DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH TIM MẠCH, CẦM MÁU pps

DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH TIM MẠCH, CẦM MÁU Mục tiêu học tập 1.. Trình bày được đặc điểm thực vật, Kể tên, bộ phận dùng, thu hái, chế biến sơ bộ, bảo quản các cây thuốc chữa bệnh tim mạch, cầm

DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH

DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH TIM MẠCH,

CẦM MÁU Mục tiêu học tập

1. Trình bày được đặc điểm thực vật, Kể tên,

bộ phận dùng, thu hái, chế biến sơ bộ, bảo quản các cây thuốc chữa bệnh tim mạch, cầm máu

2. Trình bày đúng công dụng, cách dùng, liều

dùng của các dược liệu đã học

3. Nhân dạng đúng tên, đặc điểm điểm hình

của các vị thuốc chữa bệnh tim mạch, cầm máu đã học

DƯỢC LIỆU CHỮA BỆNH TIM

1 Cây ba gạc

Cầm máu

- Cụm hoa hình xim tán kép, ở đầu cành

hay kẽ lá; hoa hình ống màu hồng tím, cánh hoa màu trắng

- Quả đôi, khi chín màu tím đỏ, có nhiều

chấm nhỏ màu xám

- Toàn cây có nhựa mủ

Cầm máu

1 Cây ba gạc

Phân bố : Cây mọc hoang ở miền núi

Bộ phận dùng : Vỏ rễ Thu hoạch rễ quanh năm

tốt nhất vào mùa thu đông, rửa sạch, bóc lấy

vỏ, phơi hay sấy khô Chú ý bảo vệ lớp vỏ vì

vỏ chứa nhiều hoạt chất

Công dụng : Chữa huyết áp cao Dùng dạng cao

cồn 1,5% hoặc viên 2mg alcaloid toàn phần (Resecpin).

Liều dùng: Mỗi lần X-XX giọt hoặc 1 viên Ngày 2

- 3 lần, uống liền 2 - 4 tuần, nghỉ 2 - 4 tuần rồi tiếp đợt khác, nếu cần.

Cầm máu

2 Cây trúc đào

Cầm máu

2 Cây trúc đào

Mô tả :

- Cây nhỏ, cao 5 - 6m, phân cành nhiều

và mềm Cành non có ba cạnh, vỏ ngoài màu xám tro

- Lá mọc vòng, 3 cái một, hình mác hẹp,

mặt trên xanh lục sẫm

- Hoa màu hồng, trắng hay vàng, mọc

thành xim ở ngọn thân và đầu cành

- Quả gồm 2 đại Hạt có mào lông màu

hung

Cầm máu

2 Cây trúc đào

Phân bố : Cây được trồng làm cảnh ở các vườn

hoa công cộng và vườn gia đình

Bộ phận dùng : Lá Thu hái vào mùa hè, thu, lúc

cây sắp hoặc đang ra hoa Cần phơi ngay cho khô sau khi thu hái

Công dụng, Liều dùng : Dùng oleandrin (neriolin)

chữa suy tim Uống có tác dụng hấp thu nhanh

và ít tích lũy hơn digitoxin Ngày uống 2 - 3 lần, mỗi lần 0,1 mg dưới dạng dung dịch 1/5000 trong cồn 70 độ hoặc viên 0,1 mg Có thể dùng hạt giã nát ngâm nước làm thuốc trừ sâu

Cầm máu

3 Sừng dê hoa vàng

Cầm máu

•Đặc điểm : -Cây bụi, có cành vươn dài 3- 4m Vỏ có nhiều nốt sần -Lá mọc đối, có cuống

ngắn, -Cụm hoa hình xim ở đầu cành Hoa màu vàng, cánh hoa kéo dài thành hình sợi -Quả nang, gồm 2 đại nhọn đầu, dính nhau ở gốc

-Hạt nhiều, màu nâu, có cán mang chùm lông mịn.

- Toàn cây có nhựa mủ

3 Sừng dê hoa vàng

Mùa vụ : Hoa: Tháng 6 - 7; Quả: Tháng

8 - 12

Phân bố: Cây mọc ở vùng đồi núi và

các trảng cây bụi ven biển

Bộ phận dùng: Hạt Thu hái quả vào

tháng 11-12 Lấy hạt, bỏ chùm lông, phơi hoặc sấy khô Là nguyên liệu chiết xuất D strophantin

Cầm máu

3 Sừng dê hoa vàng

Thành phần: Hạt chứa các glycosid: divaricosid,

thủy phân cho genin là sarmentogenin và phần đường là L-oleandrosa; divostrosid, caudosid, sinosid…

Tác dụng: D.Strophantin là hỗn hợp glucosid

dùng chữa suy tim cấp và mạn tính, trường hợp suy tim không chịu tác dụng của thuốc loại Digitalis Ngày 1- 2 ống tiêm, mỗi ống 2ml

có 0,25mg D.Strophantin Tiêm dung dịch nguyên hoặc pha loãng trong dung dịch tiêm glucose, tiêm thật chậm vào tĩnh mạch

Cầm máu

4 Cây Hoè

Cầm máu

•Đặc điểm :

- Cây gỗ nhỏ, cao 5-7m, có khi hơn Thân cành luôn có màu lục, nhẵn

- Lá kép lông chim lẻ, mọc so

le, gồm 13-17 lá chét, mặt dưới hơi có lông

- Hoa nhỏ, màu vàng lục nhạt, mọc thành chùm ở đầu cành

- Quả đậu, nhẵn, thắt lại giữa các hạt, đầu có mũi nhọn dài

- Hạt hơi dẹt, màu nâu vàng

4 Cây Hoè

Mùa vụ : Hoa: Hoa: Tháng 5 - 8;

Quả: Tháng 9 - 11

Phân bố: Cây được trồng ở nhiều

nơi, nhất là Thái Bình, Nghệ An, Ninh Bình

Bộ phận dùng: Nụ hoa và quả Nụ

hoa ( không dùng loại hoa đã nở) thu hoạch vào tháng 5 - 8

Cầm máu

4 Cây Hoè

Thành phần: Nụ hoa và quả chứa rutin:

8-30%(ở nụ hoa) Lá có alcaloid cytisin Hạt có dầu béo, nhiều acid linoleic, protein và chất nhầy

Tác dụng: Thuốc hạ huyết áp và làm bền

vững thành mạch Thường dùng chữa huyết áp cao, phòng ngừa đứt mạch máu não, chảy máu cam, ho ra máu, băng huyết, trĩ ra máu: ngày dùng 0,5-3g dạng bột hoặc viên, 10-15g thuốc hãm hay sắc

Cầm máu

-Lá dẹt, hình vảy, mọc

đối

-Hoa đực ở đầu cành, hoa

cái hình nón, tròn ở gốc cành nhỏ

-Quả hình trứng

5 Trắc bách diệp

Phân bố: Cây được trồng làm cảnh ở

nhiều nơi

Bộ phận dùng: Lá và nhân quả Lá thu

hái quanh năm Quả hái vào mùa thu

Cầm máu

Thành phần hóa học:

Lá chứaTinh dầu: L-borneol, camphor, α-thuyon, quecetin…

Công dụng :

 Tác dụng cầm máu Lá chữa thổ huyết, ỉa ra máu, đái ra máu, ho ra máu, băng huyết, rong kinh, chảy máu cam, sốt, ho : Ngày 10 - 15g dạng thuốc sắc, cao lỏng Nhân quả chữa kém ngủ, hồi hộp, nhiều mồ hôi, táo bón : Ngày 5 - 10g dạng bột hoặc viên

6 Dừa cạn

Cầm máu

•Đặc điểm:

-Cây cỏ, sống nhiều năm, cao 30 -

80 cm Thân màu đỏ hồng, phân nhiều cành.

-Lá mọc đối, hình trứng ngược Hai mặt nhẵn, mặt trên sẫm bóng -Hoa màu hồng hay trắng, mọc riêng lẻ ở kẽ lá

-Quả hai đại, thuôn , hơi choãi ra -Hạt nhỏ nhiều, màu nâu đen

•Mùa vụ: Tháng 5 -10

•Phân bố: Cây mọc hoang ở vùng

ven biển Còn được trồng làm

6 Dừa cạn

Bộ phận dùng: Lá, rễ Lá thu hái trước

khi cây có hoa, phơi hoặc sấy nhẹ đến khô Rễ thu hái vào cuối thu Rửa sạch, phơi hoặc sấy khô

Cầm máu

Thành phần hóa học:

Alcaloid: vinblastin, vincristin, reserpin, serpentin…

Công dụng :

 Chữa bệnh đi tiểu đỏ và ít, đái đường, kinh nguyệt không đều Ngày 4-8g lá dạng thuốc sắc, cao lỏng Hiện nay, nhiều alcaloid được chiết

ra từ lá có tác dụng chữa bệnh bạch cầu, và từ rễ làm giãn mạch máu não, chữa huyết áp cao

7 Một số dược liệu khác

Cầm máu

KẾT THÚC