Chất độc có nguồn gốc từ động vật

Chất độc có nguồn gốc từ động vật

10 loài vật có nọc độc khủng khiếp nhất thế giới

® 06/01/2010 19:10 | Tu liéu | Xem thém anh

(VTC News)- Mặc dù có thể có hình dáng rất đẹp nhưng những loài vật này lại là “sát thủ hàng

loạt”, sẵn sàng cướp đi sinh mạng của bất kỳ sinh vật sống nào đến gần chúng

Ngay cả con người cũng không thể tự “chế” ra được thứ thuốc có nhiều độc tố nguy hiểm như của cá

Box Jelly Chất độc của loài cá này tấn công vào hệ tim mạch, hệ thần kinh và cả các tế bào da một cách nhanh chóng khiến cho những nạn nhân bị cá Box Jelly cắn sẽ chết ngay lập tức vì trụy tim trước khi kịp cảm thấy đau đớn

Loài cá này thường sinh sống dưới những vùng biển sâu ở Thái Bình Dương, khu vực châu Á và cả ở

Australia

Mặc dù có thể có hình dáng rất đẹp nhưng những loài vật này lại là “sát thủ hàng loạt", sẵn sàng cướp đi sinh mạng của bất kỳ sinh vật sống nào đến gần chúng

1 Ca Box Jelly

Đứng đầu trong danh sách những loài vật có nọc độc nguy hiểm nhất thế giới

phải kể đến là loài cá Box Jelly Theo ghi nhận của các nhà khoa học, sinh

vật nhỏ bé này đã cướp đi sinh mạng của 5.567 người kể từ năm 1954 đến nay

Ngay cả con người cũng không thể tự “chế” ra được thứ thuốc có nhiều độc

tố nguy hiểm như của cá Box Jelly Chất độc của loài cá này tấn công vào hệ tim mạch, hệ thần kinh và cả các tế bào da một cách nhanh chóng khiến cho những nạn nhân bị cá Box Jelly cắn sẽ chết ngay lập tức vì trụy tim trước khi kịp cảm thấy đau đớn

Loài cá này thường sinh sống dưới những vùng biển sâu ở Thái Bình Dương, khu vực châu Á và cả ở Australia.

2 Ran chda Cobra

Ran chia Cobra hay còn gọi là hổ mang bành Loài rắn này còn được mệnh danh là “sát nhân đồng loại”

vì nó có khả năng ăn thịt chính những loài rắn khác Chỉ cần bị rắn Cobra cắn 1 nhát là con người có thể

chết ngay

Nọc độc của rắn Cobra còn đủ để giết chết một chú vơi chỉ trong vòng 3 giờ đồng hồ nếu nó mổ chúng những bộ phận nhạy cảm như vòi voi Loài rắn này thường sống ở khu vực Nam và Đông Nam Á, đặc biệt là trong những vùng rừng núi cao

3 Ốc sên Marbled Cone

Nhìn chú ốc sén Marbled Cone nhỏ bé và hiền lành này, ít ai ngờ lại nằm trong số những loài vật có nọc độc khủng khiếp nhất hành tinh Chỉ cần một giọt nước dãi của Marbled Cone có thể giết chết ít nhất 20 người Nếu bạn tình cờ nhìn thấy loại ốc sên này bò trên bờ tường hay dưới bãi cỏ thì đừng dại mà nhặt chúng lên nếu không muốn hứng chịu hậu quả bi thảm

Dãi của Marbled Cone có thể làm toàn thân người dính phải run lẩy bấy, chân tay tê liệt, mắt mờ đi và

ngừng thở chỉ sau vài giờ đồng hồ Mặc dù vậy, chức năng của thứ chất cực độc này chỉ là để tự vệ và

để bắt mồi chứ chúng không bao giờ chủ động tấn công con người Tính cho tới nay, đã có khoảng 30 người bị chết do tình cờ chạm phải dãi của Marbled Cone

