Phần lớn phụ nữ sẽ phải phẫu thuật và điều trị thêm hỗ trợ như chiếu xạ, hóa trị liệu hoặc liệu pháp hormon.. Ở phần lớn các trường hợp, cuộc phẫu thuật của bạn sẽ được tiếp tục bằng xạ
Trang 1Ung thư vú – Phần 3
Điều trị
Chẩn đoán ung thư vú là một trong những khó khăn nhất mà bạn có thể phải đối mặt Ngoài việc đương đầu với một bệnh đe dọa đến tính mạng, bạn phải có quyết định phức tạp về cách điều trị Nên nhớ rằng ở phần lớn các trường hợp không có cách điều trị thích hợp đối với ung thư vú Thay vào đó, tìm phương pháp thích hợp là tốt nhất đối với bạn
Để làm việc đó, bạn cần cân nhắc nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm loại và giai đoạn ung thư, tuổi, các yếu tố nguy cơ, nơi sống, kích thước và hình dạng vú, và những cảm giác của bạn về cơ thể
Trước khi có bất cứ quyết định nào, bạn có thể nghiên cứu kỹ về nhiều cách điều trị đang có Hãy nói một cách bao quát với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn Cân nhắc ý kiến thứ 2 từ một chuyên gia về vú tại một trung tâm hoặc phòng khám vú Không được e ngại khi đưa ra câu hỏi Thêm vào đó, tìm kiếm sách, trang Web và thông tin về ung thư vú được
Trang 2dùng trong các tổ chức như Hội Ung thư Mỹ và Tổ chức Ung thư vú Susan
G Komen Hãy nói với những phụ nữ khác cũng đang phải đối mặt với quyết định tương tự Đây có thể là một quyết định quan trọng nhất mà bạn chưa từng gặp
Các liệu pháp điều trị hiện có với mỗi loại và giai đoạn ung thư vú Phần lớn phụ nữ sẽ phải phẫu thuật và điều trị thêm (hỗ trợ) như chiếu xạ, hóa trị liệu hoặc liệu pháp hormon Và một vài cách điều trị thử nghiệm hiện nay trên cơ sở được hạn chế hoặc đã được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng
Phẫu thuật
Trước kia, kiểu phẫu thuật ung thư vú duy nhất là cắt vú toàn bộ, lấy
bỏ toàn bộ vú, cùng với các cơ ngực dưới vú và tất cả các hạch bạch huyết dưới cánh tay Hiện nay, phương pháp phẫu thuật này rất hiếm khi được thực hiện Thay vì, phần lớn số phụ nữ là ứng cử viên đối với phẫu thuật vú tiết kiệm, như cắt khối u Một số ít trường hợp cắt vú toàn bộ và cắt vú có chỉnh hình cũng được lựa chọn
Phẫu thuật ung thư vú gồm những cách sau:
Trang 3 Cắt khối u Phương pháp phẫu thuật này tiết kiệm vú càng
nhiều càng tốt bằng cách chỉ lấy bỏ khối u cộng với vùng mô bình thường xung quanh Phẫu thuật viên cũng khảo sát hạch bạch huyết để kiểm tra khả năng di căn của ung thư Ở phần lớn các trường hợp, cuộc phẫu thuật của bạn sẽ được tiếp tục bằng xạ trị liệu để giết bất kỳ tế bào ung thư nào còn lại Bạn thường được chiếu xạ vào tất cả các ngày trong tuần trong 6-7 tuần Nhiều phụ nữ có thể cắt khối u cộng với chiếu xạ thay vì cắt vú, và ở phần lớn các trường hợp, tỷ lệ sống thêm đối với 2 cách phẫu thuật là như nhau Thêm vào đó, nhiều phụ nữ rất hài lòng với hình thức bề ngoài sau cắt khối
u Nhưng cắt khối u không thể là lựa chọn nếu khối u ở sâu trong vú, hoặc nếu bạn mới xạ trị liệu, có 2 hoặc nhiều vùng ung thư ở cùng một bên vú, có bệnh mô liên kết làm cho bạn nhạy cảm với tia xạ hoặc đang có thai Nên nhớ rằng nếu bạn chọn cắt khối u, bạn cũng cần thường xuyên chiếu xạ
thuật vú tiết kiệm, cắt vú một phần bao gồm lấy bỏ khối u cũng như một số
