Trong quá trình cắt trắc dọc ra nhiều đoạn cần l-u ý: Chỉ khi vẽ đoạn đầu tiên mới xuất hiện dòng nhắc Điểm bắt đầu vẽ: yêu cầu chỉ điểm gốc của đoạn trắc dọc đầu tiên còn các đoạn sau
Trang 1CHƯƠNG 5 : trắc dọc
5.1 Trắc dọc tự nhiên
5.1.1 Trắc dọc tự nhiên
Sau khi đã có tuyến và cọc trên tuyến có thể vẽ trắc dọc tự nhiên Khi chọn
Trắc dọc tự nhiên sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh- Vẽ trắc dọc tự nhiên Tr-ờng hợp
để cắt trắc dọc ra nhiều đoạn Trong quá trình cắt trắc dọc
ra nhiều đoạn cần l-u ý:
Chỉ khi vẽ đoạn đầu tiên mới xuất hiện dòng nhắc Điểm bắt đầu vẽ: yêu cầu
chỉ điểm gốc của đoạn trắc dọc đầu tiên còn các đoạn sau sẽ đ-ợc bố trí trên thẳng hàng với đoạn tr-ớc Cho nên sau này trong quá trình thiết kế không đ-ợc dùng lệnh của AutoCAD làm thay đổi lệch hàng các đoạn trắc dọc của cùng 1 tuyến
Việc vẽ trắc dọc phải đ-ợc tiến hành từ cọc đầu cho đến cọc cuối, nếu ở giữa bỏ qua một số cọc thì sẽ không thể vẽ trắc dọc cho các cọc này nữa trừ khi dùng lệnh AutoCAD xoá các đoạn trắc dọc cho tới các cọc bị bỏ qua
Việc cắt đoạn cố gắng không nên tại vị trí cần bố trí đ-ờng cong đứng
Hình 0-1 Vẽ trắc dọc tự nhiên
Trong hộp hội thoại hình 5-1 là khoảng cách tối thiểu từ gốc trắc dọc cho tới vị trí đ-ờng tự nhiên thấp nhất khi đ-ợc in ra giấy và phụ thuộc vào khoảng cách Min Nova-TDN sẽ tự động xác định mức so sánh cần thiết
nó phụ thuộc vào chiều rộng của khổ giấy mà muốn in trắc dọc Với phím có thể kiểm tra lại hoặc thay đổi mẫu bảng biểu trắc dọc
Trang 2Hình 0-2 Trắc dọc tự nhiên khi chọn Tự động thay đổi mức so sánh
Chú ý: lý trình đầu của đoạn tuyến thiết kế đ-ợc khai báo trong phần khai báo và thay đổi tuyến thiết kế
Lý trình gốc mà các giá trị khoảng cách cộng dồn sẽ đ-ợc tính từ đấy trở đi cho nên Lý trình gốc có thể không trùng với Lý trình đầu của đạn tuyến mà đã đề cập tại mục Khai báo và thay đổi tuyến hiện hành Mặc định đặt lý trình gốc trùng
với lý trình đầu
Muốn thay đổi lý trình góc phải chọn nenu Thay bảng trắc dọc Nova_TDN
cho phép nhập lý trình gốc trong cửa sổ lệnh trên dòng nhắc lệnh Command
5.1.2 Lớp địa chất
Nếu nhập chiều dày các lớp địa chất trên trắc dọc thì sau này có thể xác
định đ-ợc khối l-ợng đào nền và luy của từng lớp địa chất
Hình 0-3 Nhập chiều dầy các lớp địa chất
Trên hình 5-3 chiều dày các lớp địa chất đ-ợc tính thứ tự từ cao độ tự nhiên Nh- vậy số lớp địa chất MAX=5 Khi mà 1 lớp địa chất nào đó không có thì cho chiều dầy của lớp đó bằng 0
5.1.3 Thay đổi mức so sánh và Điền mức so sánh
