Lạm phát ở Việt Nam

Lạm phát ở Việt Nam

Lạm phát ở Việt Nam trong lịch sử đã kéo dài nhiều năm và bùng nổ thành siêu lạm phát trong năm 1986-1988 với chỉ số tăng giá hàng tháng ở mức cao phổ biến từ 15-20% Tuy nhiên cũng chỉ sau khi “con bệnh” lạm phát bùng nổ thành siêu lạm phát với những hệ quả cực kỳ tai hại về kinh tế và xã hội trong những năm nửa sau của thế kỷ 80 thì chính sách chống lạm phát, kiềm chế và đẩy lùi siêu lạm phát, tiến tới kiểm soát lạm phát mới thành vấn

đề có ý nghĩa chiến lợc quan trọng ở Việt Nam Tình hình lạm phát trong năm

2007 đang trở thành vấn đề đáng quan tâm Liệu có thể trong năm 2007 lạm phát sẽ tăng lên hai con số?

I Các giai đoạn lạm phát:

Lạm phát ở Viêt Nam đợc chia ra các giai đoạn :

* Giai đoạn 1980 về trớc :

Lạm phát trong giai đoạn này không liên tục do cơ chế kinh tế kinh tế

kế hoạch hoá tập trung gây ra Sự song hành hai thị trờng: thị trờng nhà nớc và thị trờng tự do đã gây nên sự không thống nhất giá cả khiến cho trên thực tế

đồng tiền có hai sức mua khác nhau Trong thời kỳ này, bệnh lạm phát cha

đ-ợc phát hiện, nhà nớc định giá cho hầu hết các sản phẩm và dịch vụ lu thông trên thị trờng

* Giai đoạn 1981-1985

Lạm phát thời kỳ này diễn ra trong điều kiện bắt đầu có những cải cách quan trọng trong nhiều lĩnh vực của cơ chế kinh tế Lạm phát đã diễn ra trên quy mô cả nớc Do cơ chế hai giá nên lạm phát công khai chiếm u thế Cải cách 1981-1992 và 1985 không giúp lạm phát giảm mà còn trở thành tác nhân trực tiếp của lạm phát sau đó

* Siêu lạm phát 1986-1988

Lạm phát trong giai đoạn này có 6 đặc trng cơ bản: lạm phát 3 con số kéo dài 3 năm liên tục, đợc mở đầu bằng cuộc cải cách lớn về giá và lơng cùng việc đổi tiền Thời kỳ này ảnh hởng giá cả trong quan hệ xuất nhập khẩu tuy

có nhẹ hơn thời kỳ 1981-1985 song vẫn bất lợi cho cán cân thanh toán của Việt Nam Chu kỳ lạm phát cao đến mức siêu lạm phát diễn ra sau 5 năm đã

có những cải cách khá quan trọng, đạt tăng trởng kinh tế cao Tính chất công khai của lạm phát đợc bộc lộ rõ rệt hơn bất cứ giai đoạn nào trớc đó Hệ quả siêu lạm phát nghiêm trọng trong 3 năm là rất nặng nề Những hệ quả đó là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn nền kinh tế Việt Nam lâm vào khủng hoảng kinh tế xã hội trong nhiều năm

* Giai đoạn kiềm chế và đẩy lùi lạm phát cao 1989-1994:

Sau một thập kỷ lạm phát cao liên tục nền kinh tế rơi vào khủng hoảng kéo dài nhng đến năm 1989 đã chuyển sang một giai đoạn mới của lạm phát

đ-ợc đặc trng bởi sự hạ sốt lạm phát và đến năm 1994 triển vọng bớc qua thời kỳ kiểm soát lạm phát 1 con số là khả năng thực hiện đợc Trong giai đoạn này, lạm phát giảm nhanh và giảm dần song song với tiến trình đổi mới kinh tế, chuyển hẳn và chuyển toàn diện sang kinh tế thị trờng

* Kiểm soát lạm phát ở Việt Nam từ 1995

Theo định hớng chung, nền kinh tế Việt Nam (nền kinh tế thị trờng nhiều thành phần, xoá bỏ hoàn toàn chế độ quan liêu bao cấp) trong những năm này tiếp tục trên đà phát triển và mục tiêu đặt ra là kiểm soát chặt chẽ sự lạm phát Từ 1995 tới nay, mức lạm phát của chúng ta luôn ở một con số Đây

là kết quả đáng mừng Nền kinh tế vì thế đã thoát khỏi khủng hoảng và phát triển khá bền vững.