mô vú xung quanh khối u và lớp trong của các cơ ngực nằm dưới khối u Cũng có thể cắt bỏ một số hạch bạch huyết dưới cánh tay Trong phần lớn các trường hợp, bạn sẽ có một liệu trình chiếu xạ sau phẫu thuật
Trang 4 Cắt vú đơn giản Trong cắt vú đơn giản, phẫu thuật viên lấy bỏ
tất cả mô vú, các tiểu thùy, ống dẫn sữa, mô mỡ và mảnh da ở đầu vú và núm vú Tùy theo kết quả phẫu thuật và các xét nghiệm sau đó, bạn cũng có thể cần điều trị thêm bằng chiếu xạ, hóa trị liệu hoặc liệu pháp hormon
Cắt vú toàn bộ đã chỉnh sửa Trong thủ thuật này, phẫu thuật
viên lấy bỏ toàn bộ vú và một số hạch bạch huyết dưới cánh tay (nách), nhưng để lại các cơ ngực không bị ảnh hưởng Điều này làm cho chỉnh hình
vú ít phức tạp hơn Nhưng sưng cánh tay nặng (phù bạch huyết) một biến chứng hay gặp trong cắt vú thường xuất hiện trong cắt vú toàn bộ đã chỉnh sửa hơn trong cắt vú đơn giản bằng sinh thiết hạch canh gác Hạch bạch huyết sẽ được kiểm tra để xem liệu ung thư có di căn không Dựa theo kết quả này, bạn có thể cần điều trị thêm
Sinh thiết hạch bạch huyết canh gác Ung thư vú trước tiên di
căn tới hạch bạch huyết dưới cánh tay Đó là lý do tại sao tất cả phụ nữ ung thư xâm lấn cần khám những hạch này Nếu phẫu thuật viên không dự định làm việc này, chắc chắn bạn đã hiểu lý do tại sao Cho tới nay, các phẫu thuật viên sẽ lấy bỏ càng nhiều hạch bạch huyết càng tốt Nhưng điều này làm tăng cao nguy cơ tê, nhiễm trùng tái phát hoặc phù bạch huyết, phù nặng
ở cánh tay Đó là lý do tại sao thủ thuật được triển khai tập trung vào việc
Trang 5tìm kiếm hạch canh gác, đó là hạch đầu tiên thoát nước từ khối u vú và do đó
là nơi đầu tiên bị ung thư Nếu hạch canh gác được lấy bỏ, kiểm tra và thấy
là khỏe mạnh, khả năng tìm ung thư ở bất cứ hạch còn lại là rất nhỏ và không cần lấy bỏ các hạch khác Thủ thuật này được dùng cho nhiều phụ nữ cần phẫu thuật rộng hơn và giảm nguy cơ bị biến chứng
Phẫu thuật chỉnh hình
Phần lớn phụ nữ đã cắt vú có thể lựa chọn xem có chỉnh hình vú không Đây là một quyết định rất riêng tư, và không có sự lựa chọn thích hợp hoặc không đúng Tuy nhiên, bạn có thể thấy những cảm giác không mong chờ ở vú của mình Hiểu những cảm giác này trước khi có bất cứ quyết định nào là rất quan trọng
Nếu bạn muốn chỉnh hình nhưng không thích hợp với thủ thuật này, bạn cần tìm cách để cải thiện sự thất vọng Có thể rất có lợi khi nói chuyện với những phụ nữ có hoàn cảnh tương tự
Nếu chỉnh hình là một lựa chọn, phẫu thuật viên sẽ gửi bạn tới một phẫu thuật viên tạo hình Phẫu thuật viên tạo hình có thể mô tả các thủ thuật
và cho bạn xem ảnh của những phụ nữ với các kiểu chỉnh hình khác nhau
Sự lựa chọn bao gồm chỉnh hình bằng cấy vú giả hoặc chỉnh hình dùng mô
Trang 6của chính bạn để tạo lại vú Các cách phẫu thuật này có thể được thực hiện cùng thời điểm cắt vú hoặc vào ngày sau đó
Chỉnh hình bằng cấy ghép Dùng vật liệu nhân tạo để chỉnh
hình vú bao gồm cấy một cấu trúc vỏ silicon chứa đầy gel silicon hoặc nước muối (dung dịch muối) Nếu bạn không có đủ cơ và da để phủ lên vật cấy, bác sĩ có thể dùng cách làm giãn mô Đây là một vỏ cấy rỗng sẽ phồng lên khi bơm dịch vào Nó được đặt dưới da và cơ, và bác sĩ từ từ bơm dịch vào đầy, thường trong một thời gian vài tháng Khi cơ và da bạn đã đủ căng, phần giãn được lấy và thay cho vật cấy vĩnh viễn Hồi phục có thể mất vài tuần Nói chung, vật cấy làm vú bạn chắc hơn vú bình thường Vật cấy có thể gây đau, nề, thâm tím, mềm hoặc nhiễm trùng Và nó sẽ bị già theo thời gian, cần phải thay thế Cũng có thể lâu vỡ, xẹp và biến đổi
