

Do những cuộc đấu tranh của nhân dân

-GV hỏi: Mâu thuẩn giữa nhà vua và Đẳng

cấp thứ ba khi nào đạt tới tột đỉnh ?

-HS trả lời: Tại Hội nghị nhà vua đòi tăng

thuế (được quý tộc và tăng lữ ủng hộ), còn

đại biểu Đẳng cấp thứ ba phản đối ->họp

thành Quốc hội Soạn thảo Hiến pháp ->

Quốc hội lập hiến -> Vua dùng quân đội uy

hiếp Quốc hội

-GV hỏi : Trước thái độ nhà vua, quần chúng

nhân dân đã làm gì?

-HS trả lời : Quần chúng nhân dân , tư sản tự

vũ trang chống lại nhà vua, binh lính cũng

đứng về phía nhân dân , đỉnh cao là cuộc tấn

công chiếm pháo đài - nhà tù Ba-xti

-GV hướng dẫn HS quan sát bức tranh hình 9

(SGK-T13), sau đó GV tường thuật:

-Ngày 14/7, 300000 quần chúng Pa-ri cầm vũ

khí kéo đến bao vây, tấn công ngục Ba-xti

Sau 4 giờ chiến đấu quần chúng ùa vào, đội

bảo vệ đầu hàng, giết chết tên sĩ quan chống

cự Quần chúng lần lượt chiếm pháo đài, cơ

quan, …

-GV: Cuộc tấn công pháo đài – nhà tù Ba-xti

đã mở đầu cho thắng lợi của Cách mạng tư

sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

-GV hỏi : Vì sao việc đánh chiếm pháo đài

Ba-xti đã mở đầu cho thắng lợi cách mạng?

-HS trả lời :Chế độ quân chủ chuyên chế bị

giáng đòn đầu tiên quan trọng, cách mạng

bước đầu thắng lợi, tiếp tục phát triển

mạng.

-Trong hội nghị 3 đẳng cấp vào ngày 5/ 5/1789 , Đẳng cấp thứ 3 kịch liệt phản đối việc tăng thuế của nhà vua

-Ngày 17/6, tuyên bố thành lập Quốc hội lập hiến

-Ngày 14/7, quần chúng nhân dân vũ trang tấn công chiếm pháo đài –nhà ngục Ba-xti và các vị trí quan trọng trong thành phố

Trang 15

-Xã hội Pháp trước cách mạng được phân ra những đẳng cấp nào? Giải thích địa vị của các đẳng cấp ra sao?

-Nguyên nhân nào dẫn tới cách mạng tư sản Pháp?

-Cách mạng tư sản Pháp 1789 bắt đầu như thế nào?

-Về học bài và xem trước phần III : SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁCH MẠNG -Chuẩn bị trả lời các câu sau :

+Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày 14-7-1789 đến 10-8-1792) như thế nào? +Bước đầu của nền cộng hoà (từ ngày 21-9-1792 đền ngày 2-6-1793) ra sao? +Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh (từ ngày 2-6-1793 đến ngày 27-7-1794) như thế nào?

+Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII như thế nào?

-Nghiên cứu trước lược đồ : hình 10 (SGK-T15) và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu

về M.Rô-be- spie

Tuần: 2 §2 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794) (TT).

Tiết: 4

Trang 16

Ngày soạn:

Ngày dạy:

-Tình hình kinh tế và xã hội Pháp trước cách mạng

-Việc chiếm ngục Ba-xti (14/7/1789) , mở đầu cách mạng

-Diễn biến chính của cách mạng, những nhiệm vụ mà cách mạng đã giải quyết : chống thù trong giặc ngoài, giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ; Y nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp

2 Tư tưởng:

-Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng tư sản

-Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng tư sản Pháp 1789

3 Kĩ năng:

-Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

-Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

1 Giáo viên:

-SGK, SGV, giáo án Lịch sử 8

-Bản đồ nước pháp thế kỉ XVIII

2 Học sinh:

-Sưu tầm : Tranh ảnh và tư liệu về M Rô-be-spie

-Vẽ sơ đồ chính trị –xã hội Pháp trước cách mạng

-Sự kiện nào báo hiệu cách mạng tư sản Pháp bùng nổ?

-Chế độ quân chủ chuyên chế Pháp khủng hoảng ở những điểm nào?

Ơ tiết trước, các em đã biết do mâu thuẩn giữa chế độ phong kiến (quý tộc, tăng lữ) với tư sản, nông dân, bình dân thành thị…cùng với những tác động mạnh

mẽ của những luồng tư tưởng mới là sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế,đồng thời là nguyên nhân làm bùng nổ cách mạng tư sản Pháp Thắng lợi cuộc khởi nghĩa 14/7/1789, phá ngục Ba-xti, mở đầu cho thắng lợi tiếp theo của cách mạng Pháp Cách mạng tiếp tục phát triển như thế nào? Các em tìm hiểu qua tiết học hôm nay

4 Bài mới: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794) (TT).

Thời

gian Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

9

phút

III Sự phát triển của cách mạng.

Hoạt động 1: Chế độ quân chủ lập hiến

(từ ngày 14-7-1789 đến ngày 10-8-1792).

-GV sơ kết và giảng : Cách mạng thắng lợi ở

Pa-ri và lan rộng cả nước, giai cấp tư sản lên

III Sự phát triển của cách mạng.

1 Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày 14-7-1789 đến ngày 10-8-1792).

-Phái lập hiến của đại tư sản

Trang 17

+Cuối tháng 8/1789, thông qua tuyên ngôn

Nhân quyền và Dân quyền, nêu khẩu hiệu:

-HS trả lời : Tích cực : Tuyên ngôn đề cao

quyền tự do, quyền bình đẳng của con người

; hạn chế : phục vụ, bảo vệ quyền lợi của

giai cấp tư sản (Điều 7), quyền bầu cử, ứng

cử

-GV hỏi : Tuyên ngôn và Hiến pháp đem lại

quyền lợi cho ai ? Quần chúng có được

hưởng quyền lợi gì không?

-GV trả lời : Đem lại quyền lợi cho Đại tư

sản pháp , nhân dân và cả nhà vua không

được hưởng quyền lợi gì cả

-GV hỏi : Để tỏ thái độ với Đại tư sản Pháp,

nhà vua có hành động gì ?

-HS trả lời : Vua Pháp cầu cứu các nước

phong kiến châu Âu (Áo, Phổ, …) chống lại

cách mạng

-GV hỏi : Em có suy nghĩ gì về hành động

của nhà vua Pháp? Hành động đó giống

hành động nào của ông vua nước ta mà em

đã học ở lớp 7?

-HS trả lời : Đó là hành động hèn nhát và

phản động Giống ông vua Lê Chiêu Thống

cầu cứu nhà Thanh

-GV hỏi : Sự thoả hiệp giữa tư sản và phong

kiến thể hiện ở những điểm nào ? Vì sao có

sự thoả hiệp đó ?

