VẤN ĐỀ 3 - Tính chất hóa học của đất potx

• Trong đất có nhiều loại keo sét, nhưng có vai trò quan trọng nhất là các keo sét hydromica... Hấp phụ trao đổi cationSự hấp phụ cation tuân theo tuân theo quan hệ đương lượng, khả năng

V ẤN ĐỀ 3

Tính chất hóa học

của đất

C ác nguyên tố hoá học chính trong đất và khả năng cung cấp cho cây trồng

Hàm lượng trung bình của một số nguyên tố trong đất và thạch quyển

Bảng Tỉ diện của các cấp hạt trong đất thịt trung bình.

0.5 4.1 9.9 12.7 18.8

0.2 1.7 4.1 5.2 7.8

Vai trò của keo đất:

Cấu tạo của keo đất:

Thành phần keo đất:

Dựa vào thành phần hoá học

Keo khoáng vô cơ: khoáng sét, sesquioxyt.

Keo hữu cơ

Dựa vào tính mang điện, keo đất được chia ra làm 3 loại:

Keo âm (Asidoid): keo đất luôn mang điện tích âm (khoáng sét), chiếm đa số trong đất, thường gặp keo axit silic, axit humic, keo sét…

O Si 4+ O O Al 3+ O

O Al 3+ OH - O Mg 2+ OH

(Trung hoà điện) (Mang điện âm)

Keo dương (Basidoit): keo đất luôn mang điện tích dương, chiếm tỷ lệ thấp trong đất.

Keo lưỡng tính (Amphitoid): keo đất mang điện tích dương hay âm tuỳ thuộc vào giá trị pH Đại diện cho keo lưỡng tính trong đất là sesquioxyt Fe và Al.

VD: Keo Fe(OH)3 biểu hiện keo dương khi pH<7,1; keo

âm khi pH>7,1 Keo này có điểm đẳng điện tại pHo = 7,1.

Các loại keo sét trong đất

Keo sét thuộc loại keo vô cơ, là các khoáng vật thứ sinh alumino silicat Các khoáng vật này là thành phần chủ yếu của cấp hạt sét vì vậy chúng được gọi là các khoáng vật sét.

Đặc điểm chung của các keo sét: có cấu tạo lớp (liên kết phiến khối tứ diện và bát diện) và sự thay thế đồng hình

• Trong đất có nhiều loại keo sét, nhưng có vai trò quan trọng nhất là các keo sét

hydromica

Hấp phụ trao đổi cation

Sự hấp phụ cation tuân theo tuân theo quan hệ đương lượng, khả năng trao đổi phụ thuộc nồng độ ion trong dung dịch…

Hấp phụ trao đổi anion

Khả năng trao đổi cation - CEC

(Cation exchange capacity)

thái trao đổi trong 100g đất, tính bằng li đương lượng gam

Độ no bazơ (độ bão hoà bazơ) của đất

BS (Base Saturation)

thổ chiếm trong tổng số cation hấp phụ

(S * 100) BS(%) =

CEC

Quan hệ giữa keo đất với lý tính đất

Quan hệ giữa keo đất với hoá tính đất

Quan hệ giữa khả năng hấp phụ của đất với với chế độ bón phân và cải tạo đất

DUNG DỊCH ĐẤT

VÀ PHẢN ỨNG CỦA ĐẤT

Khái niệm

Ý nghĩa của dung dịch đất

Nguồn gốc của dung dịch đất:

Các anion vô cơ quan trọng trong dung dịch

Các cation chủ yếu trong dung dịch đất gồm có

Chất hữu cơ hoà tan trong dung dịch đất

Hợp chất vô cơ-hữu cơ hoà tan

Phản ứng chua hay kiềm của dung dịch đất tuỳ

Đánh giá tính chua hay kiềm của dung dịch đất

PHẢN ỨNG CHUA CỦA ĐẤT

Nguyên nhân gây chua đất

Muối của acid mạnh và bazo mạnh như NaNO3, NaCl, MgCl2, KCl, CaCl2, CaSO4, MgSO4 làm cho dung dịch đất có phản ứng trung tính.

Muối của acid mạnh và bazo yếu khi bị thuỷ phân

26

Mức độ chua của đất theo giá trị pH

4.6 - 5.5 chua trung bình 5.6 - 6.5 hơi chua

6.6 - 7.5 trung tính

Các loại độ chua của đất

– Độ chua hoạt tính

– Độ chua tiềm tàng

BÓN VÔI CẢI TẠO ĐẤT CHUA

pH < 4,5 cần thiết phải bón vôi

BS (%) < 50% cần thiết phải bón vôi

Tính lượng vôi cần bón

cần thiết để trung hoà lớp đất dày 20 cm,

Một số vùng đất ven biển có chứa nhiều muối

Na2CO3

Na2CO3 + H2O ⇔ NaOH + H2CO3

Đất mặn chứa nhiều Na + ở dạng hấp phụ khi

PHẢN ỨNG ĐỆM CỦA ĐẤT

Tính đệm của đất là khả năng của đất có thể chống lại sự thay đổi pH khi vì

Đệm của acid yếu và muối của chúng:

Nhờ vào tính đệm của acid hữu cơ

NH2-R-COOH + NaOH ⇔ NH2-R-COONa + H2O

OH-R-COOH + NaOH ⇔ OH-R-COONa + H2O

PHẢN ỨNG OXY HOÁ KHỬ ĐẤT

Các tiến trình oxy hoá khử luôn xảy ra rất mạnh trong đất Đất được coi là một hệ thống oxy hoá khử rất phức tạp bao gồm rất nhiều cặp chất oxy hoá và chất khử như:

Như vậy các tiến trình oxy hoá là các tiến trình thường gặp trong đất như:

– Phản ứng có sự tham gia của khí oxy:

– Phản ứng loại H+

HOOC-CH2-CH2-COOH → HOOC-CH=CH-COOH + H2

– Cho điện tử mà không có sự tham gia của oxy và H+

Trạng thái oxy hoá hay khử của dung dịch đất thường xác định bằng điện thế oxy hoá khử

Eh Eh được xác định bằng điện thế kế

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình oxy hoá khử:

] [Re

] [ lg

59

x

Ox o

E

ĐỘ DẪN ĐIỆN (EC) CỦA DUNG DỊCH ĐẤT

Độ dẫn điện EC (Electrical

conductivity) của dung dịch đất

có liên quan chặt chẽ với hàm

lượng muối hoà tan trong dung

dịch

Vậy đơn vị của EC là dS/m

EC Ảnh hưởng đối với cây trồng

(dS/m)

(dS/m)

0-2 phần lớn cây trồng không bị ảnh hưởng2-4 năng suất cây trồng mẫn cảm bị hạn chế4-8 năng suất hầu hết cây trồng bị hạn chế8-16 chỉ có những cây chịu mặn phát triển

>16 rất ít cây chịu mặn phát triển