TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Tính cấp thiết của đề tài
Hệ thống báo cáo tài chính Việt Nam đang không ngừng đổi mới và hoàn thiện để phù hợp với các chuẩn mực kế toán quốc tế, nhằm thu hẹp sự khác biệt giữa kế toán Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế Trong bối cảnh môi trường kinh tế xã hội luôn biến động, hệ thống này cần liên tục cập nhật và cải tiến để đáp ứng nhu cầu thông tin của người sử dụng, đồng thời tuân thủ các thông lệ quốc tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng đổi mới quản lý tài chính để tồn tại và phát triển Việc nắm bắt tín hiệu thị trường, xác định nhu cầu vốn, và huy động nguồn lực kịp thời là yếu tố quyết định hiệu quả kinh doanh Để đạt được điều này, doanh nghiệp cần hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình tài chính và thực hiện phân tích tài chính một cách chính xác.
Thông tin tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định, bao gồm dữ liệu nội tại của doanh nghiệp, thông tin từ các doanh nghiệp cùng ngành và tình hình kinh tế vĩ mô Tuy nhiên, nguồn thông tin quan trọng nhất vẫn là dữ liệu của chính doanh nghiệp Để đảm bảo ra quyết định kịp thời và chính xác, phân tích tài chính trong doanh nghiệp trở nên cực kỳ cần thiết.
Phân tích tài chính doanh nghiệp giúp đánh giá hiệu quả hoạt động, xác định những thành tựu đạt được và các vấn đề còn tồn tại Từ đó, doanh nghiệp có thể đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm cải thiện tình hình tài chính.
Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phân tích tài chính, giúp đạt được kết quả tích cực trong kinh doanh Tuy nhiên, những hạn chế trong nội dung phân tích đang ảnh hưởng đến hiệu quả và độ chính xác của các đánh giá tài chính Việc khắc phục những hạn chế này là cần thiết để hỗ trợ các nhà quản trị đưa ra quyết định đúng đắn cho hoạt động kinh doanh của công ty.
Trong bối cảnh hiện nay, việc phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS trở thành một nhu cầu quan trọng Đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS” được chọn để nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn này.
Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
Phân tích báo cáo tài chính là một chủ đề đã được nhiều nghiên cứu trước đây đề cập Các tác giả đã khái quát lý thuyết về phương pháp và nội dung phân tích tài chính, đồng thời áp dụng lý thuyết này vào các doanh nghiệp cụ thể Để học hỏi và rút kinh nghiệm từ các nghiên cứu trước, tác giả đã tham khảo một số luận văn thạc sĩ liên quan đến phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.
Luận văn thạc sỹ của Bùi Văn Hoàng năm 2015 về “Phân tích báo cáo tài chính công ty cổ phần Vinaconex 25” đã tổng hợp lý luận về phân tích báo cáo tài chính và đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện quy trình này tại Vinaconex 25 Mặc dù có những hạn chế, luận văn vẫn tập trung vào việc phục vụ quản trị doanh nghiệp và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá, phân tích doanh nghiệp, nhưng chưa mở rộng đến các đối tượng liên quan khác.
Luận văn thạc sỹ của Trần Thị Hoa (2015) về "Phân tích báo cáo tài chính nhằm tăng cường quản lý tài chính tại bưu điện tỉnh Nghệ An" đã tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan đến phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, mang lại giá trị cho nhiều đối tượng Tuy nhiên, nội dung phân tích còn hạn chế và chưa sâu sắc, không đề cập đến một số chỉ tiêu quan trọng như cơ cấu từng khoản mục tài sản và mức độ độc lập tài chính của các công ty.
Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Tiến Dũng (2015) về "Phân tích Báo cáo tài chính tại công ty cổ phần Dược phẩm Hà Tây" đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính qua báo cáo tài chính, đồng thời đề cập đến các phương pháp và nội dung phân tích Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ dừng lại ở góc độ của các nhà quản trị, tập trung vào việc phát hiện ưu, nhược điểm trong công tác phân tích tài chính hiện tại của công ty Luận văn chưa xem xét các biến động trong hoạt động của công ty cũng như nguyên nhân và biện pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
Các đề tài đã được tổ chức một cách hệ thống, cung cấp cơ sở lý luận, phương pháp và chỉ tiêu cần thiết cho công tác phân tích tài chính trong doanh nghiệp.
Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu thực trạng công tác phân tích tài chính, bao gồm tổ chức, các phương pháp phân tích và nội dung của chúng Đồng thời, họ cũng đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phân tích tài chính tại doanh nghiệp.
Mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế đều có những đặc thù riêng về ngành nghề, quy mô hoạt động và tổ chức nhân sự Bài viết này tập trung nghiên cứu và làm rõ nội dung phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS, đồng thời đưa ra các đề xuất nhằm hoàn thiện thực trạng mà các nghiên cứu trước đây chưa đề cập.
Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về nội dung công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
- Phân tích thực trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty
Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS và phân tích nguyên nhân ảnh hưởng đến tình trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty
Để cải thiện tình trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS, cần đề xuất một số giải pháp như tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, và áp dụng công nghệ mới vào quản lý tài chính Bên cạnh đó, việc tăng cường đào tạo nhân viên và xây dựng chiến lược marketing hiệu quả cũng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường.
Câu hỏi nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu nhằm trả lời các câu hỏi được đặt ra sau đây:
- Những chỉ tiêu nào được sử dụng trong phân tích báo cáo tài chính?
- Thực trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS như thế nào?
- Làm thế nào để cải thiện tình trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS?
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu tình trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS, dựa trên các dữ liệu quan trọng từ Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh báo cáo tài chính.
+ Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS
Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS trong giai đoạn 2013 – 2015 nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính và đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình phân tích báo cáo tài chính cho các năm tiếp theo.
Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng kết hợp các phương pháp sau:
- Phương pháp thu thập số liệu:
+ Thu thập số liệu thứ cấp:
Dữ liệu về cơ sở lý luận phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp lấy từ các giáo trình, bài giảng, sách báo uy tín
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ thu thập và phân tích các số liệu thống kê từ báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS trong các năm 2013, 2014 và 2015 Các thông tin quan trọng bao gồm báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh, quy mô vốn và doanh thu, nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động và sự phát triển của công ty trong giai đoạn này.
Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu sẽ hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính trong doanh nghiệp, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho việc áp dụng phân tích báo cáo tài chính trong thực tiễn doanh nghiệp.
Nghiên cứu này dựa trên phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty Bài viết không chỉ hỗ trợ việc ra quyết định chính xác mà còn đề xuất các giải pháp để cải thiện phân tích báo cáo tài chính tại công ty.
Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục chữ viết tắt, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích BCTC doanh nghiệp
Chương 3: Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Dầu khí Quốc tế PS
Chương 4: Đánh giá tình trạng tài chính và hiệu quả kinh doanh, các giải pháp cải thiện tình trạng tài chính và nâng cao hiểu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần dầu khí Quốc tế PS.
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
Bản chất, mục tiêu và ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính
Báo cáo tài chính (BCTC) là sản phẩm quan trọng nhất trong kế toán, cung cấp cái nhìn tổng quát về tài sản, vốn chủ sở hữu, công nợ và tình hình tài chính của doanh nghiệp trong kỳ BCTC hình thành từ nhu cầu cung cấp thông tin hữu ích về thực trạng doanh nghiệp, đóng vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp và các đối tượng quan tâm.
Hệ thống báo cáo tài chính (BCTC) của doanh nghiệp cung cấp thông tin quan trọng về tình hình kinh tế và tài chính thông qua việc đánh giá, phân tích và dự đoán kết quả hoạt động kinh doanh Đây là báo cáo công khai, đóng vai trò là nguồn dữ liệu chính trong việc phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
BCTC đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo và điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thông tin về tình hình tài chính tại thời điểm báo cáo Nó cũng phản ánh kết quả hoạt động mà doanh nghiệp đạt được trong bối cảnh cụ thể, mang lại giá trị cho các cơ quan, đơn vị và cá nhân bên ngoài doanh nghiệp.