-HS trả lời : Do hai nước Áo , Phổ liên minh

với nhau , cùng bọn phản động trong nước

-Tháng 9/1791, Hiến pháp được thông qua, xác lập chế độ quân chủ lập hiến

-Tháng 4/1792, Áo, Phổ cấu kết với phản động chống phá cách mạng

Trang 18

quân Phổ tràn vào lãnh thổ Pháp.

-GV hỏi : Nhân dân Pháp đã hành động như

thế nào khi “Tổ quốc lâm nguy” ? Kết quả ra

sao ?

-HS trả lời : Nhân dân Pa-ri cùng quân tình

nguyện các địa phương đứng lên lật đổ sự

thống trị của phái Lập hiến , đồng thời xoá

bỏ chế độ phong kiến

-Ngày 10/8/1792, nhân dân

Pa-ri lật đổ phái lập hiến, xoá bỏ chế độ phong kiến

-HS trả lời: Nền thống trị của đại tư sản bị

lật đổ, chế độ phong kiến bị xoá bỏ -> nền

cộng hoà được xác lập (21/9/1792)-.>

Gi-rông-đanh nắm quyền

-GV hỏi : Kết quả này có cao hơn giai đoạn

trước không ? Thể hiện ở điểm nào ?

-HS trả lời : Cách mạng phát triển đi lên 1

bước , do qưần chúng thúc đẩy

-GV sơ kết và nêu vấn đề : Nền cộng hoà

được thiết lập nhưng nước Pháp đứng trước

tình thế hiểm nghèo : bên ngoài liên minh

các nước phong kiến bao vây tấn công, bên

trong bọn phản cách mạng chống phá (Kinh

tế,đời sống nhân dân khốn khổ).Vì vậy nhân

dân đã làm gì ?

-HS trả lời : Bài trừ nội phản , nhân dân và

quân đội kiên quyết chống ngoại xâm

-GV yêu cầu HS quan sát hình 10 (SGK –

T15), GV cho HS thấy được “Tổ quốc lâm

nguy” (Vùng nổi loạn lan rộng, tấn công của

ngoại xâm nhiều phía)

-GV hỏi : Trước tình hình ấy, phái

Gi-rông-đanh đối phó ra sao ? Quần chúng nhân dân

Pháp làm gì?

-HS trả lời : Phái Gi-rông-đanh không lo tổ

chức chống ngoại xâm , nội phản và ổn định

cuộc sống nhân dân mà chỉ lo củng cố quyền

lực Vì vậy, ngày 02/6/1793, nhân dân

Pa-ri, dưới sự lãnh đạo của Rô-be-spie đã khởi

nghĩa thắng lợi, lật đổ phái Gi –rông –đanh

2 Bước đầu của nền cộng hoà (từ ngày 21-9-1792 đến ngày 2-6-1793).

-Ngày 21/9/1792 , nền cộng hoà mới được thành lập

-Phái Gi-rông-đanh nắm quyền

-Ngày 20/9/1792 , Pháp đánh tan ngoại xâm

-Năm 1793 , Anh cùng các nước phong kiến châu Âu tấn công nước Pháp cách mạng Phái Gi-rông –đanh chỉ lo củng

cố quyền lực -Ngày 02/6/1793 , Rô-be-spie cùng nhân dân Pa-ri lật đổ phái Gi-rông –đanh

Trang 19

-HS đọc nội dung mục 3.

-GV hỏi: Phái Gia –cô –banh gồm những ai?

Do ai chỉ huy ?

-HS trả lời : Phái Gia-cô-banh gồm những

người dân chủ cách mạng được quần chúng

ủng hộ, cử ra uỷ ban cứu nước do

Rô-be-spie đứng đầu

-HS đọc phần chũ nhỏ trang 16

-GV hỏi : Em hãy nêu một vài phẩm chất tốt

đẹp của Rô-be-spie Vì sao, ông được gọi là

“con người không thể mua chuộc” ?

-HS trả lời : Có tài , kiên quyết cách mạng ,

tích cực bảo vệ nhân dân và không bao giờ

chịu khuất phục trước kẻ thù

-GV hỏi : Chính quyền cách mạng

Gia-cô-banh đã làm gì để ổn định tình hình và giải

quyết yêu cầu nhân dân?

-HS trả lời: Thi hành nhiều biện pháp tiến bộ

: Chính trị ,kinh tế, văn hoá , giáo dục, quân

sự

-GV hỏi :Em có nhận xét gì về các biện

pháp của chính quyền Gia –Cô –banh ?

-HS trả lời: Củng cố chính trị, văn hóa, kinh

tế, ổn định tình hình và đáp ứng nguyên

vọng của nhân dân

-GV nhấn mạnh :

+Quần chúng hưởng ứng, quân đội trang bị

tốt, có tinh thần chiến đấu Liên minh chống

Pháp bị đánh bại và tan rã từ 26/6/1794

+So với cách mạng tư sản Anh, Mĩ , thì cách

mạng tư sản Pháp (thời kì Gia-cô-banh) triệt

để nhất vì đã đáp ứng một số yêu cầu về

ruộng đất cho nông dân

-GV cho HS thảo luận nhóm (3’) : “Tại sao

tư sản phản cách mạng lại tiến hành đảo

đến quyền lợi của chúng

-GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn đến sự thất

bại của phái Gia –Cô –banh ?

-HS trả lời : Do mâu thuẫn trong nội bộ ,

nhân dân không ủng hộ chính quyền nữa, tư

sản phản cách mạng chống phá -> chính

-Phái Gia –cô-banh cử ra uỷ ban cứu nước do Rô-be-spie đứng đầu

-Chính quyền cách mạng thi hành nhiều biện pháp tiến bộ

-Ngày 26/6/1794, liên minh chống Pháp tan rã

-Ngày 27/7/1794 , tư sản tiến hành đảo chính -> cách mạng

tư sản Pháp kết thúc

Trang 20

quyền Gia-cô-banh thất bại (27/7/1794).

-Gv: Quyền hành lúc bấy giờ nằm trong tay

tư sản phản cách mạng, chúng muốn ngăn

chặn sự phát triển của cách mạng -> tiến

hành đảo chính-> lật đổ Gia-cô-banh

-GV hỏi : Vì sao sau năm 1794 , Cách mạng

tư sản Pháp không thể tiếp tục phát triển?

-HS trả lời: Vì sự nắm quyền của tư sản

phản cách mạng

7

phút

Hoạt động 4: Ý nghĩa lịch sử của Cách

mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.

