BẢNG TUẦN HOÀN, SỰ BIẾN ĐỔI CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC I.. Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố, tính kim loại, tí
Trang 1BẢNG TUẦN HOÀN, SỰ BIẾN ĐỔI CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Củng cố kiến thức về: Cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá
học Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố,
tính kim loại, tính phi kim, bán kính nguyên tử, độ âm điện, hoá trị và định
luật tuần hoàn
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên: chuẩn bị câu hỏi, bài tập cho tiết luyện tập, phiếu học tập về
các bài tập liên quan
2 Học sinh: học bài cũ, tổ trưởng kiểm tra tình hình làm bài tập của tổ báo
cáo cho gv
III PHƯƠNG PHÁP: Hs thảo luận nhóm, tự giải quyết vấn đề dưới sự
hướng dẫn của gv
1 Ổn định lớp:
2 Luyện tập:
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN VÀ
NỘI DUNG GHI BẢNG
Trang 2HỌC SINH
Hoạt động 1: Yêu
cầu HS chọn đáp án
đúng cho các bài tập
1, 2 trong phiếu học
tập
- GV gọi một HS bất
kì lên cho đáp án bài
tập 1,2 Sau đó GV
củng cố lại 3 nguyên
tắc sắp xếp của BTH,
khẳng định lại số thứ
tự của ô nguyên tố
bằng số hiệu nguyên
tử của nguyên tố
Câu1:Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố được sắp
xếp theo nguyên tắc nào sau đây:
A Theo chiều tăng của điện tích hạt nhân
B Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành 1 hàng
C Các nguyên tố có cùng số electron hoá trị trong nguyên tử được xếp thành một cột
D Cả A, B, C
Câu 2: Giá trị nào dưới đây không luôn luôn bằng số
thứ tự của nguyên tố tương ứng?
A Số điện tích hạt nhân ntử B Số hạt proton của ntử
C Số hạt notron của ntử D Số hạt electron
của ntử
Hoạt động 2:
HS thảo luận để chọn
Câu3: Chu kì là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử
của các nguyên tố này có cùng
Trang 3đáp án cho các bài
tập 3, 4, 5, 6 trong
phiếu học tập
Sau khi HS thảo luận
xong, các nhóm cho
đáp án GV gọi một
HS của một nhóm
bất kì giải thích sự
lựa chọn của nhóm
mình Nhận xét và
cho điểm nhóm đó
A Số electron B Số lớp electron
C Số electron hoá trị D Số electron của lớp ngoài cùng
Câu 4: Số thứ tự của chu kì bằng
A Số electron B Số lớp electron
C Số electron hoá trị D Số electron ở lớp ngoài cùng
Câu5: Mỗi chu kì lần lượt bắt đầu từ loại nguyên tố
nào và kết thúc ở loại nguyên tố nào?
A Kloại kiềm và halogen B Kloại kiềm thổ và khí hiếm
C Kloại kiềm và khí hiếm D Kloại kiềm thổ và
halogen
Câu 6: Trường hợp nào dưới đây không có sự tương
ứng giữa số thứ tự của chu kì và số nguyên tố của chu kì đó?
STT của ckì Số nguyên tố
A 3 8
B 4 18
Trang 4C 5 32
D 6 32
Hoạt động 3: Các nhóm tiếp tục tháo luận, làm các bài tập 7, 8, 9,10 Hết thời gian thảo luận, các nhóm cho biết sự lựa chọn của nhóm mình GV nhận xét và đưa ra Câu7: Nhóm nguyên tố là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử của các nguyên tố này có cùng: A Số electron B số lớp electron C Số electron hoá trị D Số electron ở lớp ngoài cùng Câu8: Bảng tuần hoàn có số cột, số nhóm A và số nhóm B tương ứng bằng Số cột Số nhóm A Số nhóm B A 18 8 8
B 16 8 8
C 18 8 10
D 18 10 8
Câu9: Mỗi nhóm A và B bao gồm loại nguyên tố
nào?
