ngữ văn 7 theo chuẩn

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã ra đi nhưng những sáng tác của ông mãi mãi để lại cho đời những giai điệu thật đẹp đặc biệt là về tình mẹ đối với con “Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi

Trang 1

TUẦN 1 Ngày soạn: 6/8/2010

Tiết 1 Ngày dạy:

BÀI 1: VĂN BẢN:

CỔNG TRƯỜNG MỞ RA.

Lí Lan

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp HS

a Kiến thức:

- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc

đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sách vở của HS.

3 Giảng bài mới:

Giới thiệu bài.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã ra đi nhưng những sáng tác của ông mãi mãi để lại cho đời những giai điệu thật đẹp đặc biệt là về tình mẹ đối với con “Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi thai nghén trong lòng…” thế đấy mẹ lo lắng cho con từ lúc mang thai đến lúc sinh con ra lo cho con ăn ngoan chóng khoẻ rồi đến lúc con chuẩn bị bước vào một chân trời mới – trường học Con sẽ được học hỏi, tìm tòi, khám phá những điều hay mới lạ Đó cũng là giai đoạn mẹ lo lắng quan tâm đến con nhiều nhất Để hiểu rõ tâm trạng của các bậc cha mẹ nhất là trong cái đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu văn bản “Cổng trường mở ra”

GV đọc , hướng dẫn HS đọc:

I tìm hiểu chung:

1 Đọc :

Trang 2

Giọng dịu dàng, chậm rãi, đôi khi

thầm thì ( khi nhìn con ngủ), hết

sức tình cảm, có khi giọng xa

vắng( hồi tưởng bà ngoại đã đi

trên đường tới lớp), hơi buồn buồn

( khi bà ngoại đứng ngoài cổng

trường)

- Gọi HS đọc

GV nhận xét, sửa sai

- Sau khi đọc, hãy tóm tắt nội dung

của VB cổng trường mở ra bằng 1

vài câu văn ngắn gọn?

- Cho biết đôi nét về tác giả , tác

phẩm?

GV nhận xét, chốt ý

Lưu y ù: một số từ ngữ khó SGK.

(các từ Hán Việt)

- Tìm đại ý trong văn bản?

- Nhân vật chính của văn bản là

ai?

GV: Tự sự là kể người, kể

việc Biểu cảm là bộc lộ trực tiếp

tình cảm của con người Vậy văn

bản này thuộc kiểu nào?

- Văn bản này đề cập đến vấn đề

nào?

- Xác định bố cục văn bản? Nội

dung từng phần?

- HS đọc, nhận xét

- Bài văn ghi lại tâm trạng cùng sự

lo lắng chu đáo của người mẹ trong đêm ngủ không được trước ngày khai trường vào lớp một của con mình

- Tác giả: Lí Lan

Văn bản in trên báo yêu trẻ , số 166 TP HCM, ngày 1-9-2000

- Tâm trạng của người mẹ trong ngày con đến trường đầu tiên

+ Còn lại: Suy nghĩ của mẹ về

ngày mai khi cổng trường mở ra:

2 Chú thích:

3.Kiểu văn bản:

- Văn bản nhật dụng

3 Bố cục:

II Đọc, hiểu văn bản.

1 Diễn biến tâm trạng người mẹ:

Trang 3

- Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng

người mẹ ?

- Những tình cảm dịu ngọt người

mẹ dành cho con như thế nào?

- Tâm trạng của mẹ diễn biến như

thế nào? Tìm những chi tiết thể

hiện điều đó?

- Tìm những từ ngữ biểu hiện tâm

trạng của con?

- Đêm trước ngày khai trường, tâm

trạng của người mẹ và đứa con có

gì khác nhau?

- Theo em tại sao người mẹ lại

không ngủ được?

- Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai

trường đã để lại dấu ấn thật sâu

đậm trong tâm hồn mẹ?

- Trong VB có phải người mẹ đang

nói trực tiếp với con không? Theo

em, người mẹ đang tâm sự với ai?

Cách viết này có tác dụng gì?

- Vào đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con

- HS trà lời

- HS thảo luận nhóm, trình bày

- Gương mặt thanh thoát, tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở , thỉnh thoảng chúm lại…

- Mẹ không ngủ, suy nghĩ triền miên

-Con thanh thản, vô tư

- Một phần do háo hức ngày mai là ngày khai trường của con Một phần do nhớ lại kỉ niệm thuở mới cắp sách đến trường của mình

- Cứ nhắm mắt lại… dài và hẹp

- Mẹ không trực tiếp nói với con mà cũng không nói với ai Mẹ nhìn con ngủ như đang tâm sự với con nhưng thực ra đang nói với chính mình.Cách viết này làm nổi bật được tâm trạng khắc hoạ được tâm tư, tình cảm, những điều sâu kín khó nói

- Trìu mến quan sát những việc làm của cậu học trò ngày mai vào lớp Một ( giúp mẹ thu dọn đồ chơi, háo hức về ngày mai thức dạy cho kịp giờ )

- Vỗ về để con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường

- Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật sự có ý nghĩa

- Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học

Thao thức không ngủ suy nghĩ triền miên thể hiện lòng thương con sâu sắc

2 Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi cổng trường mở ra:

Trang 4

- Em nhận thấy ở nước ta, ngày

khai trường có diễn ra như là ngày

lễ của toàn xã hội không?

- Hãy miêu tả quang cảnh ngày

hội khai trường ở trường em?

(Quang cảnh ngày hội khai

trường : cảnh sân trường…thầy và

trò…các đại biểu…tiếng trống

trường)

- Câu văn nào trong bài nói lên

tầm quan trọng của nhà trường đối

với thế hệ trẻ?

- Người mẹ nói: “… bước qua… mở

ra” Đã 7 năm bước qua cánh cổng

trường, bây giờ em hiểu thế giới kì

diệu đó là gì?

- Bài văn giản dị nhưng vẫn khiến

người đọc suy ngẫm xúc động Vì

sao vậy? ( gợi ý: cách viết giống

nhật ký, dễ bộc lộ cảm xúc)

- Bài văn giúp ta hiểu biết điều gì?

GV chốt ý

GV:Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

- Ngày khai trường ở nước ta là ngày lễ của toàn xã hội

- HS miêu tả

- “Ai cũng biết…sau này”

- “Ngày mai…mở ra”

- Được vui cùng bạn bè, biết thêm nhiều kiến thức, tràn đầy tình cảm của thầy cô…

- Lời văn giản dị, nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, tình cảm tự nhiên, chân thành

- HS trả lời

- Từ câu chuyện về ngày khai trường ở nhật, suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với thế hệ tương lai

+“Ai cũng biết…sau này”.+“Ngày mai…mở ra”

III Tổng kết.

1 Nghệ thuật:

- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

2 Yù ngh ĩa :

* Ghi nhớ /SGK

4 Củng cố ::

GV treo bảng phụ

 Văn bản cổng trường mở ra viết về nội dung gì?

A Miêu tả quang cảnh ngày khai trường

B Bàn về vai trò của nhà trương trong việc giáo dục thế hệ trẻ

C Kể về tâm trang của một chú bé trong ngày đầu tiên đến trường

D Tái hiện lại tâm tư tình cảm của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con.

5 Hướng dẫn HS tự học:

Trang 5

- Viết một đoạn văn ghi lại suy nghĩ của bản thân về ngày khai trường đầu tiên.

- Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai giảng

- Soạn bài “Mẹ tôi”: Trả lời câu hỏi SGK.

+ Thái độ của người bố đối với En-ri-cô qua bức thư

+ Thái độ của En-ri-cô khi đọc thư của bố

* Bổ sung:

………

* Rút kinh nghiệm:

**************************************************************************************

Tiết 2 Ngày soạn: 6/8/2010

Ngày dạy:

VĂN BẢN: MẸ TÔI.

(Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi)

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

Giúp HS

- Sơ giản về tác giả Eùt – môn – đô Đơ A – mi – xi

- Cách giáo dục vừ nghiê khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

b Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha ( tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đếntrong bức thư

c Thái độ:

Giáo dục yêu thương, kính trọng cha mẹ cho HS

II CHUẨN BỊ:

Trang 6

1 Phương pháp: đọc diễn cảm, phương pháp gợi mở, phương pháp nêu vấn đề.

2 Kiểm tra bài cũ:

GV:Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ bài cổng trường mở ra là gì?

HS:Bài văn giúp em hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người

GV:Đêm trước ngày khai trường, tâm trạng của người con như thế nào?

A Phấp phỏng, lo lắng

B Thao thức, đợi chờ

C Vô tư, thanh thản.

D Căng thăûng, hồi hộp

Giới thiệu bài

Từ xưa đến nay người VN ta luôn có truyền thống thờ cha kính mẹ Dầu xã hội có văn minh tiến bộ như thế nào đi nữa thì sự hiếu thảo, thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của con cháu Tuy nhiên không phải lúc nào ta cũng ý thức được điều đó, có lúc vì vô tình hay tự nhiên mà ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ Chính những lúc ấy cha mẹ mới giúp ta nhận ra được những tội lỗi mà ta đã làm Văn bản “Mẹ tôi” mà chúng ta cùng tìm hiểu ngày hôm nay sẽ cho ta thấy được tình cảm của các bậc cha mẹ đối với con cái của mình

- Cho biết đôi nét về tác giả – tác

phẩm?

GV đọc, hướng dẫn HS đọc, gọi HS

đọc ( Thể hiện được tâm tư, tình cảm

buồn khổ của người cha trước lỗi lầm

- Eùt –môn – đô Đơ A-mi-xi ( 1846-1908) là nhà văn I-ta-li-a Những tấm lòng cao cả là tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác cuả ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, trong đó , nhân vật trung tâm là một thiếu niên, được viết bằng một giọng văn hồn nhiên , trong sáng

- HS đọc

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả, tác phẩm:

- Tác giả: Eùt-môn-đô-đơ

A-mi-xi (1846-1908) nhà văn Ý

- Tác phẩm: VB trích trong

“Những tấm lòng cao cả”

2 Đọc:

Trang 7

của con và sự trân trọng của ông đối

với vợ mình)

HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý

Lưu ý một số từ ngữ khó SGK

- Văn bản là một bức thư của người bố

gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại

lấy nhan đề là “Mẹ tôi”?

- Văn bản chia làm mấy phần?

- Thái độ của người bố đối với

En-ri-cô qua bức thư là thái độ như thế nào?

- Dựa vào đâu mà em biết được?

- Nhan đề ấy là của chính tác giả đặt cho đoạn trích nội dung thư nói về mẹ, ta thấy hiện lên một hình tượng người mẹ cao cả và lớn lao

- 2 phần:

+ Là lời kể của En –ri – cô

+ Toàn bộ bức thư của người bố gửi cho con trai là En – ri – cô

2 Chú thích:

II Đọc, hiểu văn bản.

1 Hoàn cảnh người bố viết thư:

- En –ri –cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà

- > Để giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa lỗi lầm, bố đã viết thư cho En-ri-cô,

2 Bức thư của người bố gửi cho con trai là En – ri – cô.

a Thái độ của người bố đối với En- ri-cô qua bức thư:

- Buồn bã tức giận khi En-ri-cô nhỡ thốt ra lời lẽ thiếu lễ độ với mẹ

- Mong con hiểu được công lao, sự hi sinh vô bờ bến của mẹ.-> Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô

Trang 8

- Lí do gì đã khiến ông có thái độ ấy?

- Trong truyện có những hình ảnh chi

tiết nào nói về mẹ của En-ri-cô?

- Qua đó, em hiểu mẹ En-ri-cô là

người như thế nào?

- Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí

do mà em cho là đúng trong các lí do

a, b, c, d, e?(SGK/12)

GV nhận xét, sửa sai: a, c, d

- rước tấm lòng thương yêu, hi sinh vô

bờ bến của mẹ dành cho En-ri-cô

người bố khuyên con điền gì?

- Theo em, tại sao người bố không nói

trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết thư?

- Nghệ thuật đặc sắc của văn bản?

“… như một nhát dao… vậy”

“… bố không thể… đối với con”

“Thật đáng xấu hổ… đó”

“… thà rằng… với mẹ”

“…bố sẽ… con được”

- En-ri-cô đã phạm lỗi “lúc cô giáo đến thăm, tôi có nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ”

HS thảo luận, trình bày

- Hi sinh mọi thứ vì con

Là người mẹ hết lòng thương yêu con người mẹ tận tụy, giàu

đức hy sinh

c Thái độ của En-ri-cô khi đọc thư của bố, lời khuyên nhủ của bố:

- En-ri-cô xúc động vô cùng khi đọc thư của bố

- Lời khuyên nhủ của bố:

+Không bao giờ được thốt ra một lời nói nặng với mẹ

+ Con phải xin lỗi mẹ

Lời khuyên nhủ chân tình sâu sắc.

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy

ra câu chuyện: En-ri-cô mắc lỗi với mẹ

- Lồng trong câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức

hy sinh, hết lòng vì con

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp , có ý nghĩa giáo dục ,

Trang 9

GV: Nêu ý nghĩa của VB “mẹ tôi”?

GV chốt ý

Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

- HS trả lời

- HS đọc

thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

2 Ý nghĩa:

- Người mẹ có vai trò vô cùng

quan trọng trong gia đình

- Tình thương yêu, kính trong cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người

* Ghi nhớ: SGK/12

4 Củng cố ::

 Cha của En-ri-cô là người như thế nào?

A Rất yêu thương và nuông chiều con

B Luôn nghiêm khắc và không tha thứ lỗi lầmcủa con

C Yêu thương, nghiêm khắc và tế nhị trong việc giáo dục con.

D Luôn luôn thay mẹ En-ri-cô giải quyết mọi vấn đề trong gia đình

5 Hướng dẫn HS tự học:

- Sưu tầm những bài ca dao , thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ

-Đọc phần đọc thêm

-Soạn bài “Cuộc chia tay của những con búp bê”

+ Trả lời các câu hỏi SGK

+ Cuộc chia tay của Thành và Thuỷ

* Bổ sung:

………

Trang 10

-Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Đặc điểm về nghĩa của các loại từ ghép chính phụ và đẳng lập

b Kĩ năng:

- Nhận diện các loại từ ghép

- Mở rộng , hệ thống hóa vốn từ

- Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể , dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát

c Thái độ:

- Giáo dục tính cẩn thận khi xác định từ ghép

- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lí

2 Kiểm tra bài cũ:không.

3.Giảng bài mới:

Giới thiệu bài

Ơû lớp 6 các em đã học cấu tạo từ, trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm về từ ghép (Đó là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa với nhau) để giúp các em có 1 kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo, trật từ sắp xếp và nghĩa của từ ghép chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài “Từ ghép”

I Các loại từ ghép:

Trang 11

GV treo bảng phụ, ghi VD SGK/13

- Trong các từ ghép bà ngoại, thơm

phức ở VD, tiếng nào là tiếng chính,

tiếng nào là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa

cho tiếng chính?

GV chốt lại

- Thế nào là từ ghép chính phụ?

- Em cá nhận xét gì về trật tự giữa các

tiếng trong những từ ấy?

- Tìm VD về từ ghép chính phụ?

GV Gọi HS làm bài tập 2(sgk)

GV treo bảng phụ ghi VD SGK/14

- Các tiếng trong 2 từ ghép quần áo,

trần bổng ở VD có phân ra tiếng chính

tiếng phụ không?

- Thế nào là từ ghép đẳng lập?

Gọi HS làm bài tập 3(sgk)

- Từ ghép có mấy loại? Thế nào là tư

øghép chính phụ? Thế nào là từ ghép

đẳng lập?

