Phân biệt nghe và lắng ngheChỉ sử dụng tai Tiến trình vật lý, không nhận thức được Nghe âm thanh vang đến tai Tiếp nhận âm thanh theo phản phản xạ vật lý Sử dụng tai nghe và t
Trang 1Đại học Kinh tế TP HCM
Chào mỪng các hỌc viên tham gia LỚP HỌC
“Kỹ năng giao tiếp trong kinh doanh ”
Trang 2PHẦN 2 QUÁ TRÌNH GIAO TIẾP
(Chiến lược giao tiếp)
Trang 3CHƯƠNG 6
PHẢN HỒI
Trang 4Quy trình giao tiếp
Người gửi
Phản hồi
Người nhận
Thông điệp Mã hoa
Giải mã
MÔI TRƯỜNG
Trang 5MỤC ĐÍCH
Trong giao tiếp không phải bao hàm
chỉ là gửi thông điệp đi làm sao có
hiệu quả, mà còn bao hàm nhiều vấn
đề hơn nữa Bạn còn phải đáp ứng lại
thông điệp của người khác nữa
Chương này sẽ giúp bạn hình thành
các kỹ năng cơ bản để đáp ứng lại có
hiệu quả hơn.
Trang 6Kỹ năng phản hồi
Thực hiện phản hồi - Tiếp nhận phản hồi
Trang 7PHẢN HỒI
KỸ NĂNG NGHE
Trang 10Phân biệt nghe và lắng nghe
Chỉ sử dụng tai
Tiến trình vật lý,
không nhận thức được
Nghe âm thanh vang đến tai
Tiếp nhận âm thanh theo
phản phản xạ vật lý
Sử dụng tai nghe và trí óc
Giải thích âm thanh, tiếng ồn Thông tin, để chọn lọc, giữ lại
và loại bỏ
Nghe và cố gắng hiểu thông
tin của người nói Phải chú ý nghe, giải thích
và hiểu vấn đề Tiến trình năng động, cần
Trang 11Lắng nghe là gì
“Qua trình thu nhận, sắp xếp nghĩa và đap lại những thông điệp được nói ra bằng lời hoặc không bằng lời.”
(1996, International
Trang 12♪ Phat hiện sự mâu thuẫn
♪ Phat hiện những điểm then chốt có gia
trị
♪ Đanh gia hiểu biết
Lắng nghe
Trang 13Huyền thoại về lắng nghe
۩ Lắng nghe kết nối với trí thông minh
۩ Lắng nghe không thể học được
۩ Lắng nghe (Listening) giống như
nghe (Hearing)
۩ Lắng nghe là bản năng
۩ Lắng nghe có nghĩa là đang đồng ý
Trang 14Những rào cản của lắng nghe
☻ Ảnh hưởng bởi người nói/ diễn giả: hình dang, trang phục, phong cach…
☻ Môi trường xung quanh: tiếng ồn, chuông điện
thoại, ai đó đi ngang…
Trang 15Thói quen lắng nghe
Không tốt Tốt
Lơ đãng
Để cảm xúc chi phối
Vội vàng phán xét
Bị rối trí, không tỉnh táo
Không ghi chép hoặc ghi
Chăm chú Nhận biết và kiểm soát cảm xúc Lắng nghe toàn bộ thông điệp
trước khi phán xét
Tỉnh táo Ghi chép những ý chính
Trang 16Lắng nghe chủ động và hiệu quả
1.Tập trung sự chú ý vào người nói
☻ Thể hiện cho người nói biết sự chú ý của bạn:
♣ Hãy bắt đầu bằng một thai độ tích cực
và nhiệt tình ♣ Duy trì giao tiếp bằng anh mắt ngắn và thường xuyên
♣ Chọn cach diễn đạt bằng điệu bộ
Trang 17Lắng nghe chủ động và hiệu quả
1.Tập trung sự chú ý vào người nói
☻Tạo một môi trường phù hợp
