Các dân tộc miền núi Nam Đông Dương - Phần 16 potx

Nhìn thấy rup và sa của một ai đó thì cũng như nhau, bởi vì, trong các điều kiện bình thường, soan không có hình thức nào khác hơn là cái cơ thể đó.. Có người có thể xác định được rup b

Dam Bo

Miền đất huyền ảo

(Các dân tộc miền núi Nam Đông Dương)

và ngay cả khi họ không hề động đậy chân tay, họ cũng không thoát khỏi các Thần ác mà họ sợ hơn mọi thứ Tóm lại, họ thấy mình thua kém, và điều đó ở trong một không khí sợ sệt, có hay không có lý do

Họ cũng có một khả năng cảm thụ đáng chú ý và một tính cả tin mềm dịu - họ học mọi thứ và rất dễ tin; cái kỳ lạ, cái khác thường, cái kỳ diệu bao bọc lấy họ và đối với họ là tự nhiên Họ nhìn một điều kỳ diệu vượt quá họ bằng cái lô-gích đơn giản nhất và thích lối giải thích đó hơn mọi thứ khác; tự nhiên vốn đầy những điều huyền diệu và bí ẩn, họ chẳng hề ngạc nhiên về bất cứ điều gì

Chúng tôi nghĩ rằng, "khiên cưỡng" một chút, ta có thể có một ý niệm

về cái mặc cảm đó khi so sánh với con người của ta lúc ta nằm mơ, cái

trạng thái theo tôi dường như gần với dáng vẻ tư duy của người mọi

hơn cả: con người bất lực trước những gì vượt quá mình, gây nên sự sợ hãi và, đồng thời đầu óc lại quy phục không còn ngạc nhiên nữa, đi vào cõi kỳ lạ và huyền diệu

Ðối với người Tây Nguyên thế giới hiện lên như là một chuỗi hình ảnh

mà nội dung không giải thích được nó Tất cả đều là hình ảnh, rup;

chúng ta chỉ nắm được chúng, còn sự thật sâu xa thì chẳng thể biết Và giấc mơ là gì nếu không phải một sự phóng chiếu siêu nhanh các hình ảnh kỳ lạ? Vả chăng, đối với người Miền núi, có một mối liên hệ sâu xa, sinh động nối liền giấc mơ với trạng thái thức: đấy đều là cái hồn ấy,

soan, ban ngày dưới dạng rup người, ban đêm lại dưới một dạng rup

khác, cảm nhận các hình ảnh liên quan đến điều kiện cái rup của mình,

mà sự thật sâu xa vẫn là một

Soan, hồn

Ðêm bên bếp lửa trong nhà người Tây Nguyên Chúng tôi nói với nhau rất lâu về những đề tài nghiêm túc; tôi yêu cầu họ giải thích cho tôi về

soan và rup, những thực thể mà tôi không hiểu rõ

Bếp lửa gồm một cái khung gỗ đặt trên nền nhà, đựng đầy đất, trên đó các cây củi đang cháy; ở cuối bếp, có một tấm gỗ hay tôn, dựng đứng Một vật đặt giữa bếp lửa và tấm ấy sẽ in bóng lên đó Và vậy là nảy ra cách giải thích: một vật, giả định không thể nhìn thấy (cái nhìn chỉ có thể thấy được những gì diễn ra trên tấm gỗ hay tôn kia), chiếu bóng của

nó lên tấm ấy; ta chỉ biết được cái hình ảnh ấy Sự thật - tức vật không

nhìn thấy - là soan (hồn, cái tinh thần khiến ta sống, cái phần sâu xa nhất trong chính ta); cái bóng thấy được kia là rup (hình, ảnh, vẽ) Sa, thân thể của ta, như vậy là rup của soan

Thân thể con người là một trong những hình ảnh của soan Những gì ta biết về hồn là một hình ảnh của con người Sa, đấy là cá nhân có thể

nhận biết; đấy là cái "nó" có thể xác định được (bằng các giác quan của

ta, các giác quan chỉ có thể nhận biết một hình ảnh thứ cấp của sự thật

tinh thần) Sa chỉ là một hình ảnh - một sự phóng chiếu của soan lên bình diện các giác quan của ta - rup và sa gần như đồng nhất với nhau, khi nói về con người Nhìn thấy rup và sa của một ai đó thì cũng như nhau, bởi vì, trong các điều kiện bình thường, soan không có hình thức

