Điện mơi So sánh điện trở suất của Bán Dẫn với điện trở suất của Kim Loại và điện môi ρ kl < So sánh sự phụ thuộc điện trở suất của Kim Loại vào ρ bd < ρ đm nhiệt độ với sự phụ thuộc đ
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Điều kện để có dòng điện
trong một môi trường là:
A Hạt mang điện tự do
B Hiệu điện thế
C Cường độ điện trường
D Hạt mang điện tự do và hiệu điện thế(CĐĐT)
Đáp án : D
Trang 3Câu 2 Dòng điện trong chân không là dòng
chuyển dời có hướng của…
A Ion dương trong khoảng chân không đó
B Ion dương và ion âm trong khoảng chân
không đó
D Ion âm trong khoảng chân không đó
C Electron được đưa vào trong khoảng
chân không đó
Đáp Án : C
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 4Câu 3 : Tia caôt không có đặc điểm nào sau
đây
A Phát ra theo phương vuông góc với bề mặt
catôt
B Có thể làm đen phim ảnh
C Làm phát quang một số tinh thể
D Không bị lệch hướng trong điện trường
và từ trường
Đáp Án : D KIỂM TRA BÀI CŨ
D
Trang 5Các em đã học dòng điện trong các môi trường ?
Dòng điện trong kim loại
thường Môi trường nào dẫn điện môi
trường nào cách điện ?
Môi trường dẫn điện
Dòng điện trong chất khí
Dòng điện trong chân không
Môi trường cách điện ( điện môi )
Trang 6Có một số chất không thể coi là
dẫn điện hay điện môi !
Vì ở điều kiện này thì chúng là điện môi Nhưng ở điều kiện
khác thì chúng lại dẫn điện
có đặc điểm gì ? Các chất đó được gọi là chất
BÁN DẪN
Trang 8Tiết 2 : iii Lớp tiếp xúc p - n
iv điốt bán dẫn Mạch chỉnh lưu dùng điốt bán dẫn.
V Tranzito lưỡng cực n - p - n cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Trang 91- Kh¸i niƯm b¸n dÉn :
2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
B¸n dÉn lµ chÊt trung gian gi÷a kim lo¹i vµ ®iƯn m«i như gemani , silic
Điện mơi
So sánh điện trở suất của Bán Dẫn với điện trở suất của Kim Loại và điện môi
ρ (kl) < So sánh sự phụ thuộc điện trở suất của Kim Loại vào ρ (bd) < ρ (đm)
nhiệt độ với sự phụ thuộc điện trở suất của Bán Dẫn vào nhiệt độ ?
- Điện trở suất của chất Bán Dẫn có giá trị trung gian giữa Kim
Loại và Điện Môi
i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
BÀI 17 DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN
TN0
Trang 10i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn : 2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
B¸n dÉn lµ chÊt trung gian gi÷a kim lo¹i vµ ®iƯn m«i như gemani , silic
- Điện trở suất của chất Bán Dẫn có giá trị trung gian giữa Kim Loại và Điện Môi
- Sự phụ thuộc điện trở suất của Bán dẫn và Kim Loại vào nhiệt độ là ngược nhau
Ơû nhiệt độ thấp , điện trở suất của BD siêu tinh khiết rất lớn , khi nhiệt độ tăng điện trở suất giảm nhanh , (hệ số nhiệt điện trở có giá trị âm ).
- Điện trở suất của Bán dẫn giảm khi pha thêm tạp
BÀI 17 DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN
?
Trang 11Hạt mang điện tự do trong chất bán dẫn là những hạt
nào ?
Có phải ion âm Ion dương
Electron Hay là loại hạt mang điện nào ?
Chất Bán Dẫn có mấy loại , dựa vào đặc điểm nào để phân
loại chất Bán Dẫn ?
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n VÀ BÁN DẪN
LOẠI p
Trang 12i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn :
2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
1 Hạt tải điện tự do trong chất Bán
Dẫn
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n
VÀ BÁN DẪN LOẠI p
Trang 13- Nguyªn tư Si cã mÊy electron líp ngoµi cïng ?
