Con đường đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước

Con đường đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước

LỜI NÓI ĐẦU

Từ Đại hội Đảng VIII đến nay, Đảng ta luôn xác định công nghiệp hoá là

nhiệm vụ trọng tâm của thời kỳ quá độ Nhiệm vụ CNH - HĐH đã được thực

hiện ở nước ta trong những năm qua, nhất là thời kỳ đổi mới chúng ta đã thu

được nhiều thành tựu quan trọng tạo thế và lực cho thời kỳ phát triển tiếp theo

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được chúng ta không tránh khỏi những sai

lầm Để giải quyết những nhiệm vụ mới đặt ra cùng khắc phục những thiếu xót

khiếm khuyết, đẩy lùi nguy cơ tụt hậu về kinh tế đưa đất nước ra khỏi tình trạng

đói nghèo, cải thiện đời sống nhân dân, tăng cường tiềm lực quốc phòng an

ninh, củng cố vững chắc độc lập chủ quyền quốc gia thì không có con đường

nào khác con đường đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước

Vấn đề CNH - HĐH là một vấn đề rất rộng, trong phạm vi bài viết này em

xin đề cập đến: Nội dung CNH - HĐH ở nước ta hiện nay Tiểu luận này hoàn

thành theo yêu cầu của Bộ môn Kinh tế chính trị, trường Học viện Ngân hàng

Nội dung của tiểu luận dựa trên tư tưởng của những bài viết về vấn đề CNH -

HĐH của các chuyên gia hoạt động trong các ngành kinh tế, do phạm vi của vấn

đề rộng lớn cùng hạn chế về mặt trình độ nhận thức của bản thân nên nội dung

tiểu luận này khó tránh khỏi những sơ sài, hạn chế và thiếu xót Em rất mong

nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giảng viên bộ môn đã giúp đỡ em

hoàn thành tiểu luận này

A PHẦN MỞ ĐẦU

Hiện nay trên thế giới đang diễn ra cuộc chạy đua phát triển kinh tế rất sôi

động, các nước nhanh chóng thực hiện các chính sách kinh tế nhằm đưa kinh tế

phát triển trong đó con người là vị trí trung tâm Muốn vậy các nước không còn

con đường nào khác là phải thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá Do vậy

vấn đề công nghiệp hoá là vấn đề chung mang tính toàn cầu khiến mọi người

đều phải quan tâm nghiên cứu nó

Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng, phát triển kinh tế là quy luật khách

quan của tồn tại và phát triển xã hội loài người và bất cứ ở giai đoạn nào, ở bất

kỳ đất nước nào không loại trừ các nước giàu mạnh về kinh tế suy đến cùng đều

được bắt đầu và quyết định phát triển kinh tế nghĩa là phải bắt đầu từ phương

thức sản xuất Vấn đề khách nhau giữa các nước chỉ là ở mục tiêu, nội dung và

cách thức phát triển, có sự khác nhau về tốc độ về hiệu quả và trên thực tế chỉ

một số ít nước công nghiệp hoá thành công

Như ta đã biết mỗi phương thức sản xuất nhất định đều có cơ sở vật chất kỹ

thuật tương ứng Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội nhất định thường được

hiểu là toàn bộ vật chất của lực lượng sản xuất cùng với kết cấu của xã hội đã

đạt được trình độ xã hội tương ứng Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội tồn

tại trong phạm vi các quan hệ sản xuất nhất định nên nó mang dấu ấn và chịu sự

tác động của các quan hệ sản xuất trong việc tổ chức quá trình công nghệ trong

cơ cấu xã hội Vì vậy khái niệm cơ sở vật chất kỹ thuật gắn bó chặt chẽ với các

hình thức xã hội của nó Đặc trưng cơ sở vật chất kỹ thuật của phương thức

trước thời công nghiệp tư bản còn thủ công lạc hậu Còn cơ sở vật chất kỹ thuật

của nền sản xuất lớn, hiện đại chỉ có thể là nền công nghiệp hiện đại cân đối phù

hợp dựa trên trình độ khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng cao Để có cơ sở

