Kiến thức - Hiểu được nhu cầu về nguyên liệu, vàng bạc, thị trường cùng với con đường giao lưu thương mại giữa Tây Á và Địa Trung Hải bị ngăn cản là nguyên nhân các cuộc phát kiến địa l
Trang 1Bài 16 NHỮNG PHÁT KIẾN LỚN VỀ ĐỊA LÍ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần :
1 Kiến thức
- Hiểu được nhu cầu về nguyên liệu, vàng bạc, thị trường cùng với con đường giao lưu thương mại giữa Tây Á và Địa Trung Hải bị ngăn cản là nguyên nhân các cuộc phát kiến địa lí
- Nắm được những cuộc phát kiến địa lí lớn và hệ quả của nó
2 Tư tưởng
- Giúp các em thấy được công lao của các nhà phát kiến địa
lí, củng cố lòng tin vào thành quả của khoa học, hiểu rõ qui luật phát triển của lịch sử
3 Kỹ năng
- Kĩ năng khai thác lựơc đồ “Những cuộc phát kiến địa lí” để xác định đường đi của những cuộc phát kiến địa lí lớn
II THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
- Lược đồ “Những cuộc phát kiến địa lí”, Bản đồ chính trị châu Âu
- Sưu tầm tranh ảnh một số nhà thám hiểm
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Thế nào là lãnh địa? Đời sống kinh tế và chính trị trong các lãnh địa như thế nào?
Câu hỏi 2: Nguyên nhân và vai trò của các thành thị trung đại?
2 Dẫn dắt vào bài mới
Một trong những thành tựu quan trọng của loài người ở thế kỉ
XV là tiến hành các cuộc phát kiến địa lí phát hiện ra châu Mĩ và
đi vòng quanh thế giới, đã đem lại nguồn của cải lớn về châu Âu Vậy nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí? Các cuộc phát kiến địa lí đó diễn ra như thế nào? Hệ quả của các cuộc phát
Trang 2kiến địa lí ra sao? Chúng ta vào tìm hiểu bài học hôm nay để trả lời các câu hỏi nêu trên
3 Tổ chức các hoạt động trên lớp
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HS
cần nắm nắm vững Hoạt động 1: Làm việc cá nhân
- GV nêu câu hỏi: Bước vào thời
kì quá độ từ chế độ phong kiến
sang CNTB xã hội Tây Âu nảy
sinh những mâu thuẫn gì?
1 Nguyên nhân và điều kiện của những phát kiến địa lí
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi, HS
khác có thể bổ sung cho bạn
- GV nhận xét và chốt ý:
+ Do sự phát triển của sản xuất
nên nhu cầu về nguyên liệu, vàng
bạc, thị trường ngày càng tăng,
mà trong nước không đáp ứng
được, vì vậy cần sang các nước
phương Đông
- Sản xuất phát triển dẫn đến nhu cầu về nguyên liệu, vàng bạc, thị trường ngày cao
+ Con đường giao lưu buôn bán
qua Tây Á và Địa Trung Hải bị
người Thổ Nhĩ Kì độc chiếm
+ Con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Thổ Nhĩ Kì độc chiếm
- GV nhấn mạnh: Cũng vào thời
gian đó khoa học có bước tiến bộ
đáng kể như nghiên cứu dòng hải
lưu và hướng gió, la
-Khoa học - kĩ thuật hàng hải có tiến bộ: Hiểu biết về địa lý, đại dương, sử dụng la bàn
bàn, quan trọng nhất, vì chính
nhờ có đó mà con người có những
con tàu lớn chở được nhiều người
và lương thực thực phẩm nước
uống cho những chuyến đi dài
ngày
- Kĩ thuật đóng tàu có bước tiến quan trọng, đóng được những tầu lớn có thể đi xa và dài ngày ở các đại dương lớn