nào khác hơn là cái cơ thể đó Ðiều đó giải thích sự xúc động của người

đàn bà thấy trên màn ảnh cái rup của con trai bà, đã chết sau khi quay

phim; bà van người ta trả lại con cho bà bởi cậu ta còn sống đó

Rup, đấy là cái ta thấy của người khác, và cái người khác thấy của ta

Ðấy là thân thể, là một hình ảnh của thân thể, đấy còn là một hình ảnh của linh hồn sâu xa và không thể nắm bắt được của ta Tôi đã nghe người ta nói: "Mắt tôi lừa dối, quên, không biết nhìn thấy cái thật" Các giác quan của ta bất lực chỉ có thể nắm bắt được cái hình ảnh của sự

thật được phóng chiếu lên kia Có người có thể xác định được rup bằng

những cái phụ tạo nên một hình hài; người Tây Nguyên thì nói: "Ðấy là

cái ta nhìn thấy, cái mà soan của ta có thể biết được về một cái soan

sâu xa, được điều kiện hóa bằng một hình thức nào đó, nhưng nó là một

sinh thể riêng, thực hơn, ít biến đổi hơn, thật và không bề ngoài" Từ đó

mà họ thản nhiên với cái chết của cơ thể con người, hình thức đầu tiên

của soan, bởi vì soan, sau đó, vẫn tiếp tục - dưới những hình thức khác

- và trải qua những biến đổi lý thú

Sự vắng mặt của cơ thể ấy tương đương với sự vắng mặt của một hình

ảnh cảm nhận được; đấy là trường hợp soan lom - một linh hồn thuần

túy

Sa, thân thể (hình hài người của sinh thể) chỉ cho phép chúng ta nhìn

thấy hình ảnh của soan, còn hơn thế nữa, một hình ảnh đối với chúng ta, của một sự thật vô hình Bọn Chà - bọn ma - lại nhìn thấy cái ấy dưới

dạng trâu, cho nên lúc nào chúng cũng muốn ăn thịt người

Tất cả sự sống (ý nghĩ, kỷ niệm, tâm hồn ) đều ở trong soan; nó chỉ thể hiện ra bên ngoài bằng cái rup của sa và, sau khi sa chết, tiếp tục

các cuộc viễn du của nó trong các cuộc sống khác dưới một hình thức này hay hình thức khác, ngẫu nhiên, chẳng có gì quan trọng

Tóm lại, trong mọi sự tồn tại, thường xuyên có hai yếu tố:

 soan, sâu xa, vô hình, cái nhân tính thật

 rup, cái mà chúng ta nhìn thấy, là hình ảnh của soan, ở tầm các

giác quan của chúng ta, là sự phóng chiếu, là cái bóng biến mất hay biến đổi

Các giấc mơ

Chúng ta vừa thấy, đối với người Tây Nguyên, thân thể vật chất của

chúng ta là hình ảnh, hay đúng hơn là một hình ảnh của linh hồn chúng

ta, một thực thể sâu xa hiện lên dưới một hình thức có thể cảm nhận được Ðiều này đúng vào ban ngày; ban đêm thì lại khác - và ban đêm chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống ở miền núi (dầu ở đây đêm ngắn hơn ngày), vì nó khiến cho người bản địa thực sự trở thành một con người khác, và thú vị hơn nhiều Tôi sẽ có dịp trở lại chuyện này Nhưng bây giờ ta hãy nói về trạng thái ngủ mà con người chìm đắm

vào; khi đó, hồn - bao giờ cũng nguyên là nó - có hai rup; hình hài

người, hình ảnh một cơ thể con người đang ngủ, không có gì đặc biệt,

và hình hài một con sâu Chính con sâu này là cái ta cần chú ý Khi

rup-cơ thể đắm vào giấc ngủ, hồn, không mệt mỏi, đi ra dưới dạng con

nhện (đối với đa số người), đom đóm (đối với hạng các nhân vật bất tử), cóc, rắn, hươu, ngựa, hổ, hay những con vật hổn hợp khủng khiếp (đối

với những chau chà, hay những người bị ma ám) Con nhện chui ra từ

rốn; các con vật kỳ dị thì từ hậu môn

Hồn, được giải phóng dưới hình thức loài vật như vậy, rong chơi;

chúng ta biết về các cuộc lang thang ban đêm đó thông qua giấc mơ

Về đề tài này, người Tây Nguyên kể một truyền thuyết, truyền thuyết

về một con cóc và một con nhện:

"Một người già ở chòi rẫy cùng với hai đứa con, hai đứa trẻ chăn trâu Ban ngày mọi người đi làm việc; đêm họ về ngủ ở đấy, hai đứa trẻ nằm cạnh nhau, ông nằm hơi xa ra một chút

"Một hôm, hai đứa bé cãi nhau; chúng nó đánh nhau ra trò Một trong hai đứa là bình thường, còn đứa kia thì bị ma ám Buổi tối, lùa trâu về chuồng xong, chúng đi ngủ Trong đêm, một con nhện chui ra từ rốn đứa bé ngoan, trong khi một con cóc chui ra từ hậu môn đứa bị ma ám Con cóc cố đớp con nhện, con nhện chạy trốn và leo lên một khúc cây dài Con cóc không thể với được nó; gắng mãi không được đến mệt, cóc chui trở vào trong bụng đứa bị ám Ðến lượt mình, con nhện cũng trở vào trong nội tạng đứa bé kia

"Ngày hôm sau, vẫn lại cái cảnh ấy, ngoài ra còn có đánh nhau Ðứa bé bình thường chống cự tốt Ðêm sau, lại một cuộc đuổi bắt mới; nhưng con cóc với được con nhện, đêm đó thằng bé ngoan bị ốm Ông già, vốn yêu thằng bé, bắt lấy con cóc, và nhốt trong cái hộp thuốc lá của ông Trong khi đó, thằng bé bị ám không thể mở mắt được, thở rất yếu Thằng kia thì đột ngột khỏi bệnh

"Ngày hôm sau, thằng bé này cùng ông già trở về nhà trong làng Ông già muốn kế thúc một lần cho xong với hồn thằng bé bị ám: ông nhận con cóc xuống nước; thằng bé bị ám thấy lạnh, cả người nó tê cóng Ông già bèn ném con cóc vào lửa: thằng bé bị ám chết"

Con cóc và con nhện là những hình thức của hồn, khi hình hài người ngủ; hai hình thức ấy gắn chặt với nhau (hình thức-cơ thể người và

hình thức-loài vật) bởi một soan đồng nhất mà chúng là một cái giá đỡ

đến mức người bản địa rất do dự khi giết một con nhện, sợ sẽ gây ra cái chết cho một người nào đó

Như vậy khi hình hài người ngủ, hồn thoát ra dưới hình thức một con nhện đối với những người bình thường Ðấy là hồn - và là nhân cách thật sự - thoát ra khỏi hình ảnh "cơ thể người" để mang hình ảnh con sâu; điều đó cho thấy trạng thái ngủ gần với cái chết, ở đấy hồn cũng

thoát ra khỏi cơ thể để mang một hình hài khác nhưng - trừ trường hợp ngoại lệ - không trở về trong cơ thể ấy nữa

Hồn thoát ra, các giấc mơ cho ta biết nó nhìn thấy những gì Nhưng hồn, trong trạng thái ấy, nhìn thấy qua trung gian hình hài ban đêm của nó; vậy nên nó nhìn thế giới khác với khi chúng ta thức Những vật tự

nó, có bao giờ có ai nhìn thấy được? ngay cả hồn cũng không thể bởi bao giờ nó cũng phải cần một hình thức-giá đỡ và nó tổng giác bằng phương cách đó, theo cách của hình thức đó Ðiều đó cắt nghĩa sự khác nhau giữa cái nhìn của hồn dưới hình thức con sâu - và sự ý thức về cái nhìn đó của trí óc con người, khi hồn đó trở về trong hình hài con

người

Có ngôn ngữ trực tiếp và ngôn ngữ bằng ngụ ngôn và ẩn dụ Có cái

nhìn của soan ban đêm, và cái nhìn ẩn dụ trong giấc mơ chuyển vị lại Việc giải mộng chính là tái lập cái đối tượng mà soan đã thật sự nhìn

thấy Như một người nằm mơ thấy khỉ; anh ta sẽ chỉnh lại - theo một hệ thống chìa khóa truyền thống: "Ðêm qua, trong khi rong chơi, hồn tôi

đã gặp hồn một người khác"

