Thách thức và cơ hội trong phân tích tài chính trên phạm vi quốc tế tế vì sự tư hữu hóa, sự phát triển của nền kinh tế, công nghệ thông tin.. Môi trường của phân tích và định giá tài c
Trang 1Phân tích tài chính quốc tế
Chương 6
Trang 2 6.1 Thách thức và cơ hội trong phân tích tài chính trên phạm vi quốc tế
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính công ty đa quốc gia
6.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính quốc tế.
Nội dung chương 6
Trang 36.1 Thách thức và cơ hội trong phân tích tài chính
trên phạm vi quốc tế
tế vì sự tư hữu hóa, sự phát triển của nền kinh tế, công nghệ thông tin
Các hoạt động mua bán và sáp nhập trở nên quốc tế hóa
Doanh nghiệp trở nên toàn cầu hóa hơn
báo cáo tài chính là cơ sở:
+ phân tích cạnh tranh
+ quyết định cấp tín dụng
+ thương thảo doanh nghiệp
+ kiểm soát tập đoàn
Sự tiếp tục giảm bớt các rào cản thương mại quốc gia, sự hội
tụ nhu cầu của khách hàng làm tăng cao sự cạnh tranh của các công ty đa quốc gia
Tất cả tạo ra nhu cầu cho phân tích và đánh giá báo cáo tài chính quốc tế.
Trang 4 Sự phát triển mạnh mẽ của sự hài hòa chuẩn mực kế toán làm nâng cao tính so sánh được của thông tin tài chính trên toàn cầu
Sự khác biệt lớn trong trình bày báo cáo tài chính vẫn tồn tại
Các công ty trên thế giới trình bày nhiều thông tin tự nguyện
và đáng tin cậy Ở cấp độ quốc gia, nhiều nước cố gắng cải thiện chất lượng và sự có sẵn của thông tin của các công ty đại chúng
Việc tiếp cận với các thông tin có sẵn phù hợp với phân tích tài chính đang phát triển một cách đáng kể với sự phổ biến thông tin của công ty trên Internet.
Môi trường của phân tích và định giá tài chính quốc tế đang được cải thiện: sự toàn cầu hóa của thị trường vốn, tiến bộ trong công nghệ thông tin, và sự gia tăng cạnh tranh giữa các quốc gia, thị trường chứng khoán và các doanh nghiệp, hoạt động thương mại và đầu tư liên tục phát triển đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tự nguyện cải thiện việc trình bày báo cáo tài chính ra bên ngoài
6.1 Thách thức và cơ hội trong phân tích tài chính
trên phạm vi quốc tế
Trang 56.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Quy trình này bao gồm 4 giai đoạn (Papelu, Bernard và Healy) : + (1) phân tích chiến lược kinh doanh;
Trang 66.2.1 Phân tích chiến lược kinh doanh quốc tế
cung cấp một sự hiểu biết đầy đủ về công ty và các đối thủ cạnh tranh trong mối quan hệ với môi trường kinh tế
đảm bảo phân tích định tính được trình bày ở góc độ tổng thể
Bằng cách xác định các nhân tố chính tạo ra lợi nhuận và rủi
ro kinh doanh, phân tích chiến lược kinh doanh giúp các nhà phân tích có những dự báo thực tế hơn
Quy trình tiêu chuẩn cho việc thu thập thông tin để phân tích chiến lược kinh doanh bao gồm kiểm tra báo cáo thường niên
và các thông báo khác của công ty với nhân viên, nhà phân tích và các chuyên gia tài chính khác
Việc sử dụng các nguồn thông tin bổ sung, như là Internet, nhóm thương mại, đối thủ cạnh tranh, khách hàng, Nhà nước trở nên phổ biến
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 7 Phân tích chiến lược kinh doanh thường phức tạp và khó khăn trong bối cảnh quốc tế.
