Khái niệm Vaccin là những chế phẩm chứa kháng nguyên vi sinh vật dùng để kích thích hệ thống miễn dịch đặc hiệu hoạt động.. Trong cơ thể động vật tồn tại hệ thống phòng vệ chống lại sự
Trang 1BÀI 2: VACCINE
I Khái niệm
Vaccin là những chế phẩm chứa kháng nguyên vi sinh vật dùng để kích thích hệ thống miễn dịch đặc hiệu hoạt động
Trong cơ thể động vật tồn tại hệ thống phòng vệ chống lại sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai trong đó có các vi sinh vật gây bệnh Hệ thống phòng vệ này của
Các yếu tố miễn dịch không đặc hiệu có tác dụng bảo vệ chung không phân biệt tác nhân gây bệnh trong khi đó các yếu tố miễn dịch đặc hiệu chỉ có khả năng
Để phòng chống dịch bệnh cho gia súc và gia cầm cần phải tiêm chủng vaccin Sau khi chủng vaccin 2-3 tuần tùy thuộc vào tính chất và phương pháp sử dụng các kháng thể hoặc tế bào miễn dịch được tạo thành bảo vệ động vật khỏi tác động gây bệnh của vi sinh vật Khi các kháng thể và tế bào miễn dịch lưu hành trong máu vật nuôi là vật nuôi nhận được miễn dịch hệ thống, còn trường hợp chúng khu trú trên bề mặt một hệ thống khí quan nào đó trong cơ thể vật nuôi thì vật nuôi có miễn dịch tại chỗ hay cục bộ
II Phân lọai
Vaccin sống nhược độc: được chế từ vi khuẩn hoặc vi rus còn sống bằng
phương pháp chọn lọc tự nhiên các chủng vi sinh vật có độc lực thấp hoặc từ các chủng vi sinh vật được giảm độc bằng cách truyền đời qua ký chủ hoặc môi trường nuôi cấy không thích hợp hoặc dùng kỹ thuật đột biến và tái tổ hợp di
Vaccin sống thường cho đáp ứng miễn dịch mạnh và bền vững nhưng có thể gây ra một số phản ứng phụ Nó kích thích hệ thống miễn dịch có thể tạo đồng thời miễn dịch dịch thể, miễn dịch tế bào cũng như miễn dịch tại chỗ nên thường tạo được khả năng phòng bệnh mạnh mẽ và vững chắc
Trang 2
Vaccin chết hay vaccin vô hoạt: được chế từ vi khuẩn hoặc vi rus gây bệnh hoặc
giết chết bằng các phương pháp vật lý hay hóa học Trong các vaccin chết còn
có các vaccin tinh chế được sản xuất từ các kháng nguyên protein của vi sinh vật
Vaccin vô hoạt an toàn nhưng có hiệu lực miễn dịch yếu hơn vaccin sống Chất
bổ trợ như liposome, keo phèn, dầu khoáng có tác dụng nâng cao hiệu lực miễn
Trang 3III Bảo quản
Vaccin chết hay vaccin vô hoạt cũng phải được bảo quản ở nhiệt độ mát trong
IV Nhận dạng và sử dụng vaccin
Vaccin dùng phòng bệnh cho vật nuôi khỏe mạnh Nếu tiêm cho những con
Vaccin phòng bệnh nào thì chỉ phòng được bệnh đó, không phòng được các
Hiệu quả vaccin phụ thuộc rất lớn vào tình trạng sức khỏe động vật nuôi vì nó là kết quả của đáp ứng miễn dịch của nó nên chỉ dùng cho vật khỏe mạnh, được nuôi dưỡng tốt, không bệnh truyền nhiễm, những con trưởng thành về mặt miễn
Trang 4Có một số vaccin có thể gây phản ứng dị ứng, xảy ra sau khi tiêm có triệu chứng sốt, run rẫy, ói mữa, thở gấp, nếu nhẹ thì sau thời gian ngắn vật sẽ bình thường trở lại, nếu nặng có thể chết Nguyên nhân có thể do đặc điểm di truyền của cá thể dễ bị dị ứng do đã tiếp xúc hoặc sử dụng những chất gây mẫn cảm hoặc do bản chất của vaccin Nên sau khi tiêm phải theo dõi 1-2 giờ nếu có dị ứng can
Không sử dụng vaccin cho vật quá non vì vật này có cơ năng bảo vệ chưa hoàn chỉnh, đáp ứng miễn dịch còn yếu, còn kháng thể truyền từ mẹ sang ngăn cản vaccin phát huy tác dụng Nếu không có dịch bệnh thì nên dùng vaccin khoảng
Vaccin sống có thể gây sẩy thai hoặc làm hư thai, có một số vaccin sử dụng cho con cái trước phối giống 3 tuần hoặc 1/3 cuối của thời gian mang thai để tạo
Tùy loại vaccin, loại gia súc, tình hình dịch bệnh mà tiêm số lần vaccin khác
Sử dụng đúng liều quy định, liều thấp giảm miễn dịch, liều cao gây tê liệt miễn dịch.
Khi sử dụng kiểm tra lọ thuốc, tên loại thuốc có đúng với nhu cầu không, còn hạn
kèm theo, nước đun sôi để nguội để pha Tránh dùng nước máy, nước mưa sẽ
Dùng ngay khi pha chế hoặc mở nắp tốt là khoảng 2 giờ với vaccin sống, không
Không dùng thuốc làm mất khả năng tạo miễn dịch trong thời gian từ lúc chủng
Mỗi loại vaccin có phương pháp sử dụng khác nhau Đa số vaccin sử dụng tiêm
SC, IM riêng gia cầm có thể sử dụng nhỏ mắt, nhỏ mũi, cho uống, cho ăn, chủng
Trang 5Dụng cụ vô trùng.
Dụng cụ đựng vaccin phải sạch không dính xà phòng, thuốc sát trùng
BÀI 3: THUỐC KÝ SINH TRÙNG
I Thuốc trị ngoại ký sinh trùng
Định nghĩa:
Yêu cầu của thuốc trị ngoại kí sinh trùng:
- Diệt được các giai đoạn trứng, ấu trùng, trưởng thành của các loại ký
- Đảm bảo hiệu quả kinh tế
Thuốc trị ngoại kí sinh trùng: