THỨC ĂN NHANH & THỨC ĂN CHẬM doc

Đọc đến đây chắc các bạn cũng đã hình dung được một vài tên tuổi nổi bật của ngành kỹ nghệ thức ăn nhanh nầy rồi!.. Mặt trái của thức ăn nhanh Các nhà dinh dưỡng đều cho rằng fast food

THỨC ĂN NHANH & THỨC ĂN CHẬM

Thức ăn nhanh hay fast food là một hiện tượng đặc thù của xã hội Âu

Mỹ Đó là những thức ăn được chế biến ngay tại chỗ trong một thời gia rất nhanh, trung bình trên dưới 5 phút là có ngay Có thể ăn ngay tại chỗ hay mang đi, rất tiện lợi cho mọi người trong mọi hoàn cảnh Xuất phát từ Hoa

Kỳ, ngày nay fast food hầu như có mặt tại khắp mọi nơi trên thế giới

Vì sao kỹ nghệ nầy quá phổ biến như vậy? Câu trả lời đơn giản là, ăn fast food vừa “ngon”, vừa tiện, vừa nhanh mà lại cũng vừa túi tiền của mọi người!

Fast Food không ngừng phát triển và bành trướng thêm lên mãi Sự thành công nầy một phần nhờ vào tính chất bình dân của nó, cũng như sự đáp ứng mạnh mẽ của quần chúng các giới, nhất là thanh thiếu niên và trẻ

em

Nói về quảng cáo, khuyến mãi thì thật là khoa học và rất táo bạo Mua một tặng một, mua món nầy tặng thêm món khác, tặng phiếu ăn miễn phí,

tặng phiếu đổ xăng, xổ số rút thăm trúng quà hoặc trúng những giải thưởng đáng giá như những chuyến du lịch chẳng hạn!

Mục đích quảng cáo thường nhắm vào giới khách hàng trẻ tuổi và giới thiếu nhi, như tặng đồ chơi, hình tượng, posters mang hình các tài tử, danh

ca, và lực sĩ tên tuổi sáng chói… Họ cũng thỉnh thoảng bảo trợ các cuộc tranh tài thể thao, các công trình có tính cách phúc lợi công cộng tại địa phương vv… Họ thường xuyên nghiên cứu thêm những sản phẩm mới lạ, và thích nghi vào thị hiếu và tập tục ăn uống của từng quốc gia

Fast food ngày nay đã vượt ra khỏi ranh giới Bắc Mỹ để có mặt khắp năm châu bốn biển! Fast food đã trở thành một sắc thái tiêu biểu trong cuộc sống của chúng ta Kỹ nghệ fast food được trang bị với đầy đủ các phòng thí nghiệm về dinh dưỡng thật tân tiến Họ có cả một đại học, nhiều trung tâm nghiên cứu hiện đại để huấn luyện nhân viên

Đọc đến đây chắc các bạn cũng đã hình dung được một vài tên tuổi nổi bật của ngành kỹ nghệ thức ăn nhanh nầy rồi!

Mặt trái của thức ăn nhanh

Các nhà dinh dưỡng đều cho rằng fast food chứa nhiều Calories (ăn nhiều dễ bị mập phì đó!) nhiều đường, nhiều muối sodium, nhiều chất béo,

cũng như nhiều cholesterol Ăn fast food thường xuyên rất có hại cho sức khỏe là cái chắc

Nói nhỏ với các bạn sống tại Quebec Vài năm trước lúc còn đi làm, tác giả cũng thường được cấp chỉ huy điều động đến khám thịt tại lò sát sanh (nói theo danh từ bên nhà là Lò Mổ) chuyên làm bò cái phế thải vaches de réforme, cull cows (bò già, bò cái không đẻ đái, không còn sức khỏe ) Đó

là nhà máy Colbex ở St Cyrille de Wendover, không mấy xa Tp Drummondville, cách Montreal trên 100km về phía Đông Mỗi ngày giết lối

500 con Các quầy thịt sau đó đều được chuyển hết về nhà máy biến chế Levinoff tại Montreal để xay ra thành thịt hamburger và cung cấp cho Cty

Mc Do Lẽ đương nhiên là phẩm chất của thịt bò phế thải quá tệ, không thể nào sánh bằng thịt bò mà các bạn thường mua về để chiên steak được Ngoài

ra, thịt bò già kém phẩm chất nên chỉ được bán cho kỹ nghệ biến chế thực phẩm mà thôi Chung quy, fast food nổi tiếng cũng nhờ họ khéo quảng cáo

mà thôi!

Fast food hay Junk food?

http://en.wikipedia.org/wiki/Junk_food

Junk food (tạp phẩm?) là danh từ người ta thường dùng để gán cho các loại thức ăn và thức uống vô bổ vì chúng chứa toàn là colories rỗng (empty calories) không có các chất dinh dưỡng thiết yếu

Nét chính của junk food là nhiều đường, đặc biệt là đường fructose cao của sirop bắp (high fructose corn syrup thấy trong các loại nước ngọt có gas, bánh, kẹo, chocolate), nhiều mỡ dầu, nhiều Trans fat, nhiều hóa chất bảo quản, nhiều muối (thí dụ các gói Chip), nhưng lại chứa rất ít, hoặc không có các chất xơ, khoáng và vitamins Thật ra rất khó phân biệt ranh giới giữa junk food và fast food….Junk food có thể là fast food và ngược lại

Xã hội Âu Mỹ đã bị fast food và junk food tràn ngập khắp mọi nơi!

Vài con số tiêu biểu

Mc Donald’s:

* Hamburger (100 g): Calories 246 / Fat 7.9 / Carbohydrate 31g

* Cheeseburger (121g): Cal 320 / Fat 10g / Carb 35g

* QuarterPound with cheese (200 g): Cal 530 / Fat 30g / Carb 38g

* Big Mac (216 g): Cal 560 / Fat 31g / Carb 45g

* Chicken Mc Nugget (6): Cal 290 / Fat 17g / Carb 15g

* Egg Mc Muffin (136 g): Cal 290 / Fat 12g / Carb 27g

* Fries (medium 111g): Cal 354 / Fat 17g / Carb 47g

Burger King:

* Whopper (270 g): Cal 640 / Fat 39g / Carb 45g

* Whopper with cheese Cal 1010 / Fat 67g / Carb 47g

* Big fish Sandwich: Cal 720 / Fat 43g / Carb 59g

* French fries (116g): Cal 400 / Fat 21g / Carb 50g

* Chocolate shake (284g): Cal 320 / Fat7g / Carb 54g

KFC:

* Chicken breast (153g): Cal 400 / Fat 24g / Carb 16g

* Cole Slaw (145g): Cal 180 /Fat 9g / Carb 21g

Domino’s Pizza:

* 1 slice thin crust cheese (99g): Cal 253/ Fat 11g / Carb 29g

Taco Bell:

* Burrito Supreme ( 9 oz): Cal 440 / Fat 19g / Carb 51g

* Taco Salad (19 oz): Cal 850 / Fat 52g / Carb 65g

Subway:

* 6” Classic Italian sandwich: Cal 688 /Fat 39g / Carb 47g

Fast food và Slow food

Phong trào Slow food (thức ăn chậm) đã được khởi xướng lên đầu tiên ở bên Ý vào năm 1989… Ngày nay, phong trào nầy đã lan rộng ra khắp thế giới

Phương châm của họ là: Ê ! hãy chậm chậm lại nào (Stop, slow down) Hãy sống cho thoải mái, cho chậm rãi để có thì giờ thưởng thức đúng mức hương vị các món ăn thuần túy của quê hương hay địa phương mình