- Xét Bán Dẫn tinh khiết điển hình silic (si )
electron
- Khi liên kết các nguyên tử Si liên kết bằng loại liên kết nào ?
Silic (Si) cĩ số thứ tự 14- 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2
Si
Trang 14ở nút mạng.
=> Khơng cĩ các electron tự do
Cặp electron hoá trị dùng chung Ơû điều kiện nhiệt
dộ thấp trong mạng tinh thể có hạt mang điện tự
do ?
Trang 15Số electron
và lỗ trống trong bán dẫn tinh khiết bằng nhau.
Lỗ Trống
Hạt mang điện tự
do trong bán dẫn
là hạt nào ? Electron tự do
Gồm : Lỗ Trống
Electron
dẫn
Trang 16i Chất Bán dẫn và tính chất
1- Khái niệm bán dẫn : 2-Tính chất của chất bán dẫn :
1 Haùt taỷi ủieọn tửù do trong chaỏt Baựn Daón
II HAẽT TAÛI ẹIEÄN TRONG CHAÁT BAÙN DAÃN , BAÙN DAÃN LOAẽI n
VAỉ BAÙN DAÃN LOAẽI p
Gồm : + Eletron tự do : mang điện tích âm + Lỗ trống : mang điện tích dương.
- Baựn daón tinh khieỏt thỡ soỏ loó troỏng baống soỏ electron
Trang 17Nếu pha tạp chất thì trong bán dẫn
có gì khác biệt ?
Nguyên tử photpho có 5 electron ở lớp ngoài
Giả sử trong mạng tinh thể Silic cĩ lẫn một
P: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3
Trang 18Mơ hình mạng tinh thể bán dẫn cĩ tạp chất Phopho:
dàng tách
ra khỏi nguyên tử
Electron thừa
Electron
dẫn
CĐ
Trang 19 Như vậy, tạp chất Photpho đã tạo thêm các
electron tự do, mà khơng làm tăng thêm số lỗ trống.
Bán dẫn có hạt tải điện cơ bản là electron gọi là
bán dẫn loại n.
NHẬN XÉT:
số electron nhiều hơn số lỗ trống
Ta gọi electron là hạt tải điện cơ bản hay đa số , lỗ trống là hạt
tải điện khơng cơ bản hay thiểu số.
Trang 20i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn : 2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
1 Hạt tải điện tự do trong chất Bán Dẫn
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n
VÀ BÁN DẪN LOẠI p
Trang 21Giả sử ta pha tạp chất có 3 electron ngoài cùng
Giả sử trong mạng tinh thể Silic cĩ lẫn một nguyên tử Bo (B).
B: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 1
Lỗ trống tạo nên
do nguyên tử Bo thiếu 1 electron liên kết với 1 nguyên tử Silic lân cận
Trang 22Mô hình mạng tinh thể bán dẫn có tạp chất B:
Trang 23 Như vậy, tạp chất B pha vào bán dẫn Silic đã tạo thêm lỗ trống, làm cho số lỗ trống nhiều hơn
số electron dẫn
Ta gọi lỗ trống là hạt tải điện cơ bản hay đa
số , electron là hạt tải điện không cơ bản hay thiểu số.
Bán dẫn như vậy gọi là bán dẫn lỗ trống hay bán dẫn loại p.
NHẬN XÉT:
Trang 24i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn : 2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
1 Hạt tải điện tự do trong chất Bán Dẫn
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n
VÀ BÁN DẪN LOẠI p
Trang 25- Lỗ trống mang điện dương sẽ chuyển động cùng chiều hay ngược chiều điện trường ?
- Các hạt mang điện tự do trong bán dẫn chuyển động như thế nào trong điện trường ?
Trang 26Khi có điện trường đặt vào chất bán dẫn
Trang 27Khi cĩ điện trường đặt vào chất bán dẫn
- Bản chất dòng điện trong chất Bán Dẫn
như thế nào so với điện trường ?
