Ðối với các trường hợp kháng trị thật sự vấn đề điều trị là tìm ra thuốc thích hợp nhất, phối hợp tối đa hai thuốc điều trị chống động kinh hay dùng các thuốc chống động kinh mới.. ÐỊNH
Trang 1ÐIỀU TRỊ ÐỘNG KINH KHÁNG TRỊ
TÓM TẮT
Ðộng kinh kháng trị chiếm 20% các trường hợp bệnh động kinh Một số trường hợp kháng trị do sai lầm trong chẩn đoán và điều trị Ðối với các trường hợp kháng trị thật sự vấn đề điều trị là tìm ra thuốc thích hợp nhất, phối hợp tối đa hai thuốc điều trị chống động kinh hay dùng các thuốc chống động kinh mới Sự điều trị nội khoa chỉ hiệu quả trong 50% các trường hợp các trường hợp còn lại phải phối hợp ngoại khoa
SUMMARY
THERAPY OF INTRACTABLE EPILEPSYY
Le Van Nam * Y hoc TP Ho Chi Minh 1999 * Vol 3 * No 2: 72-76
Intractable epilepsy is approximate about 20% of all patient in treatment In some cases, that is due to a wrong diagnosis or treatment For real intractable epilepsy, the problem is finding the most appropriate drug, the combination
of two antiepileptic drug or using the new antiepileptic drugs And except the antiepileptic drugs, we must consider surgical measures
Trang 2ÐỊNH NGHĨA
Ðiều trị động kinh với các thuốc chống động kinh trong đa số trường hợp cho kết quả tốt, các cơn được khống chế và người bệnh có một đời sống bình thường, tuy nhiên trong một số trường hợp dầu đã điều trị đúng nhưng cơn vẫn còn, khi đó gọi là động kinh kháng trị
Theo định nghĩa động kinh kháng trị là các trường hợp động kinh không kiểm soát được cơn với sự sử dụng một thuốc chống động kinh và có tỉ lệ khoảng 20% các trường hợp động kinh
Trong những trường hợp này sự điều trị bệnh nhân tương đối khó khăn tuy nhiên vẫn có thể có hiệu quả trong một số trường hợp
Trong bài này chúng tôi xin tóm lược một số nguyên tắc xử trí các trường hợp động kinh không đáp ứng điều trị
NGUYÊN NHÂN(1, 4)
Một số nguyên nhân sau đây được ghi nhận trong trường hợp bệnh nhân không đáp ứng với thuốc chống động kinh, chủ yếu là sai lầm do thầy thuốc
và bệnh nhân
Sai lầm về chẩn đoán
Trang 3Bệnh nhân không dung nạp thuốc
Có các yếu tố làm tăng cơn
Bệnh lý gây động kinh đang tiến triển
Ðộng kinh kháng trị thật sự với thuốc
Sai lầm về chẩn đoán
Bệnh nhân được chẩn đoán không chính xác
Bệnh nhân có thể không bị động kinh hoặc chẩn đoán loại cơn không đúng
Phải xác định chính xác loại cơn dựa vào quan sát cơn hoặc hỏi bệnh sử từ các nhân chứng, trên thực tế không phải bao giờ thầy thuốc cũng chứng kiến được cơn, trong trường hợp khai thác bệnh sử từ người chứng kiến cơn cần lưu ý tính chính xác của người chứng
Cần phân biệt các cơn co giật không phải động kinh, các loại thường gặp là:
Hystérie,
giả vờ
Ngất
Trang 4Các loại vận động bất thường
Không dung nạp thuốc
Ðây là một nguyên nhân rất thường gặp mà nguyên do là bệnh nhân không tuân thủ đúng điều trị
Cần hỏi rõ sự sử dụng thuốc của bệnh nhân như:
Giờ uống thuốc, người cho bệnh nhân uống thuốc (trẻ em)
Nếu cần nên dùng các dạng thải chậm để giảm số lần uống thuốc và bệnh nhân đỡ bị quên
Cần giải thích rõ cho bệnh nhân và gia đình ích lợi cũng như bất lợi của việc điều trị
Lập sổ theo dõi cơn, hướng dẫn bệnh nhân và gia đình có sổ theo dõi cơn
Chú ý tới chi phí điều trị để tránh trường hợp bệnh nhân bỏ thuốc vì không
có khả năng mua thuốc
Các yếu tố làm tăng cơn
Chú ý tới một số yếu tố ngoại sinh làm tăng cơn, hướng dẫn bệnh nhân tránh các yếu tố này cũng làm điều trị có hiệu quả
Trang 5Các yếu thường gặp là
Rượu
Căng thẳng tâm lý, làm việc quá sức
Ðiều kiện làm việc, trong một số môi trường thiếu ánh sáng, tiếng ồn
Bệnh lý gây động kinh đang tiến triển
Ðây là các trường hợp mà nguyên nhân gây động kinh chưa được chẩn đoán chính xác và bệnh lý này đang tiếp tục tiến triển, các nguyên nhân thường gặp là:
U não
Bệnh lý do ký sinh trùng
Bệnh lý thoái hóa
Trong trường hợp này bệnh nhân có thể phải làm lại các xét nghiệm cận lâm sàng về hình ảnh học, sinh hóa
Ðộng kinh kháng trị thật sự
Trang 6Chiếm khoảng 20% các trường hợp động kinh, đây là các trường hợp đã loại trừ các căn nguyên trên mà không thể khống chế cơn hoàn toàn với một thuốc, vấn đề điều trị trong những trường hợp này tương đối khó khăn và tốn kém
Một trường hợp động kinh có các yếu tố sau đây có nhiều khả năng sẽ trở thành kháng trị:
Tổn thương thực thể ở não
Cơn cục bộ
Nhiều thể lâm sàng
Số cơn nhiều
Cơn khởi phát lúc nhỏ
EEG bất thường thường xuyên
Có biểu hiện kịch phát toàn thể trên EEG
Bệnh nhân bị động kinh kháng trị có các nguy cơ sau:
Tai nạn: xảy ra do có cơn có giật khi bệnh nhân làm những công việc nguy hiểm, leo trèo cao
Trang 7Trạng thái động kinh, có tỉ lệ tử vong cao nếu xử trí không đúng
Tự tử, xảy ra do bệnh nhân bị ám ảnh về tình trạng bệnh tật hoặc do trạng thái trầm cảm
Ngạt thở do cơn co giật khi ngủ
Ðột tử do các nguyên nhân: Ngưng thở, phù phổi, loạn nhịp tim
BƯỚC XỬ TRÍ ÐỘNG KINH KHÁNG TRỊ(2, 3, 4)
Ðiều trị các trường hợp động kinh kháng trị tương đối khó khăn, tốn kém và cần sự hợp tác của bệnh nhân và gia đình
Một số Bước sau đây đã được khuyến cáo nên áp dụng trong điều trị