LÀM PHIM DÂN TỘC HỌC docx

Ông sử dụng chính bộ phim của mình Au Pays des Mages Noirs Xứ người Mages Đen để cho thấy sự thương mại hoá đã ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng phim dân tộc học, và cũng thể hiện ý tưởn

LÀM PHIM DÂN TỘC HỌC

Jean Rouch

Để bàn về những bộ phim của mình, tác giả đã nêu lên một vài nét chính

về sự phát triển của phim dân tộc học từ sau Chiến tranh Thế giới lần II Ông chỉ ra rằng những gì trước kia được những người tiên phong xem như một hình thức nghệ thuật giờ đã trở nên chuyên môn hoá, và nói đến vai trò của chính ông trong sự phát triển kỹ thuật của máy quay éclair và máy ghi

âm Nagra

Ông sử dụng chính bộ phim của mình Au Pays des Mages Noirs (Xứ người Mages Đen) để cho thấy sự thương mại hoá đã ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng phim dân tộc học, và cũng thể hiện ý tưởng của ông về anthropologie partagée, (nhân học chia sẻ) đó là việc chia sẻ những trải nghiệm trong cuộc sống và trong việc làm phim giữa nhà nhân học và những người cùng làm việc Rouch đã làm hơn 50 bộ phim về các tín ngưỡng của người châu Phi, trong đó nổi bật nhất là bộ phim Les Matres Fous (Những người Matres điên) Trong đó, ông kể lại chuyện, làm thế nào chính quyền thuộc địa Anh đã cấm bộ phim này và khán giả người Phi lại bị sốc bởi bộ phim, nhưng giờ đây bộ phim được nhìn nhận rộng rãi như là một tư liệu lịch sử hiếm hoi về ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân ở TâyPhi

Gần đây hơn, tác giả đã cộng tác với Germaine Dieterlen trong tám bộ phim dài tập về Sigui, một nghi lễ về sự tái sinh của thế giới chỉ được tiến hành bởi người Dogon 60 năm một lần Rouch hiện đang đào tạo một vài thanh niên để làm phim về Sigui có thể sẽ tiến hành vào năm 2026, và bản thân người Dogon cũng nghĩ rằng việc ghi lại này là rất quan trọng

bộ phim của tôi, Funérailles à Bongo: le vieil Anai (Lễ tang của cụ già Anai ở Bongo), một cụ già nói, "không còn nhiều thời gian cho người già, thời gian là cho

người trẻ; chẳng có thời gian của người trẻ, thời gian là của người già." ý của ông

là người già cần thiết cho người trẻ; là thế hệ cũng giống như những làn sóng, và rằng đầu tiên khi làn sóng chưa được hình thành thì nghĩa vụ của người trẻ là lắng nghe những gì người già nói, rồi sau đó lao đi như những con sóng và chết trên những bờ cát

Khi chúng ta xem những bộ phim mà Mead và Bateson đã làm, chiếu về một

cuộc sinh nở (Những ngày đầu tiên trong đời của một đứa trẻ New Guinea = First days in the life of a New Guinea Baby), chúng ta phải cúi đầu kính nể kỹ năng của

những người làm ra bộ phim ấy vì họ đã sửdụng những máy quay cũ kỹ, cần phải tua băng đi, tua băng lại có lẽ đến 25 giây mỗi lần quay Tương tự như thế, khi

Flaherty quay bộ phim Nanook của phương Bắc (Nanook of the North), ông đã

thực hiện tất cả trong phòng thí nghiệm, và sau đó chiếu bộ phim của ông ngày này qua ngày khác Tại sao những người tiền bối của chúng ta lại xem những hình ảnh quan trọng đến như vậy?

