Dược liệu chữa bệnh phụ nữ pot

CỎ GẤU• Tên khác: Hương phụ • Tên khoa học: Cyperus rotundus • Họ cói: Cyperaceae... NGẢI CỨU• Tên khác: Cây thuốc cứu, Ngải, Nhã ngải, Ngải cao • Tên khoa học: Artemisia vulgaris • Họ c

Bài 16

DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH PHỤ NỮ

Trường trung cấp y tế Bắc Ninh

1 Đặc điểm thực vật, phân bố

• Thân thảo, sống hàng năm,

cao 0,5-1m Thân vuông xốp

có nhiều rãnh dọc

• Lá mọc đối, chéo chữ thập, lá

gốc của cây non hình thận,

gốc lá hình tim có cuống dài,

phiến lá răng cưa tròn, chia 3

2 Bộ phận dùng, thu hái

• Bộ phận dùng:

- Toàn cây (Ích mẫu thảo)

- Quả (sung uý tử)

• Thu hái:

- Ích mẫu thảo: thu hái khi cây chớm ra

hoa, bỏ gốc rễ, phơi khô

- Sung úy tử: thu hái vào mùa thu, khi quả

Cách dùng:

- Ích mẫu thảo: 8-16g/ngày, dạng thuốc sắc, cao lỏng

- Sung úy tử: 5-10g/ngày, dạng thuốc sắc

- Cao ích mẫu: chai 250ml, chữa kinh

nguyệt không đều, ngày uống 2 lần, mỗi lần 30ml

- Lưu ý: Phụ nữ có thai dùng thận trọng

CỎ GẤU

• Tên khác: Hương phụ

• Tên khoa học: Cyperus rotundus

• Họ cói: Cyperaceae

1 Đặc điểm thực vật, phân bố

• Cây thảo sống lâu năm, cao

20-40cm Thân rễ phát triển thành củ,

ngắn, màu nâu đỏ.

• Lá dài, nhỏ, hẹp, ở giữa lá có gân

nổ rõ, phần cuống lá nổi rõ ôm lấy

1.2 Phân bố: Mọc hoang ở nhiều

nơi, nhất là ven biển, ven sông

1.1 Đặc điểm thực vật

1 Đặc điểm thực vật

- Độ ẩm không quá 13%, tạp chất không

quá 0,5%, rễ con không quá 2%, tỷ lệ tinh dầu ít nhất 0,8%

- Cao hương ngải, chai 250ml,chữa kinh

nguyệt không đều, 30ml/lần x 2 lần/ngày

- Lưu ý: âm hư, huyết nhiệt không dùng

NGẢI CỨU

• Tên khác: Cây thuốc cứu,

Ngải, Nhã ngải, Ngải cao

• Tên khoa học: Artemisia

vulgaris

• Họ cúc: Asteraceae

1 Đặc điểm thực vật, phân bố

1.1 Đặc điểm thực vật

• Thân thảo, sống lâu năm, cao 0,4-1,5m

• Lá mọc so le, xẻ nhiều liểu khác nhau, mặt trên thẫm, mặt dưới trắng tro có nhiều lông mịn

• Hoa tập chung ở đầu cành, hình đầu, màu lục nhạt

• Quả nhỏ dài và nhẵn

• Toàn cây có mùi thơm hắc

1.2 Phân bố: Cây mọc hoang, trồng ở nhiều nơi làm thuốc, rau ăn

1 Đặc điểm thực vật

2 Bộ phận dùng, thu hái

• Bộ phận dùng: thân cành mang ngọn và lá

• Thu hái: khi cây chưa ra hoa, đang tươi tốt, cắt đoạn dài khoảng 40cm, sấy hoặc phơi trong bóng râm cho khô

BẠCH ĐỒNG NỮ

• Tên khác: Mò hoa trắng, mò mân xôi

• Tên khoa học: Clerodendrum philippinum

• Họ cỏ roi ngựa: Verbenaceae

HỒNG HOA (hoa)

• Tên khoa học: Carthamus tinctorius

• Họ cúc: Asteraceae

• Bộ phận dùng: hoa

1 Thành phần hóa học

• Falavonoid: carthamin (màu vàng), carthamon (màu đỏ)

2 Công dụng, cách dùng

• Tác dụng: tăng co bóp tử cung, tăng

trương lực tim, co mạch, tăng huyết áp

• Dùng chữa: kinh nguyệt không đều, bế

kinh, ứ huyết, tụ huyết do chấn thương,

mụn nhọt…

• Cách dùng: dùng 3-9g/ngày, dạng thuốc sắc

• Lưu ý: phụ nữ có thai, người huyết áp cao không dùng

GAI (RỄ)

• Tên khác: Trữ ma căn

• Tên khoa học: Boehmeria nivea

• Họ gai: Urticaceae

1 Đặc điểm thực vật, phân bố

2 Bộ phận dùng, thu hái

• Bộ phận dùng: Rễ

HẠ KHÔ THẢO

• Tên khoa học: Prunella vulgaris

• Họ hoa môi: Lamiaceae

1 Đặc điểm thực vật, phân bố

• Thân thảo, thân vuông,

sống lâu năm, cao

3 Thành phần hóa học

• D-fenchon, acid ursolic

• Tinh dầu, muối vô cơ

chóng mặt, đau nhức mắt…

• Cách dùng:

- 9-15g/ngày, thuốc sắc

- Dùng ngoài, giã nát, đắp lên vết sưng tấy

- Dân gian dùng pha trà uống “bát bảo

hương trà”

Bài thuốc chữa kinh nguyệt không

đều, khó sinh con

Bài thuốc chữa đau bụng khi hành

6g/ngày

Bài thuốc chữa động thai