GV chốt ý

Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/14

HS thảo luận nhóm (nhóm 1, 2), trình bày.

- HS trả lời

- Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

- Bút chì, mưa rào,

- HS lên bảng làm

HS thảo luận nhóm (nhóm 3, 4)., trình bày.

- Bà, thơm: tiếng chính

- Ngoại, phức: tiếng phụ

Bà ngoại, thơm phức là từ

ghép chính phụ

=> Từ ghép chính phụ là từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ( một hoặc nhiều tiếng) bổ sung nghĩa cho tiếng chính.

- Trật tự các tiếng trong từ ghép thuần việt : tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

*Bài tập 2.

bút chì ăn bámthước kẻ trắng xóa.mưa rào vui tai

làm cỏ nhát gan

2.Từ ghép đẳng lập.

Bài tập 3:

Điền thêm tiếng -> từ ghép

- núi sông / đồi;

- ham thích/ mê;

- xinh đẹp/ tươi;

- mặt mũi/ mày;

- học tập/ hỏi;

- tươi non/ đẹp

* Ghi nhớ: SGK/14

II Nghĩa của từ ghép:

Trang 12

GV:So sánh nghĩa của từ bà ngoại với

nghĩa của từ bà, nghĩa của từ thơm

phức với nghĩa của từ thơm, em

thấy có gì khác nhau?

Cho biết nghĩa của từ ghép chính phụ?

GV: So sánh nghĩa của từ quần áo với

nghĩa của mỗi tiếng quần… áo, nghĩa

của từ trầm bổng với nghĩa của mỗi

tiếng trầm, bổng, em thấy có gì khác

nhau?

Cho biết nghĩa của từ ghép đẳng lập?

GV: Cho biết nghĩa của từ ghép chính

phụ, nghĩa của từ ghép đẳng lập?

GV chốt ý

HS đọc ghi nhớ SGK/14

* lưu ý:

- không suy luận một cách máy móc

nghĩa của từ ghép chính phụ từ

nghĩa của các tiếng.

- có hiện tượng mất nghĩa, mờ nghĩa

của các tiếng đứng sau ở một số từ

ghép chính phụ.

(áp dụng vbt đối với hs)

HS:Bà ngoại: người đàn bà sinh ra mẹ

- Bà: người đàn bà sinh ra mẹ hoặc cha

- Thơm: có mùi như hương của hoa, dễ chịu, làm cho thích ngửi

- Thơm phức: có mùi thơm bốc lên mạnh hấp dẫn

HS: Quần áo: quần và áo nói chung Trầm bổng (âm thanh): lúc trầm lúc bổng nghe rất êm tai

*VD2/sgk

- Nghĩa của từ quần áo, trầm bổng khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

 từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa : Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

* Ghi nhớ: SGK/14.

III Luyện tập:

1/ Bài tập 1.

-Chính phụ:lâu đời,xanh ngắt,nhà máy,nhà ăn, cây cỏ,cười nụ

-Đẳng lập:suy nghĩ,chài lưới,

Trang 13

Gọi HS đọc BT1, 4, 6

GV hướng dẫn HS làm

GV nhận xét, sửa sai HS thảo luận nhóm, trình

ý nghĩa khái quát, tổng hợp -> không đếm được

+ tay: một bộ phận của cơ thể nối liền với vai

+ chân: một bộ phận của cơ thể dùng để di chuyển

4 Củng cố:

 Nối cột A với cột B để tạo thành các từ ghép chính phụ hợp nghĩa:

5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:

- nhận diện từ ghép trong một văn bản đã học

-Soạn bài “Từ láy”: Trả lời câu hỏi SGK

+ Nghĩa của từ láy

+ Các loại từ láy

* Bổ sung:

………

Trang 14

………

Ngày dạy:

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN.

Giúp HS hiểu

- Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

b Kĩ năng:

- Nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

c Thái độ:

Giáo dục ý thức tạo lập VB có tính liên kết cho HS

II CHUẨN BỊ:

1.Phương pháp : nêu vấn đề, phương pháp gợi mở.

2 Phương tiện:

GV: SGK – SGV – VBT – giáo án

HS: SGK – VBT – chuẩn bị bài.

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:không

Giới thiệu bài

Ơû lớp 6 các em đã được tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt” qua việc tìm hiểu ấy, các

em hiểu VB phải có những tính chất có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp Như thế 1 VB tốt phải có tính liên kết và mạch lạc… Vậy “Liên kết trong VB” phải như thế nào, chúng ta cùng đi vào tiết học hôm nay

I Liên kết và phương tiện

Trang 15

GV treo bảng phụ ghi đoạn văn SGK.

- Theo em, nếu bố En-ri-cô chỉ viết

mấy câu trên, thì En-ri-cô có thể hiểu

điều bố muốn nói chưa?

GV treo bảng phụ ghi các lí do SGK

- Nếu En-ri-cô chưa hiểu ý bố thì hãy

cho biết vì lí do nào trong các lí do kể

trên?

- Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được

thì nó phải có tính chất gì?

- Liên kết là gì?

- HS đọc đoạn văn SGK/18

- Cho biết do thiếu ý gì mà đoạn văn

trở nên khó hiểu? Hãy sửa lại đoạn văn

để En-ri-cô có thể hiểu được ý bố?

GV treo bảng phụ ghi đoạn văn SGK:

Chỉ ra sự thiếu liên kết của chúng

Hãy sửa lại để thành một đoạn văn có

- HS trả lời

- Nội dung giữa các câu chưa có sự gắn bó chặt chẽ với nhau

- Trước mặt cô giáo, con đã thiếu lễ độ với mẹ Việc như thế con không bao giờ được tái phạm như nữa Con phải nhớ rằng mẹ là người rất yêu thương con Bố nhớ… con!

Nhớ lại điều con làm, bố rất giận con Thôi trong 1 thời gian dài con đừng hôn bố: bố sẽ không vui lòng đáp lại cái hôn của con được

- Giữa các câu không có các

liên kết trong văn bản:

1 Tính liên kết của văn bản:

-Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu

2 Phương tiện liên kết trong văn bản:

- Đoạn 1: Nội dung giữa các câu chưa có sự gắn bó chặt chẽ với nhau

- Đoạn 2: Giữa các câu không có các phương tiện ngôn ngữ để nối kết

Trang 16

- Một văn bản có tính liên kết trước

hết phải có điều kiện gì? Cùng với điều

kiện ấy các câu trong văn bản phải sự

dụng các phương tiện gì?

GV: Liên kết là gì? Để văn bản có tính

liên kết, người viết phải làm gì?

-Thay từ “đứa trẻ” bằng

“con”

HS thảo luận nhóm, trình bày

- HS trả lời

- HS đọc và làm, nhận xét

- Điều kiện để một văn bản có tính liên kết:

+ Nội dung của các câu, cac đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau Liên kết trong văn bản được thể hiện ở hai phương diện nội dung và hình thức

+ Các câu trong văn bản phải sử dụng phương tiện ngôn ngữ liên kết một cách thích hợp

Trang 17

 Hãy chọn cụm từ thích hợp (trăng đã lên rồi, cơn gió nhẹ, từ từ lên ở chân trời, vắt ngang qua, rặng tre đen, những hương thơm ngát) điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh đoạn văn dưới đây:

Ngày chưa tắt đèn……(1) Mặt trăng tròn, to và đỏ,……(2) sau……(3) của làng xa Mấy sợi mây

con……(4), mỗi lúc mãnh dần rồi đứt hẳn Trên quãng đồng ruộng……(5) hiu hiu đưa lại, thoang thoảng……

(6) 1 Trăng đã lên rồi 2 Từ từ lên ở chân trời 3 rặng tre đen 4 vắt ngang qua 5 Cơn gió nhẹ 6 những hương thơm ngát 5 Hướng dẫn HS tự học: - Tìm hiểu , phân tích tính liên kết trong một văn bản đã học -Soạn bài “Bố cục trong VB”: Trả lời câu hỏi SGK + Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản + Các phần của bố cục văn bản * Bổ sung: ………

………

Trang 18

Tuần 2 Ngày soạn: 7/8/2010

Tiết 5 +6 Ngày dạy:

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ.

