Nghĩalà, sau ngày Hạchí22/06, ở Bắc bán cầu, mặt đất sau khi tích luỹ đợc nhiều nhiệt mới làm cho nhiệt độ không khí nóng lên, tăng cao.. - ánh sáng mặt trời đốt nóng mặt dất, do tính ch
Trang 1Đề CƯƠNG ÔN TậP ĐịA Lý 9
* Phần I.
nội dung kiến thức lớp 6 và bài tập áp dụng
A Cách xác định phơng hớng trên quả địa cầu
và trên bản đồ
? Trái đất có dạng hình cầu, vậy làm thế nào để
chúng ta xđ đợc phơng hớng trên bản đồ và trên quả
địa cầu?
1.Với quả địa cầu :
+ Lấy hớng tự quay QT của TĐ để chọn hớng Đ- T
+ Hớng vuông góc với hớng TQQT của TĐ là hớng Bắc-nam
3.XĐ phơng hớng dựa vào hệ thống kinh tuyến và vỹ tuyến:
- Hệ thống Kinh Tuyến luôn đi theo hớng Bắc -Nam Vì vậy,
đầu trên của Kinh Tuyến là hớng Bắc Đầu dới của Kinh Tuyến
=> Trong trờng hợp, nếu bị lạc trong rừng khi chúng ta không
có 1 phơng tiện nào để xác định phơng hớng :
+ Một là, ta đi theo hớng mặt trời mọc
+ Hai là chúng ta quan sát, tìm 1 số gốc cây bị cắt rồi đi theo hớng các đờng vân gỗ dày và mau
=> Đó chính là hớng mặt trời mọc, để dần tìm ra phơng ớng
h-?Em hiểu thế nào là kinh độ và vĩ độ địa lý của
1điểm?.
Trang 2- Kinh độ của một điểm, là số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc
- Vĩ độ của một điểm, là số độ chỉ khoảng cách
từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc
? Thế nào là toạ độ địa lý của 1 điểm?
- Kinh độ và vĩ độ của điểm đó trên bản đồ gọi chung là toạ
100 nam 300 N 600 B
D( 1000 T)
600 B
*2 Bài tập 2
Một máy bay xuất phát từ Hà Nội, bay theo hớng Bắc
1000 km, rồi rẽ sang hớng đông1000 km, sau đó rẽ xuống hớng Nam 1000 km và sang phía Tây 1000 km Hỏi nó
có về đúng Hà Nội không?
Trả lời :
- Muốn xác định hớng Bắc -Nam, chúng ta phải dựa vào hớng các kinh tuyến Xác định hơng đông - tây phải dựa vào hớng các vĩ tuyến
Do các kinh tuyến trên Bề Mặt Trái Đất chụm đầu ở cực, nên mạng lới các vĩ tuyến trên Trái Đất không phải là mạng lới ô
vuông mà là mạng lới các hình thang cân
VD: Cung 1 độ ở kinh tuyến dài khoảng 111.324 km, còn cung
1 độ ở vĩ tuyến chỉ dài khoảng 19.395 km
Từ 1 điểm xuất phát gần xích đạo, máy bay bay lên phía
Trang 3Bắc là bay theo hớng kinh tuyến về phía cực Bắc, khi bay xuống phía Nam cũng là bay theo hớng kinh tuyến nhng về phía cực Nam Hai đoạn thẳng này bằng nhau vì là hai cạnh bên của hình thang Khi bay về phía Đông và phía Tây, tức làtheo hớng vĩ tuyến, thì hai đoạn này là hai đáy lớn và đáy nhỏcủa hình thang cân Nếu mỗi đoạn đờng đều dài 1000 km thì máy bay không thể về đúng nơi xuất phát ban đầu.
*GV Địa cầu là mô hình thu nhỏ của TĐ.Độ nghiêng của trục nối
2 đầu cực Thực tế, trục TĐ là trục tởng tợng Trục nghiêng là trục tự quay (Nghiêng 66 độ 33 phút trên mặt phẳng quỹ
đạo )
B Các vận động của trái đất và hệ quả của nó.
I Trái Đất vận động tự quay quanh trục
?TĐ tự quay quanh trục của mình theo hớng nào và trong chu kỳ thời gian bao lâu ?
- TĐ tự quay quanh trục theo hớng từ T-Đ
- Thời gian tự quay 1 vòng theo chu kỳ là 24 giờ
? BMTĐ đợc chia thành bao nhiêu khu vực giờ? Em hiểu thế nào là giờ GMT?
- BMTĐ đợc chia thành 24 khu vực giờ Mỗi khu vực có 1 giờ riêng gọi là giờ khu vực
- Giờ GMT : Nghĩa là tại khu vực có đờng kinh tuyến gốc đi qua chính giữa và đánh số 0 => Đó gọi là giờ quốc tế
* Ranh giới khu vực giờ gốc : 7 0 30 / T-> 0 0 -> 7 0 30 / Đ
? Em hiểu kinh tuyến đổi ngày là kinh tuyến bao nhiêu
độ?
- Kinh tuyến 180 độ
*Lu ý: Các nớc ở phía Đông bán cầu tính giờ sớm hơn các nớc ở Tây bán cầu , nguợc laị .Vì vậy, các nớc ở phía Đông khi sang phía Tây bán cầu thờng bị chậm 1 ngày, vì phải đi qua kinh tuyến đổi ngày
* BT áp dụng:
1 Bài tập 1 Cho biết:
Niu- oóc (KV 19); Xao - pao- lô ( KV 21.); Luân đôn (KV 0) ; Mát - xcơ- va ( KV 2); (24); Việt Nam ( Khu vực 7 ) ; Tô- ki - ô ( KV 9).
Em hãy tính xem, một bức điện đánh từ Việt Nam lúc 12 giờ ngay 15 tháng 2 năm 2009 Các địa đểm trên
sẽ nhận đợc bức điện đó vào những thời điểm nào?
Trang 4- Chúng ta phải tính đợc khoảng cách giữa các địa điểm trên
so với địa điểm gốc (Nơi đánh bức điẹn là Việt Nam) chênh nhau mấy khu vực giờ
Nếu ở phía Đông, khu vực giờ gốc so với số 0, thì ở phía Tây
so với số 24 Vì 0 giờ hay 24 giờ hoặc 12 giờ đều cùng là 1 thời
=> Ta có: 12 giờ - 7 giờ = 5 giờ
+ Xao - pao - lô (Nam mỹ) (KV 21) cách Luân- đôn (KV24) là 3 khu vực và Luân- đôn cách VNam là 7 khu vực
Suy ra : Xao- pao- lô cách VNam là ( 3 +7) = 10 khu vực về
phía Tây nên có giờ muộn hơn VNam là 10 giờ
=> Ta có: 12- 10= 2 giờ ngày 15/2/2009.
* Bài tập 2:
Một trận bóng đá ngoại hạng Anh diễn ra lúc 14 giờ ngày
17/2/2009 Theo em , ở Việt Nam sẽ xem truyền hình trực tiếp trận bóng đá đó vào lúc mấy giờ? Ngày nào ?
* Trả lời:
Ta biết , Anh (Luân - đôn ) ở khu vực 0 giờ, Việt Nam(KV7)
Mà Việt Nam ở phía Đông sẽ sớm hơn Luân- đôn 7 giờ
=> Ta có: 14 giờ + 7 (KV)= 21 giờ cùng ngày.
?Theo em, việc TĐ TQQT sinh ra những hệ quả ntn?
1 Hiện tợng ngày và đêm kế tiếp nhau liên tục khắp mọi nơi trên TĐ
2 Có các giờ khác nhau giữa các địa phơng.
3 Làm lệch hớng các vật chuyển độn trên bè mặt TĐ.
Trang 54 Giúp điều hoà nhiệt độ giữa ngày và đêm.
5 Cơ sở để xây dựng lới toạ độ
6 Có cảm giác Mặt trời, mặt trăng,sao chuyển động giả ( chuyển động tịnh tiến).
*Bài tập áp dụng:
1 Bài tập 1.
Em hãy cho biết: Trên tuyến đờng sắt Bắc- Nam (Việt Nam) đờng ray bên phải hay bên trái sẽ mòn hơn ? Tại sao?
.Trả lời: Cả hai bên đờng ray đều mòn nh nhau
=> vì: nớc ta nằm ở Bắc bán cầu Do Trái đất vận động tự
quay quanh trục làm các vật chuyển động ở nửa cầu Bắc( nếunhìn xuôi theo chiều chuyển động) sẽ bị lệch về bênphải.Quá trình tàu chuyển động từ Nam ra Bắc hoặc từ Bắc vào Nam cũng đều bị lệch về bên phải, nên hai bên đờng ray sẽ mòn đều nhau
2 Bài tập 2.
? Tại sao Trái đất chuyển động quanh trục mà chúng ta lại không cảm thấy gì?