vật chất và kỹ thuật như vậy các nước đang phát triển cần phải tiến hành công

nghiệp hoá

Nước ta thuộc vào nhóm đang phát triển, là một trong những nước nghèo

nhất thế giới, nông nghiệp lạc hậu còn chưa thoát khỏi xã hội truyền thống để

sang "Xã hội văn mình công nghiệp" Do đó khách quan phải tiến hành công

nghiệp hoá - hiện đại hoá là nội dung, phương thức là con đường phát triển

nhanh có hiệu quả Đối với nước ta quá trình công nghiệp hoá còn gắn chặt với

hiện đại hoá, nó làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện

đại làm biến đổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã

hội, chính trị

Hiện nay đất nước ta còn nghèo (thuộc nhóm thứ 3 thì việc công nghiệp

hoá - hiện đại hoá là con đường tất yếu Từ Đại hội Đảng VI của Đảng xác định

đây là thời kỳ phát triển mới - Thời kỳ "Đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại

hoá đất nước" định hướng phát triển nhằm mục tiêu "Xây dựng nước ta thành

một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý,

quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất,

đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu

nước mạnh, xã hội công bằng văn minh

Để góp phần nghiên cứu về công nghiệp hoá - hiện đại hoá trong khuôn

khổ bài viết này em xin đề cập đến "Nội dung công nghiệp hoá - hiện đại hoá

ở nước ta hiện nay

B NỘI DUNG

I SỰ CẦN THIẾT PHẢI TIẾN HÀNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN

ĐẠI HOÁ

1 Công nghiệp hoá là xu hướng mang tính quy luật của các nước đi từ

nền sản xuất nhỏ đi lên một nền sản xuất lớn

Để có một xã hội như ngày nay không phải do tự nhiên mà có , nó do quá

trình tính luỹ về lượng ngay từ khi loài người xuất hiện thì sản xuất thô sơ, đời

sống không ổn định, cơ sở vật chất hầu như không có gì nhưng trải qua sự nỗ

lực của con người tác động vào giới tự nhiên, cải biến nó thông qua lao động,

trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử giời đây con người đã tạo ra được những

thành công đáng kể Thành tựu đạt được là do quy luật phát triển do tự thân vận

động của con người trong toàn xã hội Ngày nay công cuộc xây dựng các nước

đã cố gắng rất nhiều trong cuộc cạnh tranh chay đua về kinh tế Thể hiện là các

chính sách, đường lối về phát triển kinh tế ngày một toàn diện hơn, về các mặt

quan hệ sản xuất, lực lượng sản xuất, nền văn hoá và con người của xã hội đó

Công nghiệp hoá chính là con đường và bước đi tất yếu để tạo ra cơ sở vật chất

kỹ thuật cho nền sản xuất hiện đại

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại cũng là một

quy luật chung, phổ biến đối với tất cả các nước, tuy nhiên tuỳ từng nước khác

nhau, do điểm xuất phát tiến lên khác nhau, mục tiêu phát triển không giống

nhau nên cách thức tiến hành cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn, hiện

đại không giống nhau Đối với những nước có nền kinh tế kém phát triển như

nước ta hiện nay (nền sản xuất nhỏ, kỹ thuật thủ công là chủ yếu ) công nghiệp

hoá là quá trình mang tính quy luật, tất yếu để tồn tại và phát triển nhằm tạo ra

cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại

Có tiến hành công nghiệp hoá chúng ta mới:

- Xây dựng được cơ sở vật chất- kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội ở nước ta

- Mới tiến hành tái sản xuất mở rộng nâng cao đời sống vật chất và tinh

thần của nhân dân, mới tích luỹ về lượng mới để xây dựng thành công nền sản

xuất lớn xã hội chủ nghĩa

- Mới tăng cường phát triển lực lượng giai cấp công nhân

- Mới củng cố quốc phòng giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

- Mới góp phần xây dựng và phát triển nền văn hoá dân tộc, xây dựng con

người mới ở Việt Nam

Như vậy công nghiệp hoá là xu hướng mang tính quy luật cả các nước đi từ

một nền sản xuất nhỏ sang nền sản xuất lớn

2 Tính tất yếu phải tiến hành đồng thời công nghiệp hoá - hiện đại hoá

của nước ta

Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhiều nước dù thắng hay bại đều trở