(Khánh Hoài.)

a.Kiến thức :

- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết , sâu nặng và nỗi đau khổ của nhũng đứa trẻ không may rơi

vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

b.Kỹ năng :

- Đọc , hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật

- Kể và tóm tắt truyện

c.Thái độ :

Giáo dục lòng nhân hậu, vị tha, trong sáng cho HS

* Tích hợp môi trường xã hội

GV: Nêu nội dung VB “Mẹ tôi”

HS: VB Mẹ tôi cho chúng ta hiểu và nhớ tình yêu thương kính trọng cha mẹ, là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho những kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó

Trang 19

GV: Meù cuỷa En-ri-coõ laứ ngửụứi nhử theỏ naứo?

A Raỏt chieàu con

B Raỏt nghieõm khaộc vụựi con

C Yeõu thửụng vaứ hi sinh taỏt caỷ vỡ con.

D Khoõng tha thửự cho loói laàm cuỷa con

3.Giaỷng baứi mụựi :

Giụựi thieọu baứi

Trong cuoọc soỏng, ngoaứi vieọc cho treỷ ủửụùc soỏng ủaày ủuỷ veà vaọt chaỏt thỡ cha meù coứn laứm cho con treỷ ủaày ủuỷ , hoaứn thieọn hụn veà ủụứi soỏng tinh thaàn Treỷ coự theồ soỏng thieỏu thoỏn vaọt chaỏt nhửng tinh thaàn thỡ phaỷi ủaày ủuỷ ẹụứi soỏng tinh thaàn ủem laùi cho treỷ sửực maùnh ủeồ vửụùt qua voõ vaứng khoự khaờn khoồ naừo ụỷ ủụứi Cho daàu raỏt hoàn nhieõn , ngaõy thụ nhửng treỷ vaón caỷm nhaọn , vaón hieồu bieỏt 1 caựch ủaày ủuỷ veà cuoọc soỏng gia ủỡnh mỡnh Neỏu chaỳng may rụi vaứo hoaứn caỷnh gia ủỡnh baỏt haùnh, caực em cuừng bieỏt ủau ủụựn , xoựt xa , nhaỏt laứ khi chia tay vụựi nhửừng ngửụứi thaõn yeõu ủeồ bửụực qua moọt cuoọc soỏng khaự ẹeồ hieồu roừ nhửừng hoaứn caỷnh eựo le, ngang traựi cuỷa cuoọc ủụứi ủaừ taực ủoọng tuoồi thụ cuỷa caực em nhử theỏ naứo chuựng ta seừ cuứng tỡm hieồu vaờn baỷn “Cuoọc chia tay cuỷa nhửừng con buựp beõ”

GV ủoùc, hửụựng daón HS ủoùc, goùi HS

ủoùc.( phaõn bieọt giửừa lụứi keồ , caực ủoỏi

thoaùi, dieón bieỏn taõm lớ nhaõn vaọt ngửụứi

anh, ngửụứi em qua caực chaởng chớnh)

GV nhaọn xeựt, sửỷa sai

GV hửụựng daón HS toựm taột VB

Goùi HS toựm taột VB?

- Cho bieỏt ủoõi neựt veà taực giaỷ-taực

phaồm?

GV nhaọn xeựt, choỏt yự

Lửu yự moọt soỏ tửứ ngửừ khoự SGK

- Truyeọn vieỏt veà ai? Veà vieọc gỡ? Ai laứ

- HS ủoùc

- HS toựm taột VB

Bố mẹ bỏ nhau → haianh em Thành, Thủy phảichia tay Hai anh em chia đồchơi song không biết chiathế nào Hai anh em đếnchia tay trờng, lớp cô

giáo Thủy quyết định để lạicả hai con búp bê cho anhmình và hai anh em chia taynhau

Trang 20

nhaõn vaọt chớnh trong truyeọn?

-> tỡnh traùng li hoõn laứ moọt thửùc teỏ ủau

loứng maứ naùn nhaõnủaựng thửụng laứ

nhửừng ủửựa treỷ

- Caõu chuyeọn ủửụùc keồ theo ngoõi thửự

maỏy? Vieọc lửùa choùn ngoõi keồ naứy coự

taực duùng gỡ?

- Xaực ủũnh theồ loaùi vaờn baỷn?

- Xaực ủũnh boỏ cuùc? Noọi dung tửứng

phaàn?

- Qua lời kể của Thành ta biết vì

sao hai anh em phải chia đồ chơi?

(GV ghi đề mục 1)

- ẹoà chụi naứo cuỷa anh em thaứnh thuỷy

ủửụùc taực giaỷ noựi ủeỏn nhieàu nhaỏt?

- ẹoùc vaờn baỷn em thaỏy 2 con buựp beõ

naứy coự ủaởc ủieồm gỡ?

- Phaỷi chia 2 con buựp beõ naứy ra em coự

caỷm nhaọn gỡ?

ủaày xoựt xa, caỷm ủoọng cuỷa hai anh em ruoọt thũt :Thaứnh vaứ Thuyỷ

Nhaõn vaọt chớnh laứ Thaứnh vaứ Thuyỷ

- Truyeọn ủửụùc keồ theo ngoõi thửự nhaỏt Ngửụứi xửng “Toõi”

(Thaứnh) trong truyeọn laứ ngửụứi chửựng kieỏn caực sửù vieọc xaỷy ra cuừng laứ ngửụứi chũu noói ủau nhử em gaựi cuỷa mỡnh Caựch theồ hieọn ngoõi keồ naứy giuựp taực giaỷ theồ hieọn ủửụùc moọt caựch saõu saộc nhửừng suy nghú, tỡnh caỷm vaứ taõm traùng nhaõn vaọt, ủoàng thụứi laứm taờng tớnh chaõn thửùc cuỷa truyeọn vaứ do vaọy sửực thuyeỏt phuùc cuỷa truyeọn cuừng cao hụn

+ Coứn laùi: chia tay anh em

-Bố mẹ chia tay, hai anh em chia li

- HS traỷ lụứi

- Phải chia ra -> rất

xoựt xa caỷm ủoọng cuỷa hai anh

em Thaứnh vaứ Thuỷy

Trang 21

- Khi nghe tiếng mẹ giục chia đồ

chơi, tâm trạng của hai anh em nh

thế nào? Tìm chi tiết

=> Đó chính là sự kinh hoàng, nỗi

tuyệt vọng sợ hãi vô cùng khi phải

chia ly

- Thaứnh nhụự veà nhửừng kổ nieọm naứo

vụựi em?

- Sự việc nào thể hiện rõ nhất tâm

trạng đau đớn của hai anh em khi

chia đồ chơi?Tại sao?T/c anh em

nh thế nào.?

- Có thể Thủy đồng ý để Thành

Chia búp bê, song lại "tru tréo và

giận dữ, khi thấy anh mình chia con

Em nhỏ và Vệ sĩ Vì sao có sự mâu

thuẫn ấy?

- Theo em có cách nào giải quyết

đợc mâu thuẫn này của Thủy

không?