Ban đêm, bóng tối dày đặc, có lúc chúng ta thấy (chúng ta tưởng nhìn thấy) những hình thù kỳ dị, rất khác với những đồ vật thật mang những

cái bóng ấy Những hình thù trong các giấc mơ là những hình ảnh

tương tự như những ảo ảnh ban đêm ấy (trong trạng thái thức) mà

người ta ngỡ nhìn thấy, trong cả hai trường hợp lại đều có trí tưởng tượng bồi thêm vào Như vậy, các giấc mơ là những hình ảnh biểu

tượng, ẩn dụ, của thực tại do soan "thoát ra" cảm nhận được

Khó đưa ra một quy tắc chung cho việc giải thích các hình ảnh ấy; hình như cũng không có một quy tắc như vậy Tùy theo chủ đề, đôi khi phải đảo ngược các hình ảnh để chuyển từ giấc mơ sang vật hồn được hàm ý Như:

 mơ thấy giàu có = điềm nghèo đói

 mơ thấy một người nào đó khỏe mạnh = anh ta đang ốm

Có nhiều hình ảnh mà người miền núi có thói quen nhận ra ý nghĩa ẩn

dụ và truyền thống:

 mơ thấy uống rượu cầm = ngày mai sẽ mưa

 mơ thấy một người nào đó chết = mất mùa lúa

Một người nào đó trong nhà đi xa:

 mơ thấy anh ta trở về = anh ta đang ốm nặng, phải đi tìm anh ta ngay

 thấy anh ta cười trong mơ = anh ta sẽ đến ngay

 mơ thấy người ta đi xa = ý thức về các cuộc lang thang của soan

 mơ thấy người ta vác củi, gỗ thông = người đi săn sẽ mang con mồi về

 mơ thấy người ta vứt chỗ gỗ ấy đi = săn hụt con mồi

 mơ thấy bắt gà = hôm sau sẽ được nhiều cá

 mơ thấy trâu chết, nai bị giết, xẻ thịt = trong làng có người chết

 mơ thấy hổ, rắn, ngựa cắn = một con Chà (ma) đang đuổi bắt một người nào đó trong nhà sắp chết (hồn đi lang thang gặp một con Chà)

 mơ thấy một người trong gia đình đã chết trở về và ngồi với

người thân = một người đàn bà trong nhà sẽ sinh một đứa con mang hồn người đã chết

 mơ thấy hồn lang thang, đi đến xứ sở của các nấm mồ = người nằm mơ sắp chết

 mơ thấy mặc áo trắng = đề phòng có bệnh

 mơ rụng răng = một người thân sắp chết

Danh mục này còn lâu mới hết, và bên cạnh các hình ảnh truyền thống này, còn có những giấc mơ mà người thường không thể giải thích được

Một hôm một đứa bé mơ thấy một con hổ (kliu-chà) vào nhà, và khiến

cho bạn cậu nằm cùng chiếu với cậu rất hoảng sợ Hôm sau, cậu bạn,

đã chẳng mơ thấy Chà, bị tê liệt Như vậy là, trong đêm nằm mơ, hồn

cậu bé nọ, đã gặp con ma bắt bạn của cậu

Các giấc mơ cũng có thể cho ta biết đôi điều về những việc sẽ xảy ra; không phải là hồn nhìn thấy tương lai, mà trong những cuộc gặp gỡ ban đêm ấy, người ta đoán ra những gì mình sẽ gặp (như một cái chết, sau

khi gặp Chà)

Giấc mơ là một khoảnh khắc được biệt đãi trong đó con người, qua cái

soan của mình có thể tiếp xúc với các Thần Vì hồn thoát ra khỏi tình

trạng tự nhiên - cái thế giới mà chúng ta cảm nhận bằng đôi mắt của

chúng ta - để đi vào thế giới của sự kỳ ảo Trong trường hợp đó soan

nhận ra các phương diện khác nhau của cùng một thế giới biểu hiện một hình ảnh này hay hình ảnh khác, tùy thuộc đối tượng cảm nhận, và

ở đấy diễn ra tấn kịch đơn nhất và đa dạng của cuộc sống của mình, - mối quan hệ sinh động trong trò chơi phức hợp các hình bóng và hình ảnh - giống như những sân khấu quay trong các nhà hát lớn

Giấc mơ là điểm gặp nhau giữa các con người và các Thần, giữa cái tự nhiên và cái huyền diệu, giữa các thế giới hữu hình và vô hình Theo người miền núi, người phù thủy niệm thần chú, diễn đạt ý chí của các Thần, ở trong trạng thái lên đồng hoàn toàn giống như trong giấc mơ, giống như cơn ác mộng khiến ta nói, vùng vẫy, kêu la

Trạng thái ngất - cũng giống như trạng thái ngủ - khiến người ta có khả năng có những giấc mơ mà người Tây Nguyên giải thích một cách giống nhau: hồn, thoát ra khỏi thân thể, lang thang trong một hình hài khác và trở về trong thân thể (lúc người ta có ý thức về giấc mơ)