thành nước kiệt quệ đã trở thanh một trong những nguyên nhân cho bước khởi

động của cuộc khoa học công nghệ hiện đại Có thể chia cuộc cách mạng khoa

học kỹ thuật hiện đại thành hai giai đoạn

- Giai đoạn thứ nhất bắt đầu từ những năm 40 đến giữa những năm 70

Giai đoạn này sử dụng khoa học kỹ thuật để hiện đại hoá các công cụ sản xuất,

phát triển kinh tế theo hướng mở rộng và tăng thêm các yếu tố sản xuất Thực

chất đây là giai đoạn bắt đầu phát triển của lực lượng sản xuất cả về con người

và công cụ sản xuất

Bình quân tăng trưởng kinh tế hàng năm ở các nước kinh tế phát triển là

5,6% Tốc độ tăng trưởng này được giữ nguyên trong vòng 20 năm kể từ năm

1950 đến 1970

- Giai đoạn hai bắt đầu vào những năm 70 trở đi và cho đến nay vẫn đang

tiếp tục rất mạnh mẽ Giai đoạn này là thực hiện cuộc cách mạng với qui mô lớn

và toàn diện trên lực lượng sản xuất trên cơ sở áp dụng các thành tựu khoa học -

kỹ thuật, đổi mới toàn bộ bộ máy sản xuất hiện hành trên cơ sở sử dụng những

phương tiện kỹ thuật về công nghệ mới khác hẳn về nguyên tắc thay thế hàng

loạt các thiết bị lạc hậu bằng các thiết bị hiện đại làm cho năng suất và chất

lượng sản phẩm lên cao

Đây là giai đoạn biến đổi hẳn về chất của lực lượng sản xuất ở các nước

tư bản chủ nghĩa thì đây cũng là thời kỳ mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và

quan hệ sản xuất lên cao tạo điều kiện cho sự ra đời của phương thức sản xuất

mới

Quá trình diễn ra không đồng đều ở các nước do nhiều nguyên nhân dễ

dẫn đến sự chênh lệch về kinh tế

Trên thế giới hình thành 3 nhóm nước đó là các cường quốc về kinh tế,

các nước phát triển và đang phát triển Sự phân chia này cũng hình thành nên

các mâu thuẫn cơ bản của xã hội, vấn đề cơ bản của các nước đang phát triển là

đường lối đấu tranh hoà bình giải quyết mâu thuẫn thông qua làm cuộc cách

mạng về kinh tế

Việt Nam là một nước có nền kinh tế nhỏ, lạc hậu về khoa học kỹ thuật,

lực lượng sản xuất còn non nớt chưa phù hợp với quan hệ sản xuất của xã hội

chủ nghĩa Để có cơ sở kỹ thuật của nền sản xuất lớn, không còn con đường nào

khác là công nghiệp hoá, cơ khí hoá cân đối và hiện đại trên trình độ khoa học

kỹ thuật phát triển cao

Muốn vậy công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phát triển tuần tự và phát triển

nhẩy vọt, cùng một lúc thực hiện hai cuộc cách mạng đó là chuyển lao động thô

xơ sang lao động bằng máy móc và chuyển lao động máy móc sang lao động tự

động hoá có sự chỉ đạo của Nhà nước theo định hướng XHCN

II LÝ LUẬN CHUNG VỀ CNH VÀ KHÁI QUÁT LỊCH SỬ QUÁ TRÌNH

CNH Ở VIỆT NAM

1 Những vấn đề lý luận chung về công nghiệp hoá - hiện đại hoá

(CNH-HĐH)

Công nghiệp hoá - hiện đại hoá là một khái niệm mà được nhiều chuyên

gia kinh tế đề cập đến, nhiều nghiên cứu định nghĩa về vấn đề này Lôgic và lịch

sử đều khẳng định rằng từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn hiện đại, CNH là bước

đi tất yếu mà mỗi dân tộc sớm muộn đều phải trải qua Trong thời đại ngày nay

công nghiệp hoá bao gồm cả hiện đại hóa làm xuất hiện cụm từ kép "công

nghiệp hoá, hiện đại hoá" Không nên chỉ hiểu CNH, HĐH theo nghĩa hẹp, theo

nghĩa nó là một quá trình hình thành cách thức sản xuất chỉ tiêu kỹ thuật và công

nghệ hiện đại riêng trong lĩnh vực tiểu công nghiệp mà nên hiểu theo nghĩa

rộng: quá trình đó diễn ra trong tất cả các ngành của nền kinh tế quốc dân

Kinh nghiệm CNH ở nhiều nước trên thế giới cho thấy "cốt lõi" của CNH

trong thời đại ngày nay là sự đổi mới trang bị kỹ thuật (phần cứng: máy móc

thiết bị ) và công nghệ (phần mềm: phương pháp, quy tắc, quy trình, phương

thức, kinh nghiệm, kỹ năng ), chuyển từ kỹ thuật và công nghệ lạc hậu năng

suất thấp lên trình độ kỹ thuật và công nghệ tiên tiến có năng suất và hiệu quả

kinh tế xã hội cao trong tất cả các lĩnh vực, các ngành của nền kinh tế quốc dân

Theo tư duy và quan điểm mới hiện nay có thể hiểu nội dung chủ yếu của

CNH ở các nước cũng như nước ta là: trang bị kỹ thuật công nghệ hiện đại và

theo đó xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý trong tất cả các ngành của nền

