Chương 4: Đại số quan hệ pdf

Ví dụ 3 Cho biết họ tên và lương của các nhân viên... Ví dụ 11 Cho biết các phòng ban có cùng địa điểm với phòng số 5 Phòng 5 có tập hợp những địa điểm nào?. Ví dụ 13 Với mỗi nhân vi

Chương 4

Đại số quan hệ

Nội dung chi tiết

Giới thiệu

 Xét một số xử lý trên quan hệ NHANVIEN

 Cho biết họ tên và ngày sinh các nhân viên có lương trên 40000

5 4

Tung Nguyen 12/08/1955 638 NVC Q5 Nam 40000

Hang Bui 07/19/1968 332 NTH Q1 Nu 25000

Nhu Le 06/20/1951 291 HVH QPN Nu 43000 4

Hung Nguyen 09/15/1962 Ba Ria VT Nam 38000 5

1

Nhu Le 06/20/1951

Giới thiệu (tt)

 Có 2 loại xử lý

• Thêm mới, xóa và sửa

• Truy vấn (query)

 Thực hiện các xử lý

• Biểu diễn câu truy vấn dưới dạng biểu thức

• Biểu diễn kết quả

Đại số quan hệ (tt)

 Hằng số là thể hiện của quan hệ

 Biểu thức

Nội dung chi tiết

Phép toán tập hợp (tt)

 Ví dụ

TENNV NGSINH PHAI Tung 12/08/1955 Nam Hang 07/19/1968 Nu Nhu 06/20/1951 Nu Hung 09/15/1962 Nam

Trinh 04/05/1986 Nu Khang 10/25/1983 Nam Phuong 05/03/1958 Nu Minh 02/28/1942 Nam THAN_NHAN

Chau 12/30/1988 Nu

Bậc n=3 DOM(TENNV) = DOM(TENTN) DOM(NGSINH) = DOM(NG_SINH) DOM(PHAI) = DOM(PHAITN)

1 2 1

α

R ∪ S

α β

1 2 1

1 2 1

R ∩ S

α 2

1 2 1

R - S A B

α 1

β 1

Nội dung chi tiết

Phép chọn

 Được dùng để lấy ra các bộ của quan hệ R

 Các bộ được chọn phải thỏa mãn điều kiện chọn P

Phép chọn (tt)

 Kết quả trả về là một quan hệ

C

1 5 12

β 23

D

7 7 3 10

α β β β

α β

Phép chọn (tt)

 Phép chọn có tính giao hoán

σ p1 (σ p2 (R)) = σ p2 (σ p1 (R)) = σ p1 ∧ p2 (R)

HONV TENLOT TENNV MANV NGSINH DCHI PHAI LUONG MA_NQL PHG Đinh Bá Tiến 009 119 Cống Quỳnh, Tp HCM 30000 005 5 Nguyễn Thanh Tùng 005 222 Nguyễn Văn Cừ, Tp HCM 40000 006 5 Bùi Ngọc Hằng 007 332 Nguyễn Thái Học, Tp HCM 25000 001 4

Lê Quỳnh Như 001 291 Hồ Văn Huê, Tp HCM Nữ 43000 006 4 Nguyễn Mạnh Hùng 004 95 Bà Rịa, Vũng Tàu 38000 005 5 Trần Thanh Tâm 003 34 Mai Thị Lự, Tp HCM 25000 005 5 Trần Hồng Quang 008 80 Lê Hồng Phong, Tp HCM 25000 001 4 Phạm Văn Vinh 006 45 Trưng Vương, Hà Nội Nữ 55000 1

σ PHG=4 (NHANVIEN)

Trần Hồng Quang 008 80 Lê Hồng Phong, Tp HCM 25000 001 4

Lê Quỳnh Như 001 291 Hồ Văn Huê, Tp HCM Nữ 43000 006 4 Bùi Ngọc Hằng 007 332 Nguyễn Thái Học, Tp HCM 25000 001 4

HONV TENLOT TENNV MANV NGSINH DCHI PHAI LUONG MA_NQL PHG

HONV TENLOT TENNV MANV NGSINH DCHI PHAI LUONG MA_NQL PHG Đinh Bá Tiến 009 119 Cống Quỳnh, Tp HCM Nam 30000 005 5 Nguyễn Thanh Tùng 005 222 Nguyễn Văn Cừ, Tp HCM Nam 40000 006 5 Bùi Ngọc Hằng 007 332 Nguyễn Thái Học, Tp HCM Nam 25000 001 4

Lê Quỳnh Như 001 291 Hồ Văn Huê, Tp HCM Nữ 43000 006 4 Nguyễn Mạnh Hùng 004 95 Bà Rịa, Vũng Tàu Nam 38000 005 5 Trần Thanh Tâm 003 34 Mai Thị Lự, Tp HCM Nam 25000 005 5 Trần Hồng Quang 008 80 Lê Hồng Phong, Tp HCM Nam 25000 001 4 Phạm Văn Vinh 006 45 Trưng Vương, Hà Nội Nữ 55000 1