4 Bạch tuộc đốm xanh

Bo cap Stalker sống ở vùng Bắc Phi và Trung Đông Không như những loài bọ cạp thông thường mà vết cắn của chúng chỉ gây đau đớn sưng tấy trên cơ thể, nọc độc của bọ cạp Stalker có thể gây chết người

Nạn nhân bị bọ cạp Stalker tấn công thường phải chịu những cơn đau đớn khủng khiếp trong cơ thể, sốt cao, bất tỉnh và có thể tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời Tuy vậy, hiện nay người ta đã tìm ra

được phương pháp điều trị cho những người bị bọ cạp Stalker cắn nên nhiều nạn nhân đã may mắn

thóat chết

6 Cá đá

Có thể loài cá đá thô kệch và xấu xí này không bao giờ có thể chiến thắng trong những cuộc thi sắc đẹp,

nhưng giữa đại dương bao la của vô vàn các loài cá thì những chú cá đá lại đứng đầu về khả năng tiết chất độc Theo nhận định của giới chuyên môn thì cảm giác đau đớn do bị giống cá đá này cắn là “nỗi đau khủng khiếp nhất mà con người có thể từng biết đến” Nó sẽ đi cùng cảm giác choáng váng, khó thở

và dẫn đến tử vong

Khu vực sinh sống của cá đá vô cùng rộng lớn, rải rác trong những vùng đá ngầm sâu dưới đáy đại

dương ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và cả biển Hồng Hải

7 Nhện độc Brazil

Loài nhện độc Brazil hay còn gọi là Phoneutria từng được sách Kỷ lục Guinness công nhận là loài nhện

có nọc độc nguy hiểm nhất trong số những loài nhện độc và là nguyên nhân chủ yếu dẫn tới những trường hợp tử vong của con người do bị nhện cắn

Thí nghiệm cho thấy, chỉ cần 0,006 mg chất độc của nhện Phoneutria có thể làm chết một con chuội Loài nhện này nguy hiểm ở chỗ, nó có thể sống ở bất kỳ nơi nào, trong mọi loại điều kiện khí hậu, thời tiết và sẵn sàng tấn công bất kỳ sinh vật nào đe dọa đến lãnh thổ của chúng

8 Rắn Taipan

Rắn độc Taipan sống chủ yếu ở Australia và được cơi là loài rắn đáng sợ nhất thế giới bởi độc tố của nó

còn khủng khiếp hơn cả rắn hổ mang bành đến 300 lần

Lượng nọc tiết ra trong 1 lần bị rắn Taipan cắn có thể cướp đi sinh mạng của 100 người hoặc một “đội

quân 250.000 con chuột thí nghiệm” Những nạn nhân bị loài rắn này cắn sẽ tử vong trong vòng 45 phút Rất may là rắn Taipan vốn rất nhút nhát và sợ con người, nó chỉ dùng nọc độc để tấn công trong những trường hợp bắt buộc phải tự vệ mà thôi

9 Ếch Phi tiêu

Nếu bạn có dịp dạo chơi và thám hiểm trong những khu rừng mưa ở vùng Trung Nam Mỹ thì đừng dại

mà động vào những chú ếch thoạt nhìn có vẻ rất đáng yêu và xinh đẹp đang nhảy trên đường Bởi nó có thể chính là loài ếch Phi tiêu cực độc

Loài ếch nay chi dài khoảng 5cm với thân hình xanh biếc điểm những đốm đen trong suốt trên lưng Mặc

dù vậy, lượng nọc độc trên da của 1 chú ếch Phi tiêu đủ để giết chết 20.000 con chuột Sở dĩ người ta đặt tên cho loài ếch này là ếch Phi tiêu bởi người dân da đỏ ở khu vực Nam Mỹ thường dùng da của loài ếch này để tẩm độc cho mũi tên hay tiêu của họ

