Bệnh do ấu trùng họ Anisakinae anisakiase Một số bệnh cảnh do áu trùng của giun họ Anisakinae ký sinh động vật hữu nhủ biển.. ở người, KST lâm vào ngõ cụt ký sinh, bệnh cảnh nặng hay
Trang 1Bệnh do ấu trùng họ Anisakinae
( anisakiase )
Một số bệnh cảnh do áu trùng của giun họ Anisakinae ký sinh động vật hữu nhủ biển ở người, KST lâm vào ngõ cụt ký sinh, bệnh cảnh nặng hay nhẹ tuỳ thuộc vào nơi ký sinh, số lượng ấu trùng và phản ứng mô Chẩn đoán thường khó và điều trị có hiệu quả nhất vẫn là ngoại khoa
1 Tác nhân gây bệnh
Các giun Anisakis, Contracecum, Phocanema ký sinh ở bao tử động vật hữu nhũ biển ( cá voi, cá heo ) và loài chân màng ( sư tử biển, hải cẩu, hải mã ) Sau khi giao hợp, con cái đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, nở ra ấu trùng sau 20 - 30 ngày trong nước biển ( 5- 70 C )
Ấu trùng giai đoạn II bị các loại giáp xác biển ( tôm ) nuốt, rồi chính các loại giáp xác này lại bị vật chủ trung gian thứ hai như cá mòi, cá thu, cá hồi, cá cháy, bạch tuộc, mực nuốt; ấu trùng giai đoạn III trong cơ thể cá, mực sẵn sàng lây nhiễm cho
ký chủ vĩnh viễn
Trang 2Khi người hay những động vật ăn cá, ấu trùng chui vào ống vách tiêu hoá dẫn đến
sự thành lập những u hạt giầu bạch cầu toan tính
2 Dịch tễ
KST này gặp ở những nơi có tục ăn cá biển còn sống ( HàLan, Pháp, Đan Mạch, Anh, Đức, Bỉ, Nhật và lục địa châu Mỹ)
3 Lâm sàng
3.1 Thể bào tử
Hội chứng giả loét, đôi khi giả - ung thư, sức khoẻ tổng quát giảm, xuất huyết tiêu hoá ( ói ra máu, đi ngoài ra máu )
3.2 Thể ruột
Triệu chứng tắc ruột hoặc giả - tắc ruột
3.3 Ngoài ra, KST còn có thể định vị ở thực quản, ruột già, trực tràng, màng treo,
tụy, tạng, gan
4 Chẩn đoán
Thường khó, dựa trên:
- Triệu chứng lâm sàng và tiền sử, thói quen ăn cá biển sống hoặc nấu chưa kỹ
Trang 3- Có thể thiếu máu nhược sắc
- Nội soi kết hợp sinh thiết có thể cho thấy ấu trùng
- Chẩn đoán huyết thanh học: Có thể dùng miễn dịch điện di, miễn dịch thấm (immunoblot ), hay xảy ra phản ứng chéo với các bệnh giun khác
5 Điều trị
- Giải phẫu cắt bỏ u hạt có KST là phương pháp duy nhất có hệu quả
- Chưa có thuốc đặc trị
6 Dự phòng
Ăn cá nấu chín hoặc cá đông lạnh -200C trong 25 giờ Muối cá hoặc hun khói không làm chết ấu trùng
TS Phan Văn Trọng