Viêm màng não - não do docx

Viêm màng não - não do Angiostrongylus cantonensis Bệnh cảnh do giun non của Angiostrongylus cantonensis định vị và gây bệnh ở màng não, sự xâm nhập não có thể dẫn đến tử vong.. Tác nhâ

Viêm màng não - não do (Angiostrongylus cantonensis)

Bệnh cảnh do giun non của Angiostrongylus cantonensis định vị và gây bệnh ở màng não, sự xâm nhập não có thể dẫn đến tử vong

1 Tác nhân gây bệnh

Giun trưởng thành sống trong động mạch phổi của chuột, trứng giun được đẻ trong máu, đến vách phế nang sẽ thành lập phôi trong vòng 6 ngày Ấu trùng nở ra đi lần theo phế quản lên trên, được chuột nuốt xuống ống tiêu hoá và theo phân ra ngoài

Ấu trùng có thể sống nhiều ngày trong nước, nhưng lại chết nhanh khi gặp khô ráo Nó được các loại ốc sên sống trên cạn hoặc ốc sống nửa trên cạn nửa dưới nước nuốt, nó cũng có thể chủ động chui qua da ốc để xâm nhập vào cơ thể Loại

ốc thường nhiễm KST nhất là Achatina fulica Trong bắp cơ của ốc, giun phát

triển đến ấu trùng giai đoạn II là giai đoạn lây nhiễm Tôm, cua hoặc đỉa phiến có thể nuốt ốc và nhiễm giun

Khi chuột nuốt ốc, ấu trùng theo dòng máu lên não và nhanh chóng thành giun non (sau 7 giờ ) Nó lưu lại đây khoảng 2 tuần, sau đó cũng theo dòng máu xuống phổi

và trưởng thành tại động mạch phổi

Khi người ăn ốc, rau sống ( có ấu trùng giun được phóng thích khi ốc chết ), tôm, cua hay đỉa phiến, ấu trùng cũng theo đường máu lên màng não và não gây bệnh cảnh viêm

2 Dịch tễ

KST gặp ở Viễn Đông, Đông Nam Á, Úc, một số đảo Thái Bình Dương ( Tahiti, Tân Caledonie, Hawaii.), Cuba, Reunion, Côted, Ivoire, Malaysia, Thái Lan, Trung Quốc, Úc Bệnh gặp ở cả 2 miền Bắc và Nam Việt Nam

Ở Malaysia và Thái Lan, người ta nhiễm giun vì ăn ốc Pila ampullacea băm nhỏ với nước chanh, muối, màu và rau đậu Ở Tahiti, người ta nhiễm giun vì ăn món taioro nước tôm trộn với nước cốt dừa Ở Hawai, những người Nhật Bản ăn ốc sống để chữa bệnh

3 Lâm sàng

Bệnh có thể biểu hiện hoặc như một hội chứng viêm màng não cấp với dịch não tuỷ trong hay đục, có nhiều bạch cầu toan tính, hoặc như một bệnh cảnh bướu não kèm các triệu chứng tăng áp lực nội sọ

Bệnh nhân có thể nhức đầu dữ dội, thường sốt nhẹ hoặc không có, chỉ khoảng 15% số bệnh nhân có dấu kích thích màng não.Sau đó, nhức đầu dịu dần và bình phục ngẫu nhiên sau vài ngày hoặc vài tuần lễ Đôi khi, bệnh nhân có thêm liệt dây thần kinh VII; song thi, rối loạn cảm giác (paresthésie ) , liệt hay mất phản xạ gân cơ Bệnh nhân có thể chết nhưng điều này ít xảy ra

4 Chẩn đoán

- Dịch não tuỷ trong, đôi khi đục, vô khuẩn, abumin tăng, 400 - 500 tế bào/mm3 trong đó 40 - 50% là bạch cầu toan tính Rất hiếm khi thấy giun non trong dịch não tuỷ

- Phản ứng nội bì với kháng nguyên Angiostrongylus có thể hữu ích trong nhiều trường hợp

5 Điều trị

- Không có thuốc điều trị đặc hiệu

- Điều trị triệu chứng: Thuốc giảm đau, chọc dò hút dịch não tuỷ để giảm áp lực; thuốc kháng viêm có thể dùng trong một số trường hợp

6 Dự phòng

- Tránh ăn ốc, tôm, cua, đỉa phiến dưới dạng còn sống

- Thói quen ăn uống có khi làm cho người ta khó theo lời khuyên của thầy thuốc

TS Phan Văn Trọng