-GV hỏi: Em hãy nêu ý nghĩa lịch sử của

Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

-HS trả lời : Lật đổ chế độ phong kiến , đưa

giai cấp tư sản lên cầm quyền , mở đường

cho CNTB phát triển

-GV hỏi : Vì sao nói “Cách mạng tư sản

Pháp 1789-1794 là cuộc Cách mạng tư sản

triệt để nhât?”

-HS trả lời : Vì lật đổ chế độ phong kiến ,

đưa giai cấp tử sản lên cầm quyền , mở

đường cho CNTB phát triển , giải quyết một

phần yêu cầu ruộng đất của nhân dân

-GV hỏi : Tác động của Cách mạng tư sản

Pháp đối với trong nước và ngoài nước như

thế nào?

-HS trả lời: Góp phần thúc đẩy cho cuộc đấu

tranh dân tộc , dân chủ

-GV hỏi : Qua đoạn chữ nhỏ (SGK –T17),

Em hãy rút ra hạn chế của Cách mạng Pháp

-HS trả lời : Chưa đáp ứng đầy đủ quyền lợi

của nhân dân (ruộng đất chưa giải quyết triệt

để, chưa xóa hẳn chế độ bóc lột phong kiến,

áp bức thuộc địa)

-GV sơ kết bài học: Mặc dù còn nhiều hạn

chế , song Cách mạng Pháp là cuộc mạng

triệt để nhất , có ảnh hưởng đến sự phát triển

lịch sử thế giới được Lê-nin đánh giá là “Đại

cách mạng Pháp”

4 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.

-Lật đổ chế độ phong kiến , đưa

Trang 21

-Về nhà học bài, làm bài tập 1: Lập niên biểu những sự kiện chính của Cách mạng tư sản Pháp (1789-1794) theo mẫu sau:

1

2

3

4

-Xem trước bài 3 :

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯƠC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI

-Nghiên cứu kênh hình bài 3

-Chuẩn bị trả lời các câu sau :

+Cách mạng công nghiệp ở Anh diễn ra như thế nào?

+Cánh mạng công nghiệp ở Pháp , Đức ra sao ?

+Hệ quả của cách mạng công ngiệp như thế nào?

-Sưu tầm : Tranh ảnh có liên đến bài và tư liệu về: Giêm Ha –gri-vơ ; G Oát

Tiết: 5

Ngày soạn:

Trang 22

Ngày dạy:

-Một số phát minh chủ yếu về kĩ thuật và quá trình công nghiệp hóa ở các nước

Âu – Mĩ từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX

-Cuộc cách mạng tư sản nổ ra ở một số nước với những hình thức khác nhau: thống nhất Đức, thống nhất I-ta-li-a, MinhTrị Duy tân ở Nhật, nội chiến ở Mĩ, cải cách nông nô ở Nga

-Đôi nét về quá trình đấu tranh giữa chủ nghĩa tư bản và chế độ phong kiến trên phạm vi toàn thế giới

-Đánh giá được hệ quả kinh tế, xã hội của cách mạng công nghiệp

-Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK

-Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế

-Trình bày quá trình xâm lược thuộc địa và sự hình thành hệ thống thuộc địa

-Nghiên cứu trước bài và kênh hình SGK

-Tìm hiểu thuật ngữ “Cách mạng công nghiệp”

-Vì sao chế độ quân chủ lập hiến ra đời ở Pháp ? Em có nhận xét gì về “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền”?

-Trình bày ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Muốn tiến lên chủ nghĩa tư bản không có con đường nào khác là đẩy mạnh sự

phát triển của sản xuất Nhưng sự phát triển của sản xúât bằng cách nào? Tiến hành cách mạng công nghiệp có giải quyết vấn đề đó được không ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay

4 Bài mới: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI

THẾ GIỚI.

Thời

Trang 23

-GV nhắc lại : Cách mạng Anh thành công vào thế kỉ

XVII, đưa nước Anh phát triển theo con đường

TBCN, giai cấp tư sản cầm quyền cần phát triển sản

xuất nên phải sử dụng máy móc Máy móc đã được

sản xuất trong thời trung đại , song còn thô sơ (như

cần trục nhỏ,máy bơm hút nước ở mỏ, ống bể dùng

sức nén không khí, động cơ chạy bằng sức gió ), máy

móc đó mới phần nào thay thế cho lao động chân

tay Thế kỉ XVIII, CNTB páht triển, giai cấp tư sản

lên cầm quyền cần đẩy mạnh sản xuất TBCN phát

triển -> yêu cầu cải tiến phát minh máy móc để đẩy

nhanh sản xuất thay cho lao động chân tay

-GV hỏi : Tại sao Cách mạng công nghiệp lại diễn ra

đầu tiên ở Anh và trong ngành dệt ?

-HS trả lời : Thế kỉ XVII, Anh đã hoàn thành cách

mạng tư sản -> CNTB phát triển mạnh, giai cấp tư

sản cần phát triển sản xuất cần sử dụng máy móc;

ngành dệt là ngành kinh tế chủ yếu phát triển ở Anh

-GV yêu cầu HS quan sát : Hai bức tranh (hình 12

và13)

-GV hỏi : Qua hai bức tranh em hãy cho biết việc kéo

sợi đã thay đổi như thế nào? Cách sản xuất và năng

suất lao động khác nhau ra sao?

-HS trả lời :

+Hình 12: Máy kéo sợi thủ công, nhiều phụ nữ kéo

sợi để cung cấp cho chủ bao (năng suất thấp)

+Hình 13: Máy kéo sợi Gien-ni, kéo được 16 sợi

bông, ít lao động, năng suất lao động tăng nhanh (8

lần)

-GV hỏi : Theo em ,điều gì xảy ra trong ngành dệt

của nước Anh khi máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng

rộng rãi ?

-HS trả lời : Thúc đẩy năng suất lao động trong ngành

dệt tăng nhanh , từ chỗ “đói sợi” -> ” thừa sợi”

-GV sơ kết : Sợi kéo ra nhiều đòi hỏi phải tiếp tục cải

tiến phát minh máy móc nhất là trong ngành dệt

-GV hỏi : Kể tên các cải tiến phát minh quan trọng Ý

nghĩa tác dụng của nó như thế nào?

-HS trả lời: Dựa vào SGK –T19 , từ “Năm 1769…xã

hội” để trả lời

-GV khẳng định: Từ máy kéo sợi Gien-ni, hàng loạt

cải tiến phát minh mới ra đời ->Năng suất lao động

tăng lên không ngừng

I Cách mạng công nghiệp

1 Cách mạng công nghiệp ở Anh

-Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII, máy kéo sợi Gien-ni ra đời

Trang 24

-GV mở rộng : Năm 1769, Ác-rai-tơ chế tạo máy kéo

sợi chạy bằng sức nước ; năm 1785, ÉT-mơn Các-rai

linh mục ở nông thôn chế tạo máy dệt đầu tiên ở Anh

(năng suất tăng 40 lần); năm 1784, Giêm Oát một kỹ

sư phát minh máy hơi nước, 20 năm trước một thợ

máy người Nga tên là Pu-du-nôp đã chế tạo máy hơi

nước nhưng không được sử dụng

-GV yêu cầu HS quan sát hình 14: G.Oát

(1736-1819)

-GV hỏi : Vì sao máy móc được sử dụng nhiều trong

giao thông vận tải ?