Thông tin trên Báo cáo Tài chính (BCTC) là cơ sở quan trọng để phân tích và phát hiện tiềm năng kinh tế Dựa vào đó, có thể dự đoán tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và xu hướng phát triển của doanh nghiệp Đây là yếu tố then chốt giúp quản lý đưa ra quyết định hiệu quả trong điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh, cũng như hỗ trợ các nhà đầu tư, chủ nợ và cổ đông trong việc ra quyết định đầu tư.
Hệ thống BCTC được quy định theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính yêu cầu doanh nghiệp phải lập và nộp báo cáo tài chính định kỳ, nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong hoạt động kế toán.
Theo quy định kế toán hiện hành, tất cả các doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực và thành phần kinh tế tại Việt Nam đều phải áp dụng hệ thống báo cáo tài chính (BCTC), bao gồm 04 mẫu biểu báo cáo chính.
- Bảng cân đối kế toán (CĐKT) - Mẫu số B01-DN
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh - Mẫu số B02-DN
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (LCTT) - Mẫu số B03-DN
Bản thuyết minh báo cáo tài chính - Mẫu số B09-DN áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, ngày 14/9/2006 Hệ thống báo cáo này tương tự như hệ thống theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC, nhưng có sự khác biệt về số lượng và nội dung báo cáo.
Mặc dù các loại hình doanh nghiệp áp dụng hệ thống báo cáo tài chính (BCTC) khác nhau, nhưng nội dung và hình thức của BCTC vẫn có những điểm chung nhất định.
Bảng cân đối kế toán (BCTC) là tài liệu phản ánh tổng quát tình hình tài sản của doanh nghiệp theo giá trị ghi sổ tại thời điểm lập BCTC Thông qua bảng CĐKT, người đọc có thể đánh giá tình hình tài chính, năng lực kinh doanh, khả năng tự chủ về tài chính và khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp.
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là tài liệu tổng hợp phản ánh tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán, bao gồm chi tiết về doanh thu, chi phí và lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh chính cũng như các hoạt động khác Báo cáo này cung cấp thông tin quan trọng giúp nhà quản trị và người sử dụng đánh giá tiềm năng thay đổi về nguồn lực kinh tế mà doanh nghiệp có thể kiểm soát trong tương lai, khả năng sinh lợi và hiệu quả của các nguồn lực bổ sung.
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cung cấp cái nhìn sâu sắc về biến động tài chính trong doanh nghiệp, giúp phân tích các hoạt động đầu tư, tài chính và kinh doanh Thông qua đó, báo cáo đánh giá khả năng tạo ra nguồn tiền và các khoản tương đương tiền trong tương lai, cũng như cách thức sử dụng các nguồn tiền này cho các hoạt động kinh doanh và đầu tư tài chính của doanh nghiệp.
Thuyết minh báo cáo tài chính cung cấp thông tin chi tiết về tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp, giúp phân tích cụ thể một số chỉ tiêu quan trọng mà các báo cáo tài chính khác không thể hiện được.
Hệ thống BTCT là bức tranh sinh động và đầy đủ nhất, cung cấp thông tin kế toán hữu ích cho việc phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp Nó cũng phản ánh khả năng sử dụng hiệu quả các nguồn vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai.
Quản trị doanh nghiệp dựa vào phân tích báo cáo tài chính để đưa ra quyết định quản lý, nhằm tối ưu hóa kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh Đồng thời, quá trình này cũng bao gồm việc kiểm tra và kiểm soát các hoạt động tài chính, đảm bảo rằng mọi hoạt động đều đạt hiệu quả cao, đúng hướng và tuân thủ pháp luật.