Các nhân tố thúc đẩy lợi nhuận và các loại rủi ro kinh doanh khác nhau ở các quốc gia khác nhau Môi trường kinh doanh và luật pháp cũng như mục tiêu doanh nghiệp cũng khác nhau Nhiều rủi
ro (rủi ro luật pháp, rủi ro tỷ giá, rủi ro tín dụng…) cần được đánh giá trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau
Ở một số quốc gia, nguồn thông tin bị hạn chế và có thể không chính xác, thiếu thông tin đáng tin cậy về sự phát triển kinh tế vĩ
mô (nền kinh tế mới nổi, các nước đang phát triển)
Một số nước trì hoãn việc công bố số liệu thống kê khi số liệu không tốt hoặc thậm chí làm sai lệch các số liệu của nền kinh tế Việc thu thập thông tin về ngành cũng khó khăn ở nhiều nước và thông tin định tính và định lượng của các công ty khác nhau rất nhiều
Hiện nay, nhiều công ty lớn niêm yết và huy động vốn ở thị trường nước ngoài đã và đang mở rộng việc trình bày thông tin và tự nguyện chuyển sang việc áp dụng các nguyên tắc kế toán được công nhận toàn cầu như Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 8Để đạt được các kết luận đáng tin cậy, nhà phân tích phải điều chỉnh số liệu kế toán báo cáo để loại bỏ những sai lệch do việc sử dụng các phương pháp kế toán mà nhà phân tích cho là không phù hợp
Quy trình đánh giá chất lượng kế toán của doanh nghiệp (Healy):
+ Xác định các chính sách kế toán chủ yếu
+ Đánh giá sự linh hoạt kế toán
+ Đánh giá chiến lược kế toán
+ Đánh giá chất lượng của trình bày thông tin
+ Xác định các dấu hiệu sai sót có thể xảy ra
+ Điều chỉnh các sai lệch kế toán
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 96.2.2 phân tích kế toán (tt)
Hai vấn đề chính gặp phải khi phân tích kế toán trong bối cảnh quốc tế là:
+ sự khác biệt giữa các quốc gia trong chất lượng đo lường
kế toán, chất lượng trình bày và chất lượng kiểm toán;
+ sự khó khăn khi thu thập thông tin cần thiết để thực hiện phân tích kế toán.
nguyên tắc chung được thừa nhận, kiểm soát và sự tuân thủ, và sự linh hoạt của nhà quản trị khi trình bày báo cáo tài chính (Đức, Trung Quốc)
Khi phân tích các công ty ở các nước có nền kinh tế thị trường mới nổi, nhà phân tích nên gặp nhà quản trị để đánh giá lợi ích của họ đối với việc trình bày báo cáo tài chính và các chính sách
kế toán
Các chính sách kế toán ở một số nước có thể tương tự hoặc giống như chuẩn mực kế toán quốc tế nhưng các nhà quản trị lại có nhiều lựa chọn trong cách vận dụng các chính sách kế toán
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 10đánh giá hiệu quả điều hành của nhà quản trị, chính sách đầu tư và tài chính và phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp
Phân tích dòng tiền tập trung vào Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giải đáp một số câu hỏi
về hiệu quả hoạt động và quản trị doanh nghiệp
+ liệu công ty có sản sinh dòng tiền dương từ hoạt động kinh doanh?
+ Các yếu tố của dòng tiền thay đổi theo thời gian trong mối quan hệ với sự thay đổi các yếu tố trên báo cáo kết quả kinh doanh như thế nào?
+ Các quyết định của nhà quản trị về chính sách tài chính, chính sách chia cổ tức và đầu tư ảnh hưởng như thế nào đến dòng tiền?
+ Khi kết hợp với Báo cáo kết quả kinh doanh, thông tin về dòng tiền cũng cho các nhà phân tích hiểu thêm về khái niệm hoạt động liên tục, khả năng phá sản của công
ty cũng như các lựa chọn trong đo lường mà nhà quản trị sử dụng để điều chỉnh lợi nhuận.
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 11 6.2.3 phân tích tài chính (tt)
Phân tích chỉ số
(1) sự khác biệt giữa các quốc gia về các nguyên tắc kế toán
có gây ra sự khác nhau đáng kể về các số liệu trên báo cáo tài chính của các công ty ở các quốc gia khác nhau?