* Trả lời: Trong quá trình chuyển động tự quay quanh
trục, Trái đất sinh ra sức hút, gọi là sức hút địa tâm Chính sức hút đó có thể làm cho tất cả mọi vật trên bề mặt trai đất
bị hút chặt vào bề mặt trái đất, nơi các vật thể đó tồn tại
Ví dụ : Các loài động vật : chim, chó, mèo, nhà cửa sông, núi,
ao hồ, thậm chí cả nớc biển đều bị hút vào bề mặt của Trái
đất Con ngời cũng nh các đối tợng trên tất nhiên cũng bị sức hút của Trái đất hút chặt vào nơi mà họ đang sinh sống Chonên khi TĐ đang chuyển động mà chúng ta vẫn không cảm thấy gì, không bị di chuyển theo
3 Bài tập 3:
Trong trờng hợp đi dã ngoại, chúng ta bị mất phơng ớng, nếu không có địa bàn, bản đồ làm thế nào để chúng ta xác định đợc phơng hớng?
a) Trong trờng hợp đó, chúng ta phải lợi dụng vào việc quan sát đặc điểm sinh trởng phát triển của cây để xác
định phơng hớng
Ví dụ: Cây gỗ nào hớng về phía mặt trời (Hớng Đ-T) thì phát triển nhanh, còn cây nào mọc về hớng Nam thì mọc tha hơn
Trang 6-> Có thể nhìn hình dáng của cây để xác định phơng
hớng:
Cụ thể vỏ cây phía Bắc chắc và mọc rêu xanh, còn phía Nam thì lá cây tơng đối rậm
b) Lợi dụng dịa hình để xác định phơng hớng:
Cụ thể, sờn núi phía Nam so với phía Bắc có nhiều cay hơn,
cây rạm rạp hơn Sờn phía Bắc thờng tơng đối ẩm ớt
Hay các sờn đón nắng, đón gió ( Phía đông) cây cối phát triển xanh tốt và ở độ cao cao hơn các sờn đón nắng, dón gió
-> Hoặc chúng ta có thể lợi dụng sao Bắc cực, hoặc Sao
Thái dơng vàđồng hồ để xác định phơng hớng
* Lu ý: Các phơng pháp xác định phơng hớng trên chỉ áp dụng ở Bắc bán cầu.
? Theo em, khi Trái Đất tự quay quanh trục và chuyển
động quanh mặt trời có ý nghĩa ntn?
1) Khi quay trục của TĐ luôn nghiêng 1 góc 66 độ 33 phút và
không đổi hớng đã giúp tạo ra các mùa khí hậu
2) Với hình dạng khối cầu, khi quay TĐ tạo ra sự phân bố nhiệt
độ không đều từ bề mặt xích đạo đến 2 cực đã tạo ra các
đới khí hậu khác nhau; tạo ra các khu áp thấp và áp cao.
3) Gây nên sự chênh lệch khí áp tạo ra hệ thống các loại gió
điều hoà nhiệt độ bề mặt TĐ
4) Với tốc độ quay nh trên, cùng các nhân tố chứa sắt và Ni- ken TĐ đã tạo ra quanh mình 1 từ trờng cực mạnh mà không 1 hành tinh nào trong Hệ Mặt trời có đợc Địa từ trờng bao phủ không gian quanh TĐ giúp ngăn chặn các tia bức xạ có hại cho
sự sống chiếu xuống mặt đất (Hay còn gọi là tầng ô zôn trong tầng bình lu).
sự chuyển động của trái Đất quanh mặt trời
và các hệ quả
? TĐ chuyển động quanh mặt trời theo hớng ntn? Và
theo 1 chu kỳ CĐ có thời gian là bao nhiêu ?
- TĐ chuyển động quanh mặt trời theo hớng từ T - Đ ( cùng
chiều với vận động tự quay quanh trục của TĐ), trên 1 quỹ dạo
Trang 7- Trả lời:
Thực tế, nhiệt độ bề mặt Trái Đất không phải nh vậy,
(Nghĩa là : nhiệt độ TĐ nóng nhất vào tháng giêng, lạnh nhất vào tháng 7.)
Nguyên nhân là: Sự nóng lạnh của khí hậu , tuy do nguồn
nhiệt hấp thụ đợc từ mặt trời nhiều hay ít, nhng khi TĐ gần hay xa mặt trời, không phải là nguyên nhân chủ yếu quyết
định lợng nhiệt thu đợc nhiều hay ít Nguyên nhân chính quyết định sự nóng lạnh của khí hậu trên bề mặt TĐ là do trục TĐ nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo 1 góc là 66 dộ 33 phút Bắc tạo ra góc nhập xạ của ánh sáng mặt trời với bề mặt TĐ
Cụ thể, nơi nào có góc nhập xạ lớn thì tại khu vực đó ( Xích
đạo và 2 chí tuyến B- Nam thì nhiệt độ thu nhận đợc càng nhiều - Là mùa nóng
Ngợc lại, những nơi có góc nhập xạ nhỏ ( 2 vòng cực B- Nam), thì nơi đó nhận đợc ít nhiệt độ - là mùa lạnh
? Vì sao xích đạo không phải là chỗ nóng nhất?
- Mặc dù xích đạo là khu vực quanh năm đợcmặt trời chiếu sáng nhiều nhất nhng không phải là chỗ nóng nhất, mà nóng nhất là ở các hoang mạc, sa mạc
=> Vì : vành đai xích đạo phần lớn là biển và đại
d-ơng Mặt nớc biển khác mặt đất là nó truyền nhiệt xuống sâu và thờng xuyên bốc hơi, đòi hỏi phải tiêu hao nhiều nhiệt,cộng thêm nhiệt dung riêng của nớc biển lớn nên hấp thụ nhiệt chậm hơn mặt đất Nên ban ngày, ở vùng biển, xích đạo
nhiệt độ tăng chậm và mát mẻ hơn ở tren đất liền
Còn ở trên các sa mạc toàn cát và đá, không có nớc cộng với nhiệt dung riêng của đất, cát nhỏ nên hấp thụ nhiệt nhanh,
đất và cát truyền nhiệt kém nên khó truyền xuống dới sâu, cáchoang mạc không có nớc để bốc hơi tiêu hao nhiệt lợng nen banngày nhiệt độ ở đây tăng lên rất cao Mặt đất, cát nóng bỏng
Ngoài ra, ở vùng xích đạo ma quanh năm mặc dù nhiệt độ cao nhng vẫn mát mẻ, còn ở các h mac, sa mạc hầu nh khô hạn
quanh năm, nhiệt độ cao, càng làm cho nơi đây nóng dữ dội hơn
? Vì sao vào ngày 22/06( Hạ chí) ở Bắc bán cầu cha phải
là ngày nóng nhất?
- Vì a/s mặt trời khi chiếu xuống mặt đất phải qua 1 lớp khí quyển, lúc đó không khí hấp thụ 1 lợng nhiệt rất nhỏ, không
Trang 8đán kể Chỉ sau khi mặt dất hấp thụ phần lớn lợng nhiệt mặt trời rồi bức xạ lại vào không khí, làm không khí nóng lên Nghĩa
là, sau ngày Hạchí(22/06), ở Bắc bán cầu, mặt đất sau khi tích luỹ đợc nhiều nhiệt mới làm cho nhiệt độ không khí nóng lên, tăng cao Chứng tỏ, thời kỳ nóng nhất trong năm phải là saungày 22/06 Thông thờng tháng nóng nhất trong 1 năm là vào tháng 7, lạnh nhất là vào tháng 1dơnglịch
* Lu ý, trong 1 ngày mặt đất nóng nhất là lúc 12 giờ, không khí nóng nhất là lúc 13 giờ
? Nguyên nhân nào sinh ra hiện tợng các mùa? Trình bày hiểu biết của em về hiện tợng các mùa?
- Nguyên nhân: Chủ yếu do TĐ chuyển động quanh mặt trời.
Khi chuyển động trên quỹ đạo, trục TĐ bao giờ cũng có độ nghiêng không đổi và luôn hớng về 1 phía Nên 2 nửa cầu Bắc- Nam luân phiên nhau ngả về phía mặt trời và chếch xa
về phía mặt trời sinh ra các mùa nóng lạnh khác nhau trên TĐ
- Hiện tợng các mùa: Sự phân bố a/s, nhiệt độ; cách tính mùa
ở 2 nửa cầu Băc và Nam hoàn toàn trái ngợc nhau
Cụ thể: Trên bề mặt Trái Đất có 2 mùa nóng lạnh, kéo dài trong
6 tháng đối lập nhau ở hai nửa cầu
1) ở nửa cầu bắc:
Vào ngày hạ chí ( 22/06), mùa nóng từ 21/03 -> 23/09, vì nửa cầu bắc ngả về phía mặt trời nhiều hơn nên nhận đợc nhiều nhiệt
Thời gian này, nửa cầu Nam là mùa lạnh, do nhận đợc ít nhiệt hơn
2) ở nửa cầu Nam
Vào ngày Đông chí ( 22/12) mùa nóng từ 23/09 -> 21/03, vì nửacầu Nam ngả về phía mặt trời nhiều hơn nên nhận đợc nhiều nhiệt
Thời gian này, nửa cầu Bắc là mùa lạnh, do nhận đợc ít nhiệt hơn
* Lu ý: Một số nớc Châu á, còn chia 1 năm ra làm 4 mùa theo
âm dơng lịch ( Xuân, hạ, thu, đông) Thời gian bắt đầu và kết thúc các mùa tính theo dơng lịch và âm dơng lịch cách nhau khoảng 45 ngày
? Giải thích câu tục ngữ:
"Đêm tháng năm cha nằm đã sáng Ngày tháng 10 cha cời đã tối "
? Câu nói trên chỉ đúng với nửa cầu nào?
* Giải thích:
a Mùa hè: Ngày dài đêm ngắn( Tháng 5- Mùa hè).
Trang 9vì mùa hè Trái Đất gần mặt trời và ngả về phía mặt trời nhiều
nhất nên khoảng thời gian đợc chiếu sáng và diện tích chiếu sáng nhiều hơn
b Mùa đông:(tháng 10) Ngày ngắn đêm dài
vì mùa đông Trái Đất xa mặt trời, nên khoảng thời gian đợc
chiếu sáng và diện tích đợc chiếu sáng ít hơn
* Lu ý: Các mùa nóng, lạnh kéo dài trong 6 tháng lần lợt kế tiếp nhau ở 2 nửa cầu Còn về mùa xuân , mùa hạ có độ dài ngày
và đêm dài bằng nhau, ở cả 2 nửa cầu
* Câu nói trên chỉ đúng với nửa cầu bắc
2 Giải thích: Hiện tợng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ:
Càng xa xích đạo về 2 cực, hiện tợng ngày và đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ càng rõ nét Cụ thể:
a ở xích đạo, quanh năm có ngày và đêm dài bằng nhau
b Tại 2 vòng cực Bắc và Nam: Có ngày hoặc đêm dài 24 giờ là
1 ngày
c Tại vòng cực Bắc và vòng cực Nam, số ngày có ngày hoặc
đêm dài 24 giờ càng tăng lên.
d Vào đến điểm cực Bắc- Nam: số ngày có ngày hoặc
đêmdài 24 giờ càng tăng lên ở 2 điểm cực số ngày hoặc
đêm bằng 24 giờ kéo dài trog 6 tháng ( 186 ngày).