10 Cá Puffer

Tại Hàn Quốc và Nhật Bản, người ta coi thịt cá Puffer lA một món đặc sản vô cùng quý hiếm Mặc dù

vậy, ít ai có thể biết rằng da của loài cá này lại chứa độc tố chết người

Khi ăn phải da cá Puffer, nạn nhân có thể bị tê cứng toàn bộ lưỡi và khoang miệng, sau đó là cảm giác chóng mặt, nôn mửa, nhịp tim giảm nhanh, khó thở, chân tay tê cứng và nhanh chóng tử vong trong vòng

4 — 24 giờ Khủng khiếp là ở chỗ, loại độc tố của cá Puffer hiện nay vẫn chưa có thuốc giải nên nếu

chẳng may nhiễm độc thì có thể coi là “*ô phương cứu chữa” Tính từ năm 1996 đến 2006 đã có 44 trường hợp tử vong do ăn phải da ca Puffer

Chính vì tính nguy hiểm của nó, nên tại Nhật bản, chỉ có những đầu bếp tay nghề cao, được cấp phép mới được quyền chế biên cá Puffer thành món đặc sản Fugu cho thực khách

Hoài Thu (Theo VJ)

Giám đốc Viện sinh vật Southwestern lập nên) Tiến sĩ Schmidt từng miêu tả sự đau đớn do vết cắn của loài kiến bullet ant gây ra cho con người tương tự như bị đóng đinh vào chân

2 Loài cá box jellyfish:

Là một loài cá có cơ thể trong như gương sống tại các vùng biển nhiệt đới Người ta có thể

dễ dàng nhìn xuyên qua cơ thể chúng và có thể nghĩ rằng chúng vô hại bởi kích thước khá bé

nhỏ Tuy nhiên, đây lại là một trong nhỮng loài cá nguy hiểm nhất Các xúc tu của chúng có chứa chất độc cực mạnh có thể giết chết con người ngay tại chỗ Khi nhỮng xúc tu này cham vào nạn nhân, chúng lập tức biến đổi và trở nên cứng nhọn như những mũi kim đâm xuyên vào da Sau đó, một lượng độc tố trong đó sẽ được truyền trực tiếp vào cơ thể của nạn nhân gây ra vết thương và sự đau đớn khủng khiếp Mặc dù các nhà khoa học cho rằng, những con

cá box jellyfish này không tấn công con người, mà chủ yếu sử dụng thỨ vũ khí lợi hại này để săn bắt con mồi của chúng như tôm, cá tuy nhiên, trong trường hợp tự vệ hoặc cảm thấy bị

đe dọa, chúng vẫn có thể tấn công những thợ lặn

3 Rắn đuôi chuông (rattlesnakes):

Rắn đuôi chuông

Là loài rắn sống chủ yếu ở các vùng hoang mac châu Phi và châu Á, hầu hết những con rắn đuôi chuông đều rất độc Lượng nọc độc của chúng có thể nhanh chóng làm tê liệt hệ thần kinh của các con mồi như chuột, chim và một số loại động vật nhỏ khác, sau đó khiến cho tìm của nạn nhân ngừng đập chỉ một vài phút sau khi bị cắn Khi con người bị cắn bởi rắn đuôi chuông, chất độc tỪ răng nanh của chúng sẽ ngấm vào vết thương, vào máu, làm phá vỠ các

tế bào thành mạch và gây ra hiện tượng chảy máu bên trong rất nguy hiểm Trong một số trường hợp, vết cắn của rắn đuôi chuông có thể dẫn tới tử vong cho con người

4 Loài cá đuối gai độc:

Đây là loài cá bình thường vốn rất vô hại, song khi gặp nguy hiểm, chúng có thể sử dụng loại

vũ khí rất nguy hiểm của chúng, đó chính là những chiếc gai có độc Thực chất, thì trên nhỮng

chiếc gai này có mang rất nhiều vi khuẩn và một số độc tố có thể phát huy khả năng gây tổn

thương tế bào rất nhanh chóng Khi bị kẻ thù tấn công hoặc cảm thấy có nguy cơ bị đe dọa, những con cá đuối gai sẽ xù những chiếc gai nhọn trên khắp cơ thể chúng, đồng thời tiết ra chất độc có thể làm chết kẻ thù nếu không may ăn phải loài cá đuối gai độc

