UNG THƯ NÃO – PHẦN 3 PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ UNG THƯ NÃO Sinh thiết rất thường được thực hiện để tìm ra chính xác loại của khối u não của bạn.. Việc kiểm tra sinh thiết có thể được thực hiệ
Trang 1UNG THƯ NÃO – PHẦN 3
PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ UNG THƯ NÃO
Sinh thiết rất thường được thực hiện để tìm ra chính xác loại của khối u não của bạn Việc kiểm tra sinh thiết có thể được thực hiện như một phần của phẫu thuật loại bỏ khối u
Sinh thiết: Sinh thiết là việc lấy một phần nhỏ của khối u (mẫu) để xác định
chính xác khối u đó thuộc loại nào Bằng việc kiểm tra mẫu dưới kính hiển
vi bác sỹ chuyên ngành sẽ kết luận về sự ảnh hưởng của căn bệnh đến các
mô của cơ thể và có thể xác định được loại của các tế bào đó
Thực hiện sinh thiết nghĩa là bạn sẽ phải ở lại vài ngày trong bệnh viện vì nó thường liên quan đến việc gây mê tổng hợp Một phương pháp chụp não bằng CT, MRI được thực hiện để tìm ra vị trí của khối u gần nhất đo bằng mili-met Trong quá trình phẫu thuật người ta sẽ tạo ra một lỗ nhỏ trên đầu
Trang 2bạn, một cái kim vô trùng sẽ được đưa vào qua lỗ đó để lấy ra một phần nhỏ của khối u Mẫu đó sẽ được gửi tới phòng thí nghiệm và các chuyên gia sẽ tiến hành xét nghiệm trên mẫu đó
Ngay sau khi có kết luận về loại khối u, một cuộc phẫu thuật bao quát hơn
để lấy một phần của khối u sẽ được tiến hành Cuộc phẫu thuật liên quan đến
mở hộp sọ được gọi là thủ thuật mở hộp sọ Bạn sẽ được gây mê tổng hợp Tóc của bạn có thể sẽ được cạo bỏ tại phạm vi gây mê trước khi phẫu thuật Một số người muốn được cạo toàn bộ tóc để tiện cho việc đội tóc giả trong quá trình chờ tóc mọc trở lại Nhà phẫu thuật sẽ cắt lấy một mảng da đầu và một phần của sọ trên khối u, sau khi khối u được loại bỏ miếng sọ sẽ được lắp vào và miếng da đầu sẽ được đặt trở lại vào vị trí cũ
Thông thường không thể hoặc không nên loại bỏ toàn bộ khối u Khi một phần được loại bỏ, sẽ được gọi là cắt bỏ từng phần Đôi khi chuyên gia phẫu thuật chỉ có một cách để loại bỏ khối u là thông qua một phần của não và nó
có thể dẫn đến nguy cơ tổn thương vĩnh viễn Tác dụng của phương pháp này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào vùng có khối u Chuyên gia phẫu thuật của bạn giải thích rất kỹ với bạn trước khi thực hiện để đảm bảo bạn đã nắm bắt đầy đủ về phương pháp phẫu thuật có thể tác động tới bạn như thế nào
Trang 3Một số trường hợp quá khó hoặc nguy hiểm để loại bỏ dù chỉ là một phần nhỏ của khối u hoặc các bác sỹ cho rằng phương pháp điều trị khác thích hợp hơn, họ cùng với các chuyên gia phẫu thuật sẽ thảo luận với bạn về phương pháp phẫu thuật thích hợp với bạn, và có thể cả với người thân hoặc bạn bè của bạn (nếu bạn muốn) Trước khi phẫu thuật, bạn cần phải biết rõ
nó sẽ tác động đến bạn thế nào và một điều đáng nhớ rằng sẽ không có cuộc phẫu thuật hoặc một quá trình nào được thực hiện khi không có sự chấp thuận của bạn
Sau phẫu thuật