2 Thực trạng lam phát của nớc ta hiện nay:

Tốc độ lạm phỏt 7 thỏng đầu năm 2007 đó lờn tới 6,19%, nếu theo đà này thỡ mức lạm phỏt của cả năm 2007 sẽ ở mức hai con số Để đỏnh giỏ một nền kinh tế cú lành mạnh hay khụng người ta dựa chủ yếu vào tỉ lệ giữa tốc

độ tăng GDP và tốc độ tăng giỏ tiờu dựng (CPI) Chỉ tớnh trong 3 năm gần đõy, khi mà thế giới đang lờn cơn sốt giỏ, thỡ cho đến giờ này tỉ số trờn của nước ta vẫn ở mức 1:1 Điều đú núi lờn rằng nền kinh tế của nước ta vẫn đang lành mạnh và vấn đề là Chớnh phủ Việt Nam quyết bảo vệ sự lành mạnh đú, trước mắt là đến hết 2007

Mặt khỏc, khi chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoỏ tập trung sang nền kinh tế thị trường phỏt triển thỡ việc tăng giỏ tiờu dựng là khụng trỏnh khỏi

và sự định giỏ đồng tiền ở nước ta cũn ở mức cao nờn việc mất giỏ của đồng tiền cũng là tất yếu Điều đú giải thớch, tuy việc neo giỏ khụng phải lỳc nào cũng thành cụng nhưng cả trong ba năm vừa qua chỳng ta sử dụng cụng cụ này mà vẫn đạt kết quả

3 Những giải pháp nhằm hạn chế sự gia tăng của nạn lạm phát ở Việt Nam

Lạm phỏt đang cú nguy cơ tăng cao hơn tốc độ tăng trưởng, tăng cao hơn lói suất tiết kiệm, tỏc động xấu đến chi phớ đầu vào của sản xuất, đến giỏ vật liệu xõy dựng và thực hiện vốn đầu tư, đến thu nhập thực tế và đời sống của người tiờu dựng, nhất là những người cú thu nhập thấp,đến vấn đề

việc làm cho nguồn lao động Chớnh phủ đó cú chỉ thị, đồng thời cỏc chuyờn gia đó đề xuất nhiều giải phỏp để chặn lạm phỏt Việc lựa chọn ưu tiờn và điều hũa "liều lượng" của những giải phỏp này như thế nào?

Trước hết là tăng cung hàng húa, dịch vụ nhằm bảo đảm cung - cầu

để thực hiện giải phỏp tổng hợp này, cần quan tõm tới cả ba nguồn

Nguồn thứ nhất là sản xuất trong nước Phần tăng chậm, thậm chớ bị giảm hiện nay, chủ yếu rơi vào ngành nụng nghiệp, đặc biệt là lương thực - thực phẩm, vật liệu xõy dựng, điện… Một mặt cần phũng chống thiờn tai, dịch bệnh để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại Mặt khỏc cần "lấy mựa bự chiờm", lấy thực phẩm khỏc bự cho nguồn thực phẩm từ gia sỳc, gia cầm; phũng dịch bệnh nhưng khụng kỳ thị việc tiờu thụ thực phẩm từ gia sỳc, gia cầm, nếu những sản phẩm đú được xỏc định là sạch và việc chế biến bảo đảm, khụng ăn tiết canh…