5 Bò cạp:

Bọ cạp

Nổi tiếng là một trong những loài động vật có phát cắn độc nhất trong các loài côn trùng, nọc độc của loài bò cạp có thể gây ra những vết thƯơng rất nghiêm trọng cho nạn nhân của chúng, thậm chí gây ra tỬ vong nếu cùng lúc bị cắn bởi nhiều con bò cạp

Có hàng nghìn loài bò cap khác nhau, song đáng sợ nhất là những loài bò cạp dudc tim thấy 6 châu Phi, một số vùng ở châu Á, khu vực Dong Nam của Mỹ và khu vực Arizona Vết cắn của chúng có thể gây ra cảm giác đau buốt rất kinh khủng

6 Rắn độc châu Phi (spitting cobra):

Trong khi các loài rắn độc khác chủ yếu tự vệ bằng các vết cắn, thì loài rắn độc châu Phi lại

không hề gây thương tích cho nạn nhân bằng cách can Thay vào đó, chúng chống lại kẻ thù

bằng cách phun thẳng nọc độc từ miệng chúng vào mắt của kẻ thù Nọc độc từ loài rắn độc này có màu đục như sữa và gồm nhiều thành phần như độc tố có khả năng gây tê liệt thần kinh, các thành phần hóa học gây hủy diệt tế bào Với một lần phun nọc độc, những con rắn

độc châu Phi có thể gây thương tật vô cùng nghiêm trọng cho mắt Người bị loài rắn độc này

phun nọc độc vào mắt, thì chỉ trong vòng từ 4 đến 6 giỜ sau sẽ bị mù hoàn toàn

7 Loài nhện độc vẫn:

Với nhỮng màu sắc sặc sỡ trên lưng, sự xuất hiện của loài nhện này là dấu hiệu cảnh báo trước cho các loài vật khác về sự nguy hiểm đến tính mạng Vết cắn của loài nhện vẫn có chứa nọc độc có thể tiêu diệt nhỮng con mồi nhỏ Đối với con người, thì vết cắn này gây ra cảm giác đau buốt và cảm giác như bị rút kiệt toàn bộ hormon trong cơ thể

Ngoài việc dùng để tự vệ, nọc độc của loài nhện van còn được chúng sử dụng để gây mê va bắt các con mồi Trong mùa sinh sản, nhện mẹ đẻ những quả trứng đơn lẻ lên các con nhện khác loài TrỨng này sau khi nở ra sẽ trở thành những ấu trùng háu ăn, chúng sẽ ăn ngay lập tức con nhện chủ mà chúng bám trên đó

8 Loài cá đá (stonefish):

Cá đá

Là những sinh vật bé nhỏ sống Ở các vùng nhiệt đới, trong các con suối có nhiều đá, sỏi Chúng có những cái ngạnh cực kì sắc nhọn nằm dọc sống lưng Những người đi lội suối không may giẫm lên những con cá này sẽ ngay lập tức bị những cái ngạnh trên lưng chúng đâm xuyên vào da kèm theo một lượng độc tố hết sức nguy hiểm Ban đầu, độc tố này chỉ gây

ra đau nhức tại các khớp xương, song chỉ sau chưa đầy một tiếng đồng hồ, chất độc sẽ tấn công vào thận Di chứng do chất độc mà loài cá đá gây độc cho thận con người có thể kéo dài trong nhiều năm, gây ra nhiều đau đớn cho người bệnh