tràng ngang (TRAM), phẫu thuật này chỉnh hình vú dùng mô, bao gồm mỡ
và cơ từ bụng Đôi khi phẫu thuật viên cũng có thể dùng mô từ lưng hoặc mông Vì thủ thuật này khá phức tạp, hồi phục có thể cần 6-8 tuần Bạn cũng
có thể cần chỉnh sửa vú sau này Các biến chứng bao gồm nguy cơ nhiễm trùng và hoại tử mô Nếu có rất ít mỡ trong cơ thể, kiểu chỉnh hình này có thể không phải là sự lựa chọn của bạn Mặt khác, vú được chỉnh hình từ
Trang 7chính mô của bạn tỏ ra không cản trở việc phát hiện khối u Nó cũng là vĩnh viễn, có ngoại hình và cảm giác của vú bình thường
Chỉnh hình chạm vào sâu trong thượng vị (DIEP) Trong thủ
thuật này, mô mỡ bụng được dùng để tạo vú có hình dáng tự nhiên Nhưng
vì các cơ bụng thường thay đổi, bạn dễ bị biến chứng hơn khi bạn chỉnh hình
vú thông thường Bạn cũng có thể ít đau hơn, và thời gian lành vết thương
có thể ngắn hơn
chuyển hoặc cấy mô, bạn có thể phải phẫu thuật thêm để tạo đầu vú và núm
vú Dùng mô ở bất cứ nơi nào trên cơ thể, trước tiên phẫu thuật viên tạo một
ụ nhỏ giống như đầu vú Sau đó phẫu thuật viên xăm da xung quanh đầu vú
để tạo núm vú Phẫu thuật viên cũng có thể lấy vạt da từ bất cứ nơi nào trên
cơ thể, đặt quanh đầu vú đã được chỉnh hình để nâng nhẹ da này và sau đó xăm mảnh ghép da này
Xạ trị liệu
Xạ trị liệu dùng tia X năng lượng cao giết các tế bào ung thư và làm
co nhỏ khối u Nếu bạn chọn cắt khối u hoặc nếu sinh thiết xác nhận rằng có các tế bào ung thư trong nhiều hơn 4 hạch bạch huyết ở nách, bác sĩ chuyên
Trang 8khoa ung thư thường khuyên chiếu xạ vào thành ngực sau khi cắt vú Mặc
dù có ý kiến cho rằng chiếu xạ có thể gây phiền phức, nó có thể giúp thấy rõ đầy là cách điều trị chính xác và ít tấn công hơn trước kia
Chiếu xạ thường được bắt đầu vào 3-4 tuần sau phẫu thuật Bạn sẽ được điều trị 5 ngày/tuần trong 6-7 tuần Cách điều trị này ít đau và giống như chụp X-quang Mỗi lần chiếu xạ khoảng 30 phút Tuy nhiên, những ảnh hưởng thường tích lũy, và bạn trở nên mệt mỏi khi gần kết thúc liệu trình
Vú có thể màu hồng, nề và hơi mềm, khi bị cháy nắng
Các biến chứng nặng, kéo dài hơn rất hiếm gặp nhưng đôi khi có thể xuất hiện Các biến chứng này bao gồm gẫy xương sườn, viêm phổi, tổn thương tim, tổn thương thần kinh và thay đổi hình thức và độ chắc của mô
vú Trong rất ít trường hợp, mô mới có thể xuất hiện do xạ trị liệu
Hóa trị liệu
Hóa trị liệu dùng thuốc để phá hủy tế bào ung thư Bác sĩ có thể khuyên dùng hóa trị liệu sau phẫu thuật để giết bất kỳ tế bào ung thư nào có thể di căn ra ngoài vú Điều trị thường dùng 2 hoặc nhiều thuốc theo nhiều cách kết hợp khác nhau Những thuốc này có thể dùng qua đường tĩnh mạch,
ở dạng viên hoặc cả hai Bạn có thể dùng 4-8 liệu trình trong 3-6 tháng
Trang 9Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể cho dùng hóa trị liệu trước phẫu thuật – dùng các thuốc hóa trị liệu để co nhỏ khối u vú trước khi mổ Việc này có thể làm cho bạn chỉ phải cắt khối u hơn là cắt vú để lấy bỏ khối ung thư, có tỷ lệ sống thêm tương tự như khi bạn dùng hóa trị liệu sau phẫu thuật