Đối với Tây phương, họ kêu gọi mọi người nên trở về nguồn với những món ăn chế biến từ những nguyên vật liệu nuôi trồng theo lối thiên nhiên không có kháng sinh và hóa chất nào cả Họ hô hào mọi người hãy tẩy

chay fast food, vì chúng chỉ là sản phẩm của kỹ nghệ mà thôi Họ cho rằng, fast food đã tước mất cái gu, cái tính chất riêng biệt ở mỗi cá nhân chúng ta Thật vậy, ăn một cái big Mac ở New York, ở Montréal hay ở Paris cũng không có mấy gì khác nhau cả

Trên lý thuyết thì slow food cũng có lý, nhưng trong thực tế thì có vẻ

mơ hồ quá Ai dám cam đoan slow food là những món ăn hoàn toàn tinh khiết và tốt cho sức khỏe đâu! Mỡ, dầu, đường, muối, nếu bị lạm dụng, thì

dù là fast food hay slow food chúng cũng đều nguy hại cho sức khỏe y như nhau Vấn đề quan trọng nhứt là làm sao mỗi người có thể thay đổi được cách sống, nếp sinh hoạt cũng như cách suy nghĩ của mình trong vấn đề ăn uống Trong cuộc sống tất bật quá gấp rút thì không phải là chuyện dễ!

Tham thực cực thân

Tại Hoa Kỳ và Canada cứ bốn người thì có một người mập phì Tình trạng nầy càng đáng ngại hơn ở giới trẻ Từ 20 năm nay số trẻ em mập đã tăng lên gấp đôi Tổ chức Y Tế Thế giới (WHO) gọi hiện tượng nầy là dịch mập phì Một số bệnh ngày xưa chỉ thấy ở người lớn, như bệnh tiểu đường loại II, nay cũng thấy xuất hiện lác đác ở trẻ em

Mọi người đều cho rằng chính fast food là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng mập phì Thật vậy, fast food làm cho con người thích

và ghiền cái ngọt và cái béo

Các khẩu phần fast food bán ra không ngừng gia tăng khối lượng và kích thước thêm lên mãi để trở thành quá khổ supersize Mua những phần thức ăn loại nầy có lợi hơn về giá cả so với những phần bình thường Mua theo lối tam hợp (TRIO) như BigMac+Coke+Fries vẫn có lợi hơn là mua riêng rẽ từng món một Mua một cái Pizza Xtra Large được tặng thêm chai 2L Pepsi, và món hàng được đem giao tận nhà chỉ trong vòng có 30 phút…

Bạn đi Ciné, chỉ được quyền đem vào phòng chiếu những thức ăn thức uống do chính rạp hát bán ra ngay tại cửa mà thôi, mà món nào món nấy, chẳng hạn như thùng bắp rang popcorn đầy bơ, nhiều muối, to tổ bố thấy hết hồn luôn và không quên kèm theo một ly coke large size cho đủ

bộ vận Người tiêu thụ riết rồi cũng quen mắt với những món fast food quá khổ nầy, và thấy chúng cũng bình thường mà thôi

Ăn nhiều, ăn thường xuyên mà lười vận động thì dễ mập và dễ bệnh

mà thôi!

Thế nào là mập phì?

Vậy thế nào gọi là mập phì (obesity)? Người ta sử dụng công thức BMI (body mass index) để tính

Cân nặng kg X 1000 _

(chiều cao tính bằng cm) X (chiều cao tính bằng cm)

Ở người trưởng thành BMI = 18.5- 24.9 tốt, bình thường (normal)

BMI = 25–29.9 thừa cân, dư kí, mát da mát thịt (overweight), coi chừng

BMI = từ 30 trở lên, mập phì, nguy hiểm, coi chừng bị bệnh đó Obesity

BMI = dưới18.5, ốm quá, thiếu cân, suy dinh dưỡng (underweight)

BMI chỉ cho chúng ta một ý niệm tương đối về tình trạng mập ốm mà thôi… Một lực sĩ vai u thịt bắp có thể có cùng trị số BMI như một người bình thường, nhưng chúng ta không thể đánh giá sức khỏe của họ giống nhau được, vì tỉ lệ phân bố chất mỡ trong cơ thể của họ khác biệt nhau Tỉ lệ

mỡ trung bình của nam là 18%-22%, của nữ là 20%-27% Nếu tỉ lệ nầy vượt trên 25% ở đàn ông và trên 30% ở đàn bà thì không tốt, có nhiều nguy cơ bệnh tật

