Vận chuyển thấm Bao gồm vận chuyển thụ động, vận chuyển có trung gian và vận chuyển chủ động.. 1.1 Vận chuyển thụ động - còn gọi là khuếch tán đơn thuần Một số vật chất có phân tử nhỏ h
Trang 1Vận chuyển thấm
Bao gồm vận chuyển thụ động, vận chuyển có trung gian và vận chuyển chủ động
1.1 Vận chuyển thụ động - còn gọi là khuếch tán đơn thuần
Một số vật chất có phân tử nhỏ hòa tan trong nước, hòa vào lớp lipit kép của
màng, đi qua nó rồi hòa với dung dịch nước ở phía bên kia màng Quá trình này có rất ít
sự đặc hiệu Ví dụ về loại chất này là ethanol Một số khí như oxy và CO2 cũng khuếch
tán đơn thuần
1.1.1 Đặc điểm của vận chuyển thụ động
- Chất vận chuyển không bị biến đổi hóa học
- Chất ấy không kết hợp với một số chất khác
- Vận chuyển không cần năng lượng
Trang 2- Phụ thuộc vào gradient nồng độ hay điện thế (bên cao chuyển sang bên thấp)
- Vận chuyển là hai chiều, cân bằng giữa trong và ngoài tế bào
1.1.2 Điều kiện ảnh hưởng đến sự khuếch tán
- Độ lớn của chất (càng lớn qua càng chậm)
73
- Độ hòa tan các chất trong lipit (càng dễ hòa tan, càng dễ qua như alcol,
aldehyt, glycerol, các thuốc gây mê, )
- Gradient nồng độ :
+ Môi trường nhược trương: nồng độ chất hòa tan trong môi trường thấp hơn
trong tế bào: tế bào trong đó (động vật) sẽ bị trương bào rồi tan bào
+ Môi trường ưu trương: nồng độ chất hòa tan trong môi trường cao hơn trong tế
Trang 3bào: tế bào trong đó (động vật) sẽ bị teo và nếu là thực vật sẽ bị co nguyên sinh
+ Môi trường đẳng trương: nồng độ chất hòa tan ở hai phía màng bằng nhau,
môi trường này còn gọi là môi trường sinh lý hợp với
sự sống của tế bào Nồng độ chất
đối với mỗi loại tế bào động vật và thực vật có khác nhau
+ Ion hóa trị 1 dễ qua màng hơn ion hóa trị 2
+ Ion bị bao thêm nước trở nên to và khó qua
- Nhiệt độ tăng vừa phải thì kích thích sự thấm qua màng (khi tăng 100C thì tính
thấm tăng 1,4 lần)
- Nhu cầu hoạt động cũng làm tăng tính thấm : khi cơ hoạt động thì glucose và
axit amin đi vào Khi cơ duỗi thì không
- Phụ thuộc vào tác động tương hỗ của các chất:
Trang 4+ Ca++ liên kết với nước thì giảm thấm + Glyxeryn khi có thuốc mê thì tăng thấm