THUỐC TRỢ TIM pot

Glycosid trợ tim Cấu tạo: Genin-O-đường ose Nguồn gốc: - Digoxin, digitoxin: Từ Dương địa hoàng Digitalis - Ouabain: Từ Strophantus sp.. DIGITALIS chế phẩm từ Dương địa hoàng Tác d

THUỐC TRỢ TIM

Phân loại theo nguồn gốc:

- Thiên nhiên: Glycosid trợ tim: Digoxin, digitoxin v.v

- Tổng hợp hóa học: Amrinon, flosequinan, milrinon

A Glycosid trợ tim

Cấu tạo: Genin-O-đường (ose)

Nguồn gốc:

- Digoxin, digitoxin: Từ Dương địa hoàng (Digitalis)

- Ouabain: Từ Strophantus sp (sừng dê)

- Acetylstrophantidin: Đơn thuần genin, từ Corchiorrus sp

DIGITALIS (chế phẩm từ Dương địa hoàng)

Tác dụng:

Trực tiếp làm tăng lực bóp cơ tim, cường tim;

Tăng tiết niệu giảm phù, Giảm tiết renin thận

Cơ chế t/d: Phong bế Na+/K+-ATP-ase (Na+/K+ adenosin triphosphat)

 tăng Na+, giảm K+;  tăng Ca++ nội bào, tăng lực bóp cơ tim

Liên quan cấu trúc-tác dụng:

Genin: Steroid cấu hình đặc trưng, tác dụng chủ đạo

Ose: Đường hiếm tác dụng nhất định

Chỉ định: Suy tim sung huyết, lực bóp yếu máu không ra hết thất

* Ngộ độc qúa liều: Xem ở digoxin

Một số điều nhắc nhở khi dùng Digitalis:

1 Giới hạn an toàn hẹp:

- Liều điều trị gần liều độc;

- Tích lũy lâu/cơ thể, khó giải độc

 Mỗi bệnh nhân 1 chế độ dùng riêng; điều chỉnh liều

2 Chống chỉ định đường uống: Suy tim cấp; bệnh đường tiêu hóa

3 Sử dụng digitalis luôn bắt đầu liều thấp

Bảng 50-TM/dh Thuốc trợ tim-tiếp

4 Các trường hợp digitalis không hiệu qủa:

Bệnh lý tim ngoài nguyên nhân nhồi máu cơ tim, suy tim:

Nhiễm độc cấp, điện giật, xơ vữa động mạch, tăng HA kéo dài

DIGITOXIN

Tên khác: Cardigin; Cardioxin

Nguồn gốc: Từ lá Digitalis purpurea (Dương địa hoàng tía),

Digitalis lanata (Dương địa hoàng lông)

Công thức:

Tính chất: Bột kết tinh màu trắng, không mùi Tan trong nước;

tan hơn trong ethanol, cloroform []D = +4,8o

O

O O

O

CH 3

CH3

OH

OH

HO

2

R =

Digitoxose

O O

CH3

CH3

OH H

H

H H

R

H

Digitoxigenin

1

2

3

11 12

Định tính:

+ Chế phẩm/ acid acetic khan có FeCl3 + H2SO4 đậm đặc: màu xanh

+ Phổ IR và SKLM, so với digitoxin chuẩn

Định lượng: Phương pháp đo quang

P/ư tạo màu: digitoxin + d.d natri picrat kiềm; đo E ở 495 nm

Chỉ định: Suy tim

Đặc điểm : Hấp thu tốt khi uống; t/d sau uống 4-12 h và

kéo dài 14 ngày; vì vậy khó xử lý khi ngộ độc

Liều dùng: Bắt đầu bằng liều thấp, tăng dần tới phù hợp

Cấp: NL, uống liều đầu 0,6 mg; sau 4-6 h uống 0,2-0,4 mg/4-6 h;

đến đạt tổng liều 1,6 mg/24 h; duy trì 0,05-0,3 mg/lần/24 h

Thông thường: Uống 0,2 mg/lần  2 lần/24 h; đợt 4 ngày

TE 1-2 tuổi uống 0,04 mg/kg/24 h; chia 2-3 lần

Chú ý: Điều chỉnh liều phù hợp cho từng bệnh nhân

Bảo quản: Tránh ánh sáng

Bảng 51-TM/dhạn

DIGOXIN

Tên khác: Cardioxil; Dolanacin

Công thức: Là digitoxin thêm –OH ở C12 (phần genin là digoxigenin)

Nguồn gốc: Từ lá cây dương địa hoàng lông Digitalis lanata

Tính chất: Bột kết tinh màu trắng, không mùi

Tan trong ethanol, cloroform; tan ít trong nước

Định tính, định lượng: Tương tự digitoxin

Chỉ định: Suy tim

Đặc điểm : Dung dịch/cồn uống hấp thu tốt hơn dung dịch/nước;

Phát huy tác dụng sau uống 1-2 h, kéo dài 6 ngày (< digitoxin)

 ngộ độc sẽ ít phức tạp hơn

Do đặc điểm này digoxin được ưa dùng hơn digitoxin

Liều dùng: Tuỳ thuộc mức độ bệnh, sau đây là liều dùng tham khảo:

Trị nhanh: NL, uống 0,75-1,5 mg/24 h đầu; chia ra 1-3 lần

Cấp: NL, tiêm IV lúc đầu 0,5-1 mg; sau đó duy trì bằng uống

TE: (Phức tạp hơn) Thường uống 0,025-0,045 mg/kg/24 h

Giảm liều với người suy thận

Ngộ độc digitalis: Xảy ra do qúa liều tích lũy, biểu hiện:

- Buồn nôn và nôn, sợ ăn là dấu hiệu đầu tiên

- Đau đầu, mệt mỏi, lơ mơ mất hướng, loạn thị giác

- Loạn nhịp thất hoặc nhĩ, trụy tim Hạ mức kali/máu

Giải độc: Dùng thuốc chống loạn nhịp tim:

Nặng: Tiêm lidocain, edetat natri

Nhẹ: Dùng quinidin, proccainnamid

Uống KCl để bù kali

Chống chỉ định: Nhịp tim chậm, rung thất, viêm cơ tim , rối loạn nhĩ-thất

Bảo quản: Tránh ánh sáng

* Đọc thêm: OUABAIN

Nguồn gốc: Glycosid từ hạt Strophantus gratus,

hoặc từ thân (gỗ) cây Acokanthera oubalo (Apocynaceae)

Tính chất: Bột kết tinh màu trắng

Tác dụng: Tăng lực bóp cơ tim, điều hòa nhịp tim (như digoxin)

Chỉ định: Cấp cứu, điều trị duy trì suy tim Phát huy nhanh, không tích lũy

thuốc

Liều dùng: Người lớn, uống 24 mg/24 h

Cấp cứu: Tiêm IV 0,25 mg/lần (1 ống 0,25 mg/ 1 ml); 0,5 mg/24 h

Tránh thoát mạch

Bảo quản: Tránh ánh sáng

Bảng 52-TM/dhạn

B Thuốc trợ tim tổng hợp hóa học:

Việc tìm ra các thuốc tổng hợp hóa học có ý nghĩa:

- Đa dạng thuốc trong điều trị suy tim,

- Khắc phục nhược điểm của glycosid trợ tim,

- Giảm phụ thuộc vào thiên nhiên

Sự kiện có ý nghĩa bắt đầu khi sử dụng Amrinon năm 1977

Tác dụng: Tăng lực bóp cơ tim + giãn mạch,

Cơ chế tác dụng: Phong bế phosphodiesterase không chọn lọc

Gồm: Amrinon, milrinon và flosequinan:

Flosequinan Amrinon Milrinon

C11H10FNO2S (239, 26) C10H9N3O (187, 20) C12H9N3O (211, 22)

AMRINON

Biệt dược: Inocor, Amcoral

Tên khoa học: 5-Amino-[3,4’-bipyridin]-6(1H)-on

Tính chất: Lưỡng tính

Bột kết tinh màu vàng nhạt; nóng chảy ở khoảng 295oC

Tan được ở pH 4; 6 và 8 (C = 25; 0,9 và 0,7 mg/ml tương ứng)

N

SCH3 O

CH3

F

O

O

N

N H

H2N

H N

N

CH3 O

NC

Tác dụng: Tăng lực bóp cơ tim và giãn mạch

Chỉ định: suy tim, điều trị thời hạn ngắn;

Thay thế các thuốc khác khi cần

Liều dùng: Tiêm t/m chậm 750 g/kg/ 2-3 phút; tối đa 10 mg/24 h

Tác dụng không mong muốn:

Hạ HA quá mức, tăng nhịp thất, cơn đau như đau thắt ngực

Bảo quản: Tránh ánh sáng

Bảng 53-TM/dhạn

Đọc thêm: Thuốc chống loạn nhịp tim

AMIODARON HYDROCLORID

Biệt dược: Cordarone; Miodaron

Tính chất:

Bột kết tinh màu trắng; bị biến màu chậm ngoài ánh sáng

Tan ít trong nước, ethanol; tan trong methanol

Tác dụng: Làm chậm nhịp tim

Cơ chế: Ức chế lưu thông K+ màng tế bào, làm chậm nhịp nút xoang, nút nhĩ-thất (A-V) và các bó dẫn truyền thần kinh tim

Dược động học: Hấp thu khi uống không ổn định t1/2 50 ngày

Chỉ định, cách dùng và liều dùng:

Chỉ dùng ở bệnh viện chống loạn nhịp tâm thất và trên thất

Người lớn, uống tuần đầu: 200 mg/lần  3 lần/24 h; tuần tiếp theo uống 2 lần/24 h Duy trì: uống 200 mg/24 h hoặc thấp hơn

Cấp: Truyền 5 mg/kg/ 60-120 phút, pha trong 250 ml glucose 5%

Dạng bào chế: Viên 200 và 400 mg; Dịch pha truyền 50 mg/ml

Tác dụng không mong muốn: Truyền tốc độ nhanh dễ ngừng tim

Chống chỉ định:

Chậm nhịp tim, huyết áp thấp, suy hô hấp; rối loạn tuyến giáp

Bảo quản: Tránh ánh sáng