- GV trình bày rõ thêm: Các nhà
Trang 3hàng hải có hiểu biết nhiều về đại
dương, có quan niệm đúng về
hình dạng Trái đất, đã vẽ được hải
đồ ghi rõ các vùng đất các hòn
đảo có dân cư Máy móc, thiên la,
la bàn được sử dụng trong việc
định hướng đại dương bao la Kĩ
thuật đóng tàu có nhiều tiến bộ
người ta đã đóng được những tầu
có bánh lái và hệ thống buồm lớn
như tàu Ca-ra-ven
- GV kết hợp giới thiệu hình ảnh
tàu Ca-ra-ven sưu tầm được
Hoạt động 1: Làm việc cả lớp và
cá nhân
2 Các cuộc phát kiến lớn về địa
lý
- GV trình bày : Bồ Đào Nha và
Tây Ban Nha là những nước tiên
phong trong các cuộc thám hiểm
địa lí, khám phá ra những miền
đất mới
- Tiếp đó, GV treo lược đồ trên
bảng yêu cầu HS dựa vào nội
dung SGK trình bày nội dung các
cuộc phát kiến địa lí, HS khác có
thể bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý:
+ Năm 1487, B Đi-a-xơ là hiệp sĩ
“Hoàng gia” đã đi vòng cực Nam
của lục địa châu Phi, đặt tên là
mũi Bão Tố, sau gọi là mũi Hảo
Vọng
- Năm 1487, B Đi-a-xơ đã đi vòng cực Nam của lục địa châu Phi, đặt tên là mũi Bão Tố, sau gọi là mũi Hảo Vọng
+ Ngày 8 - 7 - 1497, Va-xcô đơ
Ga-ma rời cảng Li-xbon đ sang
phương Đông; tháng 5 - 1498, đã
đến được Ca-li-cut Ấn Độ, khi về
- Va-xcô đơ Ga-ma đã đến được Ca-li-cut Ấn Độ (5 - 1498)
Trang 4ông được phong phó vương Ấn
Độ
+ Tháng 8 - 1492, C.Cô-lôm-bô
đã dẫn đầu đoàn thủy thủ về
hướng Tây, sau 3 tháng ông đến
được Cu Ba và một số đảo vùng
Ăng-ti nhưng ông tưởng lầm là
Ấn Độ Tuy nhiên khẳng định
C.Cô-lôm-bô là người đầu tiên
phát hiện ra châu Mĩ
- Tháng 8 - 1492, C.Cô-lôm-bô đã đến được Cu Ba và một số đảo vùng Ăng-ti là người đầu tiên phát hiện ra châu Mĩ
+ Ph.Ma-gien-lan đi vòng qua
điểm cực Nam của Nam Mĩ, tiến
vào đại dương mênh mông (ông
đặt tên là Thái Bình Dương) Tại
Phi-líp-pin, ông bị thiệt mạng do
giao tranh với thổ dân Cuối cùng
đoàn thám hiểm chỉ còn 1 thuyền
và 18 thủy thủ khi về đến Tây Ban
Nha
- Ph.Ma-gien-lan là người đã thực hiện chuyến đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển (1519 - 1521)
Hoạt động 1: Làm việc theo
nhóm
3 Hệ quả của phát kiến địa lý
- GV nêu câu hỏi: Hệ quả của các
cuộc phát kiến địa lý?
- HS đọc SGK thảo luận, cử đại
diện nhóm trình bày HS khác bổ
sung
- GV nhận xét và chốt ý:
+ Đem lại hiểu biết mới về Trái đất, về những con đường mới, dân tộc mới Thị trường thế giới được
mở rộng
+ Thúc đẩy nhanh sự tan rã của quan hệ phong kiến và sự ra đời của chủ nghĩa tư bản
+ Nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ
4 Sơ kết bài học
- Kiểm tra nhận thức của học sinh đối với bài học thông qua các câu hỏi ở đầu giờ học: Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát
Trang 5kiến địa lí? Các cuộc phát kiến địa lí đó diễn ra ra như thế nào? Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí ra sao?
5 Dặn dò, bài tập về nhà
* Dặn dò:
- Học bài cũ
- Trả lời các câu hỏi trong SGK