KTQD Tóm lại có thể hiểu là: "Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình

chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và

quản lý kinh tế, xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một

cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp

tiên tiến, hiện đại, dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học

công nghệ tạo ra năng suất lao động xã hội cao

Theo định nghĩa của Liên hiệp quốc (1993) công nghiệp hoá là một quá

trình phát triển nền kinh tế Trong quá trình này nguồn của cải quốc dân được

động viên để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành trong nước với kỹ thuật hiện

đại Đặc điểm của cơ cấu kinh tế này là có một bộ phận luôn luôn thay đổi để

sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng hoá tiêu dùng có khả năng đảm bảo

cho toàn bộ nền kinh tế phát triển với nhịp độ cao, đảm bảo đạt tới sự tiến bộ

kinh tế xã hội Hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt

động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ chỗ theo những

quy trình công nghệ thủ công là chính sang chỗ sử dụng một cách phổ biến

những quy trình công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên

sự phát triển khoa học kỹ thuật tạo ra năng suất lao động hiệu quả và trình độ

văn minh kinh tế xã hội cao

Trong văn kiện hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành trung ương khoá VII có

viết "Quá trình CNH-HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt

động kinh tế - xã hội từ sử dụng lao động thủ công sang sử dụng một cách phổ

biến sức lao động cùng công nghệ và phương tiện hiện đại tạo ra năng suất lao

động cao Đối với nước ta đó là một quá trình thực hiện chiến lược phát triển

kinh tế xã hội nhằm cải tiến một xã hội nông nghiệp lạc hậu thành một xã hội

công nghiệp gắn với việc hình thành từng bước quan hệ sản xuất tiến bộ Ngày

càng thể hiện đầy đủ hơn bản chất ưu việt của chế độ mới Như vậy CNH-HĐH

không chỉ là một quá trình tất yếu khách quan đối với nước ta mà chúng ta có

sẵn những cơ sở lý luận vững chắc để áp dụng vào thực tế nền kinh tế nước ta

2 Khái quát lịch sử quá trình CNH-HĐH ở Việt Nam trong thời gian qua

Có thể xem xét thực trạng CNH ở nước ta qua 2 khía cạnh trang bị kỹ

thuật, công nghệ và việc xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý Trên thực tế công cuộc

CNH được tiến hành ở nước ta từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (1960)

