§ 22 CẤU TRÚC PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ docx

Kiến thức - Học sinh biết các nội dung cơ bản của thuyết cấu tạo hoá học, khái niệm đồng đẳng đồng phân.. Khái niệm Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết liên kết đơn,

§ 22 CẤU TRÚC PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

- Học sinh biết các nội dung cơ bản của thuyết cấu tạo hoá học, khái niệm

đồng đẳng đồng phân các khái niệm và ý nghĩa : Công thức đơn giản nhất,

công thức phân tử

2 Kĩ năng

- Học sinh biết viết công thức cấu tạo thu gọn và thu gọn nhất

II Phương pháp giảng dạy

- Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề

III Chuẩn bị

- Học sinh chuẩn bị nội dung bài học trước

IV Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp

2 Bài cũ

- Làm bài tập 5 sách giáo khoa

3 Bài mới

Hoạt động của giáo viên Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 Công thức cấu tạo là gì ?

Ý nghĩa ?

Hoạt động 2 Có những loại công thức cấu

tạo nào ? Cho thí dụ minh họa

Cách biểu diễn từng loại công thức cấu tạo

?

Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành

công thức cấu tạo

I Công thức cấu tạo

1 Khái niệm Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết (liên kết đơn, liên kết bội) của các nguyên tử trong phân tử

Biết công thức cấu tạo của hợp chất hữu cơ sẽ dự đoán tính chất hóa học cơ bản

2 Các loại công thức cấu tạo

a Công thức cấu tạo khai triển

- Biểu diễn tất các liên kết trên mặt phẳng giấy Thí dụ

C C C C H H

H

H H

H

H

H H

H

Hoạt động 3 Thuyết cấu tạo hoá học

Giáo viên giới thiệu sơ lược lịch sử phát

minh ra thuyết cấu tạo hoá học

C

H H H

H

H H H

H

b Công thức cấu tạo thu gọn

- Công thức cấu tạo thu gọn nhất

- Cách biểu diễn các nguyên tử, nhóm nguyên tử cùng liên kết với một nguyên tử cacbon được viết thành một nhóm

Thí dụ

- Công thức cấu tạo thu gọn nhất

- Cách biểu diễn chỉ biểu diễn liên kết giữa các nguyên tử cacbon và với nhóm chức mỗi đầu đoạn thẳng hoặc điểm gấp khúc ứng với một nguyên tử cacbon, không biểu diễn số nguyên tử hiđro

Thí dụ bảng phụ 1

II Thuyết cấu tạo hoá học

1 Nội dung

a Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên

tử liên kết với nhau theo đúng hoá trị và theo một thứ tự nhất định Thứ tự liên kết đó gọi là cấu tạo hoá học Sự thay đổi liên kết đó tức là thay đổi cấu tạo hoá học sẽ tạo ra chất mới

Thí dụ bảng phụ 2

b Trong phân tử hợp chất hữu cơ, cacbon có hoá trị bốn Nguyên tử cacbon không những

Từ các thí dụ trên đưa ra luận điểm thứ

nhất và lấy thí dụ như sách giáo khoa

Hoạt động 4 Luận điểm thứ hai

Từ các thí dụ trên nguyên tử cacbon tạo ra

bao nhiêu liên kết ? Nó có thể tạo liên kết

với những nguyên tử nào ?

Vậy nội dung của luận điểm thứ hai là gì ?

Giáo viên lấy các thí dụ sách giáo khoa

Hoạt động 5 Luận điểm thứ ba

Mỗi một chất thì có một tính chất đặc

trưng Vậy khi cấu tạo thay đổi dẫn đến

tính chất thay đổi như thế nào ?

Giáo viên lấy thí dụ sách giáo khoa

Hoạt động 6 Ý nghĩa của thuyết cấu tạo

hoá học

Hoạt động 7 Đồng đẳng

Giáo viên lấy các thí dụ trong sách giáo

khoa

Vây đồng đẳng là gì ?

Nguyên nhân của tính chất hoá học tương

tự nhau ?

Chú ý cho học sinh đồng đẳng phải hội tụ

đủ hai điều kiện :

Cần : thành phần phân tử hơn kém nhau

có thể liên kết với nguyên tử của các nguyên

tố khác mà còn liên kết với nhau tạo thành mạch cacbon (mạch vòng, mạch không hở (mạch nhánh và mạch không nhánh))

Thí dụ bảng phụ 3

c Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử (bản chất, số lượng các nguyên tử) và cấu tạo hoá học (thứ tự liên kết các nguyên tử)

Thí dụ bảng phụ 4

2 Ý nghĩa

- Thuyết cấu tạo hoá học giúp giải thích được hiện tượng đồng đẳng, đồng phân

II Đồng đẳng, đồng phân

1 Đồng đẳng

a Thí dụ

b Khái niệm

- Những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau một hay nhiều nhóm CH2 nhưng có tính chất hoá học tương tự nhau là những chất đồng đẳng, chúng hợp thành dãy đồng đẳng

nCH2

Đủ : có tính chất hoá học tương tự nhau

4 Củng cố

- Làm bài tập 5 SGK

5 Dặn dò

- Làm bài tập về nhà

- Chuẩn bị nội dung phần còn lại bài học

Bảng phụ 1

CTCT khai

triển

CTCT thu

gọn

H3C CH CH CH2

CH3

H3C CH CH3

CH3 H3C CH2 CH2OH

CTCT thu

Bảng phụ 2

CTCT Ancol etylic

CH3-CH2-OH

Đimetyl ete

CH3-O-CH3

Nhiệt độ sôi ts = 78,3oC ts = -23oC Tính tan trong

nước

Tan vô hạn trong nước

Tan ít trong nước

Tác dung với

Bảng phụ 3

H3C CH2 CH2 CH3

Mạch hở không nhánh

H3C CH CH3

CH3 Mạch hở có nhánh

H2C

H2C

CH2

CH2

CH2

CH2

Bảng phụ 4

CH4 ts = -162oC Không tan trong nước,

cháy với oxi

Khác về

loại

nguyên tử CCl4 ts = 77,5oC Không tan trong nước,

không cháy với oxi

CH3CH2OH ts = 78,3oC Tan nhiều trong nước, tác

dụng với natri

Cùng

CTPT,

khác

CTCT CH3OCH3 ts = -23

o

C Tan ít trong nước không

phản ứng với natri

CH3CH2OH ts = -78,3oC Tan nhiều trong nước tác

dụng với Na

Khác

CTCT,

tương tự

CTCT CH3CH2CH2OH ts = -97,2

o

C Tan nhiều trong nước, tác

dụng với Na