? Nếu TĐ vẫn chuyển động tịnh tiến quanh mặt trời, nhng không chuyển động quanh trục thì điều gì sẽ xảy ra?.
- Nếu Trái Đất vẫn chuyển động tịnh tiến quanh mặt trời,
nh-ng khônh-ng chuyển độnh-ng quanh trục thì lúc đó trên Trái Đất vẫn
? Em hiểu hiện tợng " Đêm trắng" ở những vùng vĩ độ
Trang 10cao là nh thế nào?
- "Đêm trắng", là thuật ngữ dùng để chỉ hiện tợng ban đêm
trời không tối hẳn nh bình thờng, mà có tình trạng : tranh tối tranh sáng nh lúc hoàng hôn Hiện tợng này chỉ xảy ra ở nhữngvùng có vĩ độ cao, về mùa hạ khi ngày dài hơn đêm rõ rệt
* Nguyên nhân của tất cả các hiện tợng trên, là do độ
nghiêng của trục TĐ trên mặt phẳng quỹ đạo trong quá trình vận động của TĐ quanh mặt trời sinh ra
VD: ở Xanh- pê- téc- pua (Nga), ở vĩ độ 60 độ B,
mùa hạ có ngày rất dài Ngày 22/06, mặt trời chỉ lặn lúc 21 giờ 14 phút và lại mọc lên ở chân trời lúc 2 giờ 16 phút Trong gần 5 giờ đồng hồ gọi là đêm áy, thực ra hoàng hôn chỉ vừa mới tắt thì bình minh đã rạng, vì vậy gọi là hiện tợng " Đêm trắng".
- ở vùng cực, từ 66 dộ 33 phút đến cực có ngày mặt trời cha kịp lặn xuống dới chân trời đã lại mọc lên ngay, nghĩa là hoàn toàn không có đêm ở vùng này, mùa hạ có đêm ngắn bao nhiêu thì mùa đông có đêm dài bấy nhiêu
Vai trò lớp vỏ khí - Biện pháp bảo vệ
? Theo em, lớp vỏ khí có vai trò ntn với đời sống con ời?
- Giúp điều hoà sự phân bố nhiệt ẩm
- Làm tấm chắn, chống lại các thiên thạch từ bên ngoài vũ trụ lao xuống Trái Đất - bảo vệ sự sống, ngăn cản các tia tử ngoại, chiếu xuống mặt đát gây bệnh tật cho con ngời
- Trong lớp vỏ khí gồm các chất có khả năng hấp thụ một phần
ánh sáng mặt trời, giữ ấm cho bề mặt Trái Đất, gọi là nhà kínhtrong đó có khí Các - bon -ních
- Lợng khí Các- bon- ních và các chất khí nhà kính tăng lên, dẫn đến khả năng hấp thụ năng lợng mặt trời tăng, làm nhiệt
độ toàn cầu nóng lên, làm biến đổi khí hậu toàn cầu
? Chúng ta phải làm gì để bảo vệ và gìn giữ lớp vỏ khí
- môi trờng sống của chúng ta?
- Hiện nay, bầu khí quyển của chúng ta đang bị ô nhiẽm
nặng nề, lợng khí các bon níchvà nhiều khí thải độc hại
khác ngày càng gia tăng nhanh chóng gây ra sự nóng lên của
Trang 11khí hậu toàn cầu và làm thủng tầng ô- zon, làm mất đi vai trò
to lớn, bảo vệ sự sống loài ngời: Tăng lợng tia cực tím chiếu xuống mặt đất, gây ra nhiều bệnh tật cho con ngời nh bệnh ung th da, hỏng mắt do đục thuỷ tinh thể
Cần có nhiều thoả ớc quốc tế và khu vực nhằm kiểm soát hiện tợng "Hiệu ứng nhà kính", chấm dứt thải các chất thải, khí thải gây ô nhiễm môi trờng, phá huỷ tầng ô zôn
? Tại sao nói:" Nóng quá sinh gió"?
- ánh sáng mặt trời đốt nóng mặt dất, do tính chất bề mặt
đệm khác nhau, chịu nhiệt không đều nên nhiệt độ không khí của các vùng nơi cao nơi thấp
=> Khi nhiệt độ cao, không khí nở ra, khí áp giảm xuống Chỗ nhiệt độ thấp, không khí co lại,mật độ không khí tăng lên, khí áp tăng cao, dẫn đến có sự chênh lệch khí áp giữa các vùng, sinh ra các luồng không khí chuyển mạnh từ vùng khí áp cao đến vùng khí áp thấp, nh nớc chảy từ cao xuống thấp đó chính là gió, nên nói " Nóng quá sinh gió " là rất hợp lí.
? Em hiểu vùng " vĩ độ ngựa " là vùng nào?
* Từ cổ xa, các thơng nhân Châu âu, đã biết lợi dụng gió Tín phong thổi đều đặn quanh năm dể gơng buồm vợt biển buônbán với ấn độ theo đờng vòng qua cực Nam Châu âu, vì vậy gió Tín phong còn có tên gọi là gió mậu dịch
Tín phong tuy thổi từ dải cao áp chí tuyến , nhng bản thân vùng cao áp (30- 35 độ ở mỗi nửa cầu) lại thờng lặng gió, trời luôn trong xanh không 1 gợn mây
Cuối thế kỷ 15, đoàn thuyền của Crít xtóp cô lôm bô( Tây
Ban Nha) nhờ gió đó mà đi về phía Tây tìm ra Châu Mỹ Nhiều thứ mang trên thuyền buôn của Châu âu có cả ngựa, mỗi khi đi qua vùng lặng gió thuyền thờng phải chờ hàng tuần may ra mới có 1 đợt gió thổi qua để đa thuyền đi tiếp đợc Nhiều khi đợi gió quá lâu, ngựa hết cả cỏ ăn đã bị chết đói và chết khát, họ đành vứt ngựa xuống biển, xác ngựa nổi lềnh bền trên mặt nớc Vì vậy, sau này vùng lặng gió đó đợc mang
1 cái tên hết sức kỳ quặc là vùng "Vĩ độ ngựa"
? Vì sao, gió Mậu dịch ( Tín phong) lại thổi đều đặn quanh năm theo hớng Đông bắc ở Bắc bán cầu, hớng Đông nam ở Nam bán cầu?
* Vùng xích đạo quanh năm đợc mặt trời chiếu sáng nhiều, ợng nhiệt cao, không khí nóng nên hình thành đai khí áp
l-thấp
-> Không khí nóng bốc lên từ xích đạo toả ra dồn nén ở 2 vùng
vỹ tuyến 30-35 độ ở mỗi nửa cầu nên mật độ không khí tăng
Trang 12lên , hình thành 2 đai cao áp.
-> Gió thổi từ 2 đai cao áp 30-35 độ Bắc- Nam về hạ áp xích
đạo hình thành gió Tín phong( Gió Mậu dịch)
không tập trung quanh năm ở xích đạo mà đợc phân bố rộng
ra toàn vùng nội chí tuyến
-> Đây là vùng nhận đợc nhiều nhiệt của mặt trời nhất nên Trái
Đất luôn nóng quanh năm, trong đó có nớc ta
-> Do sự khác nhau về góc độ chiếu sáng nên dã sinh ra sự khác biệt về khí hậu giữa các vùng, vì vậy sinh ra các đới khí hậu khác nhau trên bề mặt Trái Đất
? Tóm lại, khi TĐ chuyển động quanh mặt trời sinh ra
những hệ quả nào?
1 Có các mùa trên TĐ.
2.Có ngày đêm dài ngắn theo mùa và theo vĩ độ.
3.Sinh ra các đới nhiệt khác nhau trên TĐ.
4 Có sự chênh lệch thời gian giữa nửa năm mùa nóng và nửa năm mùa lạnh.
5 Có chuyển độnh biểu kiến của mặt trời giữa 2 chí tuyến trong 1 năm
* Bài tập vận dụng:
? Phân tích 2 biểu đồ khí hậu của 2 địa điểm A và B.
Từ đó suy ra: Biẻu đồ nào là biểu đồ khí hậucủa nửa cầu Bắc, biểu đồ khí hậu nào là ở nửa cầu Nam?
*
T.12,1(19,5 0
và 11,5 0 C )
- T.12, 1( 19,5 0 )
- T.7(9,5 0 ; 10,5 0 C)
Trang 13- Ma ít, T.11
đến T.4 năm sau.
- Ma nhiều (T 10 đến T3
năm sau.
- T.4 đến T.9.
* Từ kết quả phân tích trên ta có thể kết luận:
1 Biểu đồ của địa điểm A là biểu đồ khí hậu của nửa cầu Bắc
Vì tháng nóng nhất là tháng 5- là thời điểm đang là mùa hè
của Bắc bán cầu và những tháng trong mùa này có lợng ma lớn hơn trong mùa đông
2 Biểu đồ của địa điểm B là biểu đồ khí hậu của nửa cầu Nam.
Vì tháng có nhiệt độ cao nhất la T 12, T1 và những tháng
này có lợng ma lớn vì đó đang là mùa hè ở nửa cầu Nam
*GV Em hãy điền độ dài ngày đêm vào bảng sau.
Giải thích nguyên nhân vì sao nh vậy?