9 Than lan Gila:

Loai than lan cham chap sống chủ yếu tại vùng tây nam nước Mỹ này thoạt nhìn có ve rat hiển lành, song với bộ rang rat sac nhon, chung có thể gây ra những ' vết cắn chí tử Vết cắn kèm theo nọc độc của thằn lằn Gila có thể khiến nạn nhân bị sốc nếu không được cấp cứu

kịp thời và gây ra tổn thương cho thận, dẫn tới hiện tượng xuất hiện máu trong nƯỚc tiểu Thực chất, nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy trong nọc độc của loài thằn lằn Gila có chứa rất nhiều thành phần độc tố có khả năng phá vỡ các collagen và màng não Tuy nhiên, trong nhiều nghiên cứu mới đây, thì nọc độc của Gila cũng có chứa nhữỮng thành phần hữu ích được dùng để điều chế thuốc byetta - chữa đái tháo đường týp II

Ngọc Minh (Theo ABC)

« CƠ chế tác động: Vận chuyển ¡ ion thần kinh; tetrodotoxin ngăn cần sự tăng điện áp gầy

ra bởi Na của tế bào thần kinh, sự truyền dẫn xung thần kinh Guanidinium của độc tố làm nghễn mạch,vì gây ra sự thay thế Na trong việc phát điện khi màng tế bào bị kích

thích, và vật còn lại của phân tỬ máu trong mạch

e - Đặc tính: Trọng lượng phân tử: 319.27, C¡iH¡zN:Oa

e Đường xâm nhập: Ăn phải, hít phải, dính trên da

Triệu chứng: biểu hiện bệnh sau 30 phút cho đến vài giỜ sau khi dùng phải nhuyễn thể có chứa độc tố Rối loạn đường ruột (tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng) nạn nhân có

thể bình phục sau 3-4 ngày không cần điều trị Chưa thấy tỬ vong

Đường xâm nhập: Đường miệng

[sửa] PSP

Độc tố gây liệt cơ (Paralytic Shellfish poisoning)

Mã số CAS 35554-08-6

Nguồn gốc: Sinh ra bởi vi sinh vật sống cộng sinh trên một sinh vật khác, gồm các tảo

dinoflagellates Gonyaulax catenella và G tamarensis; tìm thấy ở các loài nhuyễn thể ở

vùng Alaska, Saxidomus giganteus và các loài, Mytilus californianeus ĐỘc tố có thể

sản sinh riêng biệt bởi S giganteus hay M californianeus

LD_50 10 ng.kg (ăn phải); 2.0 ng.kg (Ngửi)

Triệu chứng: Tê, yếu cơ, khó thở, liệt cơ

Cơ chế tác động: Ức chế enzyme Cholinesterase

Đặc tính Trọng lượng phân tử: 299.29 C;oH;;N;O¿

Xâm nhập: Ăn phải, ngửi phải

[sửa] NSP

Độc tố thần kinh (Neurotoxin Shellfish Poisoning)

Nguồn gốc: Sinh ra bởi trùng roi đáy Gymnodinium breve, và loài trùng roi khủng Ptychodiscus trevis 1a mOt loai dinoflagellate tim thay 6 Vinh Mexico và vùng

Caribbean Mặc dù vậy, loài này cũng gây ra các vụ tương tỰ trên thế giới Tìm thấy

trong suốt thời kỳ thủy triều đỏ từ cuối mùa hè cho đến mùa thu hàng năm ngoài khơi Elorida tiêu diệt lượng lớn cá và chim

Cấu trúc Có các đồng phân: Brevetoxins 1- 9 (PbTx1 -9) Trong đó: PbTx1 — 3 là dạng

Brevetoxin có thể nối với phần rời ở cổng h kênh Na+, gây ra sự giải phóng thần kinh

phá huỷ Acetylcholine gây co cơ

Đặc tính: Trọng lượng phân tử: 900

Đường xâm nhập: Đường miệng

[sửa] ASP

Độc tố gây mất trí nhớ (Amnesic Shellfish Poisoning)