Cùng giai đoạn này ở châu Âu, những người làm phim tài liệu thường tham gia vào trào lưu nghệ thuật hậu chiến Ví dụ Joris Ivens (cũng là một trong những ông

tổ nghiên cứu tô tem) đã quay phim về những năm 1920 bằng phim 35mm (Cha của ông có một cửa hàng máy ảnh rất lớn ở Amsterdam.) Với máy quay phim

Agfa, ông quay phim the bridge (chiếc cầu) ở Amsterdam; sau đó cùng với Henry Storck ông quay bộ phim Borinage; sau đó, chiếc máy quay phim được chuyển

cho Mannus Franken để ông ta làm những bộ phim đầu tiên của mình ở Indonesia;

và sau đó, khi ông đã có đủ tiền để sắm một chiếc máy quay phim tốt hơn, ông đã đem chiếc máy của Ivens cho Boris Kaufman và Jean Vigo, để họ quay các bộ

phim à Propos de Nice, Zéro de Conduite (ở Nice, Bắt đầu từ số không), và L'Atalante Đó là câu chuyện về những con người cùng nhau chia sẻ một thí

nghiệm bởi vì chính bản thân họ không nghĩ mình là những nhà quay phim chuyên nghiệp Những người như vậy thực sự đã không làm một nghề: họ là những thành viên của nhóm 'tiên phong' Và tôi nghĩ, cũng tương tựnhư vậy với trường hợp của Bateson, một người có kiến thức rộng về văn hóa và thực tế là một nhà triết học Cũng đúng như vậy với Marcel Griaule, người thoạt đầu là một nhà thơ, và sau đó

đã tham gia vào chủ nghĩa siêu thực Những người như vậy làm việc trong một môi trường giống như môi trường Bauhaus[2], và thực sự đa tài Vì thế, họ xem việc làm phim giống như một thứ gì đó tựa như vẽ, và được đào tạo để chụp ảnh (Bản thân tôi cũng được cha tôi đào tạo để vẽ tranh màu nước và trên các chất liệu khác.)Marcel Griaule cũng được đào tạo để trở thành một phi công, và trong suốt cuộc Chiến tranh Thế giới lần II ở châu Phi, ông đã thực hiện việc chụp ảnh từ trên không ngay phía trên Dogon trong một chiếc máy bay chiến đấu nhỏ của Pháp.Ông cũng đã thực sự chuẩn bị quay những thước phim từ trên không, nhưng máy bay đã quá không thăng bằng, nên công việc không thực hiện nổi Những

người như vậy mong mỏi thực hiện những công việc tiên phong trong khi những bạn trẻ ngày nay không có được lòng đam mê dù chỉ đểnấu một bữa ăntrong khi

họ rất sẵn lòng để ăn bữa ăn đó

Để bắt đầu, có lẽ chúng ta phải xác định điều gì có thể tạo ra những thay đổi Những kinh nghiệm của bản thân tôi có thể rất đáng để tham khảo Khi tôi đang ở trường Đại học Xây dựng Cầu đường (école des Ponts et Chaussées de Paris), tôi

đã tự học nghệ thuật phim Tôi tham gia vào Viện Lưu trữ Phim Pháp (Cinémathèque Franacaise) năm 1937, khi nó chỉ mới chỉ được thành lập cách đó một năm bởi Henri Langlois; và hàng tuần chúng tôi tới một phòng chiếu phim nhỏ của Langlois: một chương trình thực sự của văn hóa phim Pháp Điều này rất quan trọng cho sự phát triển của tôi: từ ông ấy, lần đầu tiên tôi học về nghệ thuật phim và ngành công nghiệp phim ảnh

Sau đó, vào lúc bắt đầu Đại chiến lần II, tôi ở trong quân đội, chiến đấu chống lại quân Đức, và khi đó, tất cả những ý tưởng của chúng về sự vĩ đại của quân đội Pháp đã đột ngột sụp đổ Tôi đã nghĩ những gì đang xảy ra thật là những điều không thể: tôi đã chứng kiến cảnh những người già trong cuộc Đại chiến lần II mất

đi cánh tay của mình, những người mà phổ của họ bị xé ra bởi khí ga mù tạc, hay những cựu binh bị mù, và chúng tôi nghĩ đó là những điều không thể chịu đựng được… ở Anh, năm 1941, tôi với hai người bạn là Jean Sauvy và Pierre Ponty đã

bị người Đức bắt Chúng tôi bị giải đi cùng nhau và cùng trở thành các kỹ sư xây dựng ở Tây Phi Chúng tôi đã chiến đấu cùng nhau ở cùng một đơn vị xây dựng trong quân đội Và chúng tôi cũng cùng nhau trở về một Paris đã được giải phóng