2.1.2 M ụ c tiêu c ủ a phân tích báo cáo tài chính
Phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp là cần thiết để đánh giá toàn diện các hoạt động kinh tế trong thực trạng hiện tại, từ đó tổng hợp trình độ hoàn thành các mục tiêu thông qua các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tài chính Trong bối cảnh kinh doanh theo cơ chế thị trường với sự điều tiết của nhà nước, doanh nghiệp phải hoạt động bình đẳng trước pháp luật Các đối tượng quan tâm như nhà đầu tư, nhà cho vay và nhà cung cấp đều chú ý đến tình hình tài chính của doanh nghiệp từ nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng chủ yếu tập trung vào khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa Do đó, mục tiêu của phân tích báo cáo tài chính là nhằm đáp ứng các yêu cầu này.
Nguồn thông tin sử dụng cho phân tích báo cáo tài chính
Báo cáo tài chính là tài liệu tổng hợp về tài sản, vốn chủ sở hữu, công nợ, tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời của doanh nghiệp Nó cung cấp thông tin quan trọng cho người sử dụng kế toán trong việc đánh giá và dự đoán tình hình tài chính cũng như hoạt động kinh doanh Bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là những phần cốt yếu trong hệ thống báo cáo tài chính, đóng vai trò quan trọng trong phân tích tài chính doanh nghiệp.
2.2.2 Các ngu ồ n thông tin khác
Sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cả yếu tố bên trong và bên ngoài Các yếu tố này có thể được phân loại thành yếu tố chủ quan và khách quan, ảnh hưởng đến quá trình phát triển cũng như suy thoái của doanh nghiệp.
Các yếu tố bên trong doanh nghiệp bao gồm trình độ quản lý, ngành nghề, sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp, quy trình công nghệ, cũng như năng lực của lao động Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của tổ chức.
Các yếu tố bên ngoài bao gồm những yếu tố khách quan như chế độ chính trị xã hội, sự tăng trưởng kinh tế, tiến bộ khoa học kỹ thuật, cùng với các chính sách tài chính tiền tệ và chính sách thuế.
Nhà phân tích không chỉ nghiên cứu báo cáo tài chính mà còn cần thu thập thông tin toàn diện về tình hình tài chính của doanh nghiệp Điều này bao gồm các thông tin về kinh tế, tiền tệ, thuế, nghĩa vụ nộp Nhà nước, cũng như thông tin về ngành kinh tế, pháp lý và các yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến doanh nghiệp.
Tuy nhiên, không phải tất cả thông tin thu thập đều có thể lượng hóa cụ thể; một số tài liệu chỉ có thể được mô tả qua đời sống kinh tế của doanh nghiệp Do đó, để phục vụ cho quá trình phân tích tài chính, người phân tích cần sưu tầm đầy đủ thông tin liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp Tính đầy đủ thể hiện qua số lượng thông tin, trong khi sự thích hợp phản ánh chất lượng của thông tin.
Các phương pháp trong phân tích báo cáo tài chính
Để tiến hành phân tích báo cáo tài chính của một doanh nghiệp, các nhà phân tích thường kết hợp sử dụng các phương pháp mang tính nghiệp vụ
Các phương pháp phân tích như so sánh, loại trừ, dự báo và Dupont đều có những tác dụng riêng và được áp dụng cho các nội dung phân tích khác nhau Trong đó, phương pháp so sánh là phổ biến nhất trong phân tích kinh tế và báo cáo tài chính Mục tiêu của phương pháp này là làm rõ sự khác biệt và đặc trưng của đối tượng nghiên cứu, từ đó cung cấp cơ sở cho các quyết định lựa chọn Khi áp dụng phương pháp so sánh, các nhà phân tích cần lưu ý một số vấn đề quan trọng.
Để thực hiện việc so sánh chỉ tiêu nghiên cứu, cần đảm bảo các yếu tố như thống nhất về nội dung kinh tế, phương pháp tính toán, thời gian và đơn vị đo lường.