Nguồn gốc ASP, domoic acid sinh ra từ tảo đỏ Chondiria armuta, san sinh từ tảo đỏ

Digenea simplex, Pseudo — nitzschia pungren ƒ_ mulÌtiseries Domoic acid thuộc nhóm

protein gọi là kainoid, thuộc nhóm kích thích thần kinh hay độc tố kích thích, gây trở

ngại cho chu trình vận chuyển thần kinh ở não

Cấu tric Domoic acid, kainic acid va cdc d6ng phan: 5’ epi— DA,Isodomoic acid A — H LD_50 4 mg.kg 6 chudt

Triệu chứng: Gây buồn nôn và tiêu chảy sau 30 phút — 6 giỜ, tác động da day, than

kinh gây hoa mắt, choáng, ngất có thể bình phục sau vài ngày Nếu nồng độ cao có thể phá huỷ tế bào thần kinh tạm thời hoặc vĩnh viễn gây mất trí nhớ, có thể dẫn đến tử vong

Cơ chế tác động: Hoạt hóa thu quan Kainate Glutamate, két qua lam tang Ca^2+ nội bào Liên kết với NMDA và NMDA glutamate thụ cảm, điện áp phụ thuộc vào kênh calcium Độc tố thần kinh, DA làm tăng cao Ca^2+ và thương tổn tiếp theo vùng não nơi đường dẫn glutaminergic có nồng độ tăng cao, đặc biệt trong vùng CA1 và CA3, vùng chịu trách nhiệm về việc việc học và nhớ Tuy vậy, liều lượng gây mất trí nhớ thấp hơn mức gây độc Mức tác dụng cỦa việc ăn phải về thực chất thấp hơn (35-70

mg.kg)

Đặc tính: Trọng lượng phân tử: 311,14 C¡zH;iNÑOs

Đường xâm nhập: Ăn phải

[sửa] CEP

Ciguatera Fish Poisoning là loại độc tố gây độc phổ biến nhất Có khoảng 400 loài cá có thể nhiễm độc Liều lượng gây hại là 1 ppb

Nguồn gốc: Sinh ra bởi loài trùng roi đáy Gambierdicus toxicus ký sinh trên cá

Cấu trúc: Gồm 2 độc tố chính là: Ciguatoxin và Maitotoxin

LD_ 50 0,1g.kg Maitotoxin, 0,4g.kg Ciguatoxin ( chuột)

Triệu chứng: Xuất hiện vài giỜ sau khi ăn: nôn, tiêu chảy, ngứa, yếu, mệt kéo dài 2 — 3

ngày có khi đến 1 năm Có thể gây vỡ mạch máu dẫn đến tử vong

Cơ chế tác động: Ciguatoxin tan trong dầu, ngăn cản kênh vận chuyển ion Na^+ trong màng tế bào dẫn đến sự không cực của màng (depolarization) làm ngừng xung điện thần kinh Gây ra chứng tắt nghẽn thần kinh Nạn nhân tỬ vong do tê liệt hô hấp Trọng lượng phân tỬ: ciguatoxin: 1.000; Maitotoxin: 3.400

Đường xâm nhập: Đường miệng

[sửa] Tham khảo

1

2

Nguyễn Đức Lượng, Phạm Thành Hổ - Vệ sinh và an toàn thực phẩm - NXB ĐH

Quốc gia TP Hồ Chí Minh 2002

Lâm Ngọc Trâm và nhiều tác giả — Các hợp chất tự nhiên trong sinh vật biển Việt Nam — NXB Khoa hoc và KỸ thuật

F.M Van Dolah - Diversity of Marine and Freshwater Algal Toxins - NOAA National Ocean Service - Center for Coastal Environmental Health and Biomolecular Research FAO - Assessment and Management of Seafood Safety and Quality - FAO Coporate docement reponsitory

www.rsmas.miami.edu.group.nish : University of Miami Marine and fresh water —

Biomedical Sciences center

6 Food safety Authority of Ireland - Guidelines for the Interpretation of Results of

Microbiological Analysis of Some Ready-to-eat Foods Sampled at Point of Sale - 2001

