Kỹ thuật điện tử ( GV Nguyễn Văn Hân ) - Phần 1 pps

- Khuếch đại tín hiệu nhỏ - Khuếch đại công suất - Khuếch đại sử dụng vi mạch thuật toán - Tạo dao động điều hòa - Nguồn điện một chiều • Phần 2: Kỹ thuật xung – số – Các mạch tạo xung:

GV: Nguyễn Văn Hân

Bộ môn: Điện tử tự động

Email: hannvntu@gmail.com

NỘI DUNG

• Phần 1: Kỹ thuật tương tự

- Linh kiện bán dẫn cơ bản: Diode, Transistor, FET,

- Khuếch đại tín hiệu nhỏ

- Khuếch đại công suất

- Khuếch đại sử dụng vi mạch thuật toán

- Tạo dao động điều hòa

- Nguồn điện một chiều

• Phần 2: Kỹ thuật xung – số

– Các mạch tạo xung: Các mạch đa hài, mạch dao độngBlocking…

– Cơ sở kỹ thuật số

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Đỗ Xuân Thụ (chủ biên), Kỹ thuật điện tử,

NXB Giáo dục, 2005

• Đỗ Xuân Thụ, Nguyễn Viết Nguyên, Bài

tập kỹ thuật điện tử, NXB Giáo dục, 2005

• Trần Tiến Phức, BG Kỹ thuật điện tử , Đại

học Nha Trang, 2006

• Phần mềm Electronic Workbench 5.12

• www.google.com.vn

Điện áp giữa hai điểm A và B trong mạch là U AB =V A - V B = -U BA

Trong đó V A và V B là điện thế tại A và B so với đất (điểm nối mát nối đất trong mạch điện).

Dòng điện là biểu hiện trạng thái chuyển động của các điện tích (các hạt mang điện).

Ba nhận xét: - Điện áp giữa 2 điểm khác nhau.

- Dòng điện tại 1 điểm

- Điện tích luôn luôn bảo toàn.

1.1.2 Tính chất điện của một phần tử

1 Định nghĩa: Tính chất điện của một phần tử (hay linh kiện) thể hiện mối quan hệ giữa điện áp U trên hai đầu và dòng điện I chạy qua nó.

a Nếu quan hệ là U = I.R thì phần tử là một điện trở thuần R Điện trở thuần phát nhiệt khi có dòng điện chạy qua (hiệu ứng J) và không có quán tính.

b Nếu quan hệ là U = L dI/dt thì phần tử là một cuộn dây có điện cảm L.

Cuộn điện cảm lý tưởng (R = 0) thì không tiêu hao năng lượng và có quán tính.

c Nếu quan hệ là I = C dU/dt thì phần tử là một tụ điện có điện dung C

Tụ điện lý tưởng (R = ) thì không tiêu hao năng lượng và

có quán tính.

NHẬN DẠNG LINH KIỆN ĐIỆN TỬ CƠ BẢN

Biến áp trong mạch điện tử

NHẬN DẠNG LINH KIỆN ĐIỆN TỬ CƠ BẢN

• Bình thường điện trở có dạng hình trụ, trên thân

có 4 vạch màu Ba vạch đầu thể hiện trị số điện

trở Vạch thứ 4 thể hiện sai số.

• Đen: 0; Nâu: 1 ; Đỏ: 2 ; Cam: 3 ; Vàng: 4 ; Xanh: 5 ;

Xanh lơ: 6; Tím: 7; Xám: 8; Trắng: 9

Những điện trở biến đổi (còn gọi là chiết áp) thường có ba chân Con chạy nối với chân

ở giữa Điện trở công nghệ lắp dán

NHẬN DẠNG LINH KIỆN ĐIỆN TỬ CƠ BẢN

• Tụ điện có trị số nhỏ hơn 1F thường

làm bằng gốm (sứ), giấy, mica Khi

dùng không cần chú ý cực tính.

• Tụ điện có trị số lơn hơn 1F

thường làm bằng giấy có tẩm hóa

chất (gọi là tụ hóa) Khi dùng tụ

hóa cần chú ý cực tính điện áp.

• Trị số có thể ghi trực tiếp nếu hay

theo luật với ba chữ số Hai chữ số

đầu là số có nghĩa Chữ số thứ ba là

hệ số mũ Đơn vị tính là pF Ví dụ

trên tụ ghi 203 -> 20nF

2 Các tính chất quan trọng của phần tử tuyến tính

a Đặc tuyến Vôn - Ampe là một đường thẳng

b Tuân theo nguyên lý chồng chất

c Không phát sinh thành phần tần số lạ khi làm việc với tín hiệu điện xoay chiều.