để cùng chung học môn nhân học và triết học Có lẽ sức mạnh của tôi đến vào thời điểm kết thúc cuộc chiến Tôi đã nhận ra rằng mình còn sống và tràn ngập niềm vui Thức giấc vào buổi sáng và biết rằng mình không phải lao vào cuộc chiến nữa

là một cảm giác cực kỳ vui vẻ Chắc rằng Richard Leacock đã có cảm giác tương

tự như vậyở Mianma Có lẽ người Nhật cũng trải qua một địa ngục tương tự, và đó

là lý do khiến những nhà làm phim như Junichi Ushiyama đến với phim dân tộc học: muốn làm một điều gì đó khác hoàn toàn ở những nước khác đất nước của mình

Tôi bắt đầu làm phim ngay sauThế chiến lần II Bây giờ, trong số lời dự báo mà tôi cảm thấy đúng là của André Leroi-Gourhan, ở Bảo tàng Con người (Musée de L'Homme, Paris) Ông tiên đoán rằng, ngay sau cuộc chiến tranh, sẽ có sự bùng nổ trong đào tạo về kỹ thuật cho các sinh viên ngành nhân học (ngoại trừ ở mức độ thạc sỹ), và đào tạo họ thành những người làm phim Do đó, ông đã mở trường đầu tiên về lĩnh vực này tại Bảo tàng Ông đã có sinh viên trong suốt cả thập kỷ tiếp sau chiến tranh đó,và làm một vài bộ phim tài liệu để phục vụ việc đào tạo: họ làm phim ngắn 35 mm, sử dụng chân máy, và theo một cốt chuyện ngắn, như Flaherty đã làm

Bộ phim đầu tay

Giáo sư Marcel Griaule đã nói với tôi rằng, tôi nên mang theo một ảnh và một máy quay khi tôi đi cano xuôi dòng sông Niger Tất nhiên là tôi đã làm đúng như thầy dặn Khi tôi hỏi ông rằng tôi nên mang loại máy quay phim nào, ông nói là ông có chiếc máy quay phim Edison, và nói thêm rằng ông có ý định cho tôi chiếc máy này Đó là một chiếc máy cũ, nặng khoảng 20kg May mắn cho tôi là, tôi có một người bạn tên là Edmond Séchan, anh ấy là một nhà nhiếp ảnh, và anh ấy nói với tôi là tôi có thể đến chỗ chợ trời của Paris, ở đó, tôi có thể tìm thấy loại máy quay phim Bell & Howell 16 mm đã được những người quay phim Mỹ sử dụng trong những năm chiến tranh Chỉ với số tiền ít hơn 200 đôla, tôi đã mua đượcmột chiếc Filmo-70 tuyệt vời với ống kính Cook rất tốt Máy này tôi vẫn phải tua đi tua lại thường xuyên Và với cái máy quay phim đó, tôi đã khám phá ra việc làm phim được tiến hành như thế nào

Sau đó, tôi bắt đầu bằng việc thực hiện các cảnh quay ngắn chỉ kéo dài khoảng 20-25 giây, và cứ 3 phút lại phải thay các cuộn phim Máy quay phim cũng có một

bộ phận đặt hai ống kính 25 mm và 50mm, mà đôi khi cũng phải thay đổi Phát hiện đầu tiên của tôi là khi bạn tua băng đồng thời bạn phải nghĩ Như thế, tôi phát hiện rằng mỗi khi tôi đang quay phim là lúc tôi đang biên tập phim đó Vậy là tôi thường nói với sinh viên của mình rằng sẽ rất tốt cho họ nếu họ quay phim bằng loại máy này, bởi vì các nhà nhân học hiếm khi có được cơ hội như thế Trong nhân học, khi nghiên cứu thực địa, bạn sẽ thu thập tư liệu và viết chúng vào những quyển sổ ghi chép, tuy nhiên bạn chẳng bao giờ thực hiện sự phân tích ngay lập tức những gì như bạn tham gia lúc quay phim Điều này có lẽ không đúng lắm đối với việc quay video ngày nay khi mỗi cảnh quay có thể kéo dài đến 10,20 phút, thậm chí hơn thế