7 Leigh Lehane and June Olley - HistamineE (Scomvroid) Fish Poisoning - National Office

of Animal and Plant Health Canberra 1999 ( Australia)

8 R.E Hester and R M Harrison — Food Safety and Quality — The Royal Society of

sử dụng cóc gần đây có chiều hướng gia tăng

Tính đến ngày 8/9/2010, trên địa bàn 6 tỉnh, thành phố trong cả nước đã ghi nhận 6 vụ ngộ độc do độc

tố trong cóc (bufalotoxin) làm 5 người tử vong, 13 người nhập viện và 17 người điều trị tại gia đình Đặc biệt, vụ ngộ độc do sử dụng trứng cóc, ngày 5/9/2010, tại tỉnh Đồng Tháp đã dẫn đến 2 cái chết thương

tâm

Trước diễn biến các vụ ngộ độc do sử dụng cóc có chiều hướng gia tăng và gây tử vong, Cục An toàn

vệ sinh thực phẩm khuyến cáo: Người tiêu dùng hãy là những người tiêu dùng thông thái, không mạo hiểm tính mạng để thử nghiệm độc tố cóc có trong gan, mật, cóc sống vì bất cứ mục đích nào đó theo kinh nghiệm dân gian hay theo thông tin truyền miệng

Người dân chỉ nên sử dụng những sản phẩm của cóc đã qua chế biến dưới dạng thực phẩm, thuốc đã

được các cơ quan chức năng cho phép lưu hành Đặc biệt, khi sử dụng thịt cóc để ăn cần loại bỏ cóc

tía (cóc có mắt mầu đỏ), thịt cóc theo đúng quy trình (cắt bỏ đầu dưới hai tuyến mang tai, chặt 4 bàn chân, lột da trong chậu nước, khoét bỏ hậu môn, loại bỏ hết ruột, trứng, gan, mật, rửa sạch nhiều lần

dưới vòi nước sạch), chỉ lấy thịt, xương để chế biến thành thực phẩm

Con cóc phổ biến ở việt nam là loài cóc nhà (Bufo melanostictus), thuộc họ Bufonidae

Dưới da cóc xù xì có nhiều tuyên chứa nọc độc (bufotoxin) rất mạnh, gồm các độc tô chính: bufotalin, bufotonin, bufotenin,

và một số hợp chất hữu cơ khác

Nọc cóc được sử dụng trong y học (tây y) để cầm máu, kích thích thần kinh, trợ tim mạch Hiện nay không còn thông dụng

Trong đông y, nọc cóc được dùng ngoài da để chống viêm nhiễm (chiết xuất dưới dạng cao)

Gan cóc, trứng cóc cũng chứa bufotoxin nhưng ít hơn nhiều so với da cóc

Thịt cóc có tỷ lệ đạm rất cao và không chứa nọc độc

QUAN NIỆM DÂN GIAN VỀ LỢI ÍCH CỦA THỊT CÓC

Theo quan niệm dân gian, thịt cóc là món ăn ngon, bố, chỗng suy dinh dưỡng, chống còi xương, giúp tăng chiều cao của trẻ

Vì vậy thịt cóc đã được dùng với nhiều mục đích khác nhau:

Để “tầm bổ”, “nâng cao sức khoẻ” hoặc “tăng cường dinh dưỡng”

Để chữa bệnh cho trẻ gầy yêu, suy dinh dưỡng, còi xương, chậm lớn

DONG Y SU DUNG NHUA COC VA THIT COC

I Nhựa cóc (Thiểm tô):

Dưới da cóc xù xì có nhiều tuyên chứa nọc độc bufotoxin rất mạnh (gọi là nhựa cóc), gồm các độc tố chính: bufotalin, bufotonin, bufotenin, và một số hợp chất hữu cơ khác

Theo Y học cố truyền, nhựa cóc được dùng trong nhiều bài thuốc chửa bệnh

Bài thuốc chữa các chứng đầu đinh, nhọt độc, sưng đau: Lẫy nhựa ở tuyến sau tai con cóc, hoà với sữa người, bôi chỗ nhọt sưng tấy

Một bài thuốc Đông y kinh điển là “Lục thần hoàn” có thành phần dược liệu bao gồm xạ hương, trân châu, băng phiến, nhựa

cóc và ngưu hoàng Bài thuốc có tác dụng trị cảm sốt nặng, mê man, kinh giản, suy tim

Ngoài ra, còn có khá nhiều đơn thuốc Đông y trong thành phần có chứa cóc, hầu hết đều xuất phát từ kinh nghiệm gia truyền Tuy vậy, trong thành phần bài thuốc, hàm lượng cóc chỉ chiếm một lượng nhỏ bên cạnh nhiều vị thuốc có tác dụng

kiện tỳ tiêu thực (theo Đông y) như mạch nha, sơn tra, thần khúc, hạt sen, hoài sơn,

II Thịt cóc (Thiềm nhục):

Thịt cóc là một loại thức ăn chứa nhiều đạm dễ hắp thụ đối với cơ thé, nhất là trẻ em suy dinh dưỡng Dễ kiếm và rẻ, thịt cóc

chứa protid cao, trong đó có nhiều acid amin có gia tri cao: histidin, asparazin, leucin, tyrosin

Đã có khá nhiều bài thuốc có thịt cóc như “Viên Cam Cóc”, “Bột Dinh Dưỡng 0106”, “Thuốc Cam Hàng Bạc”, “Bội Cóc

Baby”

Một bài thuốc điển hình là “Viên Cam Cóc” gồm: bột thịt cóc 100g, bột chuỗi tây 150g, bột lòng đỏ trứng gà 20g, tat cả trộn đều làm thành viên 4g, mỗi ngày uống 4 viên chia 2 lần với nước nóng

NHUNG TINH HUONG NGO BOC COC

Rat hiém c6 trudng hop nan nhan bi dinh nhua céc vao mat, miéng

Hầu hết nạn nhân là những người đã ăn những món ăn được chế biên từ cóc như: cháo cóc, chà bông cóc (ruốc cóc) Nạn nhân ở mọi lứa tuổi

Nạn nhân có thể tự chế biến cóc để ăn, cũng có thể nạn nhân được người khác chế biến cho ăn (trẻ em)

Người chế biễn cóc và người ăn cóc có thể không biết (hoặc đã biết) trong cóc có chứa độc chất gây chết người

Có thể nạn nhân đã ăn luôn các cơ quan có chứa độc của cóc (da cóc, trứng cóc, gan cóc, ruột cóc, mật cóc)

Cũng có thể nạn nhân đã loại bổ các cơ quan có chứa độc của cóc, chỉ ăn phần thịt và xương cóc, nhưng trong quá trình

chế biến đã làm nhựa ở da cóc dính vào thịt cóc

Có những trường hợp chỉ vì những lợi ích của thịt cóc bât chấp những nguy cơ đã biết qua sách báo, nhiều người vẫn cho

con của họ ăn thịt cóc vì tin tưởng bản thân đã làm cóc rất kỹ (không để dính độc)

TRIỆU CHỨNG NGỘ ĐỘC CÓC

Xuất hiện 1-2 giờ sau khi ăn

1.R6i loạn tiêu hóa: đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn

2.R6i loan tim mạch: ban đầu huyết áp cao, nhịp tim nhanh, có thế do bufotonin Sau đó rối loạn ngoại tâm thu thất, cơn nhịp nhanh thất, cudng that, rung that đôi khi có block nhĩ thất nhịp nút dẫn đến trụy mạch Các rỗi loạn nhịp có thể do

Than hoạt và thuốc số

Lợi tiểu furosemide