σ (LUONG>25000 ∧ PHONG=4) ∨ (LUONG>30000 ∧ PHONG=5) (NHAN_VIEN)

Lê Quỳnh Như 001 291 Hồ Văn Huê, Tp HCM Nữ 43000 006 4 HONV TENLOT TENNV MANV NGSINH DCHI PHAI LUONG MA_NQL PHG

Nguyễn Mạnh Hùng 004 95 Bà Rịa, Vũng Tàu Nam 38000 005 5

Nội dung chi tiết

10 20 30

C 1 1 1

β 40 2

πA,C (R)

A

α β

C 1 1

β 2

πA,C (R)

Phép chiếu (tt)

 Phép chiếu không có tính giao hoán

πA1, A2, …, An (πA1, A2, …, Am (R)) = πA1, A2, …, An (R) , với n ≤ m

πX,Y (R) = πX (πY (R))

Ví dụ 3

 Cho biết họ tên và lương của các nhân viên

HONV TENLOT TENNV MANV NGSINH DCHI PHAI LUONG MA_NQL PHG Đinh Bá Tiến 009 119 Cống Quỳnh, Tp HCM Nam 30000 005 5 Nguyễn Thanh Tùng 005 222 Nguyễn Văn Cừ, Tp HCM Nam 40000 006 5 Bùi Ngọc Hằng 007 332 Nguyễn Thái Học, Tp HCM Nam 25000 001 4

Lê Quỳnh Như 001 291 Hồ Văn Huê, Tp HCM Nữ 43000 006 4 Nguyễn Mạnh Hùng 004 95 Bà Rịa, Vũng Tàu Nam 38000 005 5 Trần Thanh Tâm 003 34 Mai Thị Lự, Tp HCM Nam 25000 005 5 Trần Hồng Quang 008 80 Lê Hồng Phong, Tp HCM Nam 25000 001 4 Phạm Văn Vinh 006 45 Trưng Vương, Hà Nội Nữ 55000 1

πHONV, TENLOT, TENNV, LUONG (NHANVIEN)

HONV TENLOT TENNV LUONG

Ví dụ 4

 Cho biết mã nhân viên có tham gia đề án hoặc có thân nhân

MA_NVIEN TENTN PHAI NGSINH QUANHE

MA_NVIEN

009 009 004 003 003 008 008 001 001 006 005 005

MA_NVIEN

005 001 009 004 003 008 006 007

Ví dụ 5

 Cho biết mã nhân viên có người thân và có tham gia

đề án

Ví dụ 6

 Cho biết mã nhân viên không có thân nhân nào

Phép chiếu tổng quát

 Mở rộng phép chiếu bằng cách cho phép sử dụng các phép toán số học trong danh sách thuộc tính

Chuỗi các phép toán

 Kết hợp các phép toán đại số quan hệ

πA1, A2, …, Ak (Quan hệ kết quả ở B1)

Cần đặt tên cho quan hệ

ρX, C, D (R) : Đổi tên thuộc tính B thành X

Đổi tên quan hệ R thành S và thuộc tính B thành X

ρS(X,C,D) (R)

KQ(HO, TEN) ← πHONV, TENNV (NV_P4)

ρKQ(HO, TEN) (πHONV, TENNV (NV_P4))

Nội dung chi tiết

D + +

D + +

+ +

+ - -

-

D + +

+ +

+ - -

-

-R × S

+ +

+ - -

-

Tung Nguyen 12/08/1955 638 NVC Q5 Nam 40000 5 Hang Bui 07/19/1968 332 NTH Q1 Nu 25000 4 Nhu Le 06/20/1951 291 HVH QPN Nu 43000 4 Hung Nguyen 09/15/1962 Ba Ria VT Nam 38000 5

Ví dụ 10

 Cho biết lương cao nhất trong công ty

Ví dụ 10 (tt)

 B1: Chọn ra những lương không phải là lớn nhất

 B2: Lấy tập hợp lương trừ đi lương trong R3

R1 ← (πLUONG (NHANVIEN)) R2 ← σNHAN_VIEN.LUONG < R1.LUONG (NHANVIEN × R1) R3 ← πR2.LUONG (R2)

KQ ← πLUONG (NHANVIEN) − R3

Ví dụ 11

 Cho biết các phòng ban có cùng địa điểm với phòng

số 5

Phòng 5 có tập hợp những

địa điểm nào? Phòng nào có địa điểm nằm trong trong tập hợp đó?