Khi tôi nói với Griaule rằng xuôi dòng sông Niger có thể kéo dài đến 6 tháng đến 1 năm, ông nói, "tôi nghĩ đây là một ý tưởng ngốc nghếch, nhưng anh phải làm vì anh còn trẻ Cố gắng dừng ở đâu đó một hai tuần để tiến hành nghiên cứu"

Và như vậy, cùng với Jean Sauvy và Pierre Ponty, hai người bạn cũ của tôi ở trường đại học xây dựng cầu đường, đã làm đúng như vậy Chúng tôi sống trên sông 9 tháng trời, đi bộ, bằng bè gỗ và canô khi chúng tôi xuôi dòng từ đầu nguồn tại biên giới của Guinée và Sierra Leone tới vùng Châu thổ ở Nigeria cách đó 4.200 km Vì Griaule đã bảo với tôi rằng "quay phim mọi thứ nên tôi quay hết bên

bờ phải, nơi mà cảnh vật chạy từ trái sang phải, đến bờ trái, nơi mà cảnh vật chạy

từ phải sang trái -không thể biên tập cùng một lúc với nhau được!

Theo gợi ý của Griaule, chúng tôi đôi khi dừng lại ở một số điểm, vì thế tôi đã

có thể thăm những ngôi làng của Ayorou nơi mà tôi đã biết rất rõ vì trong năm

1941 tôi đã xây dựng con đường qua khu vực này từ Niamey đến Gao: một ngôi làng nhỏ được bao quanh bởi dòng nước trong, chảy siết, ở đó người ta có thể tìm thấy hàng đàn hà mã sống ở các khu đầm lầy Người dân sống trên bờ và ở các đảo

quanh đó là hậu duệ của những người đi săn hà mã vĩ đại bằng lao móc và giáo Những ngư dân Sorko kể về việc săn hà mã này và việc tại sao những người đi săn,

tự gọi họ là Faran Maka Hama, là hậu duệ trực tiếp của Faran Maka, người anh hùng sống vào khoảng thế kỷ thứ bảy, đã ngược dòng sống Niger cùng với một đội tàu đi săn nhỏ từ chỗ cắt với sông Benue (nơi họ đã sử dụng như là tuyến đường sông đến vùng Thượng Ai Cập) ngay trên Gao, nơi được người anh hùng này thành lập nên, tới Timbuktu và vùng châu thổ cổ của sông Niger, ở đó ông hoà nhập với những ngư dân Bozo

Với những người Sorko này, chúng tôi quyết định làm phim về cách săn hà mã truyền thống như những gì đã được nhà địa lý Ả-rập el-Bekri đã từng mô tả cách

đó gần 10 thế kỷ

Khi chúng tôi trở về Paris với một bộ phim đen trắng, mà sau đó được biết với

cái tên Au pays des mages Noirs, thì không có máy móc biên tập để chuyển sang

phim 16mm Chúng tôi đành chạy phim qua một máy chiếu, chúng tôi dừng nó lại, sau đó,chúng tôi gối các đoạn quay lên nhau, cái này tiếp cái kia và sau đó dùng dao lam cắt và gắn hai mảnh lại với nhau bằng ngón tay! Theo cách này tôi đã có thể chuẩn bị một bản phim nửa giờ cho Hội nghị Phim quốc tế lần thứ nhất về dân tộc học và địa lý nhân văn do André Leroi-Gourhan tổ chức năm 1947, người sau này trở thành Phó Giám đốc Bảo tàng Con người cùng với Claude Lévi-Strauss Phim này, thật tuyệt, nhận được sự tán đồng của các giáo sư và các đồng nghiệp của chúng tôi Trong suốt Hội nghị này, chúng tôi cũng đã phát hiện ra bộ phim