GV kết luận

Chỉ có cách gia đình đoàn tụ, hai anh

em không phải chia tay

Tiết 6

Nhắc HS chú ý vào phần văn bản

- Tìm những chi tiết cho ta biết tâm

trạng , thái độ , tình cảm của cô

giáo ,các bạn và Thuỷ trong cảnh

chia tay với lớp học ?

buồn

- Tâm trạng kinh hoàng tuyệt vọng, sợ hãi: Khóc, không ngủ,

- HS lieọt keõ

- Cảnh chia búp bê HS lí giải

- Vừa thơng anh không

có ai canh giấc vừa thơngnhững con búp bê tội nghiệp

→ Tâm hồn vị tha, nhân hậu

- HSthảo luận/trả lời/

* Cô và các bạn : Sửng sốt ,

* Anh em Thành ,Thuỷ

- Suốt đêm hai anh em đềuKhóc "nức nở, tức tởi" bờ miThủy đã "sng mong lên" cặpmắt đen buồn thăm thẳm".Còn Thành phảI "chắn chặtmôI để khỏi bật thành tiếngkhóc to" nớc mắt tuôn ra nhsuối, ớt đầm cả gối

- Kổ nieọm veà ngửụứi em trong trớ nhụự cuỷa ngửụứi anh

+ Không muốn chia đồ chơi. ->Hai anh em rất yêu th-

ơng nhau , nhờng nhịn nhau Vô cùng buồn khổ , đau đớn , bất lực vì phải xa nhau

2 Cảnh chia tay lớp học

Trang 22

- Chi tiết nào trong cuộc chia tay

Của Thủy với lớp học làm cô giáo

bàng hoàng? Chi tiết nào khiến con

cảm động nhất?

GV chốt

Gợi ý: Cảnh chia tay lớp học là

cảnh buồn tê tái Cha mẹ bỏ nhau,

anh em chia lìa song đau đớn hơn

và cũng kinh hoàng ngạc nhiên hơn

là Thủy không đợc đến trờng

- Qua những chi tiết trên em có kết

luận gì về tình cảm của Thuỷ với

tr-ờng lớp , thầy cô , bạn bè ?Về tình

cảnh của Thuỷ lúc này ?

(đây là một sự thiệt thòi,mất mát

rất lớn )

- Còn Thành, khi dắt em ra khỏi

cổng trờng vì sao lại cảm thấy "kinh

ngạc khi mọi ngời vẫn đi lại bình

th-ờng và nắng vẫn vàng ơm trùm lên

cảnh vật"? Suy nghĩ gì?

- Tìm những chi tiết cho biết tâm

trạng và tình cảm của Thuỷ khi chia

đến tuyệt vọng, tởng nh tất cả đều sụp đổ trớc mắt nên

em ngạc nhiên khi thấy

=> Tình bạn bè ,tình thầy trò ,tình yêu trờng lớp sâu đậm ,

ấm áp Giờ đây Thuỷ phải rời xa , mất đi tất cả

3 Cảnh chia tay hai anh em:

- Thuỷ : nh mất hồn , tái xanh , ôm con búp bê , thì thào dặn ., khóc, nắm tay anh dặn dò , thuỷy phaỷi leõn xe….đặt con Em Nhỏ

>Thuỷ đang tột cùng đau khổ , rất thơng anh , giàu lòng

vị tha , nhân hậu , tình nghĩa

- Thành : khóc nấc , mếu máo , đứng nh chôn chân

Trang 23

- Em cảm nhận Thành lúc này nh

thế nào ?

- Tỡnh caỷm anh em Thaứnh ,Thuỷy nhử

theỏ naứo?

- Em hình dung cuộc sống sau này

của Thành và Thuỷ sẽ nh thế nào?

- Con cái có thể góp phần làm giảm

thiểu li hôn không ? bằng cách

nào ? giáo dục ý thức học tập ,tu

dỡng ,xây dựng mái ấm gia đình.

- Neõu ngheọ thuaọt noồi baọt cuỷa vaờn

baỷn?

- Văn bản viết về vấn đề gì ? Qua

văn bản tác giả muốn gửi gắm điều

gì ?

- Thiếu tình cảm, sự chăm sóc , dạy dỗ của bố mẹ ; anh em xa cách

- Ngoan ngoãn ,chăm chỉ

->Thành cũng vô cùng đau khổ , rất thơng em

=> Tỡnh caỷm gaộn boự cuỷa hai anh em Thaứnh, Thuỷy

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Xaõy dửùng tỡnh huoỏng taõm lớ

- Lửùa choùn ngoõi thửự nhaỏt ủeồ keồ : nhaõn vaọt “ toõi” trong truyeọn keồ laùi caõu chuyeọn cuỷa mỡnh neõn nhửừng day dửựt, nhụự thửụng ủửụùc theồ hieọn moọt caựch chaõn thửùc

- Khaộc hoùa hỡnh tửụùng nhaõn vaọt treỷ nhoỷ, qua ủoự gụùi suy nghú veà sửù lửùa choùn, ửựng xửỷ cuỷa nhửừng ngửụứi laứm cha meù

- Lụứi keồ tửù nhieõn theo trỡnh tửù sửù vieọc

2 YÙ nghúa

- Laứ caõu chuyeọn cuỷa nhửừng ủửựa con nhửng laùi gụùi cho nhửừng ngửụứi laứm cha, meù phaỷi suy nghú Treỷ em caàn ủửụùc soỏng trong maựi aỏm gia ủỡnh Moói ngửụứi caàn phaỷi bieỏt gỡn giửừ gia ủỡnh haùnh phuực

* Ghi nhụự (sgk)

4 Cuỷng coỏ :

GV: Chi tiết nào trong bài làm em xúc động nhất , vì sao ?

GV: Teõn truyeọn coự lieõn quan ủeỏn yự nghúa cuỷa truyeọn khoõng?

HS: Nhửừng con buựp beõ voỏn laứ nhửừng ủoà chụi cuỷa tuoồi nhoỷ, thửụứng gụùi leõn theỏ giụựi treỷ em vụựi sửù ngoọ nghúnh trong saựng, ngaõy thụ, voõ toọi Nhửừng con buựp beõ trong truyeọn cuừng nhửứ anh em Thaứnh – Thuyỷ trong saựng, voõ tử, khoõng coự toọi loói gỡ… theỏ maứ laùi phaỷi chia tay nhau Teõn truyeọn ủaừ gụùi ra moọt tỡnh huoỏng

Trang 24

buộc người đọc phải theo dõi và góp phần thể hiện ý nghĩa nội dung của truyện mà tác giả muốn thể hiện.

 Thông điệp nào được gửi gắm thông qua câu chuyện?

A Hãy tôn trọng những ý thích của trẻ thơ

(B) Hãy để trẻ em được sống trong một mái ấm gia đình.

C Hãy hành động vì trẻ thơ

D Hãy tạo điều kiện để trẻ em phát triển những tài năng sẵn có

5.Hướng dẫn HS tự học ở nhà:

- Đặt nhân vật thủy vào ngôi thứ nhất để kể tóm tắt câu chuyện

- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn bó của hai anh em thành, thủy

- Soạn bài “Những câu hát về tình cảm gia đình”: Trả lời câu hỏi SGK

+ Nội dung các câu hát về tình cảm gia đình

+ Nghệ thuật các câu hát về tình cảm gia đình

Ngày dạy:

BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

Trang 25

Giúp HS

a Kiến thức :

tác dụng của việc xây dựng bố cục

b Kỹ năng :

- nhận biết , phân tích bố cục trong văn bản

- vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc , hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói ( viết) cụ thể

c.Thái độ :

Giáo dục tính cẩn thận khi tạo lập văn bản

- có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản

1 Ổn định tổ chức GV kiểm diện.

2 Kiểm tra bài cũ: GV treo bảng phụ

Vì sao các câu thơ sau không tạo thành một đoạn thơ hoàn chỉnh?

Ngày xuân con én đưa thoiThiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Long lanh đáy nước in trờiThành xây khói biếc non phơi bóng vàng

Sè sè nấm đất bên đàngRầu rầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh

A Vì chúng không vần với nhau

B Vì chúng có vần nhưng vần gieo không đúng luật

C Vì chúng có vần nhưng ý của các câu không liên kết với nhau.

D Vì các câu thơ chưa đủ một ý trọn vẹn

Làm BT5 VBT?