♣ Duy trì một khoảng cach hợp lý giữa bạn và người nói: không qua gần hoặc qua xa
♣ Không để cac tac động làm phân tan hay ngắt quãng: chuông điện thoại, đối tượng
thứ ba
♣ Gỡ bỏ tất cả cac rào cản hữu hình giữa bạn và người nói: một đống tài liệu, bàn
qua lớn
Trang 18Lắng nghe chủ động và hiệu quả
2 Khuyến khích đối tượng nói
☻ Tạo cơ hội để đối tượng bày tỏ hay trình bày
☻ Đưa ra những khuyến khích bằng lời và
♣ Sử dụng những cử chỉ tích cực và hỗ trợ: gật đầu, vẻ mặt tập trung, giọng điệu, ghi chép
♣ Nói những câu bổ trợ
☻ Hỏi thăm dò một cach lịch sự
♣ S ử dụng câu hỏi: câu hỏi đóng, mở
Trang 19Lắng nghe chủ động và hiệu quả
3 Ph ản hồi lại những gì đã nghe
♣ Diễn giải : Nói lại những ý chính đã nghe được
♣ Làm rõ : Nói lại sự hiểu biết của bạn để kiểm tra xem có đúng ý người nói hay không
♣ Tóm tắt lại : Nêu ra những ý chính để tiếp tục
thảo luận hoặc kết thúc thảo luận
♣ Thông cảm : Phản hồi lại những tình cảm đằng sau nội dung của thông điệp
Trang 20Lắng nghe
Nguyên tắc của việc lắng nghe hiệu quả
1 Tìm kiếm những vùng lợi ích.
2 Không chú trọng vào những lỗi của phat biểu.
3 Không vội phan quyết.
9 Làm tăng hiểu biết với sự suy nghĩ tích cực khi nghe.
10 Giúp đỡ và khuyến khích người nói
Trang 22Đặt câu hỏi
Các loại câu hỏi :
Câu hỏi ghi nhớ (Câu hỏi hùng biện):
Ví dụ: 4 giai đoạn của chu kỳ sống của sản
Trang 23Đặt câu hỏi
Các loại câu hỏi:
Câu hỏi áp dụng chuyển khái niệm ra điều
kiện thông thường
Ví dụ: Quan điểm này sẽ được vận dụng trong các doanh nghiệp Việt Nam như thế nào?
Câu hỏi phân tích xác định những giai đoạn
hợp lý trong quá trình tư tưởng
Ví dụ: “ Anh có thể đi đến kết luận chúng ta cần
KỸ NĂNG ĐỌC
Trang 24Câu hỏi tổng hợp tập hợp thông tin để tạo
ra những ý tưởng mới
Ví dụ: Những giải pháp đưa ra phù hợp với việc giải quyết vấn đề nảy sinh trong
việc phát động sản phẩm mới của tổ chức
chúng ta như thế nào?
Câu hỏi lượng giá: Đòi hỏi óc phán đoán
Ví dụ: Chúng ta có nên thay đổi thủ tục
Đặt câu hỏi
KỸ NĂNG ĐỌC
Trang 25Những tóm tắt được thể hiện trong đầu : Bố cục;
Ghi chú; Tóm tắt
Cách thức thực hiện bố cục : Kết luận; những ý
tưởng chính; Chí tiết chứng minh
Chú thích : có thể thực hiện một số cách đơn giản
như: gạch dưới, gạch nhấn; Khoanh tròn; Đặt
trong ngoặc….
Tóm lược : Do chính bạn phải viết ra bao gồm kết
luận và những ý tưởng chính Bảng tóm lược kiểm tra sự lãnh hội của bạn, giúp xem lại dễ dàng và
KỸ NĂNG ĐỌC
Kỹ năng giúp trí nhớ
Trang 26Tốc độ đọc
Hãy suy nghĩ về những con số sau: Số lượng chữ mà bạn có thể đọc trong tuần.
