UNG THƯ DẠ DÀY – PHẦN 1 pdf

Một dạng u phổ biến khác ảnh hưởng đến dạ dày được gọi là u bạch huyết u Phô.. Dạ dày cũng có thể bị ảnh hưởng bởi một dạng u khác được biết đến với cái tên là u tế bào ưa bạc.. Dụng cụ

UNG THƯ DẠ DÀY – PHẦN 1

DẠ DẦY

Dạ dày là một bộ phận của hệ tiêu hoá Đó là một cơ quan cấu tạo bằng cơ

và giống như một cái túi, nằm ở khoảng giữa đoạn cuối của thực quản và đoạn đầu của ruột non Khi thức ăn được nuốt vào, chúng đi qua thực quản

và vào dạ dày

Thành dạ dày có 4 lớp Lớp trong cùng (mucosa) chứa các tuyến dịch Các tuyến dịch tạo ra hóa chất (enzyme và acid) cho dạ dày để nghiền nát thức

ăn để khi ra khỏi dạ dày thức ăn đã chuyển thành dạng sệt Dưới lớp mucosa

là lớp submucosa Dưới nữa là một lớp cơ Lớp ngoài cùng của dạ dày là một lớp màng nhầy rất khỏe được gọi là màng thanh dịch (serosa)

Các lớp thành dạ dày cũng sản sinh ra một chất giúp hấp thụ Vitamin B12, rất quan trọng trong việc tạo hồng cầu Ngay sát dạ dày là một số hạch bạch huyết

CÁC DẠNG UNG THƯ DẠ DÀY

Có nhiều dạng ung thư dạ dày, trong số đó có một số dạng rất hiếm gặp

Dạng ung thư dạ dày phổ biến nhất xuất phát từ các tế bào tuyến của màng

dạ dày được gọi là adenocarcinomas

Các dạng ung thư khác ảnh hưởng đến dạ dày là u mô mềm Đây là dạng hiếm gặp xuất phát từ các tế bào thuộc lớp cơ của dạ dày Dạng u mô mềm phổ biến nhất là u ác tính ở cơ trơn

Một dạng u khác là gastrointestinal stromal tumour (GIST) Dạng ung thưa này xuất phát từ các mô hỗ trợ các tổ chức của hệ tiêu hóa GITS hoạt động khác với các dạng u khác và được điều trị rất khác

Một dạng u phổ biến khác ảnh hưởng đến dạ dày được gọi là u bạch huyết (u Phô) U bạch huyết là ung thư của hệ bạch huyết Dạng chủ yếu tác động đến dạ dày là u mạch bạch huyết

Dạ dày cũng có thể bị ảnh hưởng bởi một dạng u khác được biết đến với cái tên là u tế bào ưa bạc

NGUYÊN NHÂN VÀ CHẨN ĐOÁN

NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân ung thư dạ dày hiện vẫn chưa được biết rõ Trong vòng 30 năm trở lại đây số người bị mắc ung thư dạ dày đã giảm, đặc biệt là ở các nước Châu Âu Mặc dù nguyên nhân chưa rõ, nhưng người ta nghĩ đến mối liên quan đối với việc thay đổi chế độ ăn uống, đặc biệt là việc dùng tủ lạnh giúp mọi người được ăn thức ăn tươi và ít phải ăn đồ hun khói hay đồ ăn lên men hơn

Ung thư dạ dày thường thấy ở nam giới nhiều hơn, đặc biệt là ở lứa tuổi 60 -

70 Bệnh này cũng phổ biến hơn với các trường hợp có tình trạng thiếu máu

ác tính, tình trạng này ảnh hưởng đến lớp lót của dạ dày và dẫn đến thiếu Vitamin B12

Những người bị rối loạn dạ dày hay còn gọi là viêm tel dạ dày (atrophic gastritis) hay bị viêm dạ dày dạng hẹp môn vị (Helicobacter pylori -H pylori), có nguy cơ bị ung thư dạ dày nhiều hơn Có một số ít trường hợp bị

di truyền có những khối u nhỏ trong dạ dày thì cũng có nguy cơ dễ bị ung thư dạ dày hơn

Triệu chứng biểu hiện

Các triệu chứng của ung thư dạ dày có thể là:

Khó tiêu

Chán ăn

Nuốt khó

Giảm cân

Chướng bụng sau ăn

Buồn nôn hoặc nôn

Ợ chua

Đi ngoài ra máu (kích thích ruột) hay phân đen

Mệt mỏi vì thiếu máu (do chảy máu thành dạ dày)

Nhiều trong số các triệu chứng kể trên cũng thường thấy ở các bệnh khác không phải do ung thư dạ dày Nhiều người thấy các triệu chứng này đi khám bách sĩ nhưng không bị ung thư Tuy nhiên điều quan trọng là phải đi khám để có thể làm các xét nghiệm cần thiết

CHẨN ĐOÁN

Thường thì đầu tiên bạn sẽ khám ở bác sĩ gia đình, bác sĩ sẽ khám và cho bạn làm xét nghiệm hay chụp X-quang nếu cần Bác sĩ gia đình sẽ giới thiệu

bạn đến bệnh viện để làm các xét nghiệm và nhận các lời khuyên của chuyên gia hay điều trị

Bác sĩ tại bệnh viện sẽ lấy bệnh sử đầy đủ của bạn trước khi khám thực thể

Có thể bạn sẽ phải làm xét nghiệm máu để kiểm tra sức khỏe tổng thể Cũng

có thể bác sĩ sẽ yêu cầu lấy mẫu phân để kiểm tra có máu hay không

Để khám dạ dày chi tiết hơn, bác sĩ có thể cho bạn làm nội soi hay chụp cản quang Có người chỉ cần làm một xét nghiệm, có người phải làm cả hai

Nội soi

Đây là xét nghiệm phổ biến nhất để chẩn đoán ung thư dạ dày Trước khi nội soi cần để dạ dày rỗng nên bạn sẽ phải nhịn ăn uống trong vòng 4 tiếng trước đó Khi bạn đã nằm trên ghế rồi, bạn sẽ được dùng thuốc giảm đau Thuốc giảm đau thường được tiêm vào ven tay, sẽ làm cho bạn buồn ngủ và giảm khó chịu trong thời gian làm nội soi Bác sĩ gây mê tại chỗ sẽ phun thuốc vào cổ họng của bạn và bác sĩ sẽ đưa vào dụng cụ nội soi qua thực quản vào dạ dày Dụng cụ này sẽ chụp ảnh lớp trong của dạ dày và lấy một chút tế bào mẫu để soi bằng kính hiển vi

Đôi khi ống nội soi có bộ phận thăm dò siêu âm ở đầu để siêu âm dạ dày và các cấu trúc xung quanh Thiết bị này được gọi là dụng cụ siêu âm nội soi

Nội soi có thể gây khó chịu nhưng không gây đau Sau vài giờ thuốc giảm đau sẽ hết tác dụng, bạn có thể về nhà Trong vòng vài giờ sau bạn không nên lái xe mà nên nhờ người đưa về Một số người bị đau họng sau nội soi, điều này là bình thường và sau vài ngày sẽ hết

Chụp cản quang

Bạn sẽ nuốt một chất lỏng được gọi là chất cản quang Chất này sẽ hiện lên phim chụp X-quang và vẽ nên hình ảnh thực quản và dạ dày Xét nghiệm làm tại khoa chụp X-quang Trước đó bạn cũng sẽ phải nhịn ăn uống ít nhất trong vòng 6 giờ Khoa X-quang sẽ cho bạn uống chất cản quang đó

Khi bạn đã yên vị trên ghế, bác sẽ sẽ quan sát dòng chảy của chất cản quang trên màn X-quang Để có thể nhìn rõ hơn, phòng chiếu sẽ được làm tối trong thời gian chiếu Ghế sẽ được chỉnh theo một vài tư thế khác nhau để chất cản quang chảy xuống dạ dày

Chụp cản quang có thể kéo dài gần 1 giờ và có thể khó chịu một chút Bác sĩ

sẽ ở trong phòng cùng bạn và có thể giải đáp các câu hỏi của bạn

Đa số mọi người sẽ cảm thấy bình thường sau khi chụp, nhung sẽ tốt hơn nếu có người nhà hay bạn đưa bạn về nhà Đôi khi chất cản quang có thể gây

táo bón và bạn cần dùng thuốc nhuận tràng vài ngày sau Trong vài ngày phân đi ra có thể màu xám

Các xét nghiệm bổ sung

Nếu xét nghiệm cho thấy bạn bị ung thư dạ dày, bác sĩ có thể cho bạn làm thêm một vài xét nghiệm để xem ung thư đã bị di căn ra phía ngoài dạ dày hay sang bộ phận cơ thể khác hay chưa