Đối với địa hình có sự thay đổi lớn về mặt cao độ cần phải thay đổi mức so sánh sao cho có thể vẽ bản vẽ trắc dọc vào vừa khổ giấy đã định Nếu chọn
khi vẽ trắc dọc tự nhiên thì việc tự động thay đổi mức so sánh sẽ không theo ý của cho nên Thay đổi mức so sánh bằng cách chỉ từ điểm tới
Trang 3điểm sẽ tốt hơn Khi thay đổi mức so sánh vẫn có thể kẻ đ-ợc các đ-ờng đỏ thiết
kế tuy nhiên các đ-ờng đỏ đó sẽ bị gẫy khúc và sẽ dẫn tới khó khăn cho khi bố trí
đ-ờng cong đứng Cho nên công việc này tốt nhất nên làm cuối cùng nhất tr-ớc khi bắt đầu chuẩn bị in hồ sơ
L-u ý: Sau khi dịch chỉnh các đ-ờng dóng sẽ không đúng vị trí bảng
nh-ng không cần dùng lệnh AutoCAD để hiệu chỉnh, sau này khi Điền thiết kế
trắc dọc chúng sẽ đ-ợc vẽ lại
5.1.4 Hiệu chỉnh trắc dọc
Trong quá trình thiết kế nếu cần thay lại mẫu bảng trắc dọc thì chọn hiệu chỉnh trắc dọc Mỗi lần thực hiện chỉ chọn đ-ợc 1 đoạn trắc dọc để thay đổi Nếu
trên trắc dọc đã điền thiết kế thì sau khi thay bảng trắc dọc phải Điền thiết kế lại.
Chức năng này cho phép Điền lại số liệu tự nhiên trên trắc dọc khi thay đổi trong dữ liệu tuyến( hiệu chỉnh số liệu tuyến); Thay bảng trắc dọc (khi sửa đổi bảng trắc dọc); khai báo lại lý trình gốc hình 5-4
Hình 0-4 5.1.5 Hệ toạ độ trắc dọc
Với chức năng này có thể chuyển hệ toạ độ của AutoCAD tới điểm sao cho gốc của nó theo ph-ơng X trùng với điểm ứng với lý trình đầu trên trắc dọc Nếu
đang ở trong hệ toạ độ này khi có 1 điểm thì giá trị X của nó chính là Khoảng cách dồn
5.2 Các ph-ơng án đ-ờng đỏ và ph-ơng án
đ-ờng đỏ hiện hành
Trong quá trình thiết kế trắc dọc Nova-TDN cho phép thiết kế 3 ph-ơng án
đ-ờng đỏ khác nhau nhằm mục đích so sánh các ph-ơng án để tìm ra ph-ơng án tối -u nhất
Trang 4Khi thiết kế chỉ có 1 ph-ơng án đ-ờng đỏ hiện hành nên trong quá trình thiết kế phải chú ý xem ph-ơng án đ-ờng đỏ nào đang là hiện hành Để thay đổi ph-ơng
án đ-ờng đỏ hiện hành thực hiện Chọn ph-ơng án đ-ờng đỏ hiện hành Sau đó sẽ
xuất hiện hộp hội thoại nh- hình 5-5
Trong quá trình thay đổi ph-ơng án đ-ờng đỏ hiện hành nếu đã có trắc ngang thiết kế thì trắc ngang thiết kế sẽ tự động dịch chỉnh theo cao độ thiết kế của ph-ơng án đ-ờng đỏ mà vừa chọn
5.3 Thiết kế trắc dọc
5.3.1 Thiết kế trắc dọc
Với chức năng này có thể thiết kế:
Đ-ờng đỏ cao độ mặt đ-ờng
Đ-ờng đỏ cao độ đáy rãnh phải
Đ-ờng đỏ cao độ đáy rãnh trái
Đ-ờng đỏ cao độ đáy nền đ-ờng
Đ-ờng đỏ cống dọc phải
Đ-ờng đỏ cống dọc trái
Các đ-ờng mà Nova-TDN không quản lý nh-ng ng-ời thiết kế lại cần(Đ-ờng khác).