-HS trả lời : Vì do nhu cầu vận chuyển nguyên vật

liệu đến nhà máy sản xuất và đưa hàng hoá đến nơi

tiêu thụ

-GV: Đến đầu thế kỉ XIX, tàu thủy chạy bằng máy

hơi nước thay thế dần thuyền buồm; xe lửa và đường

sắt bắt đầu phục vụ đời sống xã hội

-GV hướng dẫn HS quan sát hình 15 (SGK-T20): Xe

lửa Xti-phen-xơn , rồi tường thuật buổi lễ khánh

thành đường sắt đầu tiên ở Anh 1825 và sử dụng đầu

máy xe lửa Xti-phen-xơn (Xti-phen-xơn là tên một

nhà kĩ sư)

-GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ (SGK-T20), sau

đó GV hỏi : Tại sao , nước Anh đẩy mạnh sản xuất

gang thép và than đá ?

-HS trả lời : Máy móc và đường sắt phát triển nên

công nghiệp nặng (gang, thép, than, đá) phải phát

triển đáp ứng theo yêu cầu, vì gang thép là nguyên

liệu chế tạo xe lửa, tàu thuỷ, đường ray xe lửa , than

đá là nguyên liệu chạy máy hơi nước

-GV hỏi : Vậy thực chất cuộc cách mạng công nghiệp

là gì?

-HS trả lời : Là quá trình chuyển biến từ nền sản xuất

nhỏ (chân, tay) sang sản xuất lớn (máy móc)

- GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu thuật ngữ: “Cách

mạng công nghiệp” (Bảng tra cứu thuật ngữ - SGK)

-GV hỏi : Cách mạng công nghiệp ở Anh dẫn đến kết

quả và ý nghĩa như thế nào?

-HS trả lời :

+Kết quả: Từ nền sản xuất nhỏ, thủ công sang sản

xuất lớn bằng máy móc, là nước đầu tiên tiến hành

công nghiệp hóa

+Ý nghĩa: Sản xuất phát triển , của cải dồi dào, từ

một nước nông nghiệp, Anh đã trở thành nước công

nghiệp phát triển nhất thế giới

-Năm 1769, Ác-rai-tơ phát minh máy kéo sợi chạy bằng sức nước -Năm 1784 , Giêm –Oát hoàn thành phát minh máy hơi nước

-Năm 1785, Ét-mơn Các-rai chế tạo ra máy dệt

-Đầu thế kỉ XIX , tàu thuỷ chạy bằng máy hơi nước , xe lửa và đường sắt xuất hiện

-Như vậy : từ năm 1760-> 1840, ở Anh từ sản xuất nhỏ, thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc

10 Hoạt động 2: Cách mạng công nghiệp ở Pháp , 2 Cách mạng công

Trang 25

phút Đức.

-HS đọc từ : “Ở Pháp….châu Âu”

-GV hỏi: Cách mạng công nghiệp Pháp, Đức diễn ra

trong thời gian nào?

-HS trả lời:

+Năm 1830, cách mạng công nghiệp ở Pháp mới bắt

đầu

+Ở Đức, tuy đất nước chưa thống nhất nhưng cách

mạng công nghiệp vẫn diễn ra vào những năm 40 của

thế kỉ XIX

-GV hỏi : Vì sao công nghiệp ở Pháp bắt đầu muộn ?

-HS trả lời : Vì ở Pháp , cách mạng tư sản nổ ra

muộn hơn ở Anh

-GV hỏi : Cách mạng công nghiệp ở Pháp diễn ra

muộn nhưng phát triển như thế nào?

-HS trả lời : Tốc độ phát triển nhanh chóng và đạt

nhiều kết quả to lớn

-GV khẳng định: Được như vậy là nhờ sử dụng rộng

rãi máy hơi nước và sản xuất gang thép Đến 1870,

Pháp đã có 27000 máy hơi nước giúp công nghiệp

vươn lên đứng thứ hai trên thế giới (sau Anh)

-GV gọi HS đọc đoạn từ : “Ở Đức ……cây trồng”

-GV hỏi : Vì sao cách mạng công nghiệp ở Đức diễn

ra muộn hơn ở Anh , Pháp ?

-HS trả lời : Vì nước Đức chưa thống nhất-> Cách

mạng công nghiệp đã diễn ra để mở đường cho

CNTB phát triển

-GV hỏi : Cách mạng công nghiệp ở Đức diễn ra diễn

ra muộn , song lại phát triển ra sao ? Nhờ đâu Đức

phát triển nhanh ?

-HS trả lời : Phát triển nhanh về tốc độ và năng suất ,

do tiếp nhận những thành tựu khoa học –kĩ thuật mới

ở các nước đi trước (dựa vào chữ nhỏ SGK) : than 26

triệu tấn , Run –ghe tìm ra thuốc nhuộm nhựa than

đá

-GV hỏi: Ngoài sự phát triển về công nghiệp, nông

nghiệp Đức phát triển như thế nào?

-HS trả lời: Máy móc được đưa vào sử dụng trong

nông nghiệp, trên đồng ruộng xuất hiện máy cày,

máy bừa, máy đập gặt Phân bón hóa học được đưa

vào sử dụng

-GV mở rộng: Được thừa hưởng những thành tựu

trên, đến những năm 1850-1860, các ngành kinh tế

của Đức đều sử dụng máy móc Sau 1870, công

nghiệp của Đức đã vươn lên đứng đầu châu Âu và

đứng thứ hai trên thế giới (sau Mĩ)

nghiệp ở Pháp , Đức.

* Ở Pháp :-Trong 1830-1850, cách mạng công nghiệp phát triển

-Hoàn thành cách mạng công nghiệp , kinh tế đứng hàng thứ hai trên thế giới

* Ở Đức :

-Năm 1850-1860, kinh

tế phát triển nhanh

-Máy móc được sử dụng trong nông nghiệp , phân hoá học được sử dụng rộng rãi

Trang 26

phút

Hoạt động 3: Hệ quả của cách mạng công nghiệp.