Thời gian bạn ở lại bệnh viện bao lâu sẽ phụ thuộc vào phạm vi của cuộc phẫu thuật và có cần phương pháp chữa trị bổ xung nào cho bạn sau đó nữa không Trong khoảng 12 tiếng sau ca phẫu thuật bạn sẽ được theo dõi chặt chẽ, chắc chắn trong chế độ chăm sóc chuyên sâu Ban đầu bạn sẽ được chăm sóc bằng một loại máy để duy trì việc thở của bạn (máy thở)
Đầu của bạn sẽ được băng bó và bạn có thể sẽ phải đeo một ống dẫn tại vị trí phẫu thuật, ống này sẽ được dẫn vào một cái chai, nó được sử dụng để dẫn dịch máu từ vết thương ở đầu và thông thường nó sẽ được bỏ đi sau một hoặc 2 ngày Đôi khi mặt và mắt của bạn sẽ bị sưng phồng và xuất hiện
Trang 4những vết thâm sau cuộc phẫu thuật Sự sưng tấy sẽ có thể giảm trong vòng
48 giờ và thâm tím sẽ giảm trong vài ngày
Việc mô tả những biểu hiện nghe có vẻ đáng sợ nhưng những ảnh hưởng của
ca phẫu thuật sẽ nhanh chóng được loại bỏ rõ rệt và ngay khi nhân viên thấy yên tâm về tình trạng của bạn, bạn sẽ được đưa trở lại phòng phục hồi chuyên sâu
STEROID VÀ THUỐC CHỐNG ĐỘNG KINH
Trước và sau phẫu trị não, bạn có thể sẽ được điều trị bằng Xteroi và đôi khi bằng thuốc chống co giật
Liệu pháp Steroid Steroid là loại thuốc được dùng để hạn chế sự sưng tấy
xung quanh khối u não Mặc dù steroid bản thân nó không thể điều trị được khối u nhưng nó rất hữu dụng cho việc cai thiện các triệu chứng và khiến bạn cảm thấy dễ chịu hơn Nó có thể được dùng trước hoặc sau khi phẫu thuật, trong hoặc sau khi xạ trị
Nếu bạn dùng steroid một vài lần bạn sẽ biết về một vài tác dụng phụ tạm thời của nó bao gồm: giảm cân, khó tiêu, tăng áp lực máu và tăng nguy cơ viêm nhiễm nhẹ như loét miệng Một số người thì bị khó ngủ, tâm tính thay đổi, cảm giác chậm chạp, sầu não buồn phiền, phản ứng quá mức Bạn cũng
Trang 5có thể tăng lượng đường trong máu Nếu điều đó xảy ra, bác sỹ của bạn sẽ
kê đơn thuốc hàng ngày cho bạn để đưa mức đường trong máu của bạn về bình thường Bạn sẽ phải tiến hành xét nghiệm hàng ngày để kiểm tra lượng đường trong nước tiểu Các y tá sẽ hướng dẫn bạn thực hiện như thế nào
Nếu bạn dùng thuốc Steroid trong một thời gian dài bạn có thể được khuyến cáo rằng bạn có thể sẽ tăng cân và các bắp thịt ở cẳng chân bạn sẽ nhão hơn
Những tác dụng phụ đó có thể rất khó chịu vào lúc đó nhưng xin hãy lưu ý rằng đó chỉ là những anhe hưởng tạm thời và nó sẽ bị mất đi khi mà việc sử dụng kem steroid giảm đi Trong khi bạn sử dụng liệu pháp steroid bạn nên mang theo đơn của bác sỹ kê cho bạn để biết về loại Steroid và liều lượng bạn đang sử dụng Cần phải đặc biệt chú ý không được dừng sử dụng Steroid đột ngột, các bác sỹ sẽ từng bước giảm liều lượng sử dụng cho bạn Chúng tôi sẽ cung cấp những thông tin chi tiết trong mục Steroid với những thông tin có thể rất hữu ích cho bạn
Thuốc chống co giật Bạn có thể sẽ phải sử dụng thuốc chống co giật, thuốc
để ngăn chặn các cơn động kinh Những thuốc đó thường được dùng cho những người có khối u não và sau khi phẫu trị não Có rất nhiều loại thuốc chống co giật khác nhau Những dạng thường được sử dụng nhất là Phenytoin và Carbamazepine Hãy cho bác sỹ biết nếu bạn đã từng bị những
Trang 6phản ứng phụ nào đó Đôi khi cần phải dùng nhiều hơn một loại thuốc chống
co giật
XẠ TRỊ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ NÃO
Khi nào thì áp dụng?