2 Bản chất dòng điện trong chất Bán Dẫn
E
Trang 28i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn : 2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
1 Hạt tải điện tự do trong chất Bán Dẫn
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n
VÀ BÁN DẪN LOẠI p
2 Bản chất dòng điện trong chất Bán Dẫn
- Dòng điện trong chất Bán Dẫn là dòng các electron dẫn chuyển động ngược chiều điện trường và các lỗ trống chuyển động cùng chiều điện trường
Trang 29Tạp chất cho mạng tinh thể electron hay nhận ?
Nếu pha 2 loại tạp chất, chẳng hạn cả P và B, vào bán dẫn Silic, thì bán dẫn này cĩ thể là bán dẫn loại
p hay loại n là tùy theo tỷ lệ giữa 2 loại tạp chất
Nếu muốn tạo ra Bán Dẫn loại n thì tạp chất
có mấy electron hoá trị ?……… 5
Trang 30Người ta gọi chúng là tạp chất cho ( đôno )
lớn hơn của mạng tinh thể bán đẫn
Trang 31Nếu muốn tạo ra Bán Dẫn loại p thì tạp chất
có mấy electron hoá trị ? ………
Trang 32i ChÊt B¸n dÉn vµ tÝnh chÊt
1- Kh¸i niƯm b¸n dÉn : 2-TÝnh chÊt cđa chÊt b¸n dÉn :
1 Hạt tải điện tự do trong chất Bán Dẫn
II HẠT TẢI ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN , BÁN DẪN LOẠI n
VÀ BÁN DẪN LOẠI p
2 Bản chất dòng điện trong chất Bán Dẫn
3 Tạp chất cho (đôno ) tạp chất nhận ( axepto )
lớn hơn của mạng tinh thể bán dẫn
trị nhỏ hơn của mạng tinh thể
C1
Trang 33Kiến thức cần đạt
+ Bán dẫn ? Có mấy loại ?
+ tính chất ?
+ hạt mang điện tự do ?
+ bản chất dòng điện trong bán dẫn ?
+ Tạp chất cho , tạp chất nhận ?
+ electron và lỗ trống
+ điện trở suất của Bán Dẫn so với kim loại ?
+ điện trở suất thay đổi như thế nào khi nhiệt độ tăng ?
+ khi pha tạp chất , dùng tac nhân điện trở suất thay đổi như thế nào ?
+ electron và lỗ trống chuyển dời như thế nào so với cường độ điện trường ngoài ?
Trang 34Câu nào dưới đây nói về các hạt tải điện trong chất bán dẫn
là đúng ?
A Các hạt tải điện trong bán dẫn loại n chỉ có electron tự do
B Các hạt tải điện trong bán dẫn loại p chỉ có lỗ trống
C Các hạt tải điện trong bán dẫn luôn bao gồm : lỗ trống và electron tự do
D Các hạt tải điện trong bán dẫn luôn chuyển động ngược chiều điện trường
C
Trang 35Tìm câu đúng
Trong chất bán dẫn, mật độ electron luôn bằng mật
độ lỗ trống Nhiệt độ càng cao, bán dẫn dẫn ñieäncàng tốt.
Bán dẫn loại p tích điện dương vì mật độ lỗ trống lớn hơn mật độ electron.
Bán dẫn có điện trở xuất cao hơn kim loại, vì trong bán dẫn có 2 loại hạt tải điện trái dấu.
a)
b)
c)
d)
Trang 36Bán Dẫn là vật liệu quan trọng quyết định sự phát triển công nghệ thông tin
dẫn thuộc loại mong muốn
Vậy dựa trên những đặc điểm nào ? Và
những linh kiện đó hoạt động ra sao ?
Trang 38Electron tự do
Trang 39Điện trở suất và mật độ hạt tải điện của gecmani pha tạp gali ở 300 K
Trang 40Chất bán dẫn
Điện trở suất tăng hay giảm khi có ánh
sáng , tác nhân ?
Trang 41Chất bán dẫn
Nhi ệ t độ T 1
Nhi ệ t độ T 2 > T 1
- Điện trở suất thay đổi như thế nào khi nhiệt độ tăng ?
- Hãy nhận xét khi Nhi ệ t độ T 2 > T 1 thì dòng điện qua bán dẫn tăng hay giảm ?
- So sánh với điện trở suất của kim loại ?
Trang 43Si Si
Si
Si
Si Si