Bản ghi nhớ, thư từ, báo cáo:
30% của hai tờ nhật báo
80% của 3 tờ báo nghề nghiệp
KỸ NĂNG ĐỌC
Trang 27KỸ NĂNG ĐỌC
Đọc những tài liệu khác nhau với các tốc độ
khác nhau.
Không nhất thiết phải đọc mọi thứ.
Phương pháp đọc nhanh: SARAS
Trang 28PHƯƠNG PHÁP - SARAS
cách đọc vài mục thật kỹ lưỡng và lướt qua
những phần còn lại Điều này cho phép bạn
hiểu nhanh cấu trúc tổng quát và những điểm chính trước khi đọc tài liệu Sau khi khảo sát
Trang 29ANALYZE – Phân tích : Căn cứ vào sự khảo sát
sẽ quyết định xem có cần thiết phải:
(1)Đọc toàn bộ tài liệu;
(2)Chỉ đọc vài phần
(3)Không đáng dành thời gian đọc
Phân tích có thể giúp bạn xác định mục đích tốt hơn: Đọc để biết ý tưởng chính; Biết chi tiết chuyên sâu, Biết một phần…=> quyết
định tốc độ thích hợp khi đọc tài liệu.
PHƯƠNG PHÁP - SARAS
Trang 30READ AT THE APPRORIATE SPEED- Đọc với tốc độ thích hợp:
3 tốc độ đọc cơ bản: Đọc lướt qua, đọc bình thường, đọc kỹ lưỡng:
Đọc lướt qua:
Đòi hỏi nhìn bao trùm tài liệu Mục đích hiểu nội dung tổng quát bằng cách đọc với tốc độ hết sức cao: 800 -8000 từ/phút
Chú ý: 2 khó khăn thường gặp:
(1)Rào cản tâm lý sợ bị bỏ sót
PHƯƠNG PHÁP - SARAS
Trang 31Đọc lướt nhanh theo mô hình ngón tay
Trang 32Khảo sát Phân tích Đọc với tốc độ thích hợp
Đọc lướt nhanh Đọc bình thường Đọc kỹ lưỡng
(1)Mô hình ngón tay (2)Nhịp điệu ngoại hiện bắt buộc (1)Đọc lướt để biết ý
Ý tưởng chính và ý tưởng phụ
Dòng Bài học hay Giải quyết
(1)Mô hình ngón tay (2)Sử dụng mắt
(1)Đọc tài liệu tổng quát
Ý tưởng chính, phụ
và chi tiết Câu
Bài học hay báo cáo
Sự dụng hiệu quả băng mắt
Đọc tài liệu khó SARAS
Trang 33Bài tập đọc nhanh
Trang 35Kỹ năng Phản hồi
Sự thể hiện của phản hồi: Nói và Viết
Phản hồi bằng phương pháp nói:
1 Có thể đặt câu hỏi trực tiếp
2 Có thể nhận xét thái độ, hình ảnh phi ngôn ngữ
3 Có thể trả lời ngay câu hỏi của đối tượng
4 Chấm dứt theo chiều hướng chủ động
Trang 36Kỹ năng Phản hồi
Sự thể hiện của phản hồi: Nói và Viết
1.Có nhiều thời gian lựa chọn từ ngữ
chính xác
2.Có thể trinh bày rõ chi tiết
3.Có thể cung cấp thêm nhiều tài liệu
4.Giúp người giao tiếp có cơ hội xem
xét kỹ những phản hồi
Trang 37Cơ sở của phản hồi được dựa trên 2 tiêu chuẩn:
(1)Lòng tin cậy : Để tạo ra không khí thiện cảm và
dễ được chấp nhận
(a)Hãy xem xét chính động cơ của bạn
(b)Chiếm lòng tin của người khác bằng cách mô tả những hành vi đặc trưng thay vì phê phán cá
Trang 403 Đồng cảm, chia xẻ tâm trạng bất an của
đối tượng giao tiếp.
