GIÁO ÁN LỊCH SỬ 10_Bài 35 pot

Kiến thức - Nắm được sự phát triển của sản xuất thủ công nghiệp trong với những biểu hiện cụ thể.. - Thấy được sự phát triển của thương nghiệp Việt Nam trong các thế kỉ XVI - XVIII với

Bài 35

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ HÀNG

HÓA

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần :

1 Kiến thức

- Nắm được sự phát triển của sản xuất thủ công nghiệp trong với những biểu hiện cụ thể

- Thấy được sự phát triển của thương nghiệp Việt Nam trong các thế kỉ XVI - XVIII với sự có mặt và tham gia buôn bán của các thương nhân phương Tây Cùng với nó là sự hưng thịnh của các

đô thị

2 Tư tưởng, tình cảm

- Giáo dục cho HS lòng yêu lao động, trân trọng sự sáng tạo, năng động của nhân dân ta trong sự phát triển hòa nhập vào xu thế phát triển của thời đại

- Cần thấy rõ trách nhiệm của các vương triều phong kiến đã không biết khai thác, tận dụng cơ hội phát triển đất nước

3 Kĩ năng

- Bồi dưỡng kĩ năng phân tích, so sánh và đánh giá thực trạng kinh tế hàng hoá

II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Tình hình ruộng đất và kinh tế nông nghiệp Đàng Ngoài và Đàng Trong?

Câu hỏi 2: Những dấu hiệu chứng tỏ sự phát triển của kinh tế nông nghiệp ở Đàng Trong?

2 Dẫn dắt vào bài mới

Sự phát triển của nông nghiệp và ảnh hưởng của tình hình kinh tế thế giới đã tạo nên bước phát triển về nhiều mặt của kinh tế

hàng hoá, đặc biệt là hoạt động ngoại thương và hưng thịnh của một số đô thị ở cảng Đàng Trong và Đàng Ngoài Để tìm hiểu những nội dung trên chúng ta cùng vào học bài hôm nay

3 Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản HS cần

nắm vững Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân 1 Thủ công nghiệp

Trước hết GV trình bày: Để phục vụ cho

nhu cầu cả nước, chính quyền Lê - Trịnh

và chính quyền chúa Nguyễn đều chú

trọng xây dựng các quan xưởng

a) Thủ công nghiệp nhà nước

- Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Nêu những

biểu hiện của thủ công phát triển nhà

nước ở Đàng Trong và Đàng Ngoài?

- Chính quyền Lê - Trịnh và chính quyền chúa Nguyễn đều chú trọng xây dựng các quan xưởng

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi

- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: - Biểu hiện phát triển:

Chính quyền Đàng Trong và Đàng Ngoài

đều lập các xưởng lớn chuyên việc đúc

súng, sản xuất vũ khí cho quân đội, đúc

tiền, đóng thuyền, làm các đồ trang

sức,

+ Lập các xưởng lớn chuyên việc đúc súng, sản xuất vũ khí cho quân đội, đúc tiền, đóng thuyền, làm các đồ trang sức, nâng cao trình độ sản xuất

GV nhấn mạnh: Trong thời kì này, thủ

công nghiệp nhà nước tuy có được mở

rộng về quy mô và nâng cao trình độ về

kĩ thuật, nhưng vẫn bị ràng buộc chặt chẽ

trong những tổ chức sản xuất với những

quan hệ cưỡng bức và nô dịch, ít có tác

động đến sự phát triển của kinh tế hàng

hoá

+ Trưng tập các thợ giỏi ở địa phương

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy

được:

b) Thủ công nghiệp nhân dân

+ Sự phát triển của nghề truyền thống

+ Sự xuất hiện những nghề mới

+ Nét mới trong kinh doanh, sản xuất thủ

công nghiệp

- HS theo dõi SGK, trả lời:

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận về sự

phát triển của thủ công nghiệp

- Nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển đạt trình độ cao (dêt, gốm)

GV: Minh họa cho sự phát triển của nghề

dệt bằng lời nhận xét của thương nhân

nước ngoài Một thương nhân hỏi người

thợ dệt “Tơ lụa được sản xuất với một số

lượng lớn bao gồm đủ loại như lụa trắng,

lụa màu, the, lĩnh, nhiễu, đoạn kĩ thuật

dệt không kém mềm mại, vừa đẹp, vừa

tốt chị có làm được không? Người thợ

trả lời: Làm được!”

Minh họa cho sự phát triển nghề gốm

bằng một số tranh ảnh sưu tầm và tranh

trong SGK

GV tiếp tục truyền đạt về sự xuất hiện

những nghề mới và nét mới chính trong

kinh doanh

- Một số nghề mới xuất hiện như: Khắc in bản gỗ, làm đường trắng, làm đồng hồ, làm tranh sơn mài

GV có thể minh họa bằng một số câu ca

dao về các ngành nghề thủ công truyền

thống Kể tên một số làng nghề thủ công

truyền thống, kết hợp liên hệ thực tiễn về

sự tồn tại của các làng nghề ngày nay

Giá trị của nghề thủ công, của sản phẩm

thủ công trong thời hiện đại

- Khai mỏ - một ngành quan trọng rất phát triển ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài

- Các làng nghề thủ công xuất hiện ngày càng nhiều

- Ở các đô thị thủ công đã lập phường hội vừa sản xuất vừa bán hàng (nét mới trong kinh doanh)