HS đáp ứng yêu cầu của GV

HS trả lời, GV nhận xét, ghi điểm

3.Giảng bài mới:

Trong những năm học trước , các em đã sớm được làm quen với công việc xây dựng dàn bài mà dàn bài lại chính là kết quả , là hình thức thể hiện của bố cục Vì thế , bố cục trong văn bản không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên, trên thực tế , vẫn có rất nhiều HS không quan tâm đến bố cục và rất ngại phảixây dựng bố cục trong lúc làm bài Vì thế bài học hôm nay sẽ cho ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, bước đầu giúp ta xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm

Trang 26

GV: Em muốn viết một lá đơn xin

gia nhập đội TNTPHCM, những nội

dung trong đơn ấy có cần sắp xếp

theo một trật tự không? Có thể tuỳ

thích muốn ghi nội dung nào trước

cũng được không?

=>Sự sắp đặt nội dung các phần

trong văn bản theo một trình tự hợp

lí gọi là bố cục

GV:Vì sao khi xây dựng VB cần phải

quan tâm tới bố cục?

GV:Vậy thế nào là bố cục trong văn

bản?

–Gvchốt lại nội dung

Gọi HS đọc 2 câu chuyện SGK

GV:Hai câu chuyện đã có bố cục

chưa?

GV:Cách kể chuyện như trên bất

hợp lí ở chỗ nào?

GV:Nên sắp xếp bố cục 2 câu

chuyện trên như thế nào?

HS: Nội dung trong đơn phải được sắp xếp theo trật tự trước sau rành mạch và hợp lí, không thể tuỳ tiện muốm ghi nội dung nào trước cũng được

HS trả lời,

HS nêu

HS: Chưa có bố cục

HS: Rất lộn xộn, khó tiếp nhận, nội dung không thống nhất

b/- Giúp các ý được trình bày rõ ràng, giúp người đọc dễ tiếp nhận

2 Những yêu cầu về bố cục trong VB:

*Ví dụ :sgk

- Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản thống nhất chặt chẽ, đồng thời lại phải phân biệt rành mạch

- Trình tự sắp xếp các phần, các đoạn phải logic và làm rõ

Trang 27

GV:Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần

MB, TB, KB trong VB tự sự và VB

miêu tả?

GV:Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm

vụ của mỗi phần không? Vì sao?

GV:MB là sự tóm tắt, rút gọn của

TB, KB là sự lặp lại một lần nữa của

MB, nói như vậy đúng không? Vì

sao?

GV:MB và KB là những phần không

cần thiết đúng không? Vì sao?

GV:Bố cục là gì? Các điều kiện để

bố cục được rành mạch và hợp lí?

GV chốt ý

Gọi HS đọc BT1, 2, VBT?

HS làm bài tập, trình bày

HS thảo luận nhóm, trình bày

- Văn miêu tả

+ MB: Giới thiệu đối tượng

+ TB: Miêu tả đối tượng

+ KB: Cảm nghĩ về đối tượng

- Văn tự sự

+ MB: Giới thiệu sự việc

+ TB: Diễn biến sự việc

+ KB: Cảm nghĩ về sự việc

HS: Cần phân biệt rõ ràng vì mỗi phần có một ND riêng biệt

HS: Không đúng vì MB chỉ giới thiệu đối tượng và sự việc còn

KB là bộc lộ cảm xúc cá nhân về đối tượng và sự việc

HS: Không đúng vì MB giới thiệu đề tài của VB giúp người đọc đi vào đề tài dễ dàng, tự nhiên, hứng thú, KB nêu cảm nghĩ , lời hứa hẹn , để lại ấn tượng cho người đọc

HS trả lời,

ý đồ của người viết

3 Các phần của bố cục:

- Bố cục gồm 3 phần : MB,

Trang 28

Có thể kể theo bố cục khác miễn là

đảm bảo rành mạch hợp lý

- xây dựng bố cục cho đề văn sau: “

trong mấy tháng nghỉ hè, em được đi

rất nhiều nơi hãy miêu tả một cảnh

đẹp mà em thích nhất” xây dựng bố cục

chiếc cầu hẹp (4) Dê đen đi đằng này lại (5) Dê trắng đi đằng kia sang

b.(3); (4); (5);(1);(2)

=> cách a kết quả, sự việc trước nguyên nhân sự việc -> người đọc khó hiểu , người đọc không có hứng thú

=>Cách b dễ hiểu

-Hai anh em phải chia tay.-Thủy để lại hai con búp bê cho Thành

* bt:

+ mb: giới thiệu vài nét khái quát về cảnh đẹp mà em quan sátđược trong dịp hè

+tb:

_ ấn tượng ban đầu của em về cảnh đẹp đó : ngỡ ngàng, ngạc nhiên, cuốn hút,…

- tả cảnh theo trình tự không gian hoặc thời gian ( chọn tả những chi tiết nổi bật nhất làm rõ nét đẹp của cảnh).+ kb: suy nghĩ, tình cảm của

em dành cho cảnh đẹp đó đồng thời khẳng định sự kì diệu, nét đẹp tuyệt vời của thiên nhiên mà tạo hóa đã ban tặng

4 Củng cố ::

Dòng nào sau đây nói đúng khái niệm bố cục của 1 VB?

A Là tất cả các ý được trình bày trong 1 VB

B Là ý lớn, ý bao trùm của VB

Trang 29

C Là nội dung nổi bật của VB.

D Là sự sắp xếp các ý theo 1 trình tự trong 1 VB.

5.Hướng dẫn HS tự học ở nhà :

- xác định bố cục của một văn bản tự chọn, nêu nhận xét về bố cục của văn bản đó

-Soạn bài “Mạch lạc trong VB”: Trả lời câu hỏi SGK:

+ Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản

+ Làm BT phần luyện tập

Tiết 8 Ngày soạn:8/8/2010

Ngày dạy:

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.

Giúp HS

a Kiến thức :

- mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạch trong văn bản

- điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc

Trang 30

1 Ổn định tổ chức:GV kiểm diện

Phần MB có vai trò như thế nào trong 1 VB?

A Giới thiệu sự vật – sự việc – nhân vật.

B Giới thiệu các nội dung củaVB

C Nêu diễn biến của sự việc – nhân vật

D Nêu kết quả của sự việc – câu chuyện

Làm BT3 VBT?

GV nhận xét, ghi điểm

3 Bài mới:

Ơû lớp 6 các em đã được giới thiệu về 6 kiểu VB với những phương pháp biểu đạt tương ứng

Ta thấy dù là kiểu VB nào nó cũng đòi hỏi phải có 1 bố cục chặt chẽ, rành mạch và hợp lí Ngoài bố cục

ra, thì VB cũng cần phải mạch lạc để người đọc người nghe thấy dễ hiểu và hứng thú Tiết học hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu mạch lạc trong VB

Gọi HS đọc phần 1.a SGK/31

GV:Hãy xác định mạch lạc trong

VB có những tính chất gì?

GV:Mạch lạc là sự tiếp nối của các

câu các ý theo một trình tự hợp lí

đúng hay sai? Vì sao?

Gọi HS đọc phần 2.a SGK/31

GV:Hãy cho biết toàn bộ sự việc

trong VB xoay quanh sự việc chính

nào? “Sự chia tay” và “những con

búp bê” đóng vai trò gì trong

truyện? Hai anh em Thành– Thuỷ

có vai trò gì trong truyện?

HS trả lời,

HS: Cuôc chia tay giữa Thành và Thuỷ Sự chia tay và những con búp bê là sự kiện chính

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:

1 Mạch lạc trong VB:

a cả 3 tính chất

b Đúng vì các câu, các ý thống nhất xoay quanh một ý chung -> văn bản cần phải mạch lạc

2 Các điều kiện để 1 VB có tính mạch lạc:

*Ví dụ :Sgk

(a)

- Các phần, các đoạn, các câu trong VB nói về 1 đề tài

Trang 31

GV:Các từ ngữ: chia tay, chia đồ

chơi… có phải là chủ đề liên kết các

sự việc nêu trên thành một the

åthống nhất không? Đó có thể là

mạch lạc trong VB không?