Sau khi chỉ 1 điểm trên trắc dọc tại dòng nhắc Từ điểm: sẽ xuất hiện hộp hội
thoại nh- hình 5-6
Hình 0-6 Nhập điểm đầu tiên của đ-ờng đỏ
Việc đầu tiên là phải chọn loại đ-ờng cần thiết kế tại hộp danh sách
Nếu chọn thì có thể thay đổi lại cọc bắt đầu
đ-ờng đỏ nếu không thì phải cho lý trình của điểm bắt đầu(mặc định sẽ là lý trình tại điểm mà vừa chỉ)
Sau đó sẽ là cao độ tại điểm mà bắt đầu Nếu bấm vào phím
trong tr-ờng hợp chọn sẽ có cao độ thiết kế đã có của đ-ờng thiết kế t-ơng ứng tại cọc
Sau khi đã nhập xong điểm đầu tiên sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Trang 5Undo/<Điểm tiếp theo>: yêu cầu nhập điểm thứ 2 tiếp theo theo thứ tự tăng
dần của toạ độ X
Hình 0-7 Nhập điểm tiếp theo của đ-ờng đỏ
Khi đã chỉ điểm tiếp theo sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh- hình 5-7 Toạ độ X của điểm tiếp theo có thể xác định theo vị trí cọc hoặc theo khoảng cách lẻ hoặc là lý trình Toạ độ Y có thể xác định theo cao độ thiết kế hoặc
độ dốc
Hình 0-8 Cao độ các cọc trung gian
Nếu chọn phím có thể kiểm tra lại cao độ thiết kế hoặc xem chênh cao của các cọc nằmẻtong đoạn đang thiết kế nh- hình 5-8
Sau khi đã kẻ xong đ-ờng đỏ nếu đã có trắc ngang thiết kế thì trắc ngang thiết kế sẽ tự động dịch chỉnh theo cao độ mà vừa thiết kế
5.3.2 Đ-ờng cong đứng
Nova-TDN cho phép có thể thiết kế đ-ờng cong đứng theo dạng:
Đ-ờng cong tròn
Trang 6Sau khi chọn hai đoạn của đ-ờng đỏ thiết kế sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh-hình 5-9
Khi thiết kế theo đ-ờng cong tròn có thể thiết kế theo hai cách:
- Xác định theo bán kính cong: Chếch con trỏ chuột vào ô Bán kính và nhập vào bán kính của đ-ờng cong đứng
- Xác định theo chiều dài đọcn cong: Nếu không chếch con trỏ chuột vào ô Bán kính thì cong đứng đ-ợc xác định theo chiều dài khống chế đoạn cong L
Hình 0-9 Thiết kế đ-ờng cong đứng
nh-đ-ợc minh hoạ tại hình 5-10 Giá trị Y nh-đ-ợc tính theo công thức Y=(i1-i2)*X2/(200*L)
Hình 0-10 Đ-ờng cong Parabôn
Trong tr-ờng hợp cần điền luôn yếu tố cong lên phía trên đ-ờng cong thì
5.3.3 Định nghĩa đ-ờng thiết kế và lớp địa chất
Trong tr-ờng hợp cần thiết có thể tạo các đ-ờng đa tuyến bằng lệnh PLINE sau đó dùng Định nghĩa đ-ờng thiết kế và lớp địa chất để định nghĩa chúng thành
các đ-ờng thiết kế hoặc các lớp địa chất trên trắc dọc Sau khi chọn xong các
đ-ờng cần định nghĩa tại dòng nhắc Select Objects: sẽ xuất hiện hộp hội thoại
nh-hình 5-11 cần chọn loại đ-ờng muốn định nghĩa
L-u ý: Không thể định nghĩa đ-ợc đ-ờng cao độ mặt từ 1 đ-ờng cong vẽ
bằng lệnh PLINE
Trang 7Hình 0-11 Định nghĩa đ-ờng thiết kế trắc dọc 5.3.4 Nhận lại cao độ thiết kế
Trong quá trình thiết kế đ-ờng đỏ trắc dọc nếu sử dụng các lệnh của AutoCAD để hiệu chỉnh thì Nova-TDN sẽ không biết là có sự hiệu chỉnh đó Cho nên để cập nhật lại các giá trị của thiết kế trắc dọc thì sử dụng Nhận lại cao độ thiết kế Chức năng này bao gồm nhận lại cả các lớp địa chất.