Tjurunga và Walkabout, những bộ phim đầu tay của Charles P Mountford thực

hiện ở vùng thổ dân miền Trung nước Australia; và họ đã mở mắt cho chúng tôi thấy về chất lượng dân tộc học của phim màu Kodachrome Cũng tại Hội nghị này,

một cách nhìn khác của Flaherty trong bộ phim Nanook of the North đã cho mọi

người một bài học không thể nào quên

Khi Griaule xem bộ phim đầu tay của tôi, ông nghĩ rằng tôi đã làm hỏng nhân

học: ông đã hơi đố kỵ vì ông đã làm một vài phim về Dogon (Au pays des Dogons (ở xứ của những người Dogon) và Sous les Masques Noirs (Dưới những chiếc mặt

nạ đen)) và những phim này đã được trình chiếu khoảng một tuần rồi sau đó phải

ngừng lại Tôi không cho rằng mình đã bỏ rơi nhân học; Griaule bắt đầu hướng dẫn tôi làm luận án tiến sỹ, và bây giờ tôi đã thực hiện luận án mà không đả động đến những bộ phim của mình (được ông hướng dẫn cách làm) (một cái gì đó được xem là cấm kỵ ở Đại học Sorbonne) Tôi mới chỉ là người thứ 5 ở Pháp làm luận

án tiến sỹ về nhân học; người đầu tiên là Marcel Griaule (một sinh viên của Marcel Mauss), sau đó là André Leroi-Gourhan, Claude Lévi-Strauss, và Germaine Dieterlen Vào lúc đó, Leroi-Gourhan viết, về phim của tôi, "Tất cả phần việc kỹ thuật là một vở kịch, 'vở kịch giữa con người và vật chất' mà chỉ có rạp chiếu phim mới có thể tái xây dựng"

Nhà âm nhạc học Gilbert Rouget đã mời tới Bảo tàng Con người một số nhạc sỹ trẻ của Pháp theo trường phái nhạc Jazz New Orlean, và họ thường chơi nhạc đến hết mỗi buổi chiều ở tầng hầm của khách sạn Latin Quarter, nhóm nhạc Lorientais (họ tự gọi mình là "Claude Luther và Lorientais của anh ta") Họ yêu cầu tôi chiếu phim không có tiếng ở đó, đồng thời đọc lời bình cho bộ phim ấy Một người chơi pianô trẻ tuổi, Claude Azzi, đã rất hào hứng và kể chuyện với cha của cậu về bộ phim này Rất tình cờ, ông ta là giám đốc sản xuất của Actualités Francaises, một công ty điện ảnh Ông quyết định đứng ra phân phối bộ phim, và làm nó thành phim 35mm để có thể chiếu nó ở rạp Đây là bản phim 16mmđầu tiên được làm như vậy ở châu Âu Về mặt bản quyền phim thì chúng tôi được hưởng 60% từ tiền

vé, ngượclại công ty điện ảnh có quyền được biên tập, thêm âm thanh, lời thoại, tiêu đề theo yêu cầu của họ; và họ đã làm đúng như vậy Như vậy, chúng tôi kết

thúc phim Au Pays des mages Noirs, giống như số phận một phần bộ phim Stromboli của Roberto Rosselini Về mặt thời gian, bộ phim của tôi nhưvậy không

còn hiện diện nữa, ví dụ nghi thức rước, ở đó, ngư dân cầu Thần Sông cho phép

săn hà mã giờ đây đã được đặt sau cảnh săn hà mã, như thể đó là sự cảm tạ đối với

vị thần ấy, bởi vì như nhà sản xuất đã nói, bộ phim sẽ hấp dẫn hơn nếu làm theo cách như vậy Và lồng vào đó các đoạn quay từ những phim về các đoàn đi săn, chiếu cảnh những con linh dương, sư tử, báo v.v., được thực hiện mà chẳng thèm hỏi ý kiến của tôi Đoạn nhạc nền sử dụng nhạc "Phiên chợ Ba Tư" (người làm phim gọi là jam music) Lời bình luận, được thực hiện giống như bình luận thể

thao, được thực hiện bởi một bình luận viên nổi tiếng của cuộc đua xe đạp Vòng quanh nước Pháp hàng năm, và vì thế đã làm cho bộ phim càng trở nên kỳ cục hơn Và tiêu đề được thay bằng Đi săn hà mã bằng một cây lao dường như đã làm

mất mặt chúng tôi Bộ phim, được làm ngắn lại từ nửa tiếng thành 20 phút, kết thúc bằng câu nói sáo rỗng "Đây là châu Phi đen nhất, một châu Phi không có tuổi"

Dù sao bộ phim đầu tay này cũng là những bướcđi đầu tiên giúp cho tôi thực hiện các bộ phim tiếp sau về nghi thức rước và săn bắn ở Thung lũng sông Niger,

ở đó, chúng tôi đã thấy những biểu thị đầu tiên của tín ngưỡng Hauka mà sau này

tôi đã quay rất tốt trong bộ phim Những người Thầy điên (Les Maitres Fous)

Khi tôi xem lại bộ phim đầu tiên này thì có một thời điểm, vào lúc đó người phụ

nữ Hawa dường như đã hoàn toàn rơi vào trạng thái nhập đồng, trước khi tự lăn xả vào phía trước của sân khấu, bà ta đút một tay vào miệng và nhìn chằm chằm vào chúng tôi Cử chỉ này làm cho tôi bối rối như gặp phải câu hỏi của con nhân sư vậy Tôi vẫn không biết rằng làm thế nào mà người ta lại có thể biến mình như thế chỉ bằng những kỹ năng của cơ thể

Sau khoảng 50 phim chiếu về nhập đồng tôi vẫn không sáng tỏ ra đượcmột chút nào so với ban đầu rằng kỹ thuật nhập đồng làgì Đầu tiên, chúng tôi nghĩ rằng những nghi lễ này chắc chắn là một liệu pháp trị liệu, vì mục đích chữa bệnh Đến giờ tôi nghĩ nó có thể nhiều ý nghĩa hơn thế: nếu đây là trị liệu thì đó là trị liệu cho

cả một nhóm, chữa bệnh xã hội và cả trị liệu cá nhân Ví dụ, lên đồng trong tín ngưỡng Hauka là sự phản ứng đối với sự áp bức của chính quyền Anh và Pháp

Phần sau của bộ phim này (Au pays des Mages Noirs) chủ yếu về nghi lễ lên đồng

Sân khấu được dựng lên bởi một nhóm các tay trống làm từ các quả bí và một người chơi ratchet, thứ có âm thanh đi cùng với nhịp điệu của một cây đàn viôn cổ,

gọi là godey Những người đàn ông và đàn bà cùng nhau nhảy thể hiện "những con ngựa của các vị thần" Trong điệu múa có ba phần: windi, một vòng lui của các

chú ngựa (tức những người đã bị nhập đồng), cùng nhau quay theo hướng ngược

chiều kim đồng hồ; gani là một điệu nhảy đặc biệt để lắng nghe mỗi linh hồn, theo

đó, các chú ngựa nhảy theo nhạccủangười nào sẽ cưỡi chú ngựaấy vềsau này; và

fimbyan, lắc đầu vòng quanh ở phía trước sân khấu, nhìn chung việc này sẽ dẫn

đến lên đồng Những người tham gia vào các điệu nhảy này thuộc cả hai giới, mọi

độ tuổi, mọi địa vị xã hội: một cái gì đó khác thường đối với một xã hội theo các nguyên tắc Hồi giáo từ hơn một thế kỷ nay Một người mẹ nhảy với đứa con ở sau lưng Một người phụ nữ tên là Hawa ("Eve') từ từ dừng lại ở giữa chỗ nhảy múa: cùng lúc cô là một bà nội trợ vùng quê, một con ngựa, và là người cưỡi ngựa, đó là Harakoy Dikko, thần nước đã nhập vào cô ta, trong khi những chú ngựa vẫn tiếp tục nhảy múa xung quanh cô Một thầy cúng Sorko, vẫy tay, nói với cô về vị thần

của cô, Harakoy Dikko Sau đó, người đà bà này khóc, lăn lộn và bị lên đồng Cô không còn là Hawa nữa, mà bây giờ cô là vị Thần Sông Những người đánh Violin giờ đây chỉ chơi những bản nhạc về Harakoy Dikko