( Dựa vào chuyển động của TĐ quanh mặt trời)
T.gian Bắc bán cầu Nam bán cầu
* Ngày dài nhất,
đêm ngắn nhất
trong năm.
*Ngày ngắn,
đêm dài.
*Ngày ngắn nhất,
đêm dài nhất trong năm.
*Ngày = đêm
* Ngày ngắn, đêm dài
*Ngày ngắn nhất, đêm dài nhất trong năm.
*Ngày dài, đêm ngắn
*Ngày dài nhất,
đêm ngắn nhất trong năm.
Trang 14*Ngày = đêm *Ngày = đêm.
*Giải thích:
* Từ 21/3 => 23/9 : ở Bắc bán cầu, có ngày dài đêm
ngắn, còn ở Nam bán cầu có ngày ngắn đêm dài vì:
1 Sau ngày 21/3, Bắc bán cầu ngả dần về phía mặt trời,
Nam bán cầu càng xa mặt trời Vì vậy , ánh sáng mặt trời chiếu vuông góc lên nửa cầu Bắc Trục Trái Đất không trùng với
đờng phân chia sáng tối mà làm với nó 1 góc ngày càng lớn chếch sau cực Bắc, trớc cực Nam nên:
- ở Bắc bán cầu, diện tích đợc chiếu sáng và khoảng thờigian chiếu sáng nhiều hơn nên có hiện tợng ngày dài, đêm ngắn
- ở Nam Bán Cầu ngợc lại, diện tích đợc chiếu sáng và khoảng thời gian chiếu sáng ít hơn nên có hiện tợng ngày
+ ở Bắc Bán Cầu, diện tích chiếu sáng và khoảng thờigian chiếu sáng ít hơn bóng tối nên có hiện tợng ngày ngắn
đêm dài
+ ở Nam Bán Cầu có hiện tợng ngợc lại, diện tích
chiếu sáng và khoảng thời gian chiếu sáng nhiều hơn bóng tối nên dẫn đến hiện tợng ngày dài đêm ngắn
Trang 15chiếu sáng nhiều nhất, bóng tối ít nhất nên có hiện tợng ngày dài nhất, đêm ngắn nhất trong năm
* Ngày 22/12, Bắc Bán Cầu có ngày ngắn nhất đêm dài nhất trong năm Nam Bán Cầu, có ngày dài nhất đêm ngắn nhất trong năm Vì:
+ Ngày 22/12, ánh nắng mặt trời chiếu vuông góc với chítuyến Nam ( 23o27/N), do Nam bán cầu ngả gần mặt trời nhất nên trục Trái Đất làm với đờng phân chia sáng tối 1 góc lớn nhất( 23o27/) chếch trớc cực Bắc sau cực Nam nên :
- ở Bắc Bán Cầu có diện tích chiếu sáng và khoảng thời gian chiếu sáng ít nhất, bóng tối nhiều nhất, dẫn đến hiện t-ợng ngày ngắn nhất đêm dài nhất trong năm
- ở Nam Bán Cầu, có diện tích chiếu sáng và khoảng thời gian chiếu sáng nhiều nhất, bóng tối ít nhất, dẫn đến hiện t-ợng ngày dài nhất, đêm ngắn nhất trong năm
*Ngày 21/3 và 23/9 :
+ ở Bắc Bán Cầu và Nam Bán Cầu đều có ngày và đêm dài
bằng nhau.
=> vì lúc này ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc vào xích
đạo -> Trục Trái Đất nằm hoàn toàn trong mặt phẳng sáng- tối,nên mọi nơi trên trái đất đều đợc chiếu sáng nh nhau dẫn
đến hiện tợng
độ dài ngày đêm là nh nhau
*GV: Em hãy phân tích hiện tợng ngày đêm dài ngắn
khác nhau theo vĩ độ:
( Vị trí ngày 22/6 và 22/12 trên quỹ đạo chuyển động
của Trái Đất quanh mặt trời)
ngày Đ.điểm Vĩ
độ
T gian ngàyđêm Mùa gì ? Kết luận.
Hè.
Càng lên vĩ
độ cao ngày càng dài ra Từ
66 o 33 / B,
có ngày
= 24 giờ
Trang 16Đêm=24 h
Đêm=24 h
Đông
Càng đến cực
Nam ngày càng ngắn lại Từ
1 ngày.
1 ngày Đông.
ngày (6 tháng)
186 ngày ( 6 tháng )
Đông.
Hạ.
Trang 17? Em hãy cho biết số ngày có ngày dài suốt 24 giờ ở các
y
103 ngà
ngà y
181 ngà
ngà y
Các đới khí hậu trên trái đất
hình 1
sơ đồ các đới khí hậu trên bề mặt tđ
? Xác định trên H.I các đờng xích đạo; Chí tuyến Bắc - Nam? vòng cực Bắc - Nam? cực Bắc và cực Nam ?
? Điền tên các đới khí hậu vào hình vẽ trên ?
? ánh sáng mặt trời chiếu vuông góc với mặt đất ở 2 chí tuyến vào những ngày nào?
+ Vuông góc với Chí tuyến Bắc vào 22/6
Trang 18? Vùng nằn giữa 2 chí tuyến gọi là vùng gì? Việt Nam có nằm trong vùng đó không?
+ Là vùng nội chí tuyến; Việt Nam cũng thuộc vùng nội chí tuyến
? Vậy em hiểu chí tuyến là gì?
+ Chí tuyến, là đờng giới hạn những vùng lần lợt đợc mặt trời chiếu vuông góc trong 1 năm
5 đới khí hậu : Một đới nóng ( Nhiệt đới); hai đới ôn hoà ( ôn
đới) và 2 đới lạnh ( Hàn đới), đối xứng nhau ở 2 nửa cầu
? Trên Bề Mặt Trái Đất gồm có mấy đới khí hậu? Nêu vị trí và đặc điểm của các đới khí hậu nói trên?
- Trên Bề Mặt Trái Đất, gồm 5 đới khí hậu Cụ thể là :
1 Đới nóng ( Nhiệt đới):
a Vị trí : + Từ 23027/B => 23027/N
b.Đặc điểm:
+ Là nơi có nhiệt độ cao, nóng quanh năm Do quanh năm có góc chiếu sáng lớn và thời gian chiếu sáng nhiều ( Chênh nhau ít) Mùa đông là thời điểm nhiệt độ giảm đi chút ít
+ Gió thờng xuyên thổi là gió Tín phong ( Nêu khái niệm gió Tín phong; hớng thổi và nguyên nhân )
+ Lợng ma lớn : khoảng 1000 => 2000 mm/n
2 Hai đới ôn hoà.( Ôn đới)
a Vị trí : Từ 23027/B - N => 66033/B - N
b Đặc diểm :
+ Là kv có nhiệt độ trung bình Hai mùa xuân hạ - thu đông
rõ rệt Vì đây là 2 khu vực có góc chiếu và thời gian chiếu sáng trong năm chênh nhau nhiều
Gió thờng xuyên thổi là gió Tây ôn đới ( Nêu khái niệm; hớng thổi và nguyên nhân )
+ Lợng ma trung bình khoảng 500 => 1000 mm/n
3 Hai đới lạnh ( Hàn đới )
a Vị trí : Từ 66033/B - N => 900B - N
b Đặc điểm :
Trang 19+ Là nơi có nhiệt độ rất thấp, giá lạnh, băng tuyết bao phủ quanh năm
Vì đây là 2 kv có góc chiếu sáng rất nhỏ, thời gian chiếu sáng chênh nhau rất lớn về số ngày và số giờ chiếu trong ngày + Gió thờng xuyên thổi là gió Đông cực
+ Lợng ma trung bình năm ít khoảng < 500 mm/n
Ngoài 5 đới khí hậu chính vừa nêu trên, trên
BMTĐ còn có 1 số đới khí hậu khác nhỏ và có phạm vi hẹp hơn nhng vẫn có tính chất riêng biệt về khí hậu.
? Dựa vào vốn kiến thức đã hoc ở lớp dới, em hãy kể tên 1
số kiểu khí hậu khác trên BMTĐ đó là gì? Các kiểu khí hậu đó có những đặc điểm cơ bản ntn ?
+ Nhiệt độ cao quanh năm, BĐN khoảng 3 => 40C
+ Lợng ma lớn và ma theo mùa : Mùa ma và mùa khô rõ rệt ( VD :Vùng Nam Bộ - Việt Nam)
3 Khí hậu nhiệt đới :
3.1 Vị trí : + Nằm trong khoảng 100B - N => 23027/B - N
3.2 Đặc điểm : + Nhiệt độ cao quanh năm Nhiệt độ TB
khoảng > 200C, nhng vẫn có sự thay đổi theo mùa Thời kỳ t0
tăng cao tơng ứng với t gian mặt trời đi qua thiên đỉnh; càng gần chí tuyến BĐN càng lớn
+ Lợng ma TBN khoảng 500 => 1000 mm/n, ma tập trung vào mùa hè Có thời kỳ khô hạn kéo dài
( Khoảng 3 => 9 tháng) Càng gần chí tuyến, thời kỳ khô hạn càng dài
4.Kiểu khí hậu NĐ gió mùa
* Đây là kiểu khí hậu điển hình ở Đông Nam á và Nam á.
Trang 20Gió mùa mùa đông thổi thành từng đợt Mỗi khi gió về, vùng gầnchí tuyến trời trở lạnh vài ba ngày đến hàng tuần , t0< 100C.