Xét nghiệm chụp CT (chụp cắt lớp bằng vi tính)

Máy chụp cắt lớp CT sẽ chụp một loạt phim X-quang để dựng nên hình ảnh

3 chiều của bên trong cơ thể Chụp loại này không đau nhưng lâu hơn chụp X-quang (từ 10 đến 30 phút) Chụp CT có thể dùng để xác định chính xác kích thước khối u hay kiểm tra đã di căn chưa Đa số người chụp CT sẽ được uống hay tiêm vào một vùng nhất định để nhìn rõ hơn, thuốc đó có thể làm bạn cảm thấy nóng toàn thân trong vài phút

Trước khi được tiêm hay uống thuốc, bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ biết bạn có bị dị ứng với iốt hay có bệnh hen suyễn hay không Nếu có thì bạn có thể dùng steroids trước hay ngay trong ngày tiêm thuốc đó Thường thì bạn có thể về nhà ngay sau chụp cắt lớp

Siêu âm

Siêu âm để xác định kích thước và vị trí của khối u Siêu âm do khoa siêu

âm của bệnh viện tiến hành, không đau và chỉ mất vài phút

Sau khi bạn đã nằm yên vị, bác sĩ sẽ bôi một chất nhờn lên bụng của bạn, sau đó dùng dụng cụ siêu âm rà lên vùng cần siêu âm Sóng siêu âm sẽ dựng lên hình ảnh của dạ dày và gan, hiện trên màn vi tính

GIAI ĐOẠN VÀ MỨC ĐỘ UNG THƯ

XÁC ĐỊNH GIAI ĐOẠN

Giai đoạn ung thư là một thuật ngữ biểu hiện kích thước của ung thư và tình trạng đã di căn hay chưa Biết được giai đoạn ung thư sẽ giúp bác sĩ quyết định phương pháp điều trị thích hợp nhất

Hệ thống xác định giai đoạn ung thư phổ biến nhất như sau:

Giai đoạn 1A

Ung thư khu trú trong lớp trong cùng của dạ dày (mucosa)

Giai đoạn 1B

Ung thư đã ăn ra khỏi lớp trong cùng đến lớp cơ, hoặc đã ảnh hưởng đến không quá 6 hạch bạch huyết gần đó

Giai đoạn 2

Ung thư đã ăn ra khỏi lớp trong dạ dày và đang ảnh hưởng đến từ 7 tới 15 hạch bạch huyết gần đó, hoặc ảnh hưởng đến lớp cơ và không quá 6 hạch bạch huyết, hoặc đã ăn ra lớp ngoài cùng của dạ dày (serosa)

Giai đoạn 3A

Ung thư đã ăn ra lớp cơ của dạ dày và đồng thời ảnh hưởng tới từ 7 đến 15 hạch bạch huyết, hoặc đã ăn ra lớp ngoài cùng của dạ dày và ảnh hưởng không quá 6 hạch bạch huyết, hoặc đã lan sang các tổ chức gần dạ dày nhưng chưa lan sang cách hạch bạch huyết hay các bộ phận khác của cơ thể

Giai đoạn 3B

Ung thư đã lan sang lớp ngoài cùng của dạ dày và ảnh hưởng đến từ 7 tới 15 hạch bạch huyết

Giai đoạn 4

Ung thư đã di căn sang các cơ quan gần dạ dày và tới ít nhất là một hạch bạch huyết, hay ăn đến trên 15 hạch bạch huyết hay đã di căn sang bộ phận khác của cơ thể như phổi - gọi là di căn

Nếu ung thư trở lại sau đợt điều trị đầu thì gọi là ung thư dạ dày tái phát

XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ

Mức độ là chỉ biểu hiện của các tế bào ung thư dưới kính hiển vi Mức độ cho biết ung thư có thể phát triển nhanh như thế nào Có 3 mức độ: độ 1 (mức độ thấp), độ 2 (trung bình) và độ 3 (mức độ cao) Mức độ thấp nghĩa là các tế bào ung thư trong gần như các tế bào bình thường của dạ dày Chúng thường phát triển chậm và ít khả năng di căn Mức độ cao là các tế bào trong rất bất thường, chúng có xu thế phát triển nhanh hơn và dễ di căn hơn