Xạ trị thường được sử dụng sau phẫu thuật để điều trị những tế bào ung thư nào còn đang tiểm ẩn Nó cũng có thể được sử dụng khi khối u não nguyên phát không thể loại bỏ được, hoặc đã trở lại sau phẫu trị hoặc cho trường hợp u não thứ phát
Xạ trị được thực hiện ở phòng xạ trị của bệnh viện Quá trình thực hiện thông thường là năm buổi liên tục hàng ngày trong tuần Thời lượng điều trị
sẽ phụ thuộc vào loại và kích thước của khối u não nhưng thông thường là từ
2 đến 6 tuần Một số người sẽ có kế hoạch điều trị khác nhau và có thể chỉ phải điều trị 3 ngày một tuần Bác sỹ của bạn sẽ thảo luận về phương pháp chữa trị của bạn trước khi thực hiện
Bạn có thể sẽ phải đeo một kính trong suốt pecpech được gọi là khuôn hoặc
vỏ để giữ cho đầu bạn cố định trong suốt quá trình điều trị Việc đó nhằm đảm bảo thực hiện chính xác trên vị trí cần điều trị Khuôn đó sẽ được làm trước khi lên kế hoạch điều trị cho bạn Nó giúp bạn có thể nhìn và thở bình
Trang 7thường nhưng có thể một vài người cảm thấy rất bí Mỗi lần bạn sẽ chỉ phải đeo nó trong vài phút và hầu hết mọi người đều nhanh chóng quen với việc
đó
Đối với u não thứ phát và một số khối u giai đoạn cao, một liều lượng nhỏ
xạ trị được thực hiện trên phạm vi toàn bộ đầu do đó có thể không cần dùng khuôn hoặc vỏ
Lập kế hoạch điều trị cho bạn
Để đảm bảo rằng bạn có thể đáp ứng tôt nhất với việc xạ trị, cần phải lên kế hoạch rất cẩn thận Trước tiên bạn sẽ được đến thăm phòng xạ trị để làm quen dần, bạn sẽ được yêu cầu nằm trên một một máy dài bằng mô hình, máy đó sẽ nhận những tia xạ tại vùng sẽ được điều trị Đôi khi một máy chụp CT có thể sẽ được sử dụng để làm ví dụ Lập kế hoạch điểu trị là một phần rất quan trọng của xạ trị và sẽ phải thực hiện vài lần cho đến khi bác sỹ phụ trách cảm thấy bạn đã quen với điều đó
Trang 8Trước khi tiến hành xạ trị, nhân viên xạ trị sẽ giữ bạn chắc chắn trên một ghế chuyên dụng và đảm bảo cho bạn cảm thấy thoải mái Trong quá trình điều trị kéo dài vài phút bạn sẽ phải ở một mình trong phòng đó, bạn có thể nói chuyện với nhân viên xạ trị, người đó sẽ theo dõi bạn rất cẩn thận từ phòng bên cạnh Xạ trị thì không đau nhưng bạn sẽ phải nằm im cố định trong vài phút trong khi thực hiện
Tác dụng phụ của xạ trị
Tác dụng phụ của xạ trị có thể nhẹ hay nặng tùy thuộc vào liều lượng của tia
xạ và lộ trình điều trị Xạ trị có thể gây ra những tác dụng phụ thông thường như: cảm giác như bị ốm (buồn nôn) và mệt mỏi Đó là một số những tác dụng phụ đặc trưng khi thực hiện xạ trị ở đầu
Trang 9Cảm giác ốm Đôi khi một số người có cảm giác bị ốm (buồn nôn) nhưng nó
có thể được điều trị hiệu quả bằng thuốc chống ốm gọi là thuốc chống nôn
mà các bác sỹ có thể kê đơn cho bạn Bạn cũng có thể có cảm nhận khác về mùi vị của thức ăn Nếu bạn chán ăn thì có thể thay thế bữa ăn của mình bằng các đồ ăn đồ uống bổ dưỡng và hàm lượng canxi cao khác Những đồ