- HS nghe, ghi nhớ

- GV: Em có nhận xét gì về sự phát triển

của thủ công nghiệp đương thời? So sánh

với giai đoạn trước

- HS so sánh, suy nghĩ, trả lời

- GV nhận xét, kết luận: Thủ công nghiệp

thế kỉ XVI - XVIII phát triển mạnh mẽ,

ngành nghề phong phú, chất lượng sản

phẩm tốt, đáp ứng nhu cầu trao đổi trong

nước và nước ngoài Thúc đẩy kinh tế

hàng hoá đương thời phát triển

- HS nghe, ghi nhớ

Hoạt động 1: Cả lớp, cá nhân 2 Thương nghiệp

- GV trình bày những biểu hiện phát triển

của nội thương đương thời

* Nội thương: Ở các thế kỉ XVI - XVIII buôn bán trong nước ngày càng phát triển:

- Chợ làng, chợ huyện mọc lên khắp nơi và ngày càng đông đúc

- Ở nhiều nơi xuất hiện làng buôn

- Buôn bán lớn (buôn chuyến, buôn thuyền) xuất hiện

- GV: Nét mới trong nội thương thế kỉ

XVI - XVIII?

HS trả lời: Buôn bán lớn

xuất hiện

GV kết luận: Xuất hiện hàng

buôn

- Buôn bán giữa các vùng miền phát triển

Chứng tỏ buôn bán không đơn thuần là

trao đổi hàng hoá thỏa mãn nhu cầu tiêu

dùng mà đã phát triển thành một nghề

phổ biến

Liên hệ thực tiễn

Đình Bảng bán ấm, bán khay

Phù Lưu họp chợ mỗi ngày mỗi đông

- HS nghe, ghi nhớ

- GV tiếp tục trình bày nguyên nhân thúc

đẩy nội thương phát triển: Nông nghiệp,

thủ công nghiệp phát triển, đường sá

được mở rộng Đời sống nhân dân được

nâng cao, sức mua tăng

* Hoạt động 2: Cả lớp, cá nhân * Ngoại thương:

- GV truyền đạt để HS nắm được trong

thế kỉ XVI - XVIII, ngoại thương phát

triển rất mạnh

- Thế kỉ XVI - XVIII, ngoại thương phát triển mạnh

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy

được biểu hiện phát triển của ngoại

thương

- HS theo dõi trả lời

- GV bổ sung, kết luận về những biểu

hiện phát triển của ngoại thương

+ Thuyền buôn các nước (kể

cả các nước châu Âu: Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh) đến Việt Nam buôn bán và càng tấp nập

- Họ bán vũ khí, thuốc súng, len dạ, bạc, đồng

- Mua: Tơ lụa, đường, gốm, nông lâm sản

GV minh họa bằng một số bức tranh, ảnh

trong SGK và những tranh ảnh tự sưu

tầm Lời nhận xét của thương nhân nước

ngoài trong sách hướng dẫn GV Kể về

sự thành lập các hội quán của người Tầu,

người Nhật ở Hội An Phố người Tầu ở

Phố Hiến (Hưng Yên)

+ Thương nhân nhiều nước

đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng buôn bán lâu dài

- HS nghe, ghi nhớ

- GV phát vấn: Những yếu tố bên trong

và bên ngoài nào thúc đẩy sự phát triển

của ngoại thương? Sự phát triển của

ngọai thương có tác dụng gì với sự phát

triển của kinh tế nước ta?

- HS suy nghĩ, trả lời - Nguyên nhân phát triển:

- GV kết luận nguyên nhân dẫn đến sự

phát triển ngoại thương, kết hợp liên hệ

thực tiễn hiện nay

+ Do chính sách mở cửa của chính quyền Trịnh, Nguyễn

Sự phát triển của ngoại thương tạo điều

kiện cho đất nước tiếp cận với nền kinh

tế thế giới với phương thức sản xuất mới

+ Do phát kiến địa lý tạo điều kiện giao lưu Đông - Tây thuận lợi

- GV giảng tiếp: Sự phát triển của ngoại

thương rầm rộ trong một thời gian dài

Đến giữa thế kỉ XVIII suy yếu dân do

chế độ thuế khóa phiền phức, liên hệ thực

tế

- Giữa thế kỉ XVIII ngoại thương suy yếu dần do chế

độ thuế khóa của Nhà nước ngày càng phức tạp

Hoạt động 1: Cả lớp 3 Sự thịnh hưng của một

số đô thị

- GV giảng giải về sự hưng khởi của đô thị

XVI -XVIII

- Thế kỉ XVI - XVIII nhiều

đô thị mới hình thành phát triển hưng thịnh

GV minh họa bằng lời các thương nhân

nước ngoài trong SGK và sách hướng

dẫn GV về sự hưng thịnh của Thăng

Long và các đô thị khác

- Thăng Long - Kẻ chợ với

36 phố phường trở thành đô thị lớn của cả nước

- Những đô thị mới như: Phố Hiến (Hưng Yên), Hội

An (Quảng Nam), Thanh Hà (Phú Xuân - Huế) trở thành những nơi buôn bán sầm uất

- GV: Nguyên nhân dẫn đến sự hưng

khởi của đô thị?

- HS suy nghĩ trả lời

- GV bổ sung, kết luận: Đô thị hưng

khởi là do: Thủ công nghiệp và thương

nghiệp phát triển nhất là ngoại thương

- HS nghe, ghi nhớ

4 Củng cố

- Thế kỷ XVI - XVIII kinh tế nước ta có bước phát triển mới, phồn thịnh

- Thủ công nghiệp ngày càng tăng tiến nhưng không thể chuyển hóa sang phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

- Sự phát triển của ngoại thương và đô thị đưa đất nước tiếp cận với nền kinh tế thế giới

- Song do chính sách của Nhà nước nên cuối thế kỷ XVII, Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu

5 Dặn dò

HS học bài, trả lời câu hỏi trong SGK