Đặc điểm nổi bật : Nhiệt độ và lợng ma thay đổi theo
mùa gió và thời tiết diễn biến thất thờng Nhiệt độ trung bình năm > 200C, biênn độ nhiệt nhỏ nhỏ trên dới 100C
Lợng ma trung bình > 1000 mm/n, nhng thay đổi tuỳ thuộc vào vị trí gần hay xa biển; sờn đón hay khuất gió
Thời tiết diễn biến thất thờng, mùa ma có năm ma ít, năm ma nhiều; năm rét sớm, năm rét muộn, năm rét đậm, năm rét vừa có ảnh hởng nhiều đến sản xuất và đời sống của
nhân dân
5 Khí hậu hoang mạc :
+ Phân bố dọc 2 bên chí tuyến và vùng trung tâm các lục địa
á - Phi , lục địa ốt - xtrây - li - a
+ Đặc điểm nổi bật : khí hậu có tính chât vô cùng khô hạn
vì lợng ma trong năm rất ít, trong khi đó lợng bốc hơi rất lớn
Có nơi nhiều năm liền ko có ma hoặc ma rơi cha đến mặt
đất đã bốc hơi hết
Nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm rất lớn, lớn hơn nhiều
so với sự chênh lệch nhiệt độgiã các mùa trong năm
6 Khí hậu cận nhiệt đới : Nằm trong đới ôn hoà nhng gần sát
đới nóng
*Khí hậu Cận Nhiệt Đới, gồm các kiểu khí hậu :
+ Cận Nhiệt Đới khô
+ Cận nhiệt đới ẩm
+ Cận nhiệt đới ĐịaTrung Hải
*Đặc điểm nổi bật : Mùa hè nóng, khô; mùa đông ấm, có ma lớn
7 Khí hậu cận cực : Đặc điểm khí hậu gần giống nh đới lạnh.
* Bài tập áp dụng
1.Bài tập 1
Khoanh tròn vào đầu câu trả lời đúng nhất :
I Câu 1 Đặc điểm khí hậu của 1 nơi : Có ma vào mùa thu
Trang 21II Sự phân hoá theo thời gian của đơi ôn hoà biểu hiện của sự thay đổi thiên nhiên theo :
A Vị trí gần hay xa biển
B Vùng vĩ độ cao hay gần chí tuyến
C Bốn mùa xuân, hạ, thu, đông
D Hai mùa ma và mùa khô rõ rệt
IV Câu 4 Một nơi có khí hậu với các đặc điểm sau :
+ Nhiệt độ trung bình > 200C, sự chênh lệch nhiệt độ ngày,
đêm rất lớn và giữa các mùa cũng rất lớn
+ Lợng ma : Lợng ma rất ít và sự bốc hơi cũng rất mạnh
Theo em , nơi đó thuộc kiểu khí hậu gì?
Đáp án: Hoang mạc đới nóng.
V Câu 5 Đặc điểm khí hậu ở 1 đới nh sau :
+ Nhiệt độ, có mùa đông rất dài ( 9 tháng) và có tuyết rơi; nhiệt độ rất thấp khoảng ( - 100C) =>(- 300C) thậm chí có nơi xuống tới (- 500C), vào tháng 2
+ Mùa hạ ngắn ( 2 => 3 tháng), có ma Nhiệt độ khoảng 100C ( T.7)
+ Lợng ma Trung bình năm có khoảng 133 mm/n; ma nhiều nhất vào T.7,8 ít ma vào các tháng 5,6,9,10
Không có ma vào các tháng 11,12,1,2,3,4
Theo em, đó là biểu hiện của đới khí hậu nào?
=> Đáp án: Đới lạnh ở Nửa Cầu Bắc, có khí hậu rất khắc nghiệt
Trang 22
Câu hỏi:
Dựa vào kiến thức đã học, hoàn thành bảng sau :
Đới Vị trí ( Vĩ độ) Góc chiếu của as MT Chênh lệch TG
Chiếu sáng
N độ.
( ĐộC) L.Ma TBN
( mm)
Gió TX.
năm.
1000
đến
2000 mm
Tín phon
Tơng
đối nhiều
Trung bình.
Chênh rất nhiều
về số ngày và
số giờ chiếu trong ngày
Thấp, lạnh quanh năm
Dới
500 mm/n.
Đông cực.
Câu hỏi:
Dựa vào hình vẽ sau, tính độ cao chênh lệch giữa
điểm B và điểm A? Giải thích vì sao, càng lên cao nhiệt độ không khí lại càng giảm?
B: 19 0C
Trang 23
A: 25 0 C
Hình vẽ
* Trả lời:
Độ cao chênh lệch giữa điểm A và B:
Theo quy luật về nhiệt đô thay đổi theo độ cao: Cứ lên cao 100 m thì T0giảm 0,60C Vậy sự chênh lệch về độ cao giữa 2 điểm A và B là:
( 25 - 19 ) x 100 = 1000 m
0,6
=> Giải thích: Càng lên cao nhiệt độ càng giảm, vì:
Phần lớn bức xạ mặt trời gồm các tia có bớc sóng ngắn, không khí không hấp thụ những tia này; khi các tia này xuống đến mặt đất, mặt đất hấp thụ làm không khí nóng lên rồi bức xạ trở lại vào không khí với các tia có bớc sóng dài Không khí hấp thụ & nóng lên Mặt khác, không khí tập trung tới 80% trong tầng đối lu ở sát mặt đất vừa dày đặc lại chứa nhiều hơi nớc-> hấp thụ nhiều nhiệt hơn lớp không khí ở trên cao Do đó, không khí càng lên cao, nhiệt độ càng giảm
ớc ngng tụ thành mây tạo ra ma ở sờn đón gió Lợng ma lơnhay nhỏ tuỳ thuộc vào lọng hơi nớc bốc hơi, ngng tụ lại nhiều hay ít Khi gió vợt sang sờn đối diện, lợng hơi nớc đã giảm nhiều và nhiệt độ không khí tăng lên theo tiêu chuẩnkhông khí ở vùng núi: Trung bình cứ 100 m thì T0tăng
10Cnên gió trở nên rất khô và nóng
Việt Nam có gió Phơn Tây Nam ở Bắc Trung Bộ
Trang 24a Thang màu sắc - Phân tầng địa hình:
? Em hiểu ntn về các màu sắc khác nhau trong thang màu sắc thể hiện tính phân tầng địa
hình?
- Trên bản đồ nói chung, có 2 cách thể hiện độ cao
địa hình là thang màu và đờng đồng mức
Các màu sắc khác nhau, thể hiện các độ cao khác
nhau Trong thang màu sắc trên, ta hiểu: Địa hình VN gồm:
+ Từ 0 -> 200 m : Đồng bằng ( Xanh, lá mạ)
+ Từ 200 -> hơn 500 m : Hoang mạc, bồn địa
( Từ 200 -> 500 m : Đồi ) ( Vàng nhạt )
Trang 25( Vàng hoặc cam )
+ Từ 1000 -> Dới 2000 m: Núi thấp.( Vàng, cam)
+ Trên 2000 m trở lên: Núi cao ( Màu vàng đậm; cam
đậm hoặc màu đỏ )
* Lu ý:
+ Độ sâu từ 0 -> dới 200 m, là thể hiện độ sâu của nớc biển, đại dơng
b Kí hiệu thể hiện khoáng sản - công nghiệp
? VN có các loại khoáng sản nào?
2 Sắt, đồng, thiếc, bô- xít, chì, kẽm, vàng, tạo điều kiện phát triến CN luyện kim ( LK màu và luyện kim
2 Hành chính:
? Dựa vào át lát T.2,3, em cho biết : VN có bao nhiêu tỉnh, thành phố? Kể tên các thành phố trực thuộc TW?
- Có 64 tỉnh, thành phố Có 5 TP trực thuộc TW
( Cần Thơ; Đà Nẵng; Hà Nội; Hải Phòng; TP HCM)
? Tỉnh ( TP) nào có diện tích lớn nhất nhỏ nhất?
Trang 26Hà Nam có diện tích & dân số ntn? Tính MĐDS
* Đặc điểm kinh tế- xã hội :
- Dân tộc Kinh có nhiều kinh nghiệm trong việc thâmcanh lúa nớc, các ngành nghề thủ công đạt mức độ tinhxảo Là dân tộc có lực lợng lao động đông đảo nhất trongnền kinh tế, có ý nghĩa quyết định sự phát triển kinh tế-xã hội đất nớc
- Các dân tộc ít ngời có số dân và trình độ phát triểnkinh tế khác nhau Mỗi dân tộc có kinh nghiệm riêng trongmột số lĩnh vực nh trồng cây CN, ăn quả, chăn nuôi, làmnghề thủ công
? Dựa vào át lát ĐL T.12, em cho biết: VN gồm có mấy nhóm ngôn ngữ ? Trong đó chủ yếu là nhóm ngôn ngữ nào? Sự đa dạng về ngôn ngữ có ý nghĩa ntn?
- VN gồm có 8 ngữ hệ với nhiều nhóm ngôn ngữ khácnhau :
Trang 27? Dựa vào LĐ VN trong ĐNA, em hãy kể tên thủ đô; tên các nớc trong khu vực ĐNA?
Đặc điểm vị trí địa lí giới hạn lãnh thổ của Việt Nam
? Dựa vào kiến thức đã học, em hãy nêu đặc điểm
vị trí địa lí VN về mặt tự nhiên ? Đặc điểm đó có a/h ntn đến thiên nhiên và kinh tế xã- hội nớc ta ?
* đặc điểm vị trí địa lý:
+ VN, nằm trong vùng nội chí tuyến ( 23027/B đến 23027/N.)