-GV gọi HS đọc nội dung mục 3

-GV yêu cầu HS quan sát 2 lược đồ (hình 17 và 18) ,

sau đó GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (3’) : Em hãy

nêu nhận xét những biến đổi ở nước Anh sau khi

hoàn thành cách mạng công nghiệp

-GV gọi đại diện nhóm trình bày và nhận xét lẫn

nhau , sau đó GV nhận xét , bổ sung và kết luận :

+Hình 17: Nước Anh giữa thế kỉ XVIII trước cách

mạng có:

4 thành phố lớn trên 50000 dân

.Chỉ có 1 số trung tâm sản xuất thủ công (làm bằng

tay)

.Chưa có đường giao thông lớn (đường bộ, sắt).

+Hình 18: Nước Anh nửa đầu thế kỉ XIX

.Có 14 thành phố trên 50000 dân

.Xuất hiện nhiều vùng công nghiệp mới ra đời (tập

trung chủ yếu ở miền Trung)

.Xuất hiện nhiều trung tâm khai thác than đá

.Có mạng lưới đường sắt nối liền các thành phố , hải

cảng khu công nghiệp

-GV hỏi : Cách mạng công nghiệp ở Anh đưa đến hệ

quả gì?

-HS trả lời :

+Tích cực: Đã làm thay đổi bộ mặt của nhà nước tư

bản : nhờ phát minh máy móc, nâng cao năng suất lao

động, hình thành nhiều khu công nghiệp lớn , nhiều

thành phố lớn, thu hút dòng người từ nông thôn đến

thành thị tìm việc làm

+Hạn chế: Còn về mặt xã hội, thì hệ quả quan trọng

nhất là hình thành 2 giai cấp cơ bản của xã hội tư

bản: giai cấp tư sản và giai cấp vô sản Giai cấp tư

sản thống trị xã hội, giai cấp vô sản bị áp bức, bóc

lột

3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp.

-Qúa trình đô thị hoá nhanh

-Hình thành 2 giai cấp :

tư sản và vô sản

-Cách mạng công nghiệp ở Anh được diễn ra như thế nào ?

-Vì sao cách mạng công nghiệp ở Pháp bắt đầu muộn nhưnh lại phát triển nhanh ?

-Cách mạng công nghiệp ở Đức diễn ra như thế nào ?

-Về nhà học bài này

-Nghiên cứu trước phần II : CHỦ NGHĨA TƯ BẢN XÁC LẬP TRÊN PHẠM

VI THẾ GIỚI

-Chuẩn bị trả lời các câu sau :

+Các cuộc cách mạng tư sản thế kỉ XIX diễn ra như thế nào ?

Trang 27

+Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước Á , Phi

+Nghiên cứu trước lược đồ : hình 19,20 (SGK –T 23,24) và sưu tầm tranh ảnh

có liên quan đến bài học

Tiết: 6

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Trang 28

-Một số phát minh chủ yếu về kĩ thuật và quá trình công nghiệp hóa ở các nước

Âu – Mĩ từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX

-Cuộc cách mạng tư sản nổ ra ở một số nước với những hình thức khác nhau: thống nhất Đức, thống nhất I-ta-li-a, MinhTrị Duy tân ở Nhật, nội chiến ở Mĩ, cải cách nông nô ở Nga

-Đôi nét về quá trình đấu tranh giữa chủ nghĩa tư bản và chế độ phong kiến trên phạm vi toàn thế giới

-Đánh giá được hệ quả kinh tế, xã hội của cách mạng công nghiệp

-Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK

-Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế

-Trình bày quá trình xâm lược thuộc địa và sự hình thành hệ thống thuộc địa

-Nghiên cứu trước lược đồ : hình 19,20 (SGK –T 23,24) và sưu tầm tranh ảnh

có liên quan đến bài học

-Cách mạng công nghiệp ở Anh được diễn ra như thế nào ?

-Vì sao cách mạng công nghiệp ở Pháp bắt đầu muộn nhưng lại phát triển nhanh ?

Bước sang thế kỉ XIX , các cuộc cách mạng tư sản được tiến hành ở nhiều nước trên thế giới , với nhiều hình thức phong phú, các cuộc cách mạng tư sản thắng lợi đã xác lập sự thống trị của CNTB trên phạm vi thế giới , tạo điều kiện cho CNTB phát triển mở rộng xâm chiếm thuộc địa Chúng ta sẽ tìm hiểu các cuộc cách mạng tư sản này qua nội dung tiết học hôm nay

4 Bài mới: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI (tt)

Thời

gian Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

Trang 29

-GV sử dụng lược đồ Khu vực Mĩ -la-tinh đầu

thế kỉ XIX (SGK-T23) và giới thiệu: Đây là

khu vực giàu tài nguyên –khoáng sản bị thực

dân Tây Ban Nha Bồ Đào Nha xâm chiếm

thành thuộc địa GV giải thích thuật ngữ:

“Mĩ-la-tinh”

-HS quan sát lược đồ và theo dõi

-GV hỏi: Vì sao sang thế kỉ XIX, phong trào

đấu tranh giành độc lập ở Mĩ-la-tinh phát triển

mạnh?

-HS trả lời: Sự phát triển kinh tế TBCN -> tấn

công mạnh vào thành trì chế độ phong kiến

Do ảnh hưởng cách mạng tư sản Anh, Bắc Mĩ,

Pháp; Sự suy yếu của thực dân Tây Ban Nha,

Bồ Đào Nha

-GV yêu cầu HS quan sát lựợc đồ hình 19

(SGK –T23): Điền thời gian giành độc lập của

các quốc gia tư sản khu vực Mĩ-la-tinh vào

bảng thống kê theo thứ tự thời gian:

TÊN NƯỚC NĂM GIÀNHĐỘC LẬP1.HA-I-TI;CU BA 1804

-GV hỏi: Dựa vào bảng thống kê , em hãy cho

biết Nhà nước tư sản ở Mĩ-la-tinh được thành

lập vào năm nào? Kết thúc vào năm nào? Năm

nào có nhiều nước ra đời nhiều nhất?

-HS trả lời: Thành lập vào từ 1804 -> 1828

II Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi thế giới.

1 Các cuộc cách mạng tư sản thế kỉ XIX.

-Cuối thế kỉ XVII- đến đầu thế kỉ XIX, nhân dân thuộc địa Mĩ-la-tinh thành lập một loạt quốc gia tư sản

Trang 30

-GV hỏi: Các quốc gia tư sản ở Mĩ-la-tinh ra

đời có tác dụng gì tới châu Âu?

-HS trả lời: Thúc đẩy cách mạng châu Âu tiếp

tục phát triển

-GV yêu cầu HS: Quan sát lược đồ cách mạng

1848-1849 ở châu Âu, giới thiệu các địa điểm

-GV hỏi: Vì sao cách mạng tư sản tiếp tục nổ

ra ở châu Âu? Kết quả ra sao?