Gốc so sánh có thể được xác định theo không gian hoặc thời gian, tùy thuộc vào mục đích phân tích So sánh không gian cho phép đối chiếu giữa các đơn vị, bộ phận hoặc khu vực khác nhau, giúp xác định vị trí hiện tại của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh hoặc các chỉ số bình quân trong ngành Cần lưu ý rằng, trong so sánh không gian, vị trí gốc và điểm phân tích có thể hoán đổi mà không làm thay đổi kết luận Trong khi đó, gốc so sánh về thời gian thường dựa trên các kỳ đã qua hoặc các kế hoạch, dự toán tương lai.
Khi xác định xu hướng và tốc độ phát triển của chỉ tiêu phân tích, gốc so sánh được lấy từ trị số của chỉ tiêu ở kỳ trước hoặc nhiều kỳ trước (năm trước) Việc này cho phép so sánh trị số chỉ tiêu giữa kỳ phân tích và các kỳ gốc khác nhau để đánh giá sự thay đổi và phát triển.
Khi đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ, cần so sánh trị số thực tế với trị số kế hoạch của chỉ tiêu phân tích Việc này giúp xác định mức độ đạt được của các mục tiêu đã đề ra.
Nội dung phân tích báo cáo tài chính
Khi phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, có hai nội dung cơ bản cần chú ý: thứ nhất là phân tích các chỉ tiêu trong từng báo cáo tài chính, thứ hai là xem xét mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên các báo cáo tài chính khác nhau.
Hiện nay, có nhiều nghiên cứu tập trung vào phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, và các công trình này có thể được chia thành hai loại chính.
Phân tích báo cáo tài chính là quá trình đánh giá các chỉ tiêu trên từng báo cáo tài chính của doanh nghiệp, nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho người sử dụng trong việc đánh giá tình hình tài chính Tuy nhiên, chỉ phân tích từng báo cáo tài chính là không đủ; cần phải xem xét mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trong từng báo cáo và giữa các báo cáo tài chính với nhau Việc này giúp cung cấp cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về thực trạng tài chính của doanh nghiệp.
Các công trình nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính tập trung vào việc phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu kinh tế và tài chính trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp Qua đó, các kết luận được rút ra nhằm đánh giá thực trạng tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Trong luận văn này, tác giả phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính doanh nghiệp, tập trung vào những vấn đề quan trọng liên quan đến việc hiểu rõ các chỉ số tài chính và ảnh hưởng của chúng đến hoạt động kinh doanh.
(1) Phân tích khái quát tình hình tài chính
(2) Phân tích cấu trúc tài chính và tình hình đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh
(3) Phân tích tình hình công nợ,khả năng thanh toán của doanh nghiệp
(4) Phân tích hiệu quả kinh doanh
(5) Phân tích rủi ro tài chính
(6) Phân tích dự báo tài chính
Phân tích toàn diện các nội dung trên sẽ cung cấp thông tin đầy đủ cho người sử dụng, giúp họ hiểu rõ và sâu sắc về mọi hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
2.4.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính
Phân tích khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trình đánh giá và nhận định tổng thể về sức khỏe tài chính của tổ chức Công việc này giúp người sử dụng hiểu rõ tình hình tài chính có khả quan hay không, thông qua việc xem xét các chỉ tiêu cơ bản.
2.4.1.1 Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn của doanh nghiệp
Sự biến động của tổng số nguồn vốn cuối năm so với đầu năm và các năm trước là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá khả năng huy động vốn của doanh nghiệp Tuy nhiên, sự thay đổi này không phản ánh đầy đủ tình hình tài chính do nhiều nguyên nhân khác nhau Do đó, cần phân tích kết hợp với cơ cấu nguồn vốn và sự biến động của nó để có cái nhìn chính xác hơn Để phân tích xu hướng tăng trưởng vốn, các nhà phân tích thường sử dụng phương pháp so sánh bằng số tương đối định gốc, nhằm so sánh tốc độ tăng trưởng của tổng số vốn theo thời gian với một kỳ gốc cố định.