Ngoài ra cũng có thể sử dụng tỉ lệ đo vòng eo và vòng mông Waist Hip Ratio) WHR phải dưới 0.85 ở các bà và dưới 0.95 ở các ông Chỉ

(WHR-số nầy càng lớn thì nguy cơ các bệnh về tim mạch, áp huyết, cholesterol, tai biến mạch máu não và bệnh tiểu đường càng cao

Mập bụng, còn gọi là bụng bia, thùng nước lèo to có dạng trái táo (apple shape) nguy hiểm hơn mập ở mông và đùi, có dạng trái lê (pear shape) Các ông thường mập theo dạng trái táo còn các bà thì thường mập theo kiểu trái lê!

Càng to càng hấp dẫn hơn

Nhằm mục đích khuyến mãi, năm 1994 McDonald’s đã có sáng kiến tung ra những món hàng rất to, khối lượng quá khổ (supersize) hơn bình thường nhưng giá cả thì chỉ có tăng thêm lên chút đỉnh mà thôi Với các món supersize nầy, họ đánh trúng vào tâm lý của người tiêu thụ, ham rẻ nên mua nhiều hơn nữa Hậu quả tai hại là sau 10 năm của chiến dịch supersize nầy,

đã làm nẩy sinh ra là bao nhiêu vấn đề rắc rối về sức khỏe cho hằng triệu người, nhất là đối với giới trẻ tại Hoa Kỳ Tình trạng béo phì, bệnh tim mạch và bệnh tiểu đường type II là vấn đề đã làm y phí về sức khỏe Hoa Kỳ hằng năm tăng lên đến 100 tỉ dollars

Từ 16% đến 33% trẻ em Hoa Kỳ đều bị mập phì Mỗi năm, tình trạng béo phì đã giết hại lối 400.000 người Mỹ và nó là nguyên nhân tử vong đứng sau thuốc lá

Kỹ nghệ fast food bị lôi ra tòa

Mấy năm về trước, một số người mập phì ở Hoa Kỳ đã lôi các nhà hàng nổi tiếng trong lãnh vực fast food ra tòa để mong xin được bồi thường thiệt hại Nhưng chuyện cũng không có kết quả vì tòa án đã bác bỏ lời buộc tội của họ

Kỹ nghệ Fast food quả thật là rất có thế lực

Một dự luật đã được họ vận động để đệ nạp lên thượng viện Hoa Kỳ nhằm mục đích miễn trách nhiệm cho kỹ nghệ fast food về tình trạng mập phì trong xã hội Mỹ Lý luận của giới nầy là họ chỉ đáp ứng lại luật cung cầu thôi Người tiêu thụ có tự do và toàn quyền quyết định những gì mình nên ăn

và những gì mình muốn ăn McDonald’s rất có thế lực nên Hạ viện Hoa Kỳ

đã biểu quyết thông qua dự luật Cheeseburger (với 236 phiếu thuận và 139 phiếu chống), miễn trách nhiệm cho kỹ nghệ fast food về vấn đề dư cân và béo phì trong dân chúng!

Để tô điểm lại phần nào hình ảnh quá tiêu cực của mình, McDo đã quyết định dẹp bỏ menu supersize, và thiên về sáng kiến mới như tung ra những món có vẻ “hiền lành” cho sức khỏe hơn, đồng thời khuếch trương thêm mấy món salade và yogurt với câu quảng cáo rất ư là hấp dẫn như “Eat Smart, Go Active’’ Nhà hàng Mc Do cũng có chủ trương giúp khách hàng trong việc lựa chọn những món ăn một cách sáng suốt Tại mỗi điạ điểm, Mc

Do Canada đều có phổ biến bản tài liệu về thành phần dinh dưỡng của tất cả các món ăn và thức uống cũng như của các nguyên vật liệu đã được sử dụng (xem phía sau tấm giấy lót trên cái khay khi bạn order ở quầy) Không biết

có ai chịu khó đọc các tài liệu nầy hay không?

