Kiến thức - Ấn độ là quốc gia có nền văn minh lâu đời, phát triển cao, cùng với Trung Quốc có ảnh hưởng sâu rộng ở châu Á và trên thế giới.. Khoảng 1500 năm TCN là khởi đầu cho nền văn
Trang 1Bài 8 CÁC QUỐC GIA ẤN VÀ VĂN HOÁ
TRUYỀN THỐNG ẤN ĐỘ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Qua bài học giúp HS nhận thức được:
1 Kiến thức
- Ấn độ là quốc gia có nền văn minh lâu đời, phát triển cao, cùng với Trung Quốc có ảnh hưởng sâu rộng ở châu Á và trên thế giới
- Thời Gúp-ta định hình văn hoá truyền thống Ấn Độ
- Nội dung của văn hoá truyền thống
2 Tư tưởng, tình cảm
Văn hoá Ấn Độ có ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, tạo nên mối quan hệ kinh tế và văn hoá mật thiết giữa hai nước Đó là
cơ sở để tăng cường sự hiểu biết, quan hệ thân tình, tôn trọng lẫn nhau giữa hai nước
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, tổng hợp
II THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
- Lược đồ Ấn Độ trong SGK phóng to
- Bản đồ Ấn Độ ngày nay
- Tranh ảnh về các công trình Nghệ thuật của Ấn Độ
- Chuẩn bị đoạn băng video về văn hoá Ấn Độ (đã phát trên VTV2 vào tháng 6/2003)
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Hãy nêu những nét cơ bản trong bộ máy nhà nước phong kiến thời Tần-Hán và Đường?
Câu 2: Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện ở Trung Quốc khi nào? Biểu hiện? Tại sao nó không được tiếp tục phát triển?
2 Dẫn dắt vào bài mới
Trang 2GV khái quát phần kiểm tra bài cũ, dẫn dắt vào bài mới và nêu nhiệm vụ nhận thức bài mới cho HS như sau:
- Ấn Độ là một trong những quốc gia cổ đại phương Đông có nền văn minh lâu đời khoảng 3000 năm đến 1500 năm TCN nền văn minh ở phía Tây bắc Ấn Độ nằm ở vùng sông Ấn Khoảng
1500 năm TCN là khởi đầu cho nền văn minh sông Hằng, bài học của chúng ta chỉ nghiên cứu từ nền văn minh sông Hằng nằm ở ven vùng đông bắc, là đồng bằng rộng lớn và màu mỡ, quê hương của nền văn hoá truyền thống và văn minh Ấn Độ Để hiểu được văn hoá truyền thống Ấn Độ được định hình như thế nào? Nội dung của văn hoá truyền thống của Ấn Độ là gì? Nó phát triển ra sao?
Nó ảnh hưởng ra bên ngoài như thế nào? Việt Nam ảnh hưởng những yếu tố nào của văn hoá Ấn Độ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu được những vấn đề trên
3 Tổ chức các hoạt động trên lớp
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HS cần nắm Hoạt động 1: Làm việc cá nhân 1 Thời kỳ các quốc gia đầu tiên
GV đặt câu hỏi: Vì sao một số nhà
nước đầu tiên lại hình thành bên
lưu vực sông Hằng?
HS đọc SGK trả lời câu hỏi, các
HS khác bổ sung
GV nhận xét và chốt ý: Khoảng
1500 năm TCN, vùng lưu vực
sông Hằng ở phía Đông Bắc có
điều kiện tự nhiên thuận lợi, các
bộ lạc đã đến đây sinh sống và
hình thành các nhà nước, đứng
Khoảng 1500 năm TCN ở đồng bằng sông Hằng đã hình thành một số nước, thường xảy ra tranh giành ảnh hưởng nhưng mạnh nhất là nước Ma-ga-đa
Trang 3đầu là các tiểu vương quốc Các
tiểu vương quốc lớn mạnh và
tranh giành ảnh hưởng lẫn nhau
GV đặt câu hỏi: Quá trình hình
thành và phát triển của nước
Ma-ga-đa?