Tốc độ tăng trưởng vốn kỳ thứ i so với kỳ gốc = Tổng số vốn hiện có tại kỳ thứ i ×100 (2.1)
Để đánh giá nhịp điệu tăng trưởng vốn của doanh nghiệp, các nhà phân tích sử dụng phương pháp so sánh số tương đối liên hoàn (yi/y(i-1)) Phân tích này giúp xác định tính đều đặn trong việc huy động vốn qua các kỳ và liên hệ với tình hình thực tế để có cái nhìn tổng quan về khả năng huy động vốn của doanh nghiệp.
Tốc độ tăng trưởng vốn kỳ thứ i so với kỳ (i-1) = Tổng số vốn hiện có tại kỳ thứ i ×100 (2.2)
Tổng số vốn hiện có tại kỳ (i-1)
2.4.1.2 Đánh giá khái quát mức độ độc lập tài chính của doanh nghiệp
Mức độ độc lập và tự chủ tài chính của doanh nghiệp thể hiện quyền quyết định về chính sách tài chính và hoạt động của doanh nghiệp, cũng như quyền kiểm soát các chính sách đó Để đánh giá tổng quát mức độ độc lập tài chính, các nhà phân tích thường áp dụng một số chỉ tiêu nhất định.
Hệ số tài trợ là chỉ tiêu quan trọng phản ánh khả năng tự bảo đảm và mức độ độc lập tài chính của doanh nghiệp Chỉ tiêu này cho biết tỷ lệ vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp Trị số lớn cho thấy khả năng tự bảo đảm tài chính cao và mức độ độc lập tài chính tăng, trong khi trị số nhỏ cho thấy khả năng tự bảo đảm tài chính thấp và mức độ độc lập tài chính giảm.
Hệ số tài trợ được xác định theo công thức:
Hệ số tài trợ = Vốn chủ sở hữu
Hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn, hay còn gọi là hệ số vốn chủ sở hữu trên tài sản dài hạn, là chỉ tiêu quan trọng thể hiện khả năng sử dụng vốn chủ sở hữu để trang trải các tài sản dài hạn Chỉ tiêu này được xác định dựa trên tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và tổng giá trị tài sản dài hạn.
Hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn = Vốn chủ sở hữu
Chỉ số lớn hơn 1 cho thấy vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp có khả năng tài trợ tài sản dài hạn hiệu quả Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tự đảm bảo tài chính mà còn góp phần củng cố an ninh tài chính, giúp vượt qua những khó khăn.
Hệ số tự tài trợ tài sản cố định, hay còn gọi là hệ số vốn chủ sở hữu trên tài sản cố định, là chỉ tiêu quan trọng thể hiện khả năng sử dụng vốn chủ sở hữu để đáp ứng nhu cầu đầu tư vào tài sản cố định Chỉ số này phản ánh mức độ tự chủ tài chính của doanh nghiệp trong việc tài trợ cho các tài sản cố định đã và đang được đầu tư.
Hệ số tự tài trợ TSCĐ = Vốn chủ sở hữu
TSCĐ đã và đang đầu tư
Hệ số tự tài trợ tài sản cố định (TSCĐ) là chỉ số quan trọng phản ánh khả năng tài chính của doanh nghiệp Khi trị số này nhỏ hơn 1, doanh nghiệp cần hủy bỏ ngay các quyết định đầu tư hoặc mua bán để tránh rủi ro phá sản Ngược lại, nếu trị số này lớn hơn hoặc bằng 1, doanh nghiệp có đủ vốn chủ sở hữu để trang trải cho tài sản cố định, cho phép nhà đầu tư và chủ nợ ra quyết định quản lý dù có thể đối mặt với rủi ro cao.
