Bài giảng Phân tích chính sách công

Bài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách côngBài giảng Phân tích chính sách công

Trình bày được vai trò của phân tích chính sách

trong quản lý chính sách NN

trình chính sách theo yêu cầu quản lý nhà nước

để luôn quan tâm tìm kiếm các công cụ, phương

pháp phân tích chính sách trong quản lý nhà nước

Yêu cầu cần đạt được

cây vấn đề, kinh tế, liên hệ trực tiếp, gián tiếp,

trao đổi, bình luận, tình huống v.v để phân tích

các nội dung trong tiến trình chính sách

Phương pháp nghiên cứu

Tài liệu tham khảo

Hoạch định và phân tích chính sách công- HVHCQG- Nhà xuất bản thống kê- 2002

Kinh tế học- Paul Samuelson – Viện kinh tế học- Bộ ngoại giao.

Chính sách công trong quản lý kinh tế-xã hội Trường đại học kinh tế quốc dân- Hà nội 1997.

Chính sách nông nghiệp trong các nước đang phát triển.- Fran Ellic Nhà xuất bản nông nghiệp 1995.

Chính sách công nghiệp trong các nền kinh tế thị trường phát triển-94

- Phân tích chính sách kinh tế trong nông nghiệp: FAO và UBKH Nhà nước - 93.

- Đổi mới chính sách và cơ chế quản lý kinh tế đảm bảo sự tăng trưởng bền vững NXB chính trị quốc gia 1996.

Phần 1 : nghi nghiêêêên n n c c cứ ứứ ứu u u Vai Vai Vai tr tr trò ò ò ph ph phâ â ân n

tích

tích chính chính chính ssssá á ách ch ch c c cô ô ông ng

1. VaiVai trtrtròòòò ccccủủủủaaaa ccccôôôôngngng cụcụcụ chínhchínhchính ssssááááchchch trongtrongtrong quququảảảảnnnn lýlýlý nhnhnhàààà nnnnướướướcccc

quan hệ đối nội hay đối ngoại

2 Tác dụng của chính sách công

Khuyến khích các đối tượng theo định hướng

Góp phần tạo lập môi trường

Phân bổ nguồn lực cho phát triển kinh tế, xã hội

Dẫn dắt, hỗ trợ các bộ phận trong nền kinh tế

Tạo cơ sở để phối hợp hoạt động giữa các cấp, các ngành

3 ĐiÒu kiện tồn tại của chính sách

4

4 Chu Chu Chu tr tr trìììình nh nh chính chính chính ssssáááách ch

Kh

Khááááiiii ni ni niệệệệm m m: : : : Chu trình chính sách được hiểu là quá trình luân chuyển các bước từ khởi sự chính sách đến khi xác

định được hiệu quả của chính sách trong đời sống xã hội

C ó thể minh hoạ các bước trong chu tr ình chính sách như sau

C ó thể minh hoạ các bước trong chu tr ình chính sách như sau

duy trì

chính sách

Phân tích

Phân tích chính sách chính sách

xác định vấn đề

chính sách

đánh gía chính sách phát hiện

mâu thuẫn

5.1 TTT¸¸¸¸cccc dôngdôngdông ccccññññaaaa phphph©©©©nnnn tÝchtÝchtÝch chÝnhchÝnhchÝnh ssss¸¸¸¸chch

Chức năng thông tin

Chức năng tạo động lực cho tiến trình

chính sách

Chức năng kiểm soát quá trình chính sách

theo yêu cầu quản lý.