- GV đặt các câu hỏi gợi mở: Vai
trò của vua A-sô-ca?
- Vua mở đầu nước này là Bim-bi-sa-ra, nhưng kiệt xuất nhất (vua thứ 11) là A-sô-ca (thế kỷ III TCN)
- GV gọi một HS trả lời, các HS
khác bổ sung, sau đó GV chốt ý:
+ Đánh dẹp các nước nhỏ thống nhất lãnh thổ
- A-sô-ca là vua thứ 11 của nước
Ma-ga-đa, lên ngôi vào đầu thế kỷ
III TCN Ông đã xây dựng đất
hùng cường, đem quân đi đánh
các nước nhỏ, thống nhất Ấn Độ
(thống nhất gần hết bán đảo Ấn
Độ, chỉ trừ cực Nam (Pan-dy-a)
GV chỉ trên lược đồ trong SGK
phóng to treo trên bảng, đồng thời
cho HS thấy lãnh thổ Ấn Độ cổ
đại rộng lớn hơn so với Ấn Độ
ngày nay (chỉ trên bản đồ thế giới
Ấn Độ ngày nay)
+ Theo đạo phật và có công tạo điều kiện cho đạo phật truyền bá rộng khắp Ông cho dựng nhiều
“cột A-sô-ca”
- Sau khi thống nhất Ấn Độ, chán
cảnh binh đao, ông một lòng theo
đạo phật và tạo điều kiện cho đạo
phật truyền bá sâu rộng khắp Ấn
Độ đến tận Xri-lan-ca Ông còn
cho khắc chữ lên cột sắt “cột
A-sô-ca” nói lên chiến công và lòng
sùng kính của ông
- A-sô-ca qua đời vào cuối thế kỷ
III TCN, Ấn Độ lại rơi vào giai
đoạn khủng hoảng
Hoạt động 2: Hoạt động theo 2 Thời kỳ vương triều Gúp-ta
Trang 4nhóm
- GV đặt câu hỏi cho các nhóm
Nhóm 1: Quá trình hình thành
vương triều Gúp-ta? Thời gian
tồn tại? Vai trò về mặt chính trị
vương triều này?
và sự phát triển của văn hoá truyền thống Ấn Độ
Quá trình hình thành và vai trò về mặt chính trị :
Nhóm 2: Điểm nổi bật trong văn
hoá Ấn Độ dưới thời Gúp-ta? Nội
dung cụ thể?
- Đầu công nguyên, miền Bắc Ấn
Độ được thống nhất - nổi bật vương triều Gúp-ta (319 - 467), Gúp ta đã thống nhất miền Bắc
Ấn Độ, làm chủ gần như toàn bộ miền trung Ấn Độ
- Nhóm 3: Văn hoá Ấn Độ
Gúp-ta đã ảnh hưởng như thế nào đến
Ấn Độ giai đoạn sau và ảnh
hưởng ra bên ngoài như thế nào?
Việt Nam ảnh hưởng văn hoá Ấn
Độ ở những lĩnh vực nào?
