Quản lý môi trường Quản lý nhà nước về môi trường ◦ Chủ thể: Nhà nước ◦ Tính chất: điều hành và kiểm soát ◦ Công cụ: một hệ thống các công cụ khác nhau Tính tất yếu ◦ Ngoại ứng và hà
Trang 1Chương 5
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Trang 21 Quản lý môi trường
Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất
lượng môi trường sống và phát triển bền vững kinh tế - xã hội.
Trang 31 Quản lý môi trường
Đối tượng quản lý: hệ thống môi trường
Trang 41 Quản lý môi trường
Quản lý nhà nước về môi trường
◦ Chủ thể: Nhà nước
◦ Tính chất: điều hành và kiểm soát
◦ Công cụ: một hệ thống các công cụ khác nhau
Tính tất yếu
◦ Ngoại ứng và hàng hóa công cộng
◦ Sở hữu nhà nước về tài nguyên và môi trường
◦ Kinh nghiệm quốc tế
◦ Các vấn đề môi trường quốc gia và toàn cầu
Trang 52 Các công cụ quản lý môi trường
Trang 62 Các công cụ quản lý môi trường
Luật quốc tế
Công ước về các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng
quốc tế, đặc biệt như là nơi cư trú của các loài chim nước (RAMSAR)
Công ước về buôn bán quốc tế về các giống loài động thực vật có nguy cơ bị đe dọa
Công ước về ngăn ngừa ô nhiễm do tàu biển MARPOL
Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ozone
Công ước Basel về kiểm soát việc vận chuyển qua
biên giới chất thải độc hại và việc loại bỏ chúng
Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí
hậu
Công ước về Ða dạng sinh học
Trang 72 Các công cụ quản lý môi trường
Luật quốc gia
Luật Bảo vệ môi trường
Luật Khoáng sản
Luật Bảo vệ và Phát triển rừng
Luật Đất đai
Luật Tài nguyên nước
Luật Đa dạng sinh học
Luật Tài nguyên và Môi trường biển.
…
Trang 82 Các công cụ quản lý môi trường
Trang 92 Các công cụ quản lý môi trường
Công cụ kinh tế
◦ Thuế tài nguyên
◦ Thuế/phí môi trường
◦ Ký quỹ môi trường
◦ Quỹ môi trường
Trang 102 Các công cụ quản lý môi trường
Thuế tài nguyên: đối tượng chịu thuế
◦ Khoáng sản kim loại
◦ Khoáng sản không kim loại
◦ Yến sào thiên nhiên
◦ Tài nguyên khác do Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định
Trang 112 Các công cụ quản lý môi trường
Người nộp thuế: tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên
Căn cứ tính thuế
◦ Sản lượng khai thác
◦ Giá tính thuế
◦ Thuế suất
Trang 122 Các công cụ quản lý môi trường
Trang 132 Các công cụ quản lý môi trường
Thuế/phí môi trường
◦ Đánh vào chất thải
◦ Đánh vào sản phẩm
◦ Đánh vào đầu vào quá trình phát thải
Phí nước thải sinh hoạt và phí nước
thải công nghiệp
Trang 142 Các công cụ quản lý môi trường
Ký quỹ môi trường
Quỹ môi trường
Trang 152 Các công cụ quản lý môi trường
Ký quỹ môi trường
Quỹ môi trường
Trang 162 Các công cụ quản lý môi trường
Công cụ kỹ thuật
◦ Đánh giá môi trường
◦ Kiểm toán môi trường
◦ Quan trắc môi trường
Trang 172 Các công cụ quản lý môi trường
Giáo dục môi trường
◦ Là quá trình thông qua hoạt động giáo dục chính quy và không chính quy nhằm giúp con người có được sự hiểu biết, kỹ năng và giá trị, tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển một xã hội bền vững về sinh thái.
◦ Bao gồm
Đưa vào trường học
Cung cấp thông tin cho người ra quyết định
Đào tạo chuyên gia môi trường
Trang 182 Các công cụ quản lý môi trường
Truyền thông môi trường
◦ Là quá trình tương tác xã hội hai chiều nhằm giúp cho những người có liên quan hiểu được các yếu tố môi trường then chốt, mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa chúng và cách tác động vào các vấn đề
có liên quan một cách thích hợp để giải quyết các vấn đề về môi trường
◦ Mục tiêu:
Thông tin
Huy động kinh nghiệm, kỹ năng, hiểu biết địa phương
Thương lượng hòa giải xung đột, tranh chấp
Tạo cơ hội cho mọi thành phần trong xã hội tham gia bảo vệ môi trường
Trang 192 Các công cụ quản lý môi trường
Công cụ quản lý môi trường tự nguyện
Công cụ quản lý môi trường dựa vào cộng đồng
Trang 202 Các công cụ quản lý môi trường
Cộng đồng là một tập hợp các công
dân cư trú trong cùng một khu vực địa
lý, hợp tác với nhau về những lợi ích chung và chia sẻ giá trị với nhau
Nguyên tắc quản lý môi trường dựa
vào cộng đồng
◦ Tăng quyền lực cộng đồng
◦ Công bằng
◦ Phát huy kiến thức bản địa
◦ Hợp lý về sinh thái và phát triển bền vững
Trang 212 Các công cụ quản lý môi trường
Lợi ích
◦ Tăng khả năng tự lực của cộng đồng
◦ Tạo việc làm
◦ Tăng nhận thức về môi trường
◦ Giảm phụ thuộc về tài chính
◦ Phát triển kinh tế xã hội