5.2

5.2 Ch Ch Chứứứứcccc nnnnăăăăng ng ng ph ph phâââânnnn tích tích tích chính chính chính ssssáááách ch

5.3 Y Y Yêêêêu u u ccccầầầầuuuu ph ph phâââânnnn tích tích tích chính chính chính ssssáááách ch

Yêu cầu toàn diện

Yêu cầu thường xuyên

Yêu cầu sát thực

Yêu cầu đồng bộ

Yêu cầu lôgic

5.4 Tình hình phân tích chính sách công ở Việt nam

- Các Bộ có Viện nghiên cứu, Vụ chính sách

- Các địa phương có viện, các sở, ban chuyên môn

- Khoảng 150 Viện, trường đại học có đào tạo SĐH

- Các chương trình hợp tác quốc tế về đào tạo SĐH

5.5 Kết quả nghiên cứu ở 20 cơ sở đào tạo

trong cả nước về đào tạo CSC

Số người được đào tạo dài hạn về CSC: 17%

Kinh phí đào tạo: 100% từ ngân sách

Các ý kiến được hỏi về chủ đề đào tạo: phân tích CS có 9; thực

hiện CS có 10; được phổ biến CS:12 kỹ năng nghiệp vụ : 16

Các ý kiến về tồn tại: Thiếu chương trình:12; không đủ kinh

phí:11; thiếu đội ngũ GV:9;Cơ sở VC thiếu:8 không được lãnh đạo quan tâm:2; thiếu mục tiêu đào tạo:1; không có nhu cầu:0

Các ý kiến về tác dụng học tập: Thúc đẩy NC cs:13; thúc đẩy khả năng lập CS:15; tạo lập mạng lưới:8

Bµµµµiiii lu lu luËËËËnnnn: : : : Anh(chÞ Anh(chÞ Anh(chÞ) ) ) hhhh····yyyy nnnnªªªªuuuu ý ý ý kiÕn kiÕn kiÕn ccccññññaaaa m m m××××nh nh nh vÒ vÒ m

méééétttt trong trong trong nh nh nh÷÷÷÷ng ng ng nnnnééééiiii dung dung dung sau sau sau: : : :

1 SSSSùùùù phphphèèèèiiii hhhhîîîîpppp ssssöööö dôngdôngdông cccc««««ngngng côcôcô lululuËËËËtttt vvvvµµµµ chÝnhchÝnhchÝnh ssss¸¸¸¸chchch ccccññññaaaanh

m¹¹¹¹i, an i, an i, an ninhninhninh quququèèèècccc phphphßßßßngngng, , , , chÝnhchÝnhchÝnh ssss¸¸¸¸chchch cccc¸¸¸¸nnnn bbbbéééé v.v v.v v.v ëëëë

nnnn−í−í−ícccc tata

Phần 2: Nội dung phân tích

chính sách

1 Khááááiiii ni Kh ni niệệệệm m m vấn vấn vấn đđđđề ề ề chính chính chính ssssáááách ch ch là những mâu

thuẫn, nhu cầu của đời sống xã hội cần được giải quyết bằng chính sách của nhà nước

2.Ph 2.Phâââân n n tích tích tích ttttììììm m m kiếm kiếm kiếm vấn vấn vấn đđđđề ề ề chính chính chính ssssáááách ch

2.1

2.1 Ph Ph Phâââânnnn bi bi biệệệệtttt vấn vấn vấn đđđđề ề ề chính chính chính ssssáááách ch ch vvvvớớớới i i i ccccáááácccc hi hi hiệệệệnnnn ttttượ ượ ượng ng kinh

kinh tế tế tế xxxxãããã hhhhộộộộiiii

2.3 Tìm kiếm vấn đề chính sách công

qua đặc tr−ng của nó

Phân biệt vấn đề với hiện t−ợng

2.4 Phân tích tính chất của vấn đề chính

sách

Tính đơn giản hay phức tạp của vấn đề CS

Tính cấp bách hay không của vấn đề CS

Tính quan trọng hay không của vấn đề CS

Tính qui luật hay không của vấn đề CS

Tính dài hạn hay ngắn hạn của vấn đề CS

2.5 Phân tích tính phù hợp của vấn đề

chính sách lựa chọn

với yêu cầu của xã hội

với yêu cầu quản lý nhà nước

với khả năng giải quyết vấn đề

với xu thế phát triển chung

Đââââu l u l u làààà vấn vấn vấn đđđđề ề ề chính chính chính ssssáááách ch ch????