(2) sự khác biệt về văn hóa, kinh tế và điều kiện cạnh tranh của từng quốc gia ảnh hưởng như thế nào đến việc đánh giá các đo lường kế toán và các chỉ số tài chính
Các bằng chứng cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia về khả năng sinh lời, đòn bẩy tài chính và các chỉ số tài chính khác là do các nhân tố kế toán và phi kế toán
Corporate Disclosures of Forward-Looking Information In Global Equity Markets”, Dartmouth Colledge Working Paper, July 2002
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 12 6.2.3 phân tích tài chính (tt)
Phân tích chỉ số (tt)
Mẫu của 80 công ty ở 5 nước trên có sự tương đồng về quy mô, đều thuộc nhóm ngành sản xuất
Kết quả cho thấy cả 3 chỉ số đều khác nhau đáng kể giữa các mẫu
Ví dụ, lợi nhuận thuần trung bình ở các công ty Anh và Mỹ cao hơn nhiều so với Đức và Nhật
Sự khác biệt này được giải thích một phần bởi sự khác nhau về phương pháp kế toán vì báo cáo tài chính ở Mỹ và Anh ít bảo thủ hơn so với Đức và Nhật Các nhân tố phi kế toán cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận báo cáo Ví dụ, với trọng tâm hướng đến chủ nợ, các công ty ở Pháp, Đức và Nhật trình bày lợi nhuận thấp hơn ở Mỹ và Anh vì ở đây nhà quản trị ít áp lực khi phải báo cáo sự gia tăng lợi nhuận đều đặn
Đòn bẩy tài chính trung bình ở Anh và Mỹ thấp hơn ở Đức và Nhật kế toán bảo thủ ở Đức và Nhật:
+ báo cáo vốn chủ sỡ hữu thấp hơn Anh và Mỹ,
+ nợ phải trả cao hơn trong cấu trúc vốn, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn tài chính từ ngân hàng của các nước này
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 13 Dòng tiền - các đo lường liên quan thật sự hữu ích trong phân tích tài chính quốc tế bởi vì nó ít bị ảnh hưởng của sự khác biệt của các nguyên tắc kế toán so với các đo lường dựa trên lợi nhuận
Khi Báo cáo lưu chuyển tiền tệ không được trình bày sẽ gây khó khăn cho việc tính toán các dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và việc đo lường các dòng tiền khác bằng cách điều chỉnh lợi nhuận trên cơ sở dồn tích
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 146.2.4 Phân tích xu hướng phát triển trong tương lai
Phân tích tương lai bao gồm 2 bước: dự báo và định giá
Các nhà phân tích thực hiện việc dự đoán về tương lai của doanh nghiệp dựa trên chiến lược kinh doanh, phân tích kế toán và phân tích tài chính
+ Sự thay đổi chiến lược kinh doanh của công ty có ảnh hưởng như thế nào đến doanh thu và lợi nhuận tương lai?
+ Hiện tại công ty có áp dụng chính sách kế toán mới để làm lợi nhuận năm nay tăng cao và hạ thấp trong năm tiếp theo?
Trong định giá , nhà phân tích chuyển đổi những dự đoán định lượng thành ước tính giá trị doanh nghiệp
Định giá được sử dụng một cách rõ ràng và đầy đủ trong việc ra quyết định của doanh nghiệp
+ là cơ sở của việc tư vấn đầu tư
+ trong phân tích mua bán doanh nghiệp, người mua tiềm năng sẽ ước tính giá trị của doanh nghiệp mục tiêu
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 15 Sự biến động của tỷ giá hối đoái, sự khác nhau về hệ thống kế toán, về tập quán kinh doanh, thị trường vốn và nhiều nhân tố khác sẽ là những ảnh hưởng chính đến định giá và dự báo quốc tế
Phân tích dòng tiền chiết khấu xác định giá trị doanh nghiệp theo giá trị hiện tại của dòng tiền mong muốn, chiết khấu với lãi suất phản ánh sự rủi ro của những dòng tiền này
+ nhiều thông tin đầu vào để phân tích không thể thu thập ở thị trường mới nổi so với thị trường phát triển.
+ sự lựa chọn các phương pháp kế toán của nhà quản trị.
+ sự chính xác của dự đoán lợi nhuận có quan hệ với sự tuân thủ các chuẩn mực của quốc gia
vì sự tuân thủ này sẽ hạn chế sự linh hoạt khi lựa chọn các chính sách kế toán và sẽ giảm sự không chắc chắn của nhà phân tích về mức độ lựa chọn tùy ý của báo cáo.
Với phương pháp tham số giá, các chỉ số tài chính thường được sử dụng là lãi cơ bản trên cổ phiếu (P/E), P/B (giá/giá trị sổ sách) để ước tính giá trị doanh nghiệp
+ Một cách tiếp cận thông thường nữa là tính toán các tham số của các doanh nghiệp cùng ngành và vận dụng tham số này với doanh nghiệp định giá để xác định giá hợp lí
+ Giả sử rằng giá thị trường phản ánh khả năng phát triển trong tương lai và giá của doanh nghiệp tương tự về đặc điểm hoạt động và tài chính (doanh nghiệp cùng ngành) được áp dụng cho doanh nghiệp phân tích
Việc áp dụng phương pháp này gặp trở ngại vì nó đòi hỏi xác định rõ mỗi tham số, và
lý do tại sao các tham số khác nhau giữa các doanh nghiệp phải được hiểu rõ.