-HS trả lời:

+Pháp: Dựa vào cách mạng tư sản 1789 chưa

triệt để (triều đại Buốc –bông), cần tiếp tục

cách mạng tư sản

+Đức, I-ta-li-a: Chế độ phong kiến còn tồn tại,

phải tiến hành cách mạng tư sản

 bị đàn áp dã man của quân đội chống lại

quần chúng

-GV khẳng định: Cách mạng 1848-1849 ở

châu Âu tiếp tục diễn ra quyết liệt tấn công

vào chế độ phong kiến nhưng bị đàn áp dã

man

-GV hỏi: Mặc dù bị đàn áp dã man nhưng giai

cấp tư sản châu Au có chịu khuất phục

không?

-HS trả lời: Không chịu khuất phục, tiếp tục

cuộc cách mạng

-GV hỏi: Các cuộc cách mạng tư sản ở

I-ta-li-a, Đức và Nga diễn ra dưới hình thức nào?

Kết quả như thế nào?

-HS trả lời :

+Ở I-ta-li-a: 7 quốc gia thống nhất thành

vương quốc I-ta-li-a ; Hình thức: quần chúng

nổi dậy đấu tranh

+Ở Đức: Thống nhất; Hình thức: bằng các

cuộc chiến tranh do quý tộc quân phiệt phổ,

đứng đầu là thủ tướng Bi-x mác

+Ở Nga: Tiến hành cải cách, “sắc lệnh giải

phóng nông nô”-> mở đường cho CNTB phát

triển

-GV yêu cầu HS quan sát :

+ Hình 22: Thể hiện cảnh đoàn quân của

-Tháng 7/1830, phong trào cách mạng tư sản lại nổ ra, lật

đổ triều đai Buốc –bông, rối sau đó lan nhanh nhiều nơi khác

-Từ 1859-1870, vương quốc I-ta-li-a thống nhất

-Từ 1864 -> đầu 1871, nước Đức thống nhất từ 38 quốc gia nhỏ

-Tháng 2/1861, Nga hoàng ban bố sắc lệnh “giải phóng nông nô”

Trang 31

người anh hùng dân tộc Ga-ri-ban-đi tiến vào

Pa-lec-mô (miền Nam I-ta-li-a) được nhân

dân vui mừng đón chào Đây là thắng lợi của

cách mạng bằng con đường đấu tranh của

quần chúng “thống nhất từ dưới lên” ->

Ga-ri-ban-đi được mệnh danh là “anh hùng mặc áo

đỏ”

+Hình 23: Giai cấp quý tộc quân phiệt Phổ

tiến hành thống nhất đất nước bằng con

đường chiến tranh chinh phục “thống nhất từ

trên xuống”, đứng đầu là thủ tướng Bi-xmac ,

được mệnh là “người anh hùng bằng máu”

-GV hỏi : Vì sao Nga hoàng tiến hành cải

cách, giải phóng nông nô?

-HS trả lời : Do áp lực đấu tranh của quần

chúng

-GV hỏi : Cách mạng ở I-ta-li-a, Đức,Nga,

hình thức đấu tranh khác nhau nhưng có đặc

điểm chung là gì? Vì sao?

-HS trả lời: Đều là cuộc cách mạng tư sản , vì

mở đường cho CNTB phát triển -> CNTB xác

lập trên phạm vi thế giới

-GV: Qua các cuộc cách mạng đã học từ cách

mạng hà Lan đến cách mạng Nga diễn ra dưới

nhiều hình thức khác nhau Song nguyên nhân

sâu xa và mục đích cơ bản đều là: mở đường

cho chủ nghĩa tư bản phát triển

9

phút

Hoạt động 2: Sự xâm lược của tư bản

phương Tây đối với các nước Á , Phi.

-HS đọc nội dung mục 2

-GV hỏi: Vì sao các nước tư bản phương Tây

đẩy mạnh việc xâm chiếm thuộc địa?

-HS trả lời: Thời kì cách mạng công nghiệp,

kinh tế TBCN ở Anh và Pháp phát triển nhanh

chóng làm tăng nhu cầu về nguyên liệu, thị

trường cấp thiết nên tư bản phương Tây tiến

hành xâm lược các nước phương Đông Đặc

biệt là Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông

Nam Á

-GV sử dụng bản đồ thế giới, yêu cầu HS đánh

dấu các nước ở châu Á, châu Phi đã trở thành

thuộc địa (ghi tên của nước thực dân )

-HS quan sát theo dõi và lên bảng đánh dấu

vào bản đồ

-GV sơ kết: Anh độc chiếm Ấn Độ; Anh-Pháp

-Mĩ -Đức xâu xé Trung Quốc; In-đô-nê-xi-a bị

2 Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước Á , Phi.

-Kinh trế CNTB phát triển, đẩy mạnh các nước Anh, Pháp xâm chiếm thị trường ở Phương Đông, đặc biệt là Ấn

Độ , Trung Quốc và các nước Đông nam Á

Trang 32

Hà Lan xâm lược; Miến Điện bị Anh xâm

lược; Pháp chiếm: Việt Nam-Lào-Cam- pu-

chia

-GV hỏi: Tại sao tư bản phương Tây lại đẩy

mạnh xâm lược các nước châu Á, châu Phi?

-HS trả lời: Vì khu vực châu Á giàu tài

nguyên, có vị trí chiến lược quan trọng; còn

khu vực châu Phi thì lạc hậu về kinh tế, bảo

thủ về chính trị

-GV hỏi: Vào thời gian nào thực dân phương

Tây mới tìm cách xâm chiếm?

-HS trả lời: Đến nửa sau thế kỉ XIX, thực dân

phương Tây mới tìm cách xâm chiếm xâu vào

đất liền châu Phi

-Ở châu Phi đến nửa sau thế

kỉ XIX , thực dân phương Tây mới tìm cách đi sâu vào đất liền

-Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX, CNTB đã thắng lợi trên phạm vi thế giới?

-Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh việc xâm chiếm thuộc địa ?

-Về nhà học bài này

-Nghiên cứu và soạn bài 4: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC

-Chuẩn bị trả lời các câu hỏi sau :

+Phong trào đập phá máy móc và bãi công diễn ra như thế nào?

+ Phong trào đấu tranh của công nhân trong những năm 1830 -1840 diễn ra như thế nào ?

-Sưu tầm tư liệu và chân dung C.Mác và Ăng Ghen

Tuần: 4 §4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ

Tiết: 7

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Trang 33

- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học.

-Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kĩ năng:

-Biết phân tích, nhận định phong trào công nhân quốc tế (Quốc tế thứ nhất) sau khi chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời

-Nội dung tiêu biểu của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

1 Giáo viên:

-Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án Lịch sử 8

-Bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (nếu có)

-Phóng to các tranh ảnh trong sách giáo khoa

-Ảnh chân dung Mác – Ăng-ghen

2 Học sinh:

-Sách giáo khoa Lịch sử 7, vở ghi chép, vở bài soạn, …

-Tại sao nói đến thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã được xác lập trên phạm vi thế giới?

