Các động cơ vận chuyển nước trong cây Việc dòng nước lên cao trên 100m trong cây có nhiều ý kiến tranh luận... Tuy nhiên nhiều ý kiến đối lập lại với quan niệm về tế bào sống tế bào kèm
Trang 1Các động cơ vận
chuyển nước
trong cây
Việc dòng nước lên cao trên 100m trong cây có nhiều ý kiến tranh
luận Theo Bose (1923) và
Molistch (1928) các tế bào nhu mô
Trang 2gỗ là các động cơ trung gian để
bơm nước lên
Tuy nhiên nhiều ý kiến đối lập lại với quan niệm về tế bào sống (tế
bào kèm) tham gia trong quá trình vận chuyển nước ở mạch gỗ
Vottran (1879) thấy rằng nước có thể vận chuyển trong 1 đoạn thân nằm ngang với tốc độ theo 2 chiều giống nhau Điều đó chứng tỏ trong cây không hề có những cái van một chiều nào đó ngăn cản nước đi
xuống hoặc có các tế bào sống tác động một chiều Ngày nay người ta đã xem sức kết hợp giữa các phân tử nước là một trong
những điều kiện khiến cho các tia
Trang 3nước liên tục không chứa bọt khí
có thể nâng lên một độ cao lớn
Vottran đã phát triển quan niệm về
sự tồn tại trong cây các tia nước
liên tục do sự kết hợp tương hỗ của các phân tử nước và lực dính của
nước với thành mạch dẫn Động lực vận chuyển nước trong mạch xylen của thân là do 2 lực liên kết hydro của nước tạo ra: lực liên kết giữa
các phân tử nước và lực bám giữa các phân tử nước với thành mạch (theo campbell 2002)
Thí nghiệm của A S Kenasy đã
chứng minh khả năng nâng cột chất lỏng lên độ cao vượt quá áp suất
thủy tỉnh 1 atm nhờ sức liên kết
phân tử nước Tác giả nén thạch
Trang 4cao đầy phễu nối ống thủy tinh
dài đổ nước đã đun sôi vào ống và nhúng vào chậu thủy ngân
Sau một thời gian cột thủy
ngân dâng lên 760mm Renner (1911) thấy: khi cắt bỏ thân lá có ảnh hưởng tức khắc đến độ xâm
nhập của nước vào cây.Thí nghiệm của Renner (Đức) và Ursprung
(Thụy Điển) với bào tử nang dương
xỉ đã cho thấy sư kết hợp giữa tia nước trong phân tử nước bé đạt tới những trị số rất lớn
Ta biết rằng, phía ngoài bào tử nang dương xỉ có một lớp tế bào
chất vách dày 3 mặt và chứa đầy nước Lúc tế bào này hơi khô
(đúng với lúc bào tử chín) thể tích
Trang 5tế bào giảm bớt tách khỏi vách tế bào, hệ thống tế bào duỗi
thẳng.ùng với tác động của động
cơ trên và động cơ dưới hoàn toàn
đủ để đảm bảo sự di chuyển
nước trong mạch tới đỉnh ngọn các cây cao nhất