2.4.1.3 Đánh giá khái quát khả năng thanh toán
Một số hạn chế của việc phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp thông qua các chỉ tiêu phân tích
Trong môi trường kinh doanh theo cơ chế thị trường với sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, tất cả các doanh nghiệp đều được đối xử bình đẳng trước pháp luật Đối với mỗi doanh nghiệp, không chỉ chủ sở hữu mà còn nhiều bên liên quan như nhà đầu tư, nhà cung cấp và nhà cho vay đều quan tâm đến tình hình tài chính Việc phân tích báo cáo tài chính thường xuyên giúp người sử dụng thông tin hiểu rõ thực trạng tài chính và ảnh hưởng của từng yếu tố đến tình hình tài chính doanh nghiệp, từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện hiệu quả quản lý Phân tích báo cáo tài chính cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính, nhưng cũng cần lưu ý rằng việc sử dụng các chỉ số tài chính có thể bộc lộ một số hạn chế mà các nhà phân tích cần cân nhắc.
Nhiều công ty lớn hoạt động trong các lĩnh vực đa dạng, tuy nhiên, việc tìm kiếm các chỉ số ngành có ý nghĩa cho những công ty này gặp nhiều khó khăn.
Lạm phát có thể làm sai lệch bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến lợi nhuận Do đó, việc phân tích các chỉ số tài chính theo thời gian và so sánh với đối thủ cạnh tranh là điều cần thiết và cần được thực hiện một cách cẩn thận.
Yếu tố mùa vụ có thể gây sai lệch các chỉ số tài chính của doanh nghiệp Hiểu rõ ảnh hưởng của yếu tố này giúp giảm thiểu khả năng hiểu sai các chỉ số tài chính Chẳng hạn, trong mùa hè, hàng tồn kho của doanh nghiệp bán lẻ thường cao để chuẩn bị cho năm học mới, dẫn đến khoản phải trả tăng và chỉ số ROA giảm.
Các phương pháp kế toán khác nhau cũng có thể bóp méo sự so sánh giữa các công ty với nhau, thậm chí là ngay trong 1 công ty
Đánh giá một chỉ số tài chính không hề đơn giản; một chỉ số tiền mặt cao trong quá khứ của một công ty tăng trưởng có thể biểu thị cho sự phát triển tích cực, nhưng cũng có thể cho thấy công ty đã chuyển sang giai đoạn trưởng thành và cần được định giá thấp hơn.
Một công ty có thể có cả những chỉ số tích cực lẫn tiêu cực, vì vậy việc đánh giá sức mạnh hay yếu kém của công ty đó trở nên khó khăn.
Phân tích chỉ số tài chính một cách máy móc có thể gây ra những rủi ro lớn Tuy nhiên, khi sử dụng chỉ số này một cách thông minh, chúng ta có thể thu thập được nhiều thông tin hữu ích.
Trong chương 2, tác giả trình bày các vấn đề cơ bản liên quan đến phân tích tài chính doanh nghiệp, bao gồm bản chất, mục tiêu, ý nghĩa và nội dung của việc phân tích báo cáo tài chính.
Phân tích tài chính doanh nghiệp có nhiều phương pháp, trong đó phương pháp so sánh là phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất.
Phân tích tài chính có hai dạng chính: phân tích các chỉ tiêu trên từng báo cáo tài chính và phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu này Chương này trình bày các khía cạnh của phân tích báo cáo tài chính dựa trên mối quan hệ giữa các chỉ tiêu, bao gồm: khái quát tình hình tài chính, cấu trúc tài chính và khả năng đảm bảo nguồn vốn, hiệu quả sử dụng vốn, tình hình và khả năng thanh toán, hiệu quả kinh doanh, rủi ro tài chính, dự báo tài chính, và các chỉ tiêu tài chính đặc thù của công ty cổ phần.
Chương này cũng nêu rõ một số hạn chế trong việc phân tích báo cáo tài chính thông qua các chỉ số tài chính, đặc biệt là khi áp dụng cho các công ty lớn hoạt động đa ngành nghề Các yếu tố như lạm phát, tính mùa vụ và các phương pháp kế toán có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích Do đó, việc đánh giá các chỉ số tài chính cần được thực hiện một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để đảm bảo sự chính xác trong đánh giá.