ở nông thôn

Các quan hệ dân số đang diễn ra theo hướng bất lợi

Tai nạn và ách tắc giao thông gia tăng ở các đô thị

Thảảảảoooo lu lu luậậậậnnnn nhóm nhóm nhóm::::

Hãy phân biệt hi hi hiệệệệnnnn ttttượ ượ ượng ng ng kinh tế, xã

hội, môi trường với

vấn

vấn đđđđề ề ề chính chính chính ssssáááách ch

II Phân tích hoạch định chính sách công

AnhAnh ((((chịchịchị) ) ) hhhhããããyyyy đđđđề ề ề xuấtxuấtxuất gigigiảảảảiiii quyếtquyếtquyết vấnvấnvấn đđđđề ề ề chínhchínhchính ssssááááchchch: : : :

hàng hoá không tiếp cận được lương thực

canh tác giảm nhanh

nước

PhPhââânnn tíchtíchtích cccáááccc bbbướướướccc thththựựựựccc hihihiệệệệnn

BBướướướcccc 1:1: Nêêêêuuuu lý N lý lý do do do gi gi giảảảảiiii quyết quyết quyết vấn vấn vấn đđđđềềềề

BBướướướcccc 2:2: Nêêêêuuuu ccccăăăănnnn ccccứứứứ gi N gi giảảảảiiii quyết quyết quyết vấn vấn vấn đđđđềềềề

BBướướướcccc 3:3: Nêêêêuuuu mục N mục mục ti titi tiêêêêuuuu gi gi giảảảảiiii quyết quyết quyết vấn vấn vấn đđđđềềềề

BBướướướcccc 4:4: Nêêêêuuuu ccccáááách N ch ch th th thứứứứcccc gi gi giảảảảiiii quyết quyết quyết vấn vấn vấn đđđđề: ề:

- CááááchC chch thththứứứứcccc ttttáááácccc đđđđộộộộngng

ThờiThờiThời đđđđiiiiểểểểmmm ttttáááácccc đđđđộộộộngng

NguNguNguồồồồnnnn llllựựựựcccc gigigiảảảảiiii quyếtquyết

TTTTổổổổ chchchứứứứcccc thththựựựựcccc hihihiệệệệnnnn

Bài tập

VVậậậậnnnn dụngdụngdụng ccccáááácccc bbbbướướướcccc gigigiảảảảiiii quyếtquyếtquyết vấnvấnvấn đđđđề ề ề chínhchínhchính ssssááááchchch nnnnêêêêuuuutr

trêêêênnnn đểđểđể gigigiảảảảiiii quyếtquyếtquyết 1 1 1 trongtrongtrong ccccáááácccc vấnvấnvấn đđđđề ề ề sausausau ởởởở nnnnướướướcccc tatata::::

1 Hiện các thành phố lớn còn nhiều người dân nghèothiếu nhà ở nghiêm trọng

2 Có nhiều người ở tỉnh ngoài về thành phố sinh sốngtrong khi cơ sở hạ tầng hạn hẹp về qui mô và trình độ

3 Phương tiện tham gia giao thông quá lớn so với hạtầng giao thông đô thị

1111 Lý Lý Lý do do do ph ph phâââânnnn tích tích tích ho ho hoạạạạch ch ch đđđđịnh ịnh ịnh chính chính chính ssssáááách ch ch::::

Cần khẳng định sự phù hợp giữa ý chí nhà nước với nguyện vọng nhân dân

- Cần đánh giá chất lượng loại sản phẩm

quản lý đặc biệt của nhà nước.