6.2 Quy trình trong phân tích tài chính
công ty đa quốc gia
Trang 166.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính
quốc tế.
Tính kịp thời của thông tin
Ngoại tệ
Sự khác nhau về mẫu báo cáo
Rào cản ngôn ngữ và thuật ngữ
Trang 17(1) Tính kịp thời của thông tin
Tính kịp thời của báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, văn bản pháp lý khác nhau đáng kể ở các nước
Trong khi báo cáo tài chính quý là nguyên tắc thừa nhận chung ở
Mỹ lại ít được quy định ở các nước khác
Sự chậm trễ của BCTC có thể ước tính được bằng cách so sánh ngày kết thúc năm tài chính của doanh nghiệp với ngày báo cáo kiểm toán
Ở Brazil, Canada, Chile, Colombia, Mexico, Philippin, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Mỹ, sự chậm trễ của báo cáo trung bình từ 30-
6.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính
quốc tế.
Trang 18(2) Ngoại tệ
Các tài khoản ngoại tệ làm cho các nhà phân tích tài chính gặp phải
2 vấn đề: sự thuận tiện cho người đọc và nội dung của thông tin
Phần lớn các doanh nghiệp trên thế giới ghi nhận số liệu vào các tài khoản tài chính bằng đơn vị tiền tệ nơi quốc gia mà doanh nghiệp đặt trụ sở chuyển đổi số dư ngoại tệ về nội tệ
Hệ số thanh toán hiện hành được tính từ Bảng cân đối kế toán Hà Lan theo Euro giống hệt như tính từ báo cáo đã chuyển đổi thành USD Xem xét số dư cuối kì của tài khoản của công ty ở Anh:
Giả sử tỷ giá cuối năm USD/Pound là $2,10; $2,20; $1,60 vào năm 20X6, 20X7, 20X8, hệ số thanh toán hiện hành sẽ là 1,5 năm 20X6, 1,6 năm 20X7 và 1,6 năm 20X8 cho dù là theo đơn vị tính là USD hay là £
6.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính
quốc tế.
Trang 19(2) Ngoại tệ (tt)
khi phân tích các tài khoản ngoại tệ có thể áp dụng tỷ giá cuối năm để chuyển đổi Tuy nhiên, việc này có thể làm sai lệch bản chất tài chính của nội tệ Ví dụ, giả sử doanh thu bán hàng trong 3 năm của công ty
ở Anh như sau:
Việc chuyển đổi sử dụng tỷ giá cuối năm như trên sẽ cho ra kết quả tốc độ doanh thu tăng 7,5% (($53.056-$49.350)/$49.350) qua 3 năm Tuy nhiên nếu tính theo £ thì tốc độ tăng doanh thu sẽ là 41% ((£33.160-£23.500)/ £23.500)
Báo cáo tài chính ngoại tệ đã được điều chỉnh theo những thay đổi của sức mua chung của ngoại tệ, thì tỷ giá cuối năm cũng phải được điều chỉnh tương ứng
6.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính
quốc tế.
Trang 20(3) Sự khác nhau về mẫu báo cáo
Mẫu Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh khác nhau ở các quốc gia khác nhau
+ Ở Mỹ, hầu hết các công ty trình bày phần tài sản bên trái và nguồn vốn bên phải, hình thức này ở Anh lại đảo ngược
+ Ở Mỹ, Bảng cân đối kế toán trình bày phần tài sản theo tính thanh khoản giảm dần và nợ phải trả tăng dần theo kỳ hạn thanh toán, ở nhiều nước, tài sản có tính thanh khoản cao nhất và nợ ngắn hạn nhất lại được xếp ở cuối Bảng cân đối kế toán
Sự khác nhau về phân loại cũng xuất hiện nhiều trên thế giới
+ Ví dụ, hao mòn tài sản cố định được báo cáo là tài khoản điều chỉnh giảm cho tài sản ở Mỹ nhưng ở Đức, các tài sản hao mòn thường được báo cáo theo giá trị hao mòn lũy kế thuần và tất cả các thay đổi trong kì kế toán hiện tại của các tài khoản tài sản dài hạn được trình bày trực tiếp trên Bảng cân đối kế toán
+ Ở hầu hết các nước, tiêu chí phân biệt giữa nợ ngắn hạn và dài hạn là 1 năm, ở Đức lại là 4 năm
Sự khác nhau về mẫu báo cáo thường ít gây tranh cãi vì kết cấu của các báo cáo tài chính là khá tương tự nhau trên khắp thế giới
6.3 Một số vấn đề khác khi phân tích báo cáo tài chính
quốc tế.