DIADIEM MAPHG

1 4 5 5

TP HCM

VUNGTAU NHATRANG

HA NOI

DIADIEM MAPHG

1 4 5 5

TP HCM

VUNGTAU NHATRANG

HA NOI

Ví dụ 11 (tt)

 B1: Tìm các địa điểm của phòng 5

 B2: Lấy ra các phòng có cùng địa điểm với DD_P5

DD_P5(DD) ← πDIADIEM (σMAPHG=5 (DIADIEM_PHG))

R2 ← σDIADIEM=DD (R1 × DD_P5)

KQ ← πMAPHG (R2) R1 ← σMAPHG ≠ 5 (DIADIEM_PHG)

Nội dung chi tiết

mãn một số điều kiện kết nào đó

• Có dạng A i θ B j

• Ai là thuộc tính của R, Bj là thuộc tính của S

• Ai và Bj có cùng miền giá trị

• θ là phép so sánh ≠ , = , < , > , ≤ , ≥

Phép kết (tt)

 Phân loại

• Ký hiệu R C S

• C gọi là điều kiện kết trên thuộc tính

• Ký hiệu R S hay R ∗ S

• R + ∩ S + ≠ ∅

• Kết quả của phép kết bằng bỏ bớt đi 1 cột giống nhau

C 3 6

C 3 6

D 3

E 1

C 3 6

S.C 3

D 1

6 2

S.C D 3

S

6

1 2

ρ(S.C,D) S

C 3 6

1 2

C 3

S.C 3

D 1

6 2

1 2

C 3

D 1 2

NHAN_VIEN(HONV, TENNV, MANV, …, LUONG, PHG)

R1(LG) ← πLUONG (σTENNV=‘Tung’ (NHANVIEN))

KQ ← NHAN_VIEN LUONG>LG R1

KQ(HONV, TENNV, MANV, …, LUONG, PHG, LG)

Ví dụ 13

 Với mỗi nhân viên, hãy cho biết thông tin của phòng ban mà họ đang làm việc

PHONGBAN(TENPHG, MAPHG, TRPHG, NG_NHANCHUC)

NHANVIEN(HONV, TENNV, MANV, …, PHG)

KQ ← NHANVIEN PHG=MAPHG PHONGBAN

KQ(HONV, TENNV, MANV, …, PHG, TENPHG, MAPHG, …)

Ví dụ 13

 Với mỗi phòng ban hãy cho biết các địa điểm của phòng ban đó

PHONGBAN(TENPHG, MAPHG, TRPHG, NGAY_NHANCHUC)

DDIEM_PHG(MAPHG, DIADIEM)

KQ ← PHONGBAN DDIEM_PHG

KQ(TENPHG, MAPHG, TRPHG, NGAY_NHANCHUC, DIADIEM)

Ví dụ 14

 Với mỗi phòng ban, cho biết thông tin của người trưởng phòng

Ví dụ 15

 Cho biết lương cao nhất trong công ty

Ví dụ 16

 Cho biết phòng ban có cùng địa điểm với phòng 5

Nội dung chi tiết

t R∈R thỏa 2 điều kiện

• tR(Y) = t

• t R (X) = t S (X) X Y

T(Y) S(X)

R(Z)

3 1

1 1 1

1 1

R ÷ S

α a γ

γ a γ

Ví dụ 17

 Cho biết mã nhân viên tham gia tất cả các đề án

Ví dụ 18

 Cho biết mã nhân viên tham gia tất cả các đề án do phòng số 4 phụ trách

Phép chia (tt)

 Biểu diễn phép chia thông qua tập đầy đủ các phép toán ĐSQH

Q1 ← πY (R) Q2 ← Q1 × S Q3 ← πY (Q2 − R)

T ← Q1 − Q3

Nội dung chi tiết

2 2

SUM(B) = 10 AVG(A) = 1.5 MIN(A) = 1 MAX(B) = 4 COUNT(A) = 4

G1, G2, …, GnℑF1(A1), F2(A2), …, Fn(An) (E)

Phép gom nhóm (tt)

 Ví dụ

ℑSUM(C) (R)

SUM_C 27

β γ

2 2

C 7 7 3

10 AℑSUM(C) (R)

SUM_C 14 3 10

A

α β γ

Ví dụ 17

 Cho biết số lượng nhân viên và lương trung bình của

cả công ty

Ví dụ 18

 Cho biết số lượng nhân viên và lương trung bình của từng phòng ban

Ví dụ 19

 Cho biết tên phòng ban có số lượng nhân viên đông nhất

Ví dụ 20

 Cho biết tên nhân viên được phân công làm nhiều đề

án nhất

Ví dụ 21

 Cho biết tên phòng và số lượng nhân viên của phòng đó

Ví dụ 22-b

 Cho biết tên phòng ban và tên trưởng phòng của phòng ban đó nếu có

Ví dụ 22-c

 Cho biết tên nhân viên và tên phòng ban mà nhân viên đó trực thuộc nếu có

Nội dung chi tiết

Ví dụ 23

 Xóa những phân công đề án có địa điểm ở ‘Ha Noi’

Ví dụ 24

 Các nhân viên làm việc trên 30 giờ sẽ được tăng thời gian làm việc lên 1.5 lần, còn lại tăng lên 2 lần