Chủ trương CNH được tiến hành qua các kế hoạch dài hạn 5 năm song do

nhiều điều kiện khách quan gây khó khăn như nền kinh tế vốn nghèo nàn lạc hậu

chính sách cấm vận gây thù địch của Mỹ, trình độ dân trí, nguồn lao động chưa

cao v.v Thực trạng của quá trình CNH còn nhiều khó khăn

Trình độ trang bị kỹ thuật, trình độ kết cấu hạ tầng và việc ứng dụng những

thành tựu mới của khoa học và công nghệ vào sản xuất và dịch vụ còn thấp kém,

lạc hậu

Qua mấy thập niên CNH, chúng ta đã xây dựng được một số cơ sở vật chất

- kỹ thuật nhất định Cho đến nay một số công trình lớn và trọng điểm sau nhiều

năm xây dựng và bắt đầu đưa vào hoạt động trong cả công nghiệp lẫn nông

nghiệp, giao thông vận tải, bưu điện v.v Tất nhiên so với trình độ của thế giới

vẫn ở trong tình trạng còn thấp kém và lạc hậu: Thành phần kinh tế nhà nước

được trang bị nhiều nhất, cao nhất có tổng số 27,8 nghìn tỷ đồng tài sản cố định

chỉ 26% giá trị thiết bị máy móc, phần lớn thiết bị thuộc hệ kỹ thuật những năm

1950-1960 chịu ảnh hưởng lớn của hao mòn vô hình Việc tiếp cận thành tựu

khoa học mới của nước ta còn chậm trình độ tự động hoá các công cụ sản xuất

còn thấp: Trung ương đạt tỷ lệ 3%, địa phương 1,7% về mức độ tự động hoá

công cụ Kết cấu hạ tầng sản xuất và xã hội còn rất thấp kém cả về trình độ kỹ

thuật, công nghệ lẫn mạng lưới nhỏ hẹp Sản phẩm làm ra không có sức cạnh

tranh, giá thành cao, mặt hàng không nhiều, chưa có khả năng vươn ra thị

trường quốc tế rộng lớn

- Gây khó khăn cho quá trình đầu tư của nước ngoài vào nước ta, cản trở

nền kinh tế nước ta hội nhập kinh tế thế giới Ngăn trở việc xây dựng thị trường

và sự hình thành chiến lược thị trường hướng ngoại

- Khó tránh khỏi vòng luẩn quẩn kỹ thuật công nghệ và kết cấu hạ tầng

thấp kém, lạc hậu dẫn đến năng suất lao động thấp và thu nhập quốc dân tính

theo đầu người thấp, từ đó khả năng tích luỹ hầu như không có và kết quả là

không có vốn đầu tư

Bên cạnh đó là sự chưa phù hợp của cơ cấu kinh tế được hình thành trong

thời gian qua mà việc điều chỉnh lại là không dễ dàng: Với xuất phát điểm từ 1

quốc gia nông nghiệp lạc hậu Sau nhiều kế hoạch phát triển kinh tế lần lượt các

mô hình cơ cấu kinh tế hình thành, sự tập trung vốn thông qua nhiều hoạt động

tích luỹ trong nước, vay vốn quốc tế, đã đưa nền kinh tế có tỷ trọng công nghiệp

tăng khá Qua các thời kỳ kế hoạch 5 năm nền kinh tế có sự tăng trưởng nhất

định song chưa có sự phát triển kinh tế - xã hội đáng kể, chưa có sự phát triển

theo chiều sâu năng suất, chất lượng và hiệu quả Nền kinh tế nghiêng về xây

dựng nền công nghiệp nặng, muốn hiện đại hoá nhanh nhưng do nền kinh tế của

ta còn nhỏ bé, phân tán và lạc hậu, nguồn vốn tích luỹ không lớn trình độ khoa

học công nghệ chưa cao không đủ điều kiện cần thiết để xây dựng một nền đại

công nghiệp Điều này dẫn đến thực tế kinh tế nước ta mất cân đối, sản xuất phát

triển chậm, thu nhập quốc dân và năng suất thấp, đời sống nhân dân vẫn chưa

được cải thiện trong một thời gian

Sớm nhận thức được những biểu hiện chưa phù hợp của các chính sách

kinh tế Đảng và Nhà nước đã đưa ra những chủ trương mới nhằm khắc phục

khiếm khuyết, tiếp tục thúc đẩy sự nghiệp CNH, HĐH của đất nước Đại hội

toàn quốc lần thứ VI của Đảng đánh dấu một mốc quan trọng trong lịch sử quá

trình CNH ở nước ta Đại hội cũng là đại hội của thời kỳ đổi mới của đất nước

Đại hội nhận định đặc điểm của thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta là một thời

kỳ lâu dài và gian khổ trải qua nhiều chặng đường và chúng ta hiện đang ở

chặng đường đầu tiên với nhiệm vụ đề ra là: "ổn định mọi mặt tình hình kinh tế -

xã hội tiếp tục xây dựng những tiền đề cần thiết cho việc đẩy mạnh CNH trong

chặng đường tiếp theo" Trong 5 năm trước mắt (1986-1990) cần tập trung sức

người sức của thực hiện bằng được những mục tiêu của 3 chương trình kinh tế:

lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu Nội dung của

chương trình kinh tế là sự cụ thể hoá nội dung chính của CNH-HĐH trong

chặng đường đầu tiên Bước đầu ta đã đạt được thành tựu mới: xây dựng nền

kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý

của nhà nước Phát triển quan điểm kinh tế của đại hội VI, Hội nghị ban chấp

hành Trung ương đã khẳng định phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần là

một chủ trương chiến lược lâu dài trong thời kỳ quá độ lên CNXH Trong chính

sách này chúng ta đã chuyển từ công tác kế hoạch pháp lệnh sang kế hoạch hoá

định hướng là chủ yếu Trong thời gian này đường lối mới của Đảng đề ra từ

Đại hội VI đã thu được những thành quả bước đầu rất quan trọng Trước tiên

trong kinh tế - xã hội đời sống nhân dân được cải thiện dần dần, ổn định sản

lượng lương thực tăng nhanh đáp ứng nhu cầu trong nước hàng hoá đa dạng thị

trường mở rộng, các cơ sở sản xuất gắn liền với nhu cầu thị trường Phần bao

cấp của nhà nước về vốn, giá, tiền lương giảm đáng kể, lạm phát được kiểm chế

một bước Các cơ sở kinh tế có điều kiện hạch toán kinh doanh, mọi mặt của đời

sống được nâng lên

Trên cơ sở phát huy những thành quả đạt được đại hội lần thứ VII (1991)