- Cần có thông tin để quản lý chính sách

3

3 Ph Ph Phâââânnnn tích tích tích ccccáááácccc yếu yếu yếu ttttốốốố ảảảảnh nh nh hhhhưở ưở ưởng ng ng đđđđến ến

ho

hoạạạạch ch ch đđđđịnh ịnh ịnh chính chính chính ssssáááách ch

Yêú tố thuộc về yêu cầu quản lý nhà nước

Yếu tố thuộc về năng lực của chủ thể hoạch

định chính sách

Yếu tố thuộc về áp lực của đối tượng thụ

hưởng chính sách

4 Ph©n tÝch dù b¸o hiÖu lùc, hiÖu

qu¶ cña chÝnh s¸ch

Dù b¸o hiÖu qu¶ chÝnh s¸ch vÒ: chÝnh trÞ, kinh

tÕ, v¨n ho¸, x· héi, m«i tr−êng

Tìm hiểu:

Anh (chị) hãy tìm hiểu về qui trình, thủ tục

và việc phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị

trong quá trình xây dựng chính sách công ở nước ta

1 PhPhPh©©©©nnnn tÝchtÝchtÝch kÕkÕkÕ hohoho¹¹¹¹ch ch ch thththùùùùcccc thithithi chÝnhchÝnhchÝnh ssss¸¸¸¸chchch::::

Bài tập cá nhân:

Anh (chị) hãy phản ánh về tình hình thực thi CS:

- Nhận định chung về thực thi chính sách

- Kết quả cụ thể mang lại

- Những mục tiêu ch−a đạt đ−ợc

- Hao tổn thêm nguồn lực

Môi trường thực thi CS

Tiềm lực của các nhóm đối

tượng thực thi CS

2.2 Ph 2.2 Ph Phâââânnnn tích tích tích nh nh nhâââânnnn ttttốốốố ch ch chủủủủ quan

quan::::

Yếu tố triển khai

Yếu tố năng lực tổ chức thực hiện

Các nguồn lực vật chất

Thể chế của nhà nước

Sự đồng tình, ủng hộ của dân chúng

3 Phân tích tình hình tổ chức thực thi

chính sách công

Phân tích hoạt động triển khai thực hiện

Phân tích hoạt động kiểm tra, giám sát

Phân tích hoạt động duy trì chính sách

Phân tích hoạt động đánh giá tổ chức thực thi

chính sách công

Cấp chỉ

đạo điều hành chính sách

chính sách

C ấp thực thi chính sá

5 Ph Phâââânnnn tích tích tích ccccáááác m c m c môôôô hhhhìììình nh nh ttttổổổổ ch ch chứứứứcccc

th

thựựựựcccc hi hi hiệệệệnnnn chính chính chính ssssáááách ch

5.1 5.1 PhPhPhâââânnnn tíchtíchtích mmmôôôô hhhhììììnhnhnh đđđđộộộộngngng: : : : Dựa trên qui luật vận

động của các yếu tố và đối t−ợng

5.2 5.2 PhPhPhâââânnnn tíchtíchtích mmmôôôô hhhhììììnhnhnh ttttĩĩĩĩnhnhnh: : : : Dựa trên sự tồn tại

thực tế của các yếu tố, đối t−ợng hay quá trình

5.3 5.3 PhPhPhâââânnnn tíchtíchtích mmmôôôô hhhhììììnhnhnh hhhhỗỗỗỗnnnn hhhhợợợợpppp: theo đặc tr−ng củamỗi mô hình, điều kiện của nền kinh tế-xã hội, tổ

chức của bộ máy công quyền, sở thích của nhà

IV Ph Ph Phâââânnnn tích tích tích đá đá đánh nh nh gi gi giáááá chính chính chính ssssáááách ch

1

1 ýýý nghnghnghĩĩĩĩaaaa ccccủủủủaaaa đáđáđánhnhnh gigigiáááá chínhchínhchính ssssááááchch

Giúp khẳng định tính khả thi của một chính sách trên thực tế

Giúp chỉ ra những hạn chế của chính sách trong quá trình thực hiện

Giúp đo lường hiệu quả sử dụng các nguồn lực cho

mỗi chính sách

Làm cơ sở để hoạch định và tổ chức thực thi các chính sách tiếp theo.

