Cho đến khi Tìm được x,y thì dừng và suy ra công thức nguyên CTNG... Theo trên ta có.
Trang 2(Từ % ( theo Khối lượng))
Bước 1: Đặt CTTQ
Bước 2: Lập phương trình đại số (*)
Bước 3: Giải phương trình (*)
Gồm 3 bước giải
Trang 3 Bước 1: Đặt CTTQ
Bước 2: Lập phương trình đại số (*)
Bước 3: Giải phương trình (*)
Gợi ý:
-Nếu phương trình (*) có 3 ẩn,
thì có dạng:
B1: Cho z=1; 2; Cho đến khi
Tìm được x,y thì dừng
và suy ra công thức nguyên (CTNG) B2: Tìm chỉ số CTNG để ⇒ CTPT
ax + by = cz
Trang 4( Phương pháp 2: PP2)
Chât hữu cơ (A) thuộc dãy đồng đẳng
benzen, có % H = 9,43 (theo khối
lượng) Tìm CTPT (A)
PP tìm CTPT Khi dựa trên % nguyên tố
Bước 1: Đặt CTTQ
Bước 2: Lập phương trình đại số (*)
Bước 3: Giải phương trình (*)
(ĐH Ngoại Thương – 1998)
Ví dụ1:
Trang 5Ví dụ 1:
A: Đông đẳng Benen
%H = 9,43
A: ?
B1.Đặt CTTQ B2.Lập pt (*) B3.Giải (*)
PP tìm CTPT Dựa trên % của
1 nguyên tố
Giải:
- Đặt CTTQ (A): CnH2n - 6
- Theo đề có:
%H =
14 n - 6 = 9,43
n = 8
1(2n – 6)
100
Vậy CTPT A: C8H10
Trang 6 ví dụ 2:
A chứa C,H,O có %O = 43,24
Tìm CTPT của A trong mỗi trường hợp :
a M A <140 đvC.
b Khối lượng oxi có trong 1 mol A
bé hơn khối lượng nitơ trong 150 gam muối amoni nitrat
B1.Đặt CTTQ
B2.Lập pt (*)
B3.Giải (*)
PP Tìm CTPT
Biết %1 nguyên tố
Trang 7Ví dụ 2:
A: C, H, O có% O = 43,24
a MA < 140 CTPT A?
b mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3
B1.Đặt CTTQ B2.Lập pt (*) B3.Giải (*)
PP tìm CTPT Dựa trên % của
1 nguyên tố
Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
- Theo đề có:
12x +y + 16z
16 z 100
⇒ 12x + y + 16z =
43,2416 z 100 =37.z
⇒ 12x + y = 21 z (*)
Trang 8Ví dụ 2:
A: C, H, O co ù% O = 43,24
a MA < 140 CTPT A?
b mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3
B1.Đặt CTTQ B2.Lập pt (*) B3.Giải (*)
PP tìm CTPT Dựa trên % của
1 nguyên tố
Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
12x + y = 21 z (*)
Với z = 1:
(*) ⇔ 12x + y = 21
⇒ y = 21 – 12x
x
y
Điều kiện: 0 < y ≤ 2.x +
2
1 9
2
Trang 9Ví dụ 2:
A: C, H, O co ù% O = 43,24
a MA < 140 CTPT A?
b mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz 12x + y = 21 z (*)
Với z = 1: Không tìm được x, y
(*) ⇔ 12x + y = 42
⇒ y = 42 – 12x
x
y
Điều kiện: 0 < y ≤ 2.x +
2
1 30
2
⇒CTNG A: ( C3H6O2)n
n ∈ Ζ+
Với z = 2:
3 6
4 âm
Trang 10Ví dụ 2:
A: C, H, O co ù% O = 43,24
a MA < 140 CTPT A?
b mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz 12x + y = 21 z (*)
Với z = 1: Không tìm được x, y
Với z = 2: ⇒CTNG A: ( C3H6O2)n
a MA < 140 n ∈ Ζ+
⇔74 n < 140
⇒ n < 1,89
⇒ n =1
Vậy CTPT A: C3H6O2
Trang 11Ví dụ 2:
A: C, H, O co ù% O = 43,24
a MA < 140 CTPT A?
b mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz 12x + y = 21 z (*)
Với z = 1: Không tìm được x, y
Với z = 2: ⇒CTNG A: ( C3H6O2)n
a MA < 140 n ∈ Ζ+
Có CTPT A: C3H6O2
CÓ: mO trong 1 mol A < mN trong 150 g NH4NO3
⇔ 1.16.2n < 150/ 80 14.2
b Theo trên ta có CTNG A: ( C3H6O2)n ; n ∈ Ζ+
⇒ n < 1,64 ⇒ n =1 ; Vậy CTPT A: C3H6O2
Trang 12 ví dụ 3:
A là chất hữu cơ chứa 3 nguyên tố, có %O = 50 Tìm CTPT – CTCT của A
B1.Đặt CTTQ
B2.Lập pt (*)
B3.Giải (*)
PP Tìm CTPT
Biết %1 nguyên tố
(ĐH Ngoại Thương – 1998)
Trang 13Ví dụ 3:
A: là hchc chứa 3 nguyên tố
% O = 43,24
CTPT - CTCTA:?
B1.Đặt CTTQ B2.Lập pt (*) B3.Giải (*)
PP tìm CTPT Dựa trên % của
1 nguyên tố
Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
- Theo đề có:
12x +y + 16z
16 z 100
⇒ 12x + y + 16z =
50
16 z 100 = 32.z
⇒ 12x + y = 16 z (*)
C, H, O
- Theo đề A chứa:
Trang 14Ta được: 12x + y = 16 z (*)
Ví dụ 3:
A: là hchc chứa 3 nguyên tố
% O = 43,24
CTPT - CTCTA:?
Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
C, H, O
- Theo đề A chứa:
Với z = 1:
(*) ⇔ 12x + y = 16
⇒ y = 16 – 12x
x y
Điều kiện: 0 < y ≤ 2.x +
2
1 4
2 âm Vậy chọn: x = 1 ⇒ y =4
⇒ CTNG A: ( CH4O)n ; n ∈ Ζ+
Trang 15Vậy ta có:
CTNG A: ( CH4O)n ; n ∈ Ζ+
Ví dụ 3:
A: là hchc chứa 3 nguyên tố
% O = 43,24
CTPT - CTCTA:?
Dễ thấy bài này n chỉ có thể tìm từ điều kiện hoá trị !
Theo ĐK Hoá trị ta có:
0 <Số H ≤ 2 Số C + 2
0 < 4n ≤ 2 n + 2
⇒ n = 1
Trang 16 Các bài tập tự luyện:
A(C,H,O) chỉ chứa 1 loại chức có %O = 37,21 Khi A pứ với dd AgNO3/NH3 (dư), thấy:
1mol A sinh ra 4 mol Ag
Tìm CTPT-CTCT của A (ĐS:C2H4 (CHO)2)
1 ( ĐH THUỶ SẢN - 1997)
2 ( ĐHSPKTTP.HCM –2001)
Chất A CxHyO2 có %O = 29,0909
A phản ứng với NaOH theo tỷ lệ n A : n NaOH = 1 : 2
A phản ứng với Br2 tỷ lệ n A : n = 1 : 3
Tìm CTPT- CTCT – Tên gọi của A (ĐS: C6H6O2)
Br2