Mc Do cũng có bán những menu nhẹ (Light, healthy) ít mỡ, ít đường cho những ai thật sự quan tâm đến sức khỏe

Sự chuyển biến của ngành fast food

Nhận thấy dân chúng càng ngày càng nhạy cảm đối với vấn đề ăn uống nên kỹ nghệ Fast Food cũng phải chuyển biến theo nhận thức mới của người tiêu thụ Nhan nhản người ta thấy xuất hiện những mỹ từ mới trong menu như: Santé, Healthy, Light, Low fat, Low carb (chứa ít chất bột đường), Low calories, Diet, Cholesterol free, Bio, Organic (thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu được nuôi trồng một cách thiên nhiên, không có

dùng trụ sinh hoặc hóa chất), no GMO, Genetically modified organism (không sử dụng những nguyên liệu đã bị làm thay đổi gene), Vegetarian, Veggie (thực phẩm chay), Hormone free (thịt không có chứa hormone), Vegetable & Grain fed chicken (gà nuôi toàn bằng hạt, không có trộn thêm bột thịt, bột xương lấy từ thú vật vì sợ nhiễm bệnh bò điên), và biết đâu trong tương lai cũng dám có những câu quảng cáo như BSE free (chỉ dùng thịt bò làm từ những thú khỏe mạnh không mắc phải bệnh Bò điên), Hamburger not irradiated (thịt không có bị xạ chiếu để diệt trùng), v.v… Chúng ta tự hỏi có phải chăng kỹ nghệ ăn uống đã quan tâm thật sự đến sức khỏe của người tiêu thụ hay đây cũng chỉ là một mánh khóe khuyến mãi marketing mà thôi!

Tình hình fast food tại quê nhà

Châu Hùng Thời Báo KinhTế Saigon Online Thị trường thức ăn nhanh Việt Nam của nước ngoài

“Theo thông tin từ Bộ Công Thương, năm 2009, tổng thu nhập của ngành thức ăn nhanh cả nước ước đạt khoảng 500 tỉ đồng, tăng 35-40% so với năm 2008, trong đó phần lớn vẫn đến từ các thương hiệu nước ngoài như KFC, Jollibee, Lotteria… Một số cuộc điều tra gần đây cũng cho thấy 70% người dân thích đi ăn tại các tiệm thức ăn nhanh”

Ăn cho đúng cách

Cuộc sống quá ư là vội vàng gấp rút đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến tập quán ăn uống của chúng ta tại hải ngoại

Giới trẻ thì làm biếng vận động, tối ngày cứ miệt mài trước màn ảnh

tv hay computer để chơi game và chat Ăn lạp xạp suốt ngày và toàn là junk food không hà Khát nước, thì mở tủ lạnh lôi mấy lon coke ra uống Người lớn thì ngồi chết trên sofa suốt ngày xem phim truyện Hàn quốc, hoặc băng nhạc Thúy Nga hay Asia

Trong trường học cũng như tại khắp các nơi công cộng đều đầy rẫy các tủ máy bán nước ngọt, bánh kẹo và toàn là junk food không hà… Thời giờ là vàng bạc mà!

Hậu quả của tình trạng béo phì đưa đến các bệnh về tim mạch, áp huyết cao, cholesterol cao, tiểu đường, cũng như một số bệnh cancer, chẳng hạn như cancer ruột già, và cancer vú v.v…là chuyện đương nhiên mà thôi!

Sống như Mỹ thì phải chết như Mỹ Người Việt chúng ta, sống trên vùng đất nước nầy, ít nhiều cũng phải chịu cùng chung số phận trên Trong mọi gia đình, trong đám bạn bè gần xa, hoặc cả chính bạn và tôi cũng đã bắt đầu có người có vấn đề sức khỏe nầy nọ rồi Cholesterol cao, áp huyết cao,