5.3.5 Huỷ cao độ thiết kế
Hình 0-12 Huỷ cao độ thiết kế
Thực tế khi đã xoá các đ-ờng thiết kế trên trắc dọc nh-ng cao độ thiết kế tại các cọc vẫn còn trừ phi chúng Nhận lại cao độ thiết kế nh- đã đ-ợc đề cập ở trên
hoặc là chọn chức năng Huỷ cao độ thiết kế Sau khi chọn sẽ xuất hiện hộp hội
thoại nh- hình 5-12 yêu cầu đánh dấu các kiểu cao độ cần xoá của ph-ơng án
đ-ờng đỏ hiện hành
5.3.6 Nối cao độ đ-ờng đỏ mặt
Chức năng này cho phép vẽ lại đ-ờng đỏ cao độ mặt theo ph-ơng án đ-ờng
đỏ hiện hành Ví dụ nh- khi Nhập số liệu theo TCVN có nhập cao độ thiết kế thì
các cao độ này sẽ đ-ợc gán cho cao độ mặt của ph-ơng án đ-ờng đỏ 1 khi muốn thể hiện đ-ờng đỏ mặt trên trắc dọc thì phải sử dụng chức năng này
Trang 8Hình 0-13 Điền thiết kế trắc dọc 5.3.7 Điền thiết kế
Với chức năng này có thể điền các thông số thiết kế của ph-ơng án đ-ờng
đỏ hiện hành Sau khi chọn trắc dọc cần điền thiết kế sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh- hình 5-13 ở đây nếu chọn thì độ dốc và khoảng cách sẽ đ-ợc thể hiện từ đỉnh tới đỉnh nếu không chọn thì trong khoảng có bố trí
đ-ờng cong đứng sẽ bị trừ ra
5.4 Tính sơ bộ diện tích đào đắp
Hình 0-14 Tính sơ bộ diện tích
Sau khi đã thiết kế xong trắc dọc có thể xác định đ-ợc sơ bộ diện tích đào
đắp theo mặt cắt chuẩn mà khai ở mụcKhai báo tuyến thiết kế.
Khi chọn Tính sơ bộ diện tích đào đắp sẽ xuất hiện hộp hội thoại hình 5-14
cho phép so sánh các ph-ơng án đ-ờng đỏ xét về góc độ diện tích đào đắp
5.5 Cầu và cống trên trắc dọc
5.5.1 Đặt cầu
Với chức năng này có thể thể hiện đ-ợc cầu trên trắc dọc và sau này thể hiện nó trên hình phối cảnh Sau khi chọn Cầu sẽ xuất hiện dòng nhắc Từ điểm:
phải chỉ một điểm gần cọc mà vị trí nó sẽ xác định vị trí bắt đầu có cầu Tiếp theo
sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh- hình 5-15
Trang 9Đầu tiên chọn loại cầu muốn thể hiện nó trên hình phối cảnh Tiếp theo cho khoảng cách từ cọc mà vừa chỉ tới mố đầu tiên của cầu
Hình 0-15 Đặt cầu
Sau khi nhập hết các thông số cần thiết sẽ xuất hiện các dòng nhắc:
Cao độ của mố 0 <4.93>:
Undo/Khoảng cách nhịp <10.00>:
Cao độ trụ<4.93>:
Yêu cầu phải cho biết:
Cao độ của 2 mố đầu, cuối và cao độ trụ
Khoảng cách giữa các nhịp
Các dòng nhắc sẽ đ-ợc lặp đi lặp lại cho đến hết số nhịp mà đ-a vào
5.5.2 Đặt cống tròn
Với chức năng này có thể thể hiện đ-ợc cống tròn trên trắc dọc Sau khi chọn Cống tròn sẽ xuất hiện dòng nhắc Từ điểm: phải chỉ một điểm gần cọc mà vị
trí nó sẽ xác định vị trí bắt đầu của cống Tiếp theo sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh-hình 5-16:
Hình 0-16 Đặt cống tròn
Trang 10C«ng ty TNHH C«ng nghÖ Hµi Hoµ - Harmonytech