Với các phần tử phi tuyến thì ngược lại:

a Đặc tuyến Vôn - Ampe là một đường cong.

b Không tuân theo nguyên lý chồng chất

c Luôn phát sinh thành phần tần số lạ khi làm việc với tín hiệu điện xoay chiều.

Đi ốt, tranzito là các phần tử phi tuyến điển hình mà ta sẽ học ở

1.1.3 Nguồn điện áp và nguồn dòng điện

1 Ba khái niệm cần lưu ý

- Điện áp giữa hai đầu của một nguồn sức điện động lúc hở mạch kí hiệu là U hm

- Dòng điện của nguồn sức điện động đưa ra mạch ngoài lúc

mạch ngoài dẫn điện hoàn toàn kí hiệu là I ngm

Một nguồn sức điện động được coi là lí tưởng khi điện áp hay dòng điện do nó cung cấp cho mạch ngoài không phụ thuộc vào tính chất của mạch ngoài.

- Trên thực tế, mọi nguồn điện luôn luôn có một điện trở nội nào đó kí hiệu là R ng thì R ng = U hm / I ngm khi có tải hữu hạn thì

R ng = (U hm - U) / I ngm suy ra I ngm = (U/ R ng ) + I.

- Hai trường hợp đặc biệt:

R ng -> 0 thì U -> U hm nguồn SĐĐ là một nguồn điện áp lý tưởng

R ng ->  ta có I -> I ngm nguồn SĐĐ là một nguồn dòng lý

1.2 TIN TỨC VÀ TÍN HIỆU

1.2.1 Tin tức

Tin tức là nội dung chứa đựng bên trong một sự kiện, một

biến cố hay một quá trình nào đó Tin tức có tính chất xác

1.2.3 Các tính chất của tín hiệu theo cách biểu diễn thời gian

a Độ dài và trị trung bình

của tín hiệu

- Độ dài của tín hiệu là

khoảng thời gian tính từ

1 t



hd

E S

b Năng lượng của tín hiệu

Công suất trung bình của tín hiệu trong thời gian tồn tại

Giá trị hiệu dụng của tín hiệu

c Dải động của tín hiệu

- Dải động của tín hiệu là tỉ số giữa giá trị lớn nhất và bé

nhất của công suất tức thời của tín hiệu

Dải động được tính theo đơn vị logarit (dexibel viết tắt DB) Công thức tính dải động:

t S

max lg

20 t

S min

t S

max lg

10

2

d Thành phần một chiều và xoay chiều của tín hiệu

- Thành phần một chiều có giá trị cố định (không thay đổi) theo thời gian.

- Thành phần xoay chiều có giá trị biến thiên theo thời gian.

S(t) = S ~ + S =

1.3 CÁC HỆ THỐNG ĐIỆN TỬ ĐIỂN HÌNH1.3.1 Hệ thống thông tin thu phát

Đặc điểm: Hệ thống hở.

Gồm 2 quá trình cơ bản: điều chế (P), giải điều chế (T) Chất lượng, hiệu quả phụ thuộc môi trường, thiết bị P,T.

Kh đại

Kh đại Giải ĐC Gia công Nhận tin

Ví dụ

Đặc điểm: Hệ thống hở.

Có hai phương pháp đo: tiếp xúc và không tiếp xúc với đối tượng đo.

Sự can thiệp của thiết bị đo dẫn đến sai số.

Muốn nâng cao chính xác thì thiết bị đo càng phức tạp.

Có thể gia công tín hiệu đo và thực hiện truyền số liệu để đo đạc

từ xa.

Có thể đo nhiều thông số cùng một lúc.

Đối tượng đo

Biến đổi đầu vào

Gia công tín hiệu

Chỉ thị kết quả

Ví dụ

1.3.2 Hệ đo lường điện tử

Khối chấp hành Khuếch đại

sai lệch

So sánh

Tạo tín hiệuchuẩnChỉ thị kếtquả

MỘT SỐ KIẾN THỨC LIÊN QUAN

• Thế, dòng nạp vào tụ C

• Vì sao một vòng dây ở

mỏ hàn xung thì phát nhiệt rất mạnh?

BIẾN ÁP TẠO CAO ÁP (HV) CHO ĐÈN HÌNH

MỘT SỐ LINH KIỆN ĐIỆN TỬ KHÁC

ĐÈN HUỲNH QUANG

• Khi chưa được cấp điện

lưới?

• Khi được cấp điện lưới?

• Những khuyết điểm của