vú
Các tác dụng phụ có thể gồm rụng tóc, buồn nôn, nôn và mệt mỏi Những tác dụng phụ này xuất hiện vì hóa trị liệu tác động tới tế bào khỏe mạnh nhất là các tế bào phát triển nhanh trong đường tiêu hóa, tóc và tủy xương cũng như tế bào ung thư Tuy nhiên, không có ai không có tác dụng phụ và cách tốt nhất hiện nay là kiểm soát chúng nếu xuất hiện những tác dụng phụ này
Nhiều thuốc mới có thể giúp phòng ngừa và giảm buồn nôn nhiều Các kỹ thuật thư giãn, bao gồm xem ảnh, thiền và thở sâu cũng có thể có ích Thêm vào đó, tập luyện cho thấy là có hiệu quả giảm mệt mỏi do hóa trị liệu
Liệu pháp hormon
Liệu pháp hormon thường được dùng nhiều nhất trong điều trị phụ nữ ung thư vú giai đoạn muộn hoặc như liệu pháp hỗ trợ, liệu pháp phòng ngừa tái phát ung thư đối với những phụ nữ được chẩn đoán ung thư dương tính
Trang 10với thụ thể estrogen giai đoạn sớm Ung thư dương tính với thụ thể estrogen
có nghĩa là estrogen hoặc progesteron có thể kích thích sự phát triển của tế bào ung thư vú trong cơ thể bạn Bình thường, estrogen và progesteron gắn với những vị trí nào đó trong vú và trong các phần khác của cơ thể Nhưng trong liệu pháp điều trị này, thuốc hormon thay vì gắn với những vị trí này
và ngăn ngừa estrogen gắn với chúng Cách này có thể phá hủy tế bào ung thư di căn hoặc làm giảm khả năng ung thư tái phát
Các thuốc làm giảm ảnh hưởng của estrogen trong cơ thể bạn bao gồm:
thuốc điều chỉnh thụ thể estrogen chọn lọc (SERM) Thuốc được dùng như liệu pháp điều trị ung thư vú di căn, như liệu pháp hỗ trợ, nhất là ở những phụ nữ ung thư vú sau mãn kinh, và đôi khi như một tác nhân phòng ngừa ở phụ nữ có nguy cơ cao Bạn dùng tamoxifen hằng ngày, ở dạng viên, trong 5 năm Thuốc có thể làm giảm nguy cơ tái phát ung thư vú và ít độc hơn phần lớn các thuốc chống ung thư Nhưng tamoxifen không phải là không có tác dụng phụ Phụ nữ dùng tamoxifen có thể có các triệu chứng mãn kinh như ra
mồ hôi ban đêm, bốc hỏa, ngứa hoặc tiết dịch âm đạo, và giảm hứng thú tình dục Cũng có thể xuất hiện tác dụng phụ ít gặp nhưng đe dọa tính mạng
Trang 11Những tác dụng phụ này bao gồm huyết khối ở phổi (tắc mạch phổi) và ở chân (huyết khối tĩnh mạch sâu) và ung thư nội mạc tử cung Phụ nữ cao tuổi và phụ nữ da đen có nguy cơ bị các tác dụng phụ này cao hơn phụ nữ trẻ hoặc phụ nữ da trắng Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy các tác dụng phụ của liệu pháp hỗ trợ toàn thân, hóa trị liệu và tamoxifen có thể kéo dài hơn những gì người ta đã từng nghĩ
Chất ức chế aromatase Nhóm thuốc này ức chế tác động của estrogen
bằng cách giảm sản sinh estrogen trong tuyến thượng thận Hiện nay chất ức chế aromatase chỉ được phê chuẩn trong điều trị ung thư di căn, nhưng các nghiên cứu trước đây cho thấy nó có thể có hiệu quả hơn tamoxifen trong việc ngăn ngừa tái phát ung thư Và anastrozol (Arimidex), có thể có hiệu quả hơn tamoxifen khi điều trị hỗ trợ Mặc dù, hiện nay nhiều chuyên gia ung thư tin rằng tamoxifen vẫn có trong liệu pháp hỗ trợ lựa chọn cho phụ
nữ ung thư vú dương tính với thụ thể hormon, dựa vào nhiều năm lợi ích của thuốc