Gọi HS đọc phần 2.c SGK/32

GV:Các đoạn trong VB được nối

với nhau theo liên hệ nào? Mối liên

hệ có tự nhiên hợp lí không?

GV:Thế nào là một VB mạch lạc?

GV chốt ý

Gọi HS đọc BT1

- Thành – Thuỷ là nhân vật chính

HS:Các sự việc liên kết xoay quanh 1 chủ đề thống nhất  Mạch lạc trong VB

(c)

- Các phần, các đoạn, các câu

VB tiếp nối theo 1 trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi nhiều hứng thú cho người đọc ( người nghe)

- Nội dung chính:

+Bố đau lòng vì con thiếu lễ độ với mẹ

+Bố nói về mẹ

+Bố yêu cầu con phải xin lỗi mẹ một cách thành khẩn

b/Lão nông và các con

-Chủ đề: ca ngợi lao động

- Nội dung: 3 phần

+MB:Lời khuyên cần cù lao động

+TB:Lão nông để lại kho tàng cho các con

+KB:Cách lao động rất khôn ngoan của ông bố

Trang 32

- viết một đoạn văn về chủ đề: mái

trường

- yêu cầu phải thể hiện được tính

mạch lạc

- viết bài, đọc

Bài tập *:

Viết một đoạn văn về “mái trường”

4 Củng cố ::

Dòng nào sau đây không phù hợp khi so sánh với yếu tố mạch lạc trong 1 VB?

A Mạch máu trong 1 cơ thể sống

B Mạch giao thông trên đường phố

C Trang giấy trong một quyển vở.

D Dòng nhựa sống trong một cái cây

-tìm hiểu tính mạch lạc trong một văn bản đã học

-Soạn bài “Quá trình tạo lập VB”

Trả lời câu hỏi SGK

+ Các bước tạo lập văn bản

+ Bài tập 1, 2 VBT

* bổ sung:

Trang 33

Tuần 3 Ngày soạn:8 /8/2010

Tiết 9 Ngày dạy:

CA DAO, DÂN CA (*) NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

Giúp HS

- Hiểu khái niệm ca dao, dân ca

- Nắm được nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao, dân ca có chủ đề tình cảm gia đình

b Kĩ năng:

- đọc, hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình cảm gia đình

c thái độ:

Giáo dục lòng yêu thương kính trọng những người thân trong gia đình

* Liên hệ ca dao sưu tầm về môi trường

1 Ổn định tổ chức: GV kiểm diện.

 Hai anh em Thành – Thuỷ đối với nhau như thế nào? Tìm chi tiết thể hiện điều đó?

- Hai anh em Thành – Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm nhau: +Thuỷ vá áo cho anh

+Thành giúp em học, đón em đi học về

+Thành nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại nhường anh con vệ sĩ

 Kể tóm tắt truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê”?

GV treo bảng phu

Kết thúc truyện, cuộc chia tay nào đã không xảy ra?

A Cuộc chia tay giữa 2 anh em

Trang 34

B Cuộc chia tay giữa người cha và người mẹ.

C Cuộc chia tay giữa 2 con búp bê :Em Nhỏ và Vệ Sĩ.

D Cuộc chia tay giữa bé Thuỷ với cô giáo và bạn bè

Giới thiệu bài

Mỗi người đều sinh ra từ chiếc nôi gia đình, lớn lên trong vòng tay yêu thương của mẹ, của cha, sự đùm bọc nâng niu của anh chị em ruột thịt Mái ấm gia đình, dẫu có đơn sơ đến đâu đi nữa, vẫn là nơi

ta tránh nắng tránh mưa, là nơi mỗi ngày khi bình minh thức dậy ta đến với công việc, làm lụng hay học tập để đóng góp phần mình cho XH và mưu cầu hạnh phúc cho bản thân.Rồi khi màn đêm buông xuống, là nơi ta trở về nghĩ ngơi, tìm niềm an ủi động viên, nghe những lời bảo ban, bàn bạc chân tình… gia đình là tế bào XH Chính nhờ lớn lên trong tình yêu gia đình, tình cảm ấy như mạch chảy xuyên suốt, mạnh mẽ thể hiện trong ca dao – dân ca, mà tiết học hôm nay các em sẽ tìm hiểu

Gv:Thế nào là ca dao, dân ca?

GV diễn giảng

GV đọc, hướng dẫn HS đọc, gọi HS

đọc? ( chú ý ngắt nhịp thơ lục bát:

2/2/2/2 hoặc 4/4, giọng dịu nhẹ,

chậm êm, tình cảm vừa thành kính,

nghiêm trang vừa tha thiết ân cần)

Lưu ý một số từ ngữ khó SGK/35

- tình cảm chung của 4 bài ca dao là

gì?

-=> tình cảm gia đình là một trong

những bchu3 đề góp phần thể hiện

đời sống tâm hồn, tình cảm của

người việt nam

GV: Gọi HS đọc bài 1.

GV: Lời của bài ca dao1 là lời của

ai nói với ai? Tại sao em khẳng định

- ca dao: lới thơ của dân ca và những bài thơ dân gian mang phong cách nghệ thuật chung với lời thơ của dân ca

Trang 35

GV: Tình cảm mà bài 1 muốn diễn tả

là tình cảm gì?

GV nhận xét

GV: Hãy chỉ ra cái hay của ngôn

ngữ, hình ảnh, âm điệu của bài ca

dao này?

GV: Đọc 1 số bài ca dao nói đến

công cha nghĩa mẹ tương tự như bài

1?

GV:Gọi HS đọc bài 2?

GV: Lời của bài ca dao 2 là lời của

như vậy?

GV: Bài 2 là tâm trạng của người

tiếng ru “Ru hơi, ru hỡi, ru hời”

và tiếng gọi “Con ơi”, nội dung bài cũng góùp phần khẳng định như vậy

HS trả lời,

HS:- Ngôn ngữ: Giản dị mà sâu sắc

- Hình ảnh: Bài ca dùng lối

nói ví quen thuộc của ca dao để biểu hiện công cha, nghĩa mẹ, lấy những cái to lớn, mênh mông, vĩnh hằng của TN làm hình ảnh so sánh: núi cao, biển rộng

- Âm điệu: Lời ru nghe gần

gũi, ấm áp, thiêng liêng âm điệu tâm tình, thầm kín, sâu lắng

-Mẹ nuôi con biển hồ lai láng

Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày-Ơn cha nặng lắm ai ơi

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang

- Bài 2: Là lời của người con gái

lấy chồng xa quê nói với mẹ và quê mẹ Đối tượng mà lời ca hướng về rất rõ “Trông về quê mẹ”, không gian “ngõ

sau” ;“bên sông” thường gắn với tâm trạng người phụ nữ

- Công lao trời biển của cha mẹ đối với con.Bổn phận, trách nhiệm của người con trước công lao to lớn ấy

- Ngôn ngữ: Giản dị mà sâu sắc hình ảnh so sánh: núi cao, biển rộng  âm điệu tâm tình, thầm kín, sâu lắng

Bài 2:

- Là lời của người con gái lấy chồng xa quê nói với mẹ và quê mẹ

Trang 36

phụ nữ lấy chồng xa quê đối với mẹ

và quê nhà Tâm trạng đó là gì?

GV nhận xét

GV: Phân tích các hình ảnh thời

gian, không gian, hành động và nỗi

niềm nhân vật?

GV: Nêu nghệ thuật sử dụng trong

bài?

GV: Gọi HS đọc bài 3.

như vậy?

Gv: Bài 3 diển tả nỗi nhớ và sự kính

yêu đối với ông bà Những tình cảm

đó được diễn tả như thế nào?

GV: Nêu cái hay của cách diễn tả

đó?