4 Khi có lời phê bình, không đồng ý với
Tiếp nhận phản hồi
Trang 41Khuyến khích sự đáp ứng: Để thúc đẩy và cải thiện
kỹ năng tiếp nhận phản hồi thông qua kỹ thuật riêng biệt sau :
Yêu cầu người đối thoại đáp ứng
Hãy xác định một phương pháp hay một hệ thống cụ
thể (Bạn muốn họ trả lời bằng cách nào) và những vấn
đề một cách cụ thể mà bạn muốn biết ý kiến từ họ.
Quan tâm đến những dấu hiệu phi ngôn ngữ của đối
tượng giao tiếp
Dành cho đối tượng thời gian hợp lý để suy nghĩ và
phản hồi
Tiếp nhận phản hồi
Trang 42Viết: Thường gặp sự phản hồi ở 3 phương diện
(1)Toàn bộ tài liệu
Trang 43Ph ản hồi
♣ Đưa ra phản hồi
Nên cụ thể hơn là chung chung
Mô tả, không phan quyết
Thảo luận về những điều người
nhận có thể hành động
Chọn một hoặc hai điểm mà người
nhận quan tâm
Không giấu những phản hồi tiêu cực
nếu có liên quan
Tranh những suy luận về động cơ,
dự định, hoặc cảm xúc
Giới hạn phản hồi vào những điều
mình biết là chắc chắn
Trang 44Ph ản hồi
♣ Người nhận phản hồi
– Cởi mở với những điều bạn nghe được
– Nếu có thể, nên ghi chép lại
– Đề nghị cho những ví dụ cụ thể, nếu
thấy cần
– Phán quyết về phản hồi trên cơ sở người
đưa ra phản hồi
Trang 46Tin tưởng, Cởi mở
Không tin tưởng,
Trang 47ÔN TẬPCâu hỏi kiểm tra mức độ hiểu bài:
1 Nêu 3 lý do có thể khiến bạn chịu đựng
những khó khăn chủ quan đối với việc lắng nghe.
2 Năm loại dấu hiệu phi ngôn ngữ nào cho thấy bạn biết lắng nghe.
3 Kễ ra 2 kỹ thuật có thể sử dụng thành người đọc tích cực
4 Sáu loại câu hỏi bạn có thể đặt ra là gì?
Trang 48ÔN TẬPCâu hỏi kiểm tra mức độ hiểu bài:
5 Nội dung chính của phương pháp SARAS là gì?
6 Phản hồi là gì? Nguyên nhân nào khiến cho phản hồi trở nên quan trọng?
7 Khi thực hiện phản hồi bạn cần chú ý những nội dung gì?
8 Ba phương diện trọng tâm để phản hồi có
hiệu quả kỹ năng nói và kỹ năng viết là gì?
Trang 49Câu hỏi áp dụng
1 Hãy nghĩ về một tình huống bạn đã trải qua trong
đó bạn biết người bạn đang nói không chú ý lắng nghe Cho biết bạn cảm thấy thế nào khi đó và
những cảm tưởng tương tự có thể ảnh hưởng tới tình huống công việc như thế nào?
2 Giả sử bạn trao đổi với một người ngại thể hiện bằng lời nói- Bạn có thể sử dụng những kỹ thuật nào để làm cho người đó thể hiện?
3 Tại sao bố cục lại cần thiết để nhớ? Trong câu trả lời, hãy so sánh vai trò của bố cục trong kỹ năng
ÔN TẬP
Trang 50Câu hỏi áp dụng
4 Hãy chọn một bài báo ngắn mà bạn ưa thích và đọc nó theo phương pháp SARAS Ghi lại những đáp ứng của bạn ở mỗi giai đoạn: Khảo sát bài
báo, tốc độ đọc mà bạn chọn, và kỹ thuật đọc của bạn
5 Những tài liệu nào thích hợp để đọc lướt nhanh? Đọc bình thường, đọc kỹ lưỡng? Kể ra hai ví dụ trong mỗi loại mà bạn có thể gặp trong một tình huống doanh nghiệp
6 Phản hồi khác với chỉ trích như thế nào? Giả sử
ÔN TẬP