-Nêu các cuộc cách mạng tiêu biểu ở thế kỉ XIX

Sự phát triển nhanh chóng của CNTB càng khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa 2 giai cấp tư sản và vô sản Để giải quyết mâu thuẫn đó, giai cấp vô sản đã tiến hành cuộc đấu tranh như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung tiết học hôm nay

4 Bài mới: §4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC

sử xã hội loài người đã chứng minh

I Phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX.

1 Phong trào đập phá máy móc và bãi công

Trang 34

qui luật có áp bức thì có đấu tranh.

-GV: Cùng với sự phát triển của công

nghiệp ở Anh, giai cấp công nhân sớm

ra đời

-GV hỏi: Vì sao ngay từ lúc mới ra

đời, giai cấp công nhân đã đấu tranh

-GV cho HS quan sát hình 24, sau đó

GV miêu tả cuộc sống của công nhân

Anh như sau: Công nhân nam, nữ, trẻ

em dưới 6 tuổi phải đi làm thuê trong

điều kiện lao động khắc nghiệt Nơi

sản xuất rất nóng bức về mùa hạ, lạnh

vào mùa đông .Không khí nặng nề,

ngạt thở, môi trường bị ô nhiễm, như

xưởng kéo sợi bông có nhiều bụi hại

phổi.Trẻ em và nữ công nhân gầy còm,

xanh xao, mắc các bệnh đau xương

sống, chân đi vòng kiềng, vẹo xương,

sưng khớp và nhiều bệnh hiểm nghèo

khác, thân thể phát triển không bình

thường, 40 tuổi mà trông già như 60

tuổi và nhiều người chết yểu, chỉ 40

tuổi…

-GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ

(SGK-T28,29) từ “Năm 1833…lại

nữa”

-GV cho HS thảo luận nhóm (3’): Vì

sao giới chủ lại thích sử dụng lao động

trẻ em?

-GV gọi đại diện nhóm trình bày, các

nhóm nhận xét , bổ sung lẫn nhau GV

nhận xét, bổ sung và kết luận: Vì trả

tiền lương thấp, lao động nhiều giờ,

chưa có ý thức đấu tranh, dễ dàng bóc

Trang 35

em hôm nay

-HS trả lời: Liên hệ công ước LHQ về

quyền trẻ em: Trẻ em hôm nay được

chăm sóc, bảo vệ, được học hành, vui

chơi, được gia đình, xã hội quan tâm,

pháp luật bảo vệ,

-GV sơ kết, nhấn mạnh ý Bác Hồ: Trẻ

em như búp trên cành, biết ăn ,biết

ngủ, biết học hành là ngoan

-GV hỏi: Bị áp bức bóc lột , công nhân

đấu tranh chống tư sản bằng hình thức

nào?

-HS trả lời: Cuối thế kỉ XVIII, đấu

tranh đầu tiên là đập phá máy móc, đốt

phá công xưởng, và hình thức bãi

công, đòi tăng lương, giảm giờ làm …

Phong trào nổ ra ở Anh, sau đó lan

rộng sang các nước Pháp, Bỉ, Đức

-GV hỏi: Vì sao trong cuộc đấu tranh

chống tư sản công nhân đập phá máy

móc? Hành động này thể hiện sự nhận

thức của công nhân như thế nào?

-HS trả lời : Vì họ cho rằng máy móc

đã làm cho họ khổ cực nên họ đập phá

máy móc -> nhận thức của công nhân

còn hạn chế

-GV hỏi: Việc đập phá máy móc có

đem lại cho công nhân thắng lợi trong

cuộc đấu tranh chống tư sản không?

-HS trả lời: Không đưa đến thắng lợi

-GV hỏi: Muốn đấu tranh chống tư sản

thắng lợi , công nhân phải làm gì?

-HS trả lời: Phải thành lập tổ chức

công đoàn

-GV hỏi: Công đoàn có nhiệm vụ gì?

-HS trả lời: Dựa vào đoạn chữ nhỏ

(SGK-T29)

-Từ cuối thế kỉ XVIII, phong trào đập phá máy móc và đốt công xưởng ở Anh diễn ra mạnh

mẽ, sau đó lan sang các nước Pháp, Bỉ, Đức Hình thức đấu tranh là bãi công …

-Sự phát triển của CNTB đã đưa đến

nhiều thành phố, trung tâm kinh tế ra

đời, xã hội xuất hiện mâu thuẫn giữa

giai cấp tư sản và vô sản ngày càng

gay gắt Từ đó dẫn đến đấu tranh của

công nhân ngày càng quyết liệt

Hoạt động 2: Phong trào công nhân trong những năm 1830- 1840

Trang 36

-GV hỏi: Em hãy tường thuật các

phong trào đấu tranh tiêu biểu của

công nhân ở Pháp, Đức, Anh

-HS trả lời :

+Công nhân Pháp: Năm 1831, có đấu

tranh của công nhân Li-ông đòi tăng

lương, giảm giờ làm Họ nêu cao khẩu

hiệu “Sống trong lao động, chết trong

chiến đấu”

-GV hỏi: Khẩu hiệu “Sống trong lao

động, chết trong chiến đấu” có ý nghĩa

gì?

-HS trả lời: Thể hiện quyền được lao

động, không bị bóc lột và quyết tâm

chiến đấu để bảo vệ quyền lao động

của mình

+Công nhân Đức: Năm 1844, công

nhân dệt vùng Sơ-lê-din khởi nghĩa,

chống sự hà khắc của giới chủ, chống

điều kiện lao động tồi tệ

+Công nhân Anh: Từ 1836 đến 1847,

nước Anh diễn ra phong trào Hiến

chương có quy mô, tổ chức và mang

tính chất rõ rệt

-GV sơ kết và mở rộng: Về cuộc khởi

nghĩa ở Li-ông, đây là một trung tâm

công nghiệp lớn ở Pháp, sau Pa-ri, có

30000 thợ dệt sống rất cực khổ,họ đòi

tăng lương nhưng không được chủ

chấp nhận nên họ đứng dậy đấu tranh,

làm chủ thành phố 1 số ngày

-GV cho HS quan sát hình 25 (SGK):

Công nhân Anh đưa Hiến chương đến

Quốc hội GV trình bày: Công nhân kí

tên vào các bản kiến nghị gửi lên Nghị

viện đòi quyền tuyển cử phổ thông

Hàng triệu người đã kí vào bản kiến

nghị Tháng 5/1942, 20 công nhân

khiêng chiếc hòm to có bản kiến nghị

với 3 triệu chữ kí tới Nghị viện …

nhưng Nghị viện không chấp nhận

-GV hỏi : Phong trào Hiến chương ở

Anh tuy thất bại , nhưng có nghĩa gì?