- GV gọi đại diện các nhóm lên
trình bày và các nhóm khác bổ
sung cho bạn, sau đó GV nhận xét
và chốt ý
+ Nhóm 1: Đầu công nguyên,
miền Bắc Ấn Độ được thống nhất
- nổi bật vương triều Gúp-ta (319
- 467), vương triều này đã tổ chức
kháng cự không cho người Trung
Á xâm lấn từ phía tây bắc, thống
nhất miền Bắc Ấn Độ, làm chủ
gần như toàn bộ miền Trung Ấn
Độ Sự phát triển và nét đặc sắc
của vương triều Gúp-ta còn giữ
được ở thời Hác-sa giai đoạn sau
(606-647)
- Về văn hoá dưới thời Gúp-ta:
+ Nhóm 2: Điểm nổi bật của thời
Trang 5kỳ Gúp-ta là sự định hình và phát
triển của văn hoá truyền thống Ấn
Độ
Cụ thể:
+ Đạo phật tiếp tục được phát
triển sau hàng năm ra đời ở Ấn
Độ đến thời Gúp-ta được truyền
bá khắp Ấn Độ và truyền ra nhiều
nơi Cùng với đạo Phật phát triển
kiến trúc ảnh hưởng của đạo như
chùa hang mọc ở nhiều nơi và
những pho tượng phật điêu khắc
bằng đá, trên đá (giới thiệu chùa
hang At-gian-ta, )
+ Đạo phật: Tiếp tục được phát triển truyền bá khắp Ấn Độ và truyền ra nhiều nơi Kiến trúc Phật giáo phát triển (chùa hang, tượng phật bằng đá)
+ Đạo Ấn Độ hay đạo Hin-du vốn
là đạo cổ xưa của người Ấn cũng
ra đời và phát triển, thờ 4 vị thần
chính: thần Sấm sét, thần Sáng
tạo, thần Tàn phá, thần Bảo hộ và
nhiều vị thần khác Cùng với sự
phát triển của đạo Hin-du thì các
công trình kiến trúc thờ thần cũng
được xây dựng Các ngôi đền
được xây dựng bằng đá cao đồ sộ,
hình chóp núi, là nơi ngự trị của
các thần và nơi tạc nhiều tượng
thần thành bằng đá, (giới thiệu
cho HS xem đền tháp hình núi
Mêru, lăng mộ hình bán cầu, hình
bát úp, )
+ Đạo Ấn Độ hay đạo Hin-du ra đời và phát triển, thờ 4 vị thần chính: thần Sáng tạo, thần Tàn phá, thần Bảo Hộ, thần Sấm sét Các công trình kiến trúc thờ thần cũng được xây dựng
+ Chữ viết: Từ chữ viết cổ
Brahmi đã nâng lên, sáng tạo và
hoàn chỉnh hệ chữ san-skơ-rit
(chữ Phạn) là chữ viết phổ biến ở
Ấn Độ thời bấy giờ và là cơ sở
+ Chữ viết: Từ chữ viết cổ Brahmi đã nâng lên, sáng tạo và hòan chỉnh hệ chữ san-skơ-rit
Trang 6hình thành chữ viết Ấn Độ ngày
nay Chữ viết hoàn chỉnh đã tạo
điều kiện cho nền văn học viết
của Ấn Độ phát triển rực rỡ với
các tác giả và tác phẩm tiêu biểu
như Sơ-kun-ta-la của Ka-li-đ-sa
+ Văn học cổ điển Ấn Độ - văn học Hin-du, mang tinh thần và triết lý Hin-du giáo rất phát triển
+ Nhóm 3: Văn hoá thời Gúp-ta
đã phát triển khắp Ấn Độ, nó còn
rực rỡ sang cả thời Hác-sa Ngày
nay dân số Ấn Độ đa số theo đạo
Ấn Độ, chữ viết ngày nay của Ấn
Độ dựa trên chữ san-skơ-rít
Trong quá trình buôn bán với các
quốc gia Đông Nam Á, văn hoá
Ấn Độ đã ảnh hưởng sang các
nước này chủ yếu là tôn giáo đạo
phật, đạo Hin-du và chữ
san-skơ-rit Việt Nam cũng ảnh hưởng của
văn hoá Ấn Độ (chữ Chăm cổ là
dựa trên chữ san-skơ-rít, đạo
Bà-la-môn của người Chăm và kiến
trúc tháp Chàm, đạo Phật và các
công trình chùa mang kiến trúc
ảnh hưởng Phật giáo của Ấn
Độ, )
Tóm lại thời Gúp-ta đã định hình văn hoá truyền thống Ấn Độ với những tôn giáo lớn và những công trình kiến trúc, tượng, những tác phẩm văn học tuyệt vời, làm nền cho văn hoá truyền thống Ấn Độ
có giá trị văn hoá vĩnh cửu
- Người Ấn Độ đã mang văn hoá, đặc biệt là văn hoá truyền thống truyền bá ra bên ngoài mà Đông Nam Á là ảnh hưởng rõ nét nhất Việt Nam cũng ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ (tháp Chàm, đạo Phật, đạo Hin-du)