+ Giữa trung tâm khu vực Đông Nam á
+ Là cầu nối giữa biển và đất liền : Giữa các quốc gia ĐNA
lục địa và các quốc gia ĐNA hải đảo
+ Nơi giao lu của các luồng gió mùa và các luồng sinh vật
* ý nghĩa: ảnh hởng trong Sx nông nghiệp & thiên
nhiênVN :
- Với khí hậu nhiệt đới nhiệt đới ( T0 cao, nhiệt độ và lợng
ma thay đổi theo mùa ), cùng a/h của các loại gió thổi theo mùa cho phép cây trồng phát triển quanh năm
- Cơ cấu cây trồng vật nuôi vật nuôi đa dạng, có thể SX nông nghiệp thâm canh, xen canh, đa canh giúp tăng năng xuất, sản lợng lơng thực, thực phẩm; kết hợp phát triển Sx theo hớng Nông- lâm- ng nghiệp
- Do nhiệt độ & lợng ma thay đổi theo mùa, khu vực Đông Bắc có mùa đông lạnh nhất cả nớc -> Cần bố trí mùa vụ, chọn các loại giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với khí hậu
- Do a/h của vị trí địa lí dẫn đến sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên ( Khí hậu ) nớc ta ( Khí hậu phân hoá theo không gian; theo thời gian và theo độ cao )
* VN nằm giữa trung tâm khu vực Đông Nam á, nơi có 1 số nớc có nền kinh tế phát triển khá mạnh là điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế nớc ta có điều kiện hội nhập, giao
lu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
* Là cầu nối giữa các nớc Đông Nam á đất liền và hải đảo, tạo điều kiện cho VN kết hợp phát triển kinh tế đất liền vừa phát triển kinh tế trên biển, khai thác tổng hợp kinh tế biển
* Là nơi giao lu của các luồng gió mùa và các luồng sinh vật
=> Tạo điều kiện thuận lợi cho VN phát triển đa dạng về
hệ sinh thái, giàu có về thành phần loài sinh vật
Trang 28Giới hạn lãnh thổ của Việt Nam
? Dựa vào Bản đồ hành chính ( át lát ĐL), em có nhận xét gì về giới hạn lãnh thổ của Việt Nam?
* Giới hạn lãnh thổ : Lãnh thổ VN gồm 2 phần : phần đất liền và phần biển Trong đó :
+ Phần đất liền : Tính từ Bắc vào Nam, phần đất liền
nớc ta trải dài hơn 15 vĩ độ ( Từ 8034/B => 23023/B ) Kinh
dộ : Từ 102010/Đ => 109024/Đ
Nớc ta nằm trong múi giờ thứ 7 theo giờ GMT, với diện tích phần đất liền là 329.247km2 VN, nằm trong đới khí hậu nhiệt đới
+ Phần biển : Phần biển nớc ta nằm ở phía Đông phần
đất liền với diện tích khoảng 1 triệu km2, có 2 quần đảo
là Hoàng Sa ( Huyện đảo Hoàng Sa ) thuộc tỉnh Đà Nẵng
và quần đảo Trờng Sa ( Huyện đảo trờng Sa ) thuộc tỉnh Khánh Hoà
Đặc điểm lãnh thổ Viêt Nam
? VN có đặc điểm lãnh thổ ntn? Đặc điểm đó có a/h ntn đến thiên nhiên và kinh tế- xã hội nớc ta ?
* Đặc điểm lãnh thổ phần đất liền:
Lãnh thổ nớc ta có hình dạng rất đặc biệt: Hẹp ngang
và kéo dài: Chiều dài từ Bắc vào Nam khoảng 1650 km; chiều ngang hẹp nhất cha đến 50 km theo chiều Tây-
đông thuộc tỉnh Quảng Bình đờng bờ biển uốn khúc hình chữ S dài khoảng 3200 km
=> ý nghĩa :
+ Giúp hình thành cảnh quan thiên nhiên phong phú,đa
dạng và sinh động, tạo ra sự khác biệt giữa các vùng miền
ảnh hởng của biển vào sâu trong đất liền làm tăng tính
chất nóng ẩm của khí hậu nớc ta
+ Với GTVT : Tạo điều kiện cho nớc ta có thể phát triển
nhiều loại hình GTVT : đờng bộ; đờng biển và đờng hàngkhông
=> Tuy nhiên, với hình dạng lãnh thổ nh vậy gây ra nhiều khó khăn cho GTVT : Các tuyến đờng dễ bị h hỏng do thiêntai tàn phá, bão lụt, sạt núi, lở đất dặc biệt là tuyến đ-ờng sắt thống nhắt Bắc- Nam, tốn nhiều kim phí để sửa
chữa, tu sửa
*Đặc điểm vùng biển nớc ta :
- Vùng biển nớc ta có diện tích khoảng 1 tr km2 ; là nơi có nguồn hải sản và tài nguyên biển rất phong phú Biển nớc
Trang 29ta có nhiều thiên tai và môi trờng biển hiện đang bị ô nhiễm nặng nề
=> ý nghĩa :
+ Giúp phát triển kinh tế toàn diện, giúp giao lu kinh tế xã hội với trong và ngoài nớc dễ dàng thúc đẩy phát triển kinh
tế đất nớc
+ Cung cấp nguồn hải sản, tài nguyên biển ( Dầu mỏ, khí
đốt ) phục vụ thúc đẩy phát triển công nghiệp chế
biến , khai thác tổng hợp kinh tế biển
+ Tạo ra sự đa dạng, phức tạp của khí hậu nớc ta ,
+ Giúp bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ đất nớc trên biển
=> Tóm lại, vùng biển nớc ta có ý nghĩa chiến lợc về
an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế- xã hội đất nớc
Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam
?Trình bày lịch sử phát triển của tự nhiên Việt
Nam?
* Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam chia làm
ba giai đoạn :
1 Giai đoạn Tiền Cam bri : Hình thành cách đây
khoảng 570 tr năm Thời kì này, đại bộ phận lãnh thổ nớc
ta là biển Phần đất liền ban đầu là những mảng nền cổ nằm rải rác trên mặt biển nguyên thuỷ Các mảng nền cổ
đó tạo thành các điểm tựa cho sự phát triển lãnh thổ sau này, nh : Việt Bắc; Sông Mã; Kon Tum Thời kì này sinh vậtrất ít và đơn giản
2 Giai đoạn cổ kiến tạo : Diễn ra trong 2 đại Cổ sinh &
Trung sinh; cách đây 65 tr năm và kéo dài 500 tr năm
=> Đặc điểm : Trong giai đoạn này có nhiều cuộc tạo núi lớn ( Ca- lê- đô- ni; Héc- xi- ni-; In- đô- xi- ni và Ki- mê- ri ) Phần lớn lãnh thổ đã trở thành đất liền- Một bộ phận vững chắc của Châu á- TBD
=> ảnh hởng : Thời kì này tạo ra nhiều núi đá vôi lớn và nhiều mỏ than đá ở miền Bắc Sinh vật phát triển mạnh -
Là thời kì cực thịnh của bò sát ; khủng long và cây hạt trần
3 Giai đoạn Tân kiến tạo: Là giai đoạn tơng đối ngắn,
diễn ra trong đại Tân sinh, cách đây khoảng 25 tr năm
Trang 30Đặc điểm: Là giai đoạn ngắn nhng rất quan trọng Vận
động Tan kiến tạo ( Vận động Hi- ma- lay-a ) diễn ra mạnh
Đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam
? Qua kiến thức đã học, em hãy trình bày khái quát
về đặc điểm chung của tự nhiên VN?
1 Vieọt Nam laứ moọt nửụực nhieọt ủụựi gioự muứa aồm.
- Tớnh chaỏt nhieọt ủụựi gioự muứa aồm laứ tớnh chaỏt neàntaỷng cuỷa thieõn nhieõn VN
- Theồ hieọn trong caực thaứnh phaàn cuỷa caỷnh quan tửù nhieõn, roừ neựt nhaỏt laứ moõi trửụứng khớ haọu noựng aồm, mửa nhieàu
2 Vieọt Nam laứ moọt ủaỏt nửụực ven bieồn.
- Aỷnh hửụỷng cuỷa bieồn raỏt maùnh meừ, saõu saộc,
taờng cửụứng tớnh chaỏt noựng aồm, gioự muứa cuỷa
thieõn nhieõn VN
3 Vieọt Nam laứ xửự sụỷ cuỷa caỷnh quan ủoài nuựi.
-3/4 S laừnh thoồ nửụực ta laứ ủoài nuựi
- ẹũa hỡnh ủa daùng taùo neõn sửù phaõn hoaự cuỷa caỷnh quan tửù nhieõn
-Vuứng nuựi chửựa nhieàu taứi nguyeõn thieõn nhieõn
4 Thieõn nhieõn nửụực ta phaõn hoaự phửực taùp, ủa daùng: ẹoự laứ sửù phaõn hoaự theo chieàu tửứ Taõy sang ẹoõng, tửứ baộc xuoỏng nam vaứ tửứ thaỏp l
Đặc điểm địa hình Việt Nam.
? Em hiểu ntn về thang màu sắc trong LĐ hìmh thể VN?
Trang 31- Thang màu sắc gồm 2 yếu tố: phân tầng theo độ cao vàphân tầng theo độ sâu Trong đó:
+ Màu xanh, màu lá mạ thể hiện đồng bằng với độ cao khoảng 200 m;
+ Màu vàng, là cao nguyên Độ cao khoảng 500 -> hơn
* D Hoàng Liên Sơn ( Đỉnh Phan- xi- păng khoảng 3143m);
dãy Con Voi; D Pu- đen- đinh; D Pu- sam sao chủ yếu ở phía Tây Bắc
=> Hớng núi, chủ yếu là hớng Tây Bắc
* D Trờng Sơn, chạy dọc duyên hải miền Trung, có hớng
chủ yếu là hớng Đông Nam; D Bạch Mã; núi Ngọc Linh
Ngoài ra, còn có các dãy núi hình cánh cung: Cánh cung núi Đông Triều; Bắc Sơn; Ngân Sơn và Sông Gâm
=> Bốn cánh cung núi đều mở rộng ở phía Bắc, quy
tụ ở Tam Đảo tạo điều kiện đón gió mùa Đông Bắc luồn vào sâu dẫn đến vùng Đông bắc có mùa đông lạnh nhất cả nớc
2 Cao nguyên: CN Sin Chải; Sơn La; Mộc Châu; CN Kon-
Tum; CN Play- Ku; Đắc Lắc; Mơ- Nông; Lâm Viên; Di
Linh;
3 Đồng bằng:
+ Gồm 2 đồng bằng lớn tiêu biểu là đồng bằng sông Hồng
và đồng bằng sông Cửu Long Ngoài ra, còn có 1 số đồng
bằng nhỏ hẹp ở duyên hải miền Trung và các đồng bằng thung lũng miền núi
? Qua việc tìm hiểu trên, em có nhận xét gì về
đặc điểm địa hình nớc ta?
1 ẹoài nuựi laứ boọ phaọn quan troùng nhaỏt cuỷa caỏutruực ủũa hỡnh Vieọt Nam:
Trang 32- ẹũa hỡnh Vieọt Nam ủa daùng, trong ủoự ủũa hỡnh ủoàinuựi chieỏm ắ S laừnh thoồ vaứ laứ boọ phaọn quan troùngnhaỏt.
ẹB chieỏm ẳ S laừnh thoồ
2 ẹũa hỡnh nửụực ta ủửụùc Taõn kieỏn taùo naõng leõn vaứtaùo thaứnh nhieàu baọc keỏ tieỏp nhau
-Vaọn ủoọng taùo nuựi ụỷ giai ủoaùn Taõn kieỏn taùo ủũa hỡnh nửụực ta ủửụùc naõng cao vaứ phaõn thaứnh nhieàu baọc keỏ tieỏp nhau
-ẹũa hỡnh nửụực ta coự 2 hửụựng chớnh: TB- ẹN vaứ hửụựngvoứng cung
- Sửù phaõn boỏ cuỷa caực baọc ủũa hỡnh: ủoài nuựi-> ẹB->theàm luùc ủũa, thaỏp daàn tửứ noọi ủũa ra ủeỏn bieồn
3 ẹũa hỡnh nửụực ta mang tớnh chaỏt nhieọt ủụựi gioự
muứa vaứ chũu taực ủoọng maùnh meừ cuỷa con ngửụứi
- Đất đá trên bề mặt địa hình nớc ta bị phong hoá mạnh
mẽ
- Các khối núi bị xâm thực, cắt xẻ, xói mòn tao ra các loại
địa hình các-xtơ và các hang động có nhiều giá trị về văn hoá, du lịch
- Các dạng địa hình nhân tạo xuất hiện ngày 1 nhiều ở
Đặc điểm khí hậu Việt Nam.
? Dựa vào át lát, em cho biết: VN nằm trong những
vĩ độ nào? ý nghĩa?
- Nớc ta nằm trong khoảng vĩ tuyến 8030/ B => 23023/B : Trong vùng nội chí tuyến & nằm trọn vẹn trong vành đai nhiệt đới ở BBC
=> VN nằm trong đới khí hậu nhiệt đới
? Nhắc lại đặc điểm vị trí địa lí VN?
+ VN, nằm trong vùng nội chí tuyến ( 23027/B đến 23027/N.)
+ Giữa trung tâm khu vực ĐNA
+ Là cầu nối giữa biển và đất liền : Giữa các quốc gia ĐNA
lục địa và các quốc gia ĐNA hải đảo
Trang 33+ Nơi giao lu của các luồng gió mùa và các luồng sinh vật
* GV: cụ thể, VN là nơi gặp gỡ của nhiều loại gió khác nhau
hoạt động trong đó có các loại gió thổi theo mùa: Gió mùa
mùa đông( T.1) và gió mùa mùa hạ (T.7)
-> Ngoài ra, VN có phía đông giáp biển các loại gió mùa mang theo không khí ẩm tạo ra độ ẩm không khí lớn Tất cả những yếu tố đó tạo nên đặc điểm chung của khí hậu VN
? Theo em, khí hâu VN có đặc điểm tiêu biểu là gì?
- Khí hậu mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
? Dựa vào bảng chú giải át lát Địa Lý VN, em cho biết khí hậu VN gồm mấy miền?
- Ba miền khí hậu: Miền khí hậu phía Bắc; Phía Đông ờng Sơn và khí hậu phía Nam
Tr > Ngoài ra, nớc ta còn có kiểu khí hậu biển đông
? Dựa vào át lát , nêu nhận xét của em về nhiệt độ, lợng ma của 3 miền khí hậu trên?
1 Miền khí hậu phía Bắc, từ D Hoành Sơn ( Vĩ tuyến 18) trở ra Bắc:
+ Nhiệt độ trong khoảng từ 150C -> 250C Biên độ nhiệt khoảng 100C
+ Lợng ma: Quanh năm có ma Có 1 mùa ma nhiều, 1 mùa
ma ít
Mùa ma nhiều từ khoảng T.5 -> T.10 - Là mùa hạ, nhiệt độ cao
Mùa ma ít khoảng từ T.11 năm trớc -> T.4 năm sau - Là mùa
đông, nhiệt độ thấp Có 2 loại gió HĐ theo mùa( Mùa đông
và mùa hạ)
2 Miền khí hậu Đông Trờng Sơn:
+ Nhiệt độ tb khoảng từ 20 -> 300C - T0 cao quanh năm
+ L ma: Có ma quanh năm Mùa ma lệch hẳn về thu
đông, từ T.9 ->T.12; còn lại là mùa khô ít ma, tháng ma nhiều là T.7 khoảng 600 mm
+ Là khu vực có các loại gió mùa HĐ; chịu a/h của gió Tây khô nóng đây cũng là nơi có nhiếu gió bão
3 Miền khí hậu phía Nam:
* Có hoạt động của nhiều loại gió khác nhau: Gió mùa mùa hạ; gió T.1 và gió T.7
* Nhiệt độ cao quanh năm khoảng từ 25 -> 270C, tơng đối
ổn định
Trang 34* Chế độ ma : Có 1 mùa ma và 1 mùa khô Mùa ma kéo dài khoảng 7 tháng từ T.5 -> T.11; mùa khô ít ma hơn khoảng
từ T.11 -> T.4 năm sau
=> Ngoài ra, nớc ta còn có khu vực khí hậu biển Đông,
mang tính chất gió mùa nhiệt đới hải dơng Có đặc điểm tiêu biểu là :
+ Nhiệt độ cao, ổn định khoảng từ 25 -> 270C
+ Ma nhiều quanh năm, mùa ma nhiều vào khoảng T.5
đến T.1 năm sau
? Qua sự tìm hiểu trên, em hãy nêu đặc điểm của khí hậu nớc ta?
1 Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
1.1 Tính chất nhiệt đới:
* Quanh năm nhận đợc lợng nhiệt dồi dào, thể hiện :
+ Số giờ nắng trong năm cao khoảng 1400 -> 3000
giờ/năm
+ Bình quân khoảng 1.triệu K.calo/m2
+ Nhiệt độ không khí tbn trên 210C
1.2 Tính chất gió mùa:
Một năm có 2 loại gió mùa hoạt động với những đặc điểm khác nhau:
* Gió mùa mùa hạ ( Gió Tây Nam) từ T.5 -> T.10 Mùa hạ, gió
từ biển thổi vào tạo ra ma lớn, độ ẩm cao
* Gió mùa mùa đông ( Gió mùa ĐB ), từ T.11 năm trớc đến T.4năm sau Mùa đông, gió từ (C) Xi- bia qua TQ vào nớc ta mang theo không khí lạnh và khô tạo ra kiểu thời tiết lạnh, khô và ít ma
=> Lu ý: Gió mùa Đông bắc phạm vi HĐ chủ yếu ở miền Bắc VN
1.3 Tính chất ẩm.Thể hiện:
+ Lợng ma tbn lớn khoảng 1500 -> 2000 mm/năm
+ Độ ẩm không khí cao > 80%
2 Tính chất đa dạng, thất thờng:
2.1 Tớnh chaỏt ủa daùng:
* Khớ haọu phaõn hoaự theo khoõng gian vaứ thụứi gian.+ Theo thời gian: Thiên nhiên thay đổi theo các mùa trong năm
+ Theo khoõng gian thể hiện, khí hậu nớc ta đợc chia
thành 4 khu vực khí hậu:
Trang 35a) khớ haọu phớa Baộc, từ D.Hoành Sơn ( 180) trở ra Bắc: Coự muứa ủoõng laùnh ớt mửa, nửa cuối mùa đông rất ẩm -
ớt Muứa heứ noựng mửa nhieàu
b) Khớ haọu ẹoõng Trửụứng Sụn, từ D Hoành Sơn đến mũi
Dinh ( 110B)
Coự muứa mửa leọch haỳn về thu ủoõng
c) Khớ haọu phía Nam, phạm vi gồm vuứng Taõy Nguyeõn vaứ Nam Bộ.
- Là khu vực có khí hạu cận xích đạo: Nhiệt độ quanh nămcao tb khoảng từ 25 -> 270C., với 1 mùa ma 1 mùa khô tơng phản sâu sắc
d) Khớ haọu bieồn ẹoõng Vieọt Nam.
Mang tính chất gió mùa nhiệt đới hải dơng: Ma hầu nh quanh năm; nhiệt độ cao khoảng từ 25 -> 270C
2.2 Tính thất thờng ( Chủ yếu ở Bắc Bộ & Trung Bộ) Thể
hiện:
+ Nhiệt độ trung bình thay đổi theo các năm, lợng ma mỗi năm 1 khác
+ Năm rét sớm, năm rét muộn; năm ma lớn, năm khô hạn; nănm ít bão, năm nhiều bão
+ A/h của gió Tây khô nóng ở nớc ta
? Tại sao, miền bắc nớc ta cũng nằm trong vành đai nhiệt đới nhng lại có mùa đông lạnh & ẩm khác với nhiều lãnh thổ khác ở cùng vĩ độ?