của Đảng đã kế thừa, phát huy và đề ra chủ trương mới khắc phục những khó

khăn hạn chế thúc đẩy, phát huy những ưu điểm đã đạt được, bổ sung phát triển

đường lối đổi mới đề ra trong đại hội 6 Phương hướng mục tiêu của đại hội 7

"đẩy lùi và kiểm soát được lạm phát" ổn định phát triển nâng cao hiệu quả sản

xuất, từng bước cải thiện đời sống nhân dân bước đầu tích luỹ nội bộ nền kinh

tế Đại hội đại biểu lần thứ VIII của Đảng cũng đã đề ra những mục tiêu và giải

pháp cơ bản cho quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước trong đó đặc

biệt nhấn mạnh quan điểm "lấy việc phát huy nguồn nhân lực con người là yếu

tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững Trong những năm qua Đảng và

Nhà nước đã làm được nhiều việc để thực hiện chiến lược con người trên tất cả

các lĩnh vực của đời sống xã hội Một số văn bản pháp luật quan trọng có liên

quan đến con người và các chính sách xã hội đã được ban hành và đang đi vào

cuộc sống

Số lượng và chất lượng nguồn nhân lực đất nước có bước phát triển đáng

kể Tuy nhiên phát triển nguồn nhân lực lúc này được xem là một chiến lược cơ

bản để đưa nước ta đạt tới mục tiêu một nước công nghiệp Với sự nỗ lực của

toàn Đảng, toàn dân ta đến nay nền kinh tế nước ta đã chấm dứt được thời kỳ

khủng hoảng và bước vào thời kỳ mới phát triển toàn diện

III QUÁ TRÌNH CNH- HĐH Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

1 Những quan điểm chỉ đạo của Đảng trong quá trình CNH-HĐH

Nghị quyết hội nghị lần thứ VII ban chấp hành Trung ương Đảng đã cụ thể

hoá thành phần quan điểm chỉ đạo quá trình CNH-HĐH đất nước như sau:

CNH-HĐH phải theo định hướng XHCN, định hướng XHCN của quá trình này

được xác định bởi 4 nhân tố sau:

- Mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài CNH-HĐH là lợi ích vật chất và tinh

thần của nhân dân gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật ngày càng hiện đại cho một xã hội trong

đó nhân dân làm chủ

Phát triển một nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó kinh tế quốc doanh là

chủ đạo cùng với kinh tế hợp tác dần trở thành nền tảng

CNH-HĐH được tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng, của giai cấp công

nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc điều hành và quản lý quá trình đó là

nhà nước của dân, do dân và vì dân

Quan điểm thứ 2: Giữ vững độc lập tự chủ đi đối với mở rộng hợp tác quốc

tế đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ với nước ngoài kết hợp kinh tế với quốc

phòng an ninh, xây dựng nền kinh tế hướng mạnh sản xuất đồng thời thay thế

nhập khẩu bằng những sản phẩm trong nước có hiệu quả

Quan điểm thứ 3: CNH-HĐH là sự nghiệp của toàn dân của mọi thành

phần kinh tế, nhà nước là chủ toạ được vận hành theo thị trường có sự quản lý

của nhà nước, mặt khác đây là một vấn đề mới so với quan niệm CNH trước đây

- cho rằng CNH chỉ là sự nghiệp của nhà nước, của các tổ chức quốc doanh

Ngày nay chúng ta cho rằng đó là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần

kinh tế Nếu toàn xã hội không nhất trí quan tâm, không đề cao tinh thần tự chủ,

tự cường ra sức làm việc có hiệu quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham

ô, nếu mọi thành phần không coi đó là sự nghiệp của chính mình thì CNH-HĐH

không thể thành công được

Quan điểm thứ 4: Công nghiệp CNH- HĐH phải lồng việc phát huy nguồn

lực con người làm yếu tố căn bản cho sự phát triển nhanh và bền vững, muốn

vậy trong mọi chủ trương, chính sách phải nhằm giải phóng mọi tiềm năng của

con người, phải thường xuyên quan tâm bồi dưỡng trí lực, thể lực, có chính sách

sử dụng nhân tài, tăng trưởng kinh tế phải gắn với cải thiện đời sống nhân dân,