Nhưng những chú ngựa khác vẫn tiếp tục bị nhập đồng, một vài trong số đó là

những vị thần hiện đại, mới hơn, Hauka, "các chân đồng".Vào thời điểm đó, vẫn

còn rất ít các chân đồng ở các làng quê ở Niger, nhưng đã đánh dấu những bước chuyển từ các vị thần truyền thống sang các vị thần hiện đại, "Những vị thần của quyền lực" mới, những vị thần của thực dân Anh và Pháp, những vị thần của công nghệ mà mọi người có thể dễ dàngnhận ra vì họ đã cư xử giống hệt những người ÂuTây -họ có những hành động lỗ mãng và dường như thường xuyên bực tức, hệt như những cư xửcủa người châu Âu Họ lấy những cây củi cháy dở để tự thiêu mình bởi vì họ không sợ lửa Họ rỏ rãi ra rất nhiều bởi lưỡi của họ đảo liên tục và

đã tạo ra thứ chất sền sệt như nước sốt! Đó là dấu hiệu thể hiện sự nhập đồng của

Ngày hôm sau, người dân làng quay trở lại cuộc sống thường nhật của mình, và không một ai trong số những người nhập đồng còn nhớ về trạng thái bị thôi miên ngày hôm qua nữa Dù sao, người Sorko cũng có thể tiếp tục những chuẩn bị của mình khi mà họ đã nhận được sự đồng ý của người chủ nhân tinh thần của con sông thông qua nghi lễ lên đồng

Sau đó, vào năm 1951, vì tôi cảm thấy xấu hổ về bộ phim đầu tiên, tôi đã quay trở lại Niger để làm bộ phim thứ hai về việc đi săn hà mã: giờ đây tôi không thoả mãn với những gì đã quay được ở phim thứ nhất, lời thoại, âm nhạc, v.v Trước kia tôi quay phim đen trắng, nhưng tôi không phải là một nhiếp ảnh gia có tài, và

vì thế, tôi chuyển sang làm phim trên vật liệu Kodachrome Lên khuôn hình màu

dễ hơn hẳn! Ba năm sau đó, tôi quay trở lại hòn đảo của các ngư dân Sorko, chiếu

cho họ xem phim mới của tôi Đi thăm thú trên Sông Lớn (Bataille sur le Grand

Fleuve), và lần đầu tiên họ hiểu tôi đã làm gì với cái máy kỳ lạ mà tôi mang theo mình Họ xem những hình ảnh của họ trong phim Họ phát hiện ra ngôn ngữ của phim Họ xem đi, xem lại, và bất chợt họ đưa ra những lời bình phẩm, nói với tôi rằng có cái gì đã saitrong bộ phim của tôi Đây chính là sự bắt đầu của

anthropologie partagée, nhân học chia sẻ: chúng tôi bất ngờ chia sẻ quan hệ công

việc với nhau Tôi đưa cho họ luận án Tiến sỹ của mình, và những quyển sách mà tôi viết về văn hóa của họ, nhưng chúng chẳng có tác dụng gì với họ cả Chỉ cần bạn quay trở lại với những người đó với một màn hình, một máy chiếu phim và một máy phát điện, họ sẽ chấp nhận bạn ngay Khi thời gian trôi qua, bộ phim càng có nhiều giá trị hơn nữa Mọi người nhận thấy những gương mặt cũ, và họ khóc và than vãn Trong trường hợp của tôi là, những người phụ nữ đến và cảm ơn tôi đã chiếu cho họ xem hình ảnh những người chồng của họ đã thực sự tham gia vào lễ thức đó, chứ không phải là đã đi theo những cô gái ở các làng khác như họ vẫn nghĩ trước kia Với những người phụ nữ này, đây là điều quan trọng khi xem những người chồng của mình khi không đi săn: những người phụ nữ này cũng không đi săn, nhưng họ biết rằng đấy là một việc nguy hiểm, và giờ đây họ thấy những cảnh đàn ông trong một khung cảnh hùng tráng Bản thân những người đi săn cũng hỏi tại sao tôi lại sử dụng nhạc không thích hợp khi chiếu cảnh quay hà

mã đến vậy? Tôi nói với họ rằng đó là thứ nhạc "Gawe-gawe", thứ nhạc tạo cho người đi săn cảm thấy can đảm hơn, và dường như rất phù hợp đối với tôi Họ nói với tôi rằng thứ nhạc như thế dường như là tạo sự dũng cảm cho con hà mã hơn là cho họ,và con hà mã sẽ trốn mất nếu nghe thứ nhạc như thế!