* Do ảnh hởng của VTĐL, địa hình
+ Phía Đông bắc VN giáp TQ kết hợp với địa hình vùng ĐB gồm 4 cánh cung núi ( Đông Triều; Bắc Sơn; Ngân Sơn; Sông Gâm) tạo cho miền Bắc Nớc ta có mùa đông lạnh nhất so với cả nớc và nhiều khu vực khác
+ Phía Đông VN giáp biển, tạo cho nớc ta có lợng ma nhiều
đó có ảnh hởng đến nhiệt độ và lợng ma ntn ?
1.Nhiệt độ:
Trang 36* Vĩ độ : Những nơi có vĩ độ khác nhau, sẽ có khí hậu khác nhau
* Độ cao: Nhiệt độ không khí thay dổi theo dộ cao
* Phụ thuộc bề mặt đệm: Chúng ta biết, mặt đất và mặt nớc hấp thụ và toả nhiệt khác nhau Có thể nói, nhiệt
độ phụ thuộc vào tỉ lệ lục địa và đại dơng: ở xích đạo không phải chỗ nóng nhất trên bề mặt TĐ mà nơi có nhiệt
độ cao phải là ở các hoang mạc, sa mạc Từ đó hình
thành các khối khí nóng, khối khí lạnh, khối khí lục địa, khối khí đại dơng
b khí áp:
- Vùng áp cao( K áp > 760 mm.Hg) Có ma ít
- Vùng áp thấp( K.áp < 760 mm Hg), ma nhiều
Nhng nơi nào nhiệt độ cao ma ít, nhiệt dộ thấp ma nhiều
* ảnh hởng của địa hình: ở dới chân núi sẽ có ma nhiều hơn khu vực sờn và đỉnh núi
Sờn núi đón nắng, đón gió sẽ có ma nhiều hơn những sờnkhuất nắng, khuất gió ma ít
Sông ngòi Việt Nam
? Dựa vào lợc đồ hình thể Việt Nam trong át lát Địa
Lý trang 4, em cho biết VN có những hệ thông sông lớn nào? Từ đó, em cho biết: Sông ngòi VNcó những
Trang 37sông lớn bao gồm nhiều phụ lu & chi lu Tiêu biểu có các hệ thống sông lớn là:
a Hệ thống sông Hồng e.Hệ thống sông Cả.
b Soõng ngoứi Trung boọ:
+ Ngaộn, doỏc, luừ leõn nhanh vaứ ủoọt ngoọt, muứa luừ vaứo thu ủoõng
c Soõng ngoứi Nam boọ Cheỏ ủoọ nửụực khaự ủieàu
hoaứ, aỷnh hửụỷng cuỷa thuyỷ trieàu lụựn, muứa luừ tửứ thaựng 7 ủeỏn thaựng 11
Quần đảo Hoàng Sa và Trờng Sa
? Hãy trình bày hiểu biết của em về 2 quần đảo Hoàng Sa và Trờng Sa ?
1 Quần đảo Hoàng Sa : QĐ Hoàng Sa ( Huyện đảo
Hoàng Sa ) thuộc tỉnh Đà Nẵng nằm trong khoảng kinh
Trang 38độ là 1110 -> 1130Đ và vĩ độ là 15045/B đến 17015/B, ngang với vĩ độ của Huế và Đà Nẵng Quần đảo Hoàng
Sa gồm > 30 đảo nằm rải rác trong vùng biển rộng khoảng
15000 km2
2 Quần đảo Trờng Sa ( Huyện đảo Trờng sa ) thuộc
tỉnh Khánh Hoà, nằm ở kinh độ 111020/Đ đến 117020/Đ và tại vĩ độ 6050/ -> 120B QĐ Trờng Sa gồm khoảng 100 hòn
đảo đá, cồn san hô & bãi san hô nằm rải rác trong vùng biển rộng khoảng 160.00 đến 180.000 km2; trong đó có
23 hòn đảo đá, cồn, bãi thờng xuyên nằm nhô khỏi mặt
n-ớc với diện tích tổng cộng khoảng 10 km2
Tài nguyên khoáng sản Việt Nam
? Dựa vào át lát ĐL VN trang 6 và kiến thức đã học,
1 Nhóm năng lợng, gồm than đá ( Quảng Ninh, Thái
Nguyên, Hoà Bình)
Dầu mỏ ( TLĐ phía Nam - ĐNB ) Ngoài ra, nớc ta còn có nguồn thuỷ năng hết sức dồi dào với nhiều hệ thống sông lớn
2 Nhóm kim loại, gồm: Sắt (Thái Nguyên, Hà Giang, Thạch
Khê ); Chì, đồng, vàng ( Lào Cai, Sơn La ); Vàng
( Quảng Nam, Gia Lai, Mai Sơn- Hoà Bình và phíaTây KonTum ), thiếc ( Tĩnh Túc - Cao Bằng, Lạng Sơn,
Quỳ Hợp -Nghệ An ); Bô xít ( Lâm đồng, Đắc Lăck, Cao Bằng, Lạng Sơn.)
3 Nhóm phi kim loại: Đá quý (Yên Bái, Tây Nguyên, Quỳ
Châu - Nghệ An); đất hiếm ( Lào Cai, Phong Thổ - Lai Châu ); Đá vôi, cát, sét, cao lanh có ở hầu khắp mọi
Trang 39nơi nhng chủ yếu ở Đồng bằng sông hồng và BTB; A- pa- tít( Lào Cai)
Tóm lại, các loại khoáng sản trên tạo điều
kiện cho nớc ta phát triển cơ cấu CN đa ngành theo hớng CNH - HĐH Nhng hiện nay các loại khoáng sản trên đang dần bị khai thác cạn kiệt Một số nơi ( Vùng
núi,caonguyên ) điều kiện khai thác còn gặp nhiều khó khăn
Đảng & nhà nớc ta cần có những chủ trơng, chính sách hợp
lý để đảm bảo vừa khai thác đợc tài nguyên phát triển kinh tế bền vững vừa đảm bảo giữ gìn vệ sinh môi trờng
Đặc điểm chung của đất việt nam
1 ẹaởc ủieồm chung cuỷa ủaỏt Vieọt Nam.
a Nửụực ta coự nhieàu loaùi ủaỏt khaực nhau, theồ hieọn roừ tớnh chaỏt nhieọt ủụựi gioự muứa aồm cuỷa thieõn
nhieõn Vieọt Nam
- Laứ ủieàu kieọn toỏt giuựp neàn noõng nghieọp vửứa
chuyeõn canh vửứa ủa daùng coự hieọu quaỷ
b Nửụực ta coự 3 nhoựm ủaỏt chớnh:ẹaỏt fe- ra –lớt, ủaỏt muứn nuựi cao, ủaỏt phuứ sa
ẹaỏt fe ralớt hỡnh thaứnh treõn ủaự voõi vaứ treõn ủaự
ba zan
Taõy Nguyeõn, ẹoõng Nam boọ,
1 soỏ vuứng nuựiủaự voõi
phớa Baộc.
Thớch hụùp vụựi caực loaùi caõy coõng nghieọp nhieọt ủụựi
ra lớt vaứ ủaỏt muứn nuựi cao
Vuứng nuựicao
>2000m(
Hoaứng Lieõn Sụn, caực daừy nuựi cao vuứng Taõy
Nguyeõn)
Phaựt trieồn rửứng ủaàu nguoàn
Trang 403 ẹaỏt
phuứ
sa
Tụi xoỏp, ớt chua, giaứu muứn
ẹaỏt phuứ
sa soõng, ủaỏt phuứ
sa bieồn, ủaỏt maởn pheứn
ẹBSH, ẹBSCL vaứmoọt soỏ ủoàng baống ven bieồn
Thớch hụùp vụựi
nhieàu loaùi caõy troàng, coự vai troứ raỏt quan troùng trong noõng nghieọp
2 Vaỏn ủeà sửỷ duùng vaứ caỷi taùo ủaỏt ụỷ Vieọt Nam.ẹaỏt laứ taứi nguyeõn quớ giaự Ngaứy nay ủaừ ủửụùc caỷi taùo sửỷ duùng coự hieọu quaỷ, naờng suaỏt, saỷn lửụùng caõy troàng taờng nhieàu so vụựi trửụực
-Caàn sửỷ duùng hụùp lyự, choỏng xoựi moứn, rửỷa troõi ủaỏt ụỷ vuứng ủoài nuựi, caỷi taùo ủaỏt chua maởn ụỷ
vuứng ủoàng baống
đặc điểm sinh vật việt nam
A Đặc điểm chung
1 Đặc điểm chung:
+ Sinh vaọt Vieọt Nam raỏt phong phuự vaứ ủa daùng.
+ Sinh vaọt phaõn boỏ khaộp nụi treõn laừnh thoồ vaứ
phaựt trieồn quanh naờm
2 Sửù giaứu coự veà thaứnh phaàn loaứi sinh vaọt:
+ Vụựi 14 600 loaứi thửùc vaọt vaứ 11 200 loaứi ủoọng vaọt,trong ủoự coự nhieàu loaứi quớ hieỏm
+ Moõi trửụứng soỏng thuaọn lụùi nheàu loaứi sinh vaọt di
cử tụựi
3 Sửù ủa daùng veà heọ sinh thaựi.
Teõn heọ sinh
thaựi Sửù phaõn boỏ ẹaởc ủieồm noồi baọtRửứng ngaọp
maởn Doùc bụứ bieồn, ven haỷi ủaỷo
Diện tích: 300
000 ha
Soỏng trong buứn loỷng goàm suự, veùt, ủửụực, haỷi saỷn, chim thuự.Rửứng nhieọt
ủụựi gioự muứa Vuứng ủoài nuựi.Chieỏm ắ S laừnh
thoồ
Goàm: Rửứng thửụứng xanh, rửứngthửa ruùng laự, rửứngtre nửựa, rửứng oõn