Trang 5đáp án đúng cho các
bài tập Cho điểm
các nhóm có sự lựa
chọn đúng
Nhóm A Nhóm B
A s và p d và f
B s và d p và f
C f và s d và p
D d và f s và p
Câu10: Số thứ tự của nhóm A được xác định bằng
A Số electron ở phân lớp s
B Số electron thuộc lớp ngoài cùng
C Số electron của hai phân lớp là (n-1)d và ns
D Có khi bằng số electron ở lớp ngoài cùng, có khi bằng số elctrron của hai phân lớp (n-1)d và ns
Hoạt động 4:
HS suy nghĩ, thảo
luận chọn đáp án cho
các câu 11,12
Sau khi HS cho kết
quả 2 bài tập, GV
Câu11: Sự biến thiên tính chất của các nguyên tố
thuộc chu kì sau được lặp lại tương tự như chu kì trước là do:
A Sự lặp lại tính chất kim loại của các nguyên tố ở chu kì sau so với chu kì trước
B Sự lặp lại tính chất phi kim của các nguyên tố ở
Trang 6nhận xét và hỏi HS
ngoài tính chất A và
C còn có những tính
chất nào đã học cũng
biến đổi tuần hoàn
Sau cùng GV khẳng
định lại sự biến thiên
tính chất của các
nguyên tố là do sự
lặp lại cấu hình
electron lớp ngoài
cùng của nguyên tử
các nguyên tố ở chu
kì sau so với chu kì
trước.Yêu cầu HS
nhắc lại định luật
tuần hoàn
chu kì sau so với chu kì trước
C Sự lặp lại cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố ở chu kì sau so với chu kì trước
D Sự lặp lại tính chất hoá học của các nguyên tố ở chu kì sau so với chu kì trước
Câu12: Những tính chất nào sau đây biến thiên tuần
hoàn?
A Hoá trị cao nhất với oxi
B Nguyên tử khối
C Số electron lớp ngoài cùng
D Số lớp electron
E Số electron trong nguyên tử
F Thành phần của đơn chất và hợp chất
G Tính chất của đơn chất và hợp chất
Hoạt động 5:
Các nhóm tiếp tục
Câu13: Trong một chu kì, bán kính nguyên tử của
các nguyên tố :
Trang 7thảo luận chọn đáp
án cho các câu 13,
14, 15, 16
Sau khi các nhóm
cho đáp án, GV nhận
xét và nhắc lại qui
luật biến đổi của độ
âm điện phù hợp với
qui luật biến đổi tính
kim loại và tính phi
kim
A Tăng theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân
B Giảm theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân
C Giảm theo chiều tăng dần của tính phi kim
D B và C đúng
Câu14: Các nguyên tố halogen được sắp xếp theo
chiều bán kính nguyên tử giảm dần như sau:
A I, Br, Cl, F B F, Cl, Br, I
C I, Br, F, Cl D Br, I, Cl, F
Câu15: Trong một phân nhóm chính, tính kim loại
của các nguyên tố :
A Tăng theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân
B Giảm theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân
C Giảm theo chiều tăng dần của độ âm điện
D A v à C đều đúng
Câu16: Các nguyên tố kim loại kiềm được sắp xếp
theo chiều tính kim loại tăng dần như sau
Trang 8A Li, K, Na, Rb, Cs B K, Na, Li, Rb, Cs
C Li, Na, K, Rb, Cs D Cs, Rb, K, Na, Li
Hoạt động 6:
HS làm các bài tập
17, 18 Gọi một HS
giải thích sự lựa
chọn của mình đối
với bài tập 17, một
HS lên bảng giải bài
tập 18 GV lưu ý để
chọn đúng đáp án ở
bài này cần nắm qui
luật biến đổi hoá trị
cao nhất với oxi và
hoá trị trong hợp
chất khí với hiđro
của phi kim Tổng
của hai hoá trị này là
8
Câu17: Oxit cao nhất của một nguyên tố R ứng với
công thức RO3 Nguyên tố R là:
A Magie B Nitơ C.Lưu huỳnh D Photpho
Câu18: Cho 2 dãy chất sau:
Li2O BeO B2O3 CO2 N2O5
CH4 NH3 H2O
HF Xác định hoá trị của các nguyên tố trong hợp chất với oxi và với hiđro
Hoạt động 7: GV củng cố tất cả các vấn đề và dặn dò HS làm tất cả các bài
tập còn lại, tiết sau tiếp tục ôn tập, tiết sau nữa kiểm tra một tiết
3 Dặn dò:
Trang 9- BTVN: + đọc trước bài luyện tập trong SGK và làm hết BT, tiết sau gọi lên bảng làm bài