Nguồn thứ hai là kiểm tra cỏc đơn vị, nhất là cỏc đơn vị cung ứng lớn

để xử phạt nghiờm tỡnh trạng găm hàng chờ giỏ; kiểm tra xử phạt tỡnh trạng

"tộ nước theo mưa" - một tỡnh trạng thường xảy ra mỗi khi giỏ cả tăng

Nguồn thứ ba là tăng nhập khẩu Sẽ cú ba trường hợp xảy ra Một, nhập siờu sẽ gia tăng trong khi mức nhập siờu trong bảy thỏng đó lớn hơn mức nhập siờu cả năm từ trước tới nay Hai, giảm tỷ giỏ VNĐ/USD - tức là tăng giỏ nội tệ - nhưng vẫn cần mua ngoại tệ trong điều kiện lượng ngoại tệ

đổ vào Việt Nam tăng ở tất cả cỏc nguồn Nguồn đầu tư trực tiếp (FDI) 7 thỏng theo đăng ký mới và bổ sung lờn đến trờn 7,5 tỉ USD, cao gần gấp rưỡi cựng kỳ; thực hiện đạt gần 2,3 tỉ USD, tăng 20% Nguồn đầu tư giỏn tiếp (FII) tớnh đến nay theo thị giỏ lờn đến trờn 6,2 tỉ USD Nguồn đầu tư

gián tiếp đang tích cực giải ngân và khả năng cả năm sẽ vượt 2 tỉ USD, tăng

ít nhất 10% so với năm trước

Nguồn kiều hối (bao gồm cả lượng tiền của Việt kiều gửi về giúp gia đình người thân, cả lượng tiền của những người đi xuất khẩu gửi về) tiếp tục tăng Chi tiêu của khách quốc tế đến Việt Nam tăng do lượng khách tăng 14,6% Trong điều kiện USD giảm giá trên thị trường thế giới, nhưng vẫn tăng nhẹ ở Việt Nam thì lượng USD đổ vào Việt Nam vẫn tiếp tục tăng mạnh và giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam sẽ vẫn còn "đắt" kép

Ba, thu ngân sách từ nhập khẩu sẽ bị ảnh hưởng do giảm thuế suất thuế nhập khẩu Tác động này cần và có thể được xử lý bằng các biện pháp khác để bù vào, thậm chí cần phải giảm chi ngân sách trên cơ sở đẩy mạnh tiết kiệm và chống lãng phí, thất thoát Tuy nhiên, giảm thuế nhập khẩu là

để giảm giá tiêu dùng, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, nếu không quản lý tốt sẽ rơi vào các nhà nhập khẩu

Một giải pháp trực tiếp và cực kỳ quan trọng trong thời gian này là thu hút tiền từ lưu thông về ngân hàng để giảm áp lực tăng giá Các biện pháp mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra như tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc lên gấp đôi, khống chế tỷ lệ cho vay đầu tư chứng khoán không vượt quá 3% tổng

dư nợ tín dụng muộn, nhưng lại rất mạnh và rất cần thiết, cần tiếp tục thực hiện và tạo sự đồng thuận

Cần áp dụng thêm các biện pháp khác như phát hành trái phiếu, nâng lãi suất huy động vốn Ngân hàng thương mại cần chấp nhận giảm lãi, thậm chí tạm thời lỗ vào lúc này (nhưng tính chung cả năm vẫn lãi) để chặn đứng lạm phát Đối với những công trình xây dựng có thể cần cân nhắc, nếu thấy

chưa thật cần thiết thì tạm hoãn để tránh đưa vốn ào ạt ra lưu thông trong khi chưa ra sản phẩm để cân đối tiền - hàng

Một trong những nguyên nhân làm cho giá cả tăng có một phần là do công tác quản lý nhà nước về giá cả chưa thật tốt, biểu hiện trên nhiều khía cạnh, đặc biệt là việc kiểm tra, thanh tra tình trạng "té nước theo mưa", tình trạng lạm dụng độc quyền nhà nước để độc quyền giá cả, tình trạng găm hàng chờ giá

Những nhà sản xuất, kinh doanh cũng cần đẩy mạnh bán ra vừa lấy tiền quay vòng vốn nhanh, vừa tận dụng thời cơ giá cả đang ở đỉnh cao, vừa góp phần hỗ trợ người tiêu dùng

MôC LôC