2

2 § § §¸¸¸¸nh nh nh gi gi gi¸¸¸¸ chung chung chung vÒ vÒ vÒ m m méééétttt chÝnh chÝnh chÝnh ssss¸¸¸¸ch ch

§¸nh gi¸ chung vÒ sø mÖnh cña mét chÝnh

s¸ch

§¸nh gÝa vÒ kh¶ n¨ng øng phã cña chÝnh s¸ch

§¸nh gÝa vÒ thêi h¹n tån t¹i cña chÝnh s¸ch

§¸nh gÝa vÒ t−¬ng lai cña chÝnh s¸ch

4.4 Phân tích đánh giá các chương trình, dự án pháttriển khác

V Ph©n tÝch duy tr× chÝnh s¸ch

1 T¸¸¸¸cccc dôngT dôngdông ccccññññaaaa phphph©©©©nnnn tÝchtÝchtÝch duyduyduy trtrtr×××× chÝnhchÝnhchÝnh ssss¸¸¸¸chchch::::

T¹o ®iÒu kiÖn cho CS thÝch nghi víi thùc tÕ

2 Lý do phân tích duy trì chính sách

Môi trường tồn tại của chính sách thay đổi

3 Nội dung phân tích duy trì CS

Phân tích những biến đổi trong tiến trình

chính sách

5 Qui trình phân tích chính sách

Triển khai thu thập tài liệu

Xử lý tài liệu theo mục đích, yêu cầu phân tích

Ph Phầ ầ ần n n 3: 3: ttttổ ổ ổ ch ch chứ ứứ ức c c ph ph phâ â ân n n tích tích tích cs cs

1 SSSSựựựự ccccầầầầnnnn thiết thiết thiết ph ph phảảảảiiii ttttổổổổ ch ch chứứứứcccc ph ph phâââânnnn tích tích tích CS CS

- Để đạt đ−ợc kết quả phân tích theo yêu cầu

- Xác định nhiệm vụ của chủ thể phân tích

- Tạo thành hệ thống trong phân tích CS

- Đảm bảo yêu cầu về nhân sự phân tích CS

- Cung cấp thông tin cho phân tích CS

- Cung cấp các điều kiện vật chất kỹ thuật

2

2 T T Tổổổổ ch ch chứứứứcccc ccccáááác c c yếu yếu yếu ttttốốốố cấu cấu cấu th th thàààành nh nh hhhhệệệệ

th thốốốống ng ng ph ph phâââân n n tích tích tích chính chính chính ssssáááách ch

Các yếu tố thuộc về hình thức (qui mô) tổ chức: cơ sởvật chất, nhân sự, thông tin, môi trường hoạt động

Các yếu tố thuộc về nội dung tổ chức: cơ cấu tổ chức, các mối quan hệ dọc, ngang, chức năng- nhiệm vụ-

quyền hạn của hệ thống

Các yếu tố vận hành tổ chức: hệ thống thể chế áp

dụng cho tổ chức bao gồm các qui định, nguyên tắc,

3 Lùa chän c¸c tiªu chÝ ph©n tÝch chÝnh s¸ch c«ng

Tiªu chÝ mang tÝnh chÝnh trÞ

Tiªu chÝ mang tÝnh x· héi

Tiªu chÝ mang tÝnh kinh tÕ

Tiªu chÝ mang tÝnh kü thuËt

Tiªu chÝ mang tÝnh hµnh chÝnh

5 Thiết Thiết llllậậậậpppp hhhhệệệệ th th thốốốống ng ng ph ph phâââân n n tích tích

chính

chính ssssáááách ch

Hệ thống phân tích chính sách chính thức bao gồm các hệ thống ở Trung ương, địa phương

Hệ thống phân tích chính sách phi chính thức bao gồm hệ thống phân tích chính sách của các

tổ chức xã hội, nghiệp đoàn và các cá nhân

khác trong xã hội