Cái chết cũng là một hiện tượng giống như cơn ngất Chỉ có một từ,

chot, để chỉ cả hai hiện tượng đó Ðấy chỉ là hồn thoát ra lang thang

dưới một hình hài khác, sự chuyển đổi từ một dạng tồn tại này sang một dạng khác, điều đó khiến ta có một hình dung khác về thế giới, một trò chơi các hình ảnh mới Trạng thái sau khi chết giống như một giấc

mơ Cuộc sống - cái cuộc sống khốn khổ mà chúng ta, những người không phải là Tây Nguyên xiết bao quý trọng - chỉ là một giai đoạn

trong chuỗi biến hóa của soan; nó chẳng bền chắc gì hơn một giấc mơ,

cũng chẳng "thực tại" hơn; nó thật sự chỉ đơn giản là một giấc mơ Các hình hài đi qua, các hình ảnh của thế giới biến đổi, như trong một ống kính vạn hoa; chỉ có hồn, lang thang, vẫn tiếp tục mãi

Các hình ảnh khác nhau của soan

Soan có thể do những hình hài khác nhau "mang"; tùy theo giai đoạn

đạt đến trong sự tồn tại của nó, nó hiện ra dưới hình dạng này hay hình dạng khác, nó biến hóa

Trên mặt đất, ban ngày, soan có hình dạng người, một rup người Ban đêm, nó mang rup con nhện

Soan trải qua bảy hóa thân liên tiếp sau đây:

1 Khi cơ thể trên mặt đất chết, hồn thoát ra, từ bỏ cái hình hài

người sẽ thối rữa đó: nó bay lên đến tận mặt trời để cho mặt trời phán

xử Nếu nó không bị cầm tù, nó sẽ xuống buch, thế giới các mộ, ở đó

nó mang một hình hài người mới, nói chung là vô hình đối với thế giới người trần Truyền thuyết rất phong phú những câu chuyện kể về cuộc

sống của những con người mới này, ở dưới buch mọi thứ họ làm đều

ngược với những người sống Các nghi thức tang lễ cũng chứng minh cuộc sống mới này của con người; những người thân đặt vào quan tài quần áo và thức ăn, cho con người mới, cũng có những nhu cầu như

trên trần Ở dưới buch, "người ta vẫn còn nghe người trên trần nói

chuyện, nghe gà gáy" Những người ở dưới mộ không sung sướng, cũng chẳng đau khổ: họ nhàn rỗi

Tuy nhiên soan vẫn có thể thoát ra để trở về trên trần, nếu nó muốn Trong thực tế, mọi người đều cố trở về: lik-ri; ai cũng chớm có ý định

lik-ri Hồn muốn hóa kiếp trở về trần thì phải trút bỏ hình thức ở buch,

để lấy lại hình hài người Lang-Ka, chỉ huy Ðịa ngục, cũng là người chỉ

huy buch Ông ta có đội quân cảnh sát gồm các Chà làm nhiệm vụ đàn

áp các soan để ngăn họ trở lên cõi trần Nếu các linh hồn không gặp các

sứ giả của cái Ác ấy và đi theo đúng con đường được đánh dấu bằng các lá bị cắt dẫn họ trở lại cõi trần, họ sẽ được hóa kiếp Hồn chỉ được hóa kiếp như vậy một lần; nếu nó trở về trong một ngôi nhà thân thuộc, ban đêm, những người trong nhà sẽ thấy cuộc trở về đó trong giấc mơ Nếu một người đàn bà có thai sinh con trong nhà đó, hồn sẽ đầu thai vào đứa bé ấy, trở lại hình người

Nói chung, trong cuộc sống mới này, người ta không có ý thức về cuộc sống trước; tuy nhiên người ta kể có trường hợp một người còn nhớ về cuộc sống trong hình hài một người khác đến mức anh ta tìm được cả

kho báu do người trước cất giấu Tất cả các hồn ở buch, nếu không gặp

thần ác, đều được đầu thai lại một lần Sau khi chết lần thứ hai, họ trở xuống cõi mồ, ở lại đấy một năm, rồi đi xuống Ðịa ngục

Khi biến khỏi hình hài của mình ở buch, hồn thoát ra và đi về Ðịa ngục

ở đấy, dưới những hình thức khác nhau, hồn còn phải trải qua ba giai đoạn:

2 Trước tiên, hồn đi đến Brah-ting, ở đấy nó vẫn còn mang hình

người Hồn những người nghèo, những người chính trực, được Mặt trời

xét xử tốt, không phải gặp đau khổ ở đây Những người khác thì khốn khổ, phải làm việc cật lực cho tên bạo chúa Lang-Ka khắc nghiệt và hung ác Ðây là một cuộc sống khổ sai thường trực dưới sự giám sát của các hồn bị đày xuống Ðịa ngục (Hồn các trẻ con chết khi mới sinh

đi xuống Ðịa ngục và xung vào đội cảnh sát này.) Rồi hình hài người này đến lượt nó cũng tàn rụi Ðấy là một lần chết nữa và hồn thoát ra

dưới hình dạng một con mòng, đi xuống Gling-Glong

3 Ở cõi mới này, hồn sống một cuộc sống khác Dưới dạng con mòng của mình, nó lang thang khắp nơi, có ý thức và thông minh

4 Ðến khi hình dạng-mòng chết, nó đi vào một cõi gọi là Chorang

lu-chorang liang, ở trong những tảng đá gần sát với mặt đất Lúc này,

nó có hình dạng một hòn đá Ðến lúc này, soan trải qua một sự biến đổi

sâu sắc, nó vẫn là nó tiếp tục sự tồn tại của nó, nhưng không có ý thức

về mình, giống như một sinh khí của loài vật Ở giai đoạn này, thoạt

tiên dưới rup đá, nó đi vào một cái rễ cây mọc lên và như vậy đi lên

trên mặt đất, từ bỏ hẳn giai đoạn Ðịa ngục

5 Khi cây này mất, hồn thoát ra và lấy rup một Ka bo (con cá bạc

nhỏ) muốn đi đâu thì đi Khi con cá này chết, nó mang một dạng hình

khác (Nếu một người họ hàng ăn phải con cá này, một số người bảo rằng hồn hóa vào với người ấy)

6 Rồi nó biến thành plaê jirko (quả, một loại quả mọng nhỏ mọc

thành chùm) cho đến khi quả này bị người ăn hay thối rữa đi Hình dạng-quả chấm dứt

7 Cuối cùng, nó hiện lên dưới dạng sonom bolà (cây có củ và lá

rộng, thuộc loài các cây độc dược) Ðấy là hình thức cuối cùng của

soan Khi cây này chết, không ai biết số phận của soan ra sao nữa Có

thể, nó cũng đã biến mất

Cuộc hóa thân gồm bảy thì đó là chung cho soan của mọi người Ðối

với những sinh linh đặc biệt - được biết đến trong bài ca thiêng của Truyền thuyết - nó có thể mang những hình dạng khác, dưới những hình ảnh khác nhau Sau đây là những ví dụ điển hình: hồn ở trong một

quả xoài (truyền thuyết Choduon, trong đó một người con gái chết, một

cây xoài mọc trên mộ cô; hồn cô gái mang hình một trong những quả xoài đó Một người đàn bà ăn quả xoài ấy, sinh ra một đứa con gái là hóa thân của linh hồn trú ngụ trong quả xoài); hồn ở trong một quả

chuối (truyền thuyết bà tiên Prit-Pha, lúc thì hiện lên thành quả chuối

rừng lúc thì là một người đàn bà-thần); hồn trong một quả dưa chuột

(truyền thuyết Sorich-Sorach và cha của họ mà linh hồn hiện lên dưới

hình thức một quả dưa chuột; đập phá quả dưa này khiến ông ta chết)

Hình ảnh thú vật:

Như truyền thuyết về con trâu sau đây:

"Một người chết Hồn ông ta thoát ra và đầu thai vào một con trâu đực sau đó bị xẻ thịt trong một lễ hội của làng Con trâu bị giết, hồn thoát ra

và đậu trên cây cột lễ; nó thích thú nhìn mọi người ăn và uống Rồi hồn lên trời

"Bấy giờ xảy ra trận Hồng thủy; nước lên đến tận trời Hồn đã lên đó trước, trở xuống cùng với nước Nó còn chưa lấy lại được hình dáng ổn định, nhưng hiện ra như là một hình ảnh con người đối với những con người mới sau trận lụt Nó nói chuyện với họ và nói với họ về cái thú được tồn tại dưới dạng một con trâu; rồi nó hóa thân thành một trong những con người mới đó"

Những truyện kể về các linh hồn tái đầu thai như vậy, người miền núi