KHOA H C TR NG N M Ọ Ồ ẤI.MEO GIỐNG NẤM II.CHẾ BIẾN NGUYÊN LIỆU III.KỸ THUẬT VÔ TRÙNG IV.VAI TRÒ CỦA ĐỘ ẨM TRONG TRỒNG NẤM V.BIỆN PHÁP AN TOÀN TRONG NUÔI TRỒNG VÀ SẢN XUẤT NẤM 1.Nuôi tr
Trang 1Chương 3
C S KHOA H C Ơ Ở Ọ
Trang 2
KHOA H C TR NG N M Ọ Ồ Ấ
I.MEO GIỐNG NẤM
II.CHẾ BIẾN NGUYÊN LIỆU
III.KỸ THUẬT VÔ TRÙNG
IV.VAI TRÒ CỦA ĐỘ ẨM TRONG TRỒNG NẤM
V.BIỆN PHÁP AN TOÀN TRONG NUÔI TRỒNG
VÀ SẢN XUẤT NẤM
1.Nuôi trồng công nghiệp và vấn đề vệ
sinh
2.Vấn đề bệnh trong trồng nấm
Trang 3ĐẶC ĐIỂM CÁC LOẠI NẤM TRỒNG PHỔ
BIẾN
Số
TT Tên nấm Kiểu sống Cơ chất chính Nhiệt độ sản xuất (oC)
1 Pleurotus (bào ngư)
Hoại sinh
Gỗ,mạt cưa chất xơ
20 đến ≥ 26
2 Lentinus (đông cô) Gỗ,mạt cưa 20-26
3 Auricularia (nấm mèo) Gỗ,mạt cưa ≥ 26
4 Tremella (tuyết nhĩ) Gỗ,mạt cưa 20-26
5 Phollota (trân châu) Gỗ,mạt cưa 20
Trang 4Sinh học nấm trồng
Chế biến nguyên liệu Kiểm soát môi trường
Trang 5MEO GIỐNG NẤM VÀ QUI TRÌNH TRỒNG
NẤM
I.MEO GIỐNG NẤM
1 Khái niệm
2 Phương pháp tạo meo giống cũ
3 Phương pháp tạo meo giống mới
Trang 6II.CHUẨN BỊ & XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU TRỒNG
NẤM
1.Những nguyên liệu có thể dùng cho trồng nấm
2.Các chỉ tiêu của nguyên liệu sau khi
xử lý
- Độ phân hủy
- Độ ẩm
- Độ xốp hoặc thông thoáng
- Độ sạch (hóa học và vi sinh)
Trang 73 Chất lượng của ng/ liệu dùng trồng nấm
- Tỉ lệ C/N
- Cần chỉnh pH thích hợp
- Các yếu tố khác như : khoáng (đa và vi lượng),Vit…
- Độ đồng nhất : rơm, bã mía, mạt cưa…
phải trộn cho đồng nhất.
Trang 8III KỸ THUẬT VÔ TRÙNG
1 Khái niệm
2 Các phương pháp vô trùng
- Phương pháp vật lý
- Phương pháp hóa học
- Phương pháp sinh học
Trang 9PHƯƠNG PHÁP VẬT LÝ
1 Tia (X, rơnghen, UV) và phóng xạ
2 Nhiệt : nhiệt ẩm và nhiệt khô
3 Sóng vi ba
Trang 10PHƯƠNG PHÁP HÓA HỌC
1.Tẩy uế và vệ sinh phòng ốc : phenol, formil, javel, lưu huỳnh, vôi…
2 Sát trùng da : rượu, cồn, iod, xà phòng, oxy già
3 Diệt khuẩn :
Kim loại nặng : HgCl 2 ,CuSO 4 , AgNO 3 …
Kháng sinh: penicillin, cloramphenicol, mycostatin Nông dược: diệt nấm (Zineb); diệt khuẩn
(valinomycin)
4 Sát trùng mẫu vật : clorin (Hypoclorid Ca)…
Trang 11PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC
1 Ức chế sinh lý vi sinh vật : pH, nhiệt độ…
2 Sử dụng xạ khuẩn hoặc vi khuẩn
Trang 12c) Vô trùng :
* Môi tr ườ ng dinh d ưỡ ng (c ch t) ơ ấ
-Loại nguyên liệu và cấu tạo -Thành phần và độ ẩm cơ chất -Kích thước và cách sắp xếp
* Vô trùng n i làm vi c ơ ệ
-Chọn địa điểm -Vệ sinh nơi làm việc -Hạn chế tác nhân gây nhiễm
* Vô trùng thao tác
-Vệ sinh dụng cụ -Vệ sinh mẫu vật -Thao tác an toàn
Trang 13IV.VAI TRÒ CỦA ĐỘ ẨM TRONG TRỒNG
NẤM
1 Sự quan trọng của độ ẩm trong trồng
nấm
2 Phân loại
- Độ ẩm nguyên liệu (đô ẩm compost)
- Độ ẩm giá thể (đô ẩm stromatic)
- Độ ẩm không khí (đô ẩm relative)
Trang 14V BIỆN PHÁP AN TOÀN TRONG NUÔI
TRỒNG
VÀ SẢN XUẤT NẤM
1 Nuôi trồng công nghiệp và vấn đề vệ sinh
- Xử lý ng/ liệu và phế liệu trong trồng nấm
- -Vệ sinh và kiểm soát nhiễm tạp nhà trồng
- 2 Vấn đề bệnh trong trồng nấm
- Bệnh ở nấm: bệnh sinh lý và bệnh nhiễm
- Biện pháp phòng trị một số bệnh ở nấm
- 3 An toàn sức khỏe cho người trồng nấm
Trang 15BỆNH TRONG TRỒNG NẤM
1.Bệnh sinh lý
-Liên quan đến nhiều yếu tố môi trường như: nhiệt độ, pH, ánh
sáng, Oxy và CO2 …kể cả nguồn dinh dưỡng
*Tơ nấm : mau ngã vàng , tiết nước, lão hóa nhanh
*Quả thể : tai nấm dị dạng, thối nhũng,teo đầu, cuống dài
-Khắc phục:
To : giữ nhiệt độ ổn định, tránh nhiệt lên quá cao
pH: kiểm tra pH của nước tưới, tránh pH xuống thấp
Trang 162 Bệnh nhiễm
Chủ yếu do c/trùng, vsv xâm nhập tấn công và lây nhiễm gồ
- nhện (nhện mạt hay mites ),
- tuyến trùng ( menatodes ).
- Mốc cam- Neurospora
- Mốc xanh- Tricoderma
- Mốc xám- Mucor
- Mốc đen, vàng, xanh- Aspergillus …)
* Nấm nhày (nấm nâu hay rễ trắng- Stemonitis
* Nấm rễ vàng- Acryria …); nấm dại (nấm gió- Coprinus …)
Trang 17Khắc phục:
* Tuân thủ các biện pháp vệ sinh trong sản xuất
- Vệ sinh nhà trại định kỳ
- Diệt các ổ bệnh (cống rãnh, rác thải…)
- Có biện pháp ngăn ngừa nguồn bệnh
- Kiểm tra dịch bệnh thường xuyên
* Tuân thủ đúng qui trình kỹ thuật để
Trang 18NHU CẦU C/N CỦA MỘT VÀI LOÀI NẤM
TRỒNG VIỆT NAM
Nấm bào ngư 20 - 30
Nấm đông cô 20 - 25
Trang 19TỈ LỆ C/N CỦA VÀI LOẠI NGUYÊN LIỆU DÙNG ĐỂ TRỒNG NẤM (g/100g chất khô)
THÀNH PHẦN
PHÂN TÍCH Mạt cưa cao su Rơm rạ Bã mía Cùi bắp Mụn dừa