đó đều sẵn có ở các cửa hàng dược phẩm và bác sỹ cũng có thể kê đơn cho bạn những loại đó
Mệt mỏi Vì xạ trị có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi nên hãy cố gắng nghỉ
ngơi càng nhiều càng tốt
Trạng thái mơ màng Tác dụng phụ này thường xuất hiện trong quá trình xạ
trị, nhưng có thể tăng lên sau khi kết thúc xạ trị Bạn có thể nhận thấy bản thân nhìn chung bị chập chạp đi và có rất ít sinh lực và không muốn bị làm phiền Giai đoạn này được mô tả bằng trạng thái mơ màng, tình hình tệ nhất xảy ra khoảng 2 tuần sau điều trị nhưng thông thưòng sẽ được cải thiện trong khoảng 1 tuần Đôi khi bạn sẽ trở lại trạng thái đó sau 4 hoặc 6 tuần sau điều trị
Rụng tóc Bạn sẽ bị rụng hết tóc tại vùng điều trị Hầu hết rụng tóc chỉ là tạm
thời, tuy nhiên cũng có một số người sẽ bị rụng tóc vĩnh viễn Điều đó phụ thuộc vào liều lượng và thời lượng điều trị của bạn Đôi khi tóc mọc lại với
Trang 10những dấu hiệu khác biệt về màu sắc và kết cấu, có thể sẽ không dày dặn như trước nữa Thông thường tóc sẽ mọc lại trong khoảng 2 đến 3 tháng kể
từ khi kết thúc xạ trị
Thay đổi ở da Một số người xuất hiện những phản ứng ở da, tương tự như bị
cháy nắng trong quá trình xạ trị ngoài da Nó thường xảy ra sau xạ trị khoảng 3 đến 4 tuần Những người da tái có thể thấy da của họ bị đỏ lên, rát hoặc ngứa Những người da tối có thể thấy da họ trở nên đen hơn và có thể pha lẫn màu xanh hoặc đen Phạm vi phản ứng phụ thuộc vào vùng điều trị
và làn da riêng của mỗi người Cũng có một số người không gặp phản ứng
về da nào Những nhân viên xạ trị của bạn sẽ theo dõi những phản ứng phụ
đó nhưng bạn cũng nên cho họ biết những cảm giác và tình trạng của bạn càng sớm càng tốt
Các nhân viên phòng xạ trị có thể cho bạn những lời khuyên về cách chăm sóc da Lời khuyên có thể khác nhau với các bệnh nhân khác nhau tuỳ thuộc vào liều lượng xạ trị Bạn có thể được khuyên không nên gội đầu tại vùng điều trị trong suốt quá trình đó và họ cũng có thể nói với bạn rằng tốt nhất nên dùng nước ấm để rửa vùng đó và sau đó cố gắng dùng khăn tắm lau nhẹ nhàng để làm khô tóc Vì da của bạn rất nhạy cảm do đó tố nhất là không nên tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời hoặc gió lạnh Cố gắng mặc
Trang 11những đồ cotton nhẹ hoặc dùng khăn, mũ để che vùng da đó khi bạn đi ra ngoài
Một số người nhận thấy những triệu chứng của khối u não có vẻ xấu đi tạm thời sau khi việc điều trị kết thúc, điều đó có thể sẽ khiến họ nghĩ rằng khối
u của họ đang tiến triển xấu đi, nhưng thực tế đó là những phản ứng của việc
xạ trị Nếu điều đó xảy ra với bạn cần phải thảo luận với các bác sỹ hoặc y tá
để có biện pháp xử lý phù hợp và hỗ trợ cần thiết