-Năm 1844, công nhân dệt vùng Sơ-lê-din (Đức) khởi nghĩa Cuối cùng khởi nghĩa thất bại

-Từ năm 1836-1847 “Phong trào Hiến chương” xuất hiện ở Anh

Trang 37

-GV hỏi: Phong trào công nhân trong

những năm (1830-1840) có điểm gì

khác so với phong trào công nhân

trước đó ?

-HS trả lời: Thể hiện sự đoàn kết đấu

tranh, tính chính trị tư tưởng độc lập,

đấu tranh chính trị, chống lại giai cấp

tư sản

-GV hỏi: Những cuộc đấu tranh của

công nhân châu Âu (1830-1840) có kết

cục như thế nào? Vì sao?

-HS trả lời: Đều thất bại, vì thiếu tổ

chức lãnh đạo, chưa có đường lối

chính trị đúng đắn

-GV sơ kết và nhấn mạnh: Mặc dù thất

bại, song phong trào công nhân ở các

nước châu Âu trong nửa đầu thế kỉ

XIX đã đánh dấu sự trưởng thành của

phong trào công nhân quốc tế -> tạo

điều kiện cho lí luận cách mạng ra đời,

-Cho biết vai trò của C.Mác trong việc thành lập Quốc tế thứ nhất

-Sưu tầm tư liệu và chân dung C.Mác và Ăng-ghen

Trang 38

- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học.

-Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kĩ năng:

-Biết phân tích, nhận định phong trào công nhân quốc tế (Quốc tế thứ nhất) sau khi chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời

-Nội dung tiêu biểu của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

1 Giáo viên:

-Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án Lịch sử 8

-Bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (nếu có)

-Phóng to các tranh ảnh trong sách giáo khoa

-Ảnh chân dung Mác – Ăng-ghen

2 Học sinh:

-Sách giáo khoa Lịch sử 7, vở ghi chép, vở bài soạn, …

-Tại sao nói đến thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã được xác lập trên phạm vi thế giới?

-Nêu các cuộc cách mạng tiêu biểu ở thế kỉ XIX

Sự thất bại của phong trào công nhân châu Âu nửa đầu thế kỉ XIX là do thiếu

lý luận cách mạng soi đường Vậy sự ra đời của chủ nghĩa Mác có đáp ứng được yêu cầu đó của phong trào công nhân? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung tiết học hôm nay

4 Bài mới: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC (TT)

Trang 39

-GV yêu cầu HS trình bày vài nét về cuộc đời

và sự nghiệp của C.Mác và Ăng –ghen

Sự nghiệp: 23 tuổi đỗ tiến sĩ triết học, có sự

nghiệp cách mạng Bị trục xuất khỏi Đức,

năm 1843, Mác sang Pa-ri tiếp tục nghiên cứu

tham gia phong trào cách mạng ở Pháp

+Ăng-ghen sinh 1820, trong một gia đình chủ

xưởng giàu có ở Đức

Sự nghiệp: Hiểu rõ thủ đoạn làm giàu của giai

cấp tư sản, ông tỏ ra khinh rét chúng Ông viết

nhiều bài báo nói về nỗi khổ của giai cấp công

nhân Điển hình là bài “Tình cảnh giai cấp

công nhân Anh”

-GV giới thiệu chân dung C.Mác và Ph

.Ăng-ghen

-GV hỏi: Qua cuộc đời và sự nghiệp của

C.Mác và Ăng-ghen , em có suy nghĩ gì về

tình bạn giữa 2 người?

-HS trả lời: Đó là tình bạn đẹp cao cả, vĩ đại

được xây dựng trên cơ sở tình bạn, tình yêu

chân chính, tinh thần vượt khó, giúp đỡ nhau

để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng

-GV cho HS thảo luận nhóm (3’): Điểm giống

nhau trong tư tưởng của C.Mác và Ăng –ghen

là gì?

-GV gọi đại diện nhóm trình bày và nhận xét

lẫn nhau, sau đó GV nhận xét, bổ sung và kết

luận:

+Đều có tư tưởng cách mạng

+Nhận rõ bản chất của tư bản là bóc lột công

nhân, nỗi thống khổ của công nhân và nhân

-HS trả lời: Đây là một tình bạn cao đẹp, vĩ

đại, lâu dài Tinh thần vượt khó giúp đỡ nhau

-Ăng-ghen sinh năm 1820, trong gia đình chủ xưởng giàu

có ở Đức Năm 1842, sang Anh

và đi sâu tìm hiểu nổi khổ cực của công nhân

Trang 40

chống tư bản nên ngay từ buổi đầu gặp nhau ở

Hoạt động 2: “Đồng minh những người

cộng sản” và “Tuyên ngôn của Đảng Cộng

sản”

-HS đọc nội dung mục 2

-GV hỏi: “Đồng minh những người Cộng sản”

được thành lập như thế nào?

-HS trả lời: Mác và Ăng-ghen liên hệ với tổ

chức bí mật công nhân Tây Âu là “Đồng minh

những người chính nghĩa” và cải tổ thành

“Đồng minh những người cộng sản” Đây là

chính Đảng độc lập đầu tiên của giai cấp vô

sản quốc tế

-GV hỏi: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản ra

đời trong thời gian nào?

-HS trả lời: Tuyên ngôn gồm có lời mở đầu và

bốn chương Lời mở đầu nêu mục đích,

nguyện vọng của những người cộng sản …

kết lại

-GV giới thiệu hình 28, trang 32, (SGK)

“Trang bìa Tuyên ngôn Đảng cộng sản”

-GV hỏi: Ýnghĩa của câu kết thúc bản Tuyên

-HS trả lời: Tuyên ngôn trình bày học thuyết

về chủ nghĩa xã hội khoa học 1 cách ngắn

gọn, rõ ràng, có hệ thống … (gọi là chủ nghĩa

C.Mác) là vũ khí lí luận của giai cấp vô sản

đấu tranh chống tư sản Trước đó, thiếu vũ khí

này nên giai cấp vô sản còn đấu tranh tự phát

và gặp nhiều thất bại

-Gv: Tuyên ngôn được xem là văn kiện quan

trọng của CNXH khoa học, là những luận

2 “Đồng minh những người cộng sản” và “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”

- “Đồng minh những người cộng sản” xuất hiện ở Anh

-Tháng 2/1848, Mác và ghen soạn thảo Tuyên ngôn của Đảng cộng sản

Ăng Tuyên ngôn Đảng cộng sản nêu:

+Quy luật phát triển xã hội loài người là thắng lợi của CNXH.+Vai trò của vô sản là lật đổ tư bản

+Vô sản tất cả các nước đoàn kết lại

-Đây là văn kiện quan trọng của CNXH khoa học

Định dạng
Số trang	165
Dung lượng	1,82 MB