HS trả lời,

HS: Thời gian: Chiều chiều

gợi buồn, gợi nhớ

- Không gian: Ngõ sau sự

cô đơn, nỗi nhớ dâng lên trong lòng

- Hành động và nỗi niềm nhân vật: “trông về quê

mẹ”nỗi niềm xót xa, nỗi nhớ và nỗi buồn đau khôn nguôi

HS: Ẩn dụ: “ngõ sau” nghĩ đến cảnh cô đơn của nhân vật

- Bài 3: Là lời của con cháu nói

với ông bà (người thân) về nỗi nhớ ông bà Đối tượng của nỗi nhớ ông bà là hình ảnh gợi nhơ

“nuộc lạt mái nhà”

HS:Những tình cảm đó được diễn tả bằng hình thức so sánh, kiểu so sánh này khá phổ biến trong ca dao

Qua đình ngảõ nón trông đìnhĐình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu

HS: Nhóm từ “ngó lên”sự trân trọng, tôn kính

Hình ảnh so sánh “nuột lạt mái nhà” gợi sự nối kết bền chặt

- Hình thức so sánh mức độ

- Tâm trạng ,nỗi buồn xót xa sâu lắng của người con gái lấy chồng xa quê, nhớ mẹ nơi quê nhà

-> Ẩn dụ

Bài 3:

- Là lời của con cháu nói với ông bà (người thân) về nỗi nhớ ông bà

- Diễn tả nỗi nhớ và sự kính yêu, biết ơn đối với ông bà

-> Hình ảnh so sánh “nuột lạt mái nhà” gợi sự nối kết bền chặt

- Hình thức so sánh mức độ (bao nhiêu…bấy nhiêu) gợi nỗi nhớ da diết, khôn nguôi

Trang 37

GV:Gọi HS đọc bài 4.

như vậy?

GV: Tình cảm gì được thể hiện trong

bài ca dao 4?

GV:Tình cảm anh em thân thương

được diễn tả như thế nào?

GV:Bài ca dao nhắc nhở chúng ta

điều gì?

GV:Những biện pháp nghệ thuật nào

được cả 4 bài ca dao sử dụng?

GV:Nêu ý nghĩa của những câu hát

về tình cảm gia đình?

(bao nhiêu…bấy nhiêu) gợi nỗi nhớ da diết, khôn nguôi

- Âm điệu thể thơ lục bát phù hợp, hỗ trợ cho sự diễn tả tình cảm

- Bài 4: Có thể là lời của ông

bà hoặc cô bác nói với cháu, của cha mẹ nói với con hoặc của anh em ruột thịt nói với nhau Điều này được xác định bởi nội dung câu hát

HS:Tình cảm anh em thân thương, ruột thịt

HS:Anh em là 2 nhưng lại là 1:

cùng một cha mẹ sinh ra, cùng chung sống, sướng khổ có nhau trong một ngôi nhà

- Quan hệ anh em còn được so sánh bằng hình ảnh “như thể tay chân”sự gắn bó thiêng liêng của anh em

HS:Anh em phải biết hoà thuận, phải biết nương tựa lẫn nhau

HS: Thể thơ lục bát

- Âm điệu tâm tình, nhắn nhủ

- Các hình ảnh truyền thống quen thuộc

- Là lời độc thoại có kết cấu 1 vế

- Các hình ảnh so sánh, ẩn dụ mộc mạc, gần gũi, dễ hiểu

HS trả lời

- Âm điệu thể thơ lục bát phù hợp, hỗ trợ cho sự diễn tả tình cảm

Bài 4:

- Có thể là lời của ông bà hoặc cô bác nói với cháu, của cha mẹ nói với con hoặc của anh

em ruột thịt nói với nhau

-Tình cảm anh em thân thương

- Quan hệ anh em còn được so sánh bằng hình ảnh “như thể tay chân”sự gắn bó thiêng liêng của anh em

Anh em phải biết hoà thuận, phải biết nương tựa lẫn nhau

III Tổng kết.

Trang 38

GV nhận xét, chốt ý.

GV: Tìm những câu ca dao về môi

* Ghi nhớ: SGK/36

4 Củng cố:

 Trong những từ ngữ sau, từ ngữ nào không thuộc “chín chữ cù lao”?

B Nuôi dưỡng D Dựng vợ gả chồng.

 Gọi HS đọc phần đọc thêm SGK/37

- HS đọc, GV diễn giảng

- học thuộc các bài ca dao được học

- sưu tầm một số bài ca dao , dân ca khác có nội dung tương tự và học thuộc

-Soạn bài “Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người”:

-Trả lời câu hỏi SGK

+ Nội dung những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước

* bổ sung:

Trang 39

,Tiết 10 Ngày soạn:9/8/2010

Ngày dạy:

VĂN BẢN:

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG,

ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI.

Rèn kĩ năng đọc, phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình yêu quê hương, đất nước, con người

1 Ổn định tổ chức: Gv kiểm diện.

 Đọc các câu hát về tình cảm gia đình?

HS đọc thuộc lòng các câu ca dao

“Chiều chiều…” là tâm trạng gì?

A Thương người mẹ đã mất

B Nhớ về thời con gái đã qua

D Nỗi đau khổ cho tình cảnh hiện tại

Giới thiệu bài

Trang 40

Nhaứ vaờn I-li-a E-ren-bua ủaừ tửứng noựi: “Loứng yeõu nửụực ban ủaàu laứ loứng yeõu nhửừng vaọt taàm thửụứng nhaỏt ,yeõu caựi caõy troàng ụỷ trửụực nhaứ, yeõu caựi phoỏ nhoỷ ủoó ra bụứ soõng, yeõu vũ thụm chua maựt cuỷa traựi leõ muứa thu hay muứa coỷ thaỷo nguyeõn coự hụi rửụùu maùnh…” Quaỷ thaọt trong moói con ngửụứi chuựng ta ai cuừng coự 1 tỡnh yeõu queõ hửụng ủaỏt nửụực maùnh meừ ẹaống sau nhửừng caõu haựt ủoỏi ủaựp, nhửừng lụứi nhaộn gụỷi aỏy laứ caỷ 1 tỡnh yeõu chaõn chaỏt, nieàm tửù haứo saõu saộc, tinh teỏ ủoỏi vụựi queõ hửụng ủaỏt nửụực con ngửụứi Hoõm nay, trong tieỏt hoùc naứy coõ vaứ caực em cuứng tỡm hieồu nhửừng tỡnh caỷm aỏy qua: “Nhửừng caõu haựt veà tỡnh yeõu queõ hửụng ủaỏt nửụực con ngửụứi”.

GV hửụựng daón HS ủoùc:

Baứi 1: Chuự yự ủoùc vụựi gioùng hoỷi –

ủaựp, hoà hụỷi vaứ tỡnh caỷm phaỏn khụỷi,

tửù haứo

Baứi 2: Gioùng hoỷi – thaựch thửực, tửù

haứo

Baứi 3: Gioùng goùi mụứi.

Baứi 4: Chuự yự 2 caõu 1-2, nhũp chaọm

4/4/4

GV ủoùc, goùi HS ủoùc

Lửu yự moọt soỏ tửứ ngửừ khoự SGK

câu trả lời của cô gái ?

GV : Qua lời đối đáp em cảm nhận

II ẹoùc, hieồu vaờn baỷn:

Bài 1 : " ở đâu tiên xây "

- Dùng hình thức hát đối đáp : nửa đầu là câu hỏi của chàng trai , nửa sau là câu trả lời của cô gáiTheồ thụ luùc baựt bieỏn theồ haựt ủoỏi ủaựp.

- Hỏi về nhiều địa danh nội dung đa dạng : đặc điểm địa lí , dấu vết lịch sử , văn hoá

- Trả lời đúng ý ngời hỏi

-> Biết rất rõ , rất tự hào , yêu quí vẻ đẹp lịch sử , văn hoá các vùng miền Rất yêu quê hơng đất nớc

Câu 2 :

“Rủ nhau nớc này "

Định dạng
Số trang	505
Dung lượng	6,96 MB