phí sử dụng và bảo hiểm y tế

Mục tiêuSau bài này học viên có khả năng: • Trình bày mục tiêu của phí ng ời sử dụng • Trình bày những khó khăn gặp phải khi thực hiện phí ng ời sử dụng • Trình bày mục tiêu của BHYT •

PhÝ sö dông vµ b¶o hiÓm y tÕ

Kinh tế y tế

Mục tiêu

Sau bài này học viên có khả năng:

• Trình bày mục tiêu của phí ng ời sử dụng

• Trình bày những khó khăn gặp phải khi thực

hiện phí ng ời sử dụng

• Trình bày mục tiêu của BHYT

• Trình bày những khó khăn gặp phải khi thực

hiện BHYT

• Trình bày những đặc điểm về phí sử dụng và

BHYT Việt Nam

KháI niệm

Phí ng ời sử dụng liên quan tới số tiền mà ng ời bệnh phải trả khi sử dụng các dịch vụ y tế và khi đ ợc điều trị bệnh hoặc khi đ ợc nhận một sự chăm sóc nào đó

Mục tiêu của phí ng ời sử dụng

•Tăng nguồn thu:

- Mức khác nhau giữa các địa ph ơng

•Tăng c ờng chất l ợng các dịch vụ y tế:

- Cải thiện cơ sở vật chất

- Nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ y tế

•Tăng cuờng hiệu quả:

- Tăng c ờng sử dụng y tế cơ sở; giúp hệ thống chuyển viện hoạt động tốt hơn

- Gi¶m sö dông c¸c dÞch vô kh«ng cÇn thiÕt.

- §éng viªn c¸n bé y tÕ

•Thóc ®Èy sù c«ng b»ng:

- CÇu c¸c lo¹i h×nh CSSK kh¸c nhau gi÷a c¸c nhãm thu nhËpNhãm thu nhËp cao cã thÓ sö dung dÞch vô mong muèn.

Các hệ thống phí ng ời sử dụng

1 Chi trả trọn gói cho các dịch vụ y tế (Fee

for service system):

Lệ phí đ ợc đặt ra là ng ời bệnh phải trả chi phí thực cộng với một khoản phần trăm thu

thêm đối với thuốc và quần áo mặc trong khi

điều trị

•Ví dụ: Giả sử phần trăm thu thêm đ ợc đặt ra là

150% Nếu chi phí cho thuốc điều trị một đứa trẻ bị sốt rét của ch ơng trình y tế là 10.000 đ thì lệ phí ng

ời bệnh phải trả là

•Phí = Chi phí thực + (150% x Chi phí thuốc thực)

= 100.000 đ + ( 150% x 10.000) = 250.000 đ

Các hệ thống phí ng ời sử dụng

¦u ®iÓm:

- Râ rµng

- Kh«ng cã bao cÊp Èn trong gi¸ ph¶I tr¶

Nh îc ®iÓm

Khã kh¨n cho ng êi qu¶n lý v×:

- Ph¶I tÝnh gi¸ riªng cho mçi tr êng hîp bÖnh

- Ph¶I kiÓm tra gi¸ thuèc

- Ph¶I gi¸m s¸t tiÒn vµ thuèc

- Ng êi bÖnh kh«ng biÕt tr íc ph¶I tr¶ bao nhiªu.

C¸c hÖ thèng phÝ ng êi sö dông

2 Chi trả cho mỗi lần khám/ điều trị :( phí cố định cho

mỗi lần điều trị cộng thêm phần lãi): ng ời bệnh trả một

khoản lệ phí cố đinh cho dịch vụ họ sử dụng

Cách tính:

Lệ phí nh nhau cho cùng một chẩn đoán

Các chẩn đoán đ ợc phân loại thành một số các nhóm nhỏ và mỗi nhóm thì có phí riêng

Các hệ thống phí ng ời sử dụng

- C¸c lo¹i chÈn ®o¸n cïng chung 1 møc phÝ 

Ng êi bÖnh nhÑ ph¶I tr¶ phÝ cao

- Nhµ qu¶n lý ph¶I cã kü n¨ng tÝnh chi phÝ

C¸c hÖ thèng phÝ ng êi sö dông

3 Phí trả cho mỗi đợt bị bệnh (fixed fee per episode

illness)

Ng ời bệnh trả một khoản phí cố định cho mỗi đợt

mắc bệnh, trả lần khám/điều trị đầu tiên, không phải trả thêm cho lần tái khám

Cách tính phí cũng t ơng tự nh ph ơng pháp tính phí cho mỗi lần khám/điều trị

Các hệ thống phí ng ời sử dụng

Những tác động tiêu cực của

phí ng ời sử dụng

•Dẫn dắt cầu

•Hạn chế nhóm thu nhập thấp tiếp cận các DVYT

•Gia đình nghèo bị đ a vào bẫy nghèo đói

•Góp phần cho sự thiếu công bằng về tài chính cho

các bệnh viện giữa thành phố và nông thôn

•Tạo ra sự mất công bằng trong cán bộ y tế ở các

khu cực khác nhau

Những điểm cần xem xét trong thực tế

1.Thiết lập giá khám chữa bệnh:

Sự sẵn sàng chi trả:

- Khẩu vị, sự lựa chọn của mỗi ng ời

- Sự trong sáng của sử dụng tiền

- Chất l ợng của dịch vụ y tế

- Kết quả điều trị mong đợt

- Sự sẵn có của dịch vụ y tế

Gi¸ ph¶i tr¶ cho sö dông dÞch vô y tÕ

Chi phÝ ®i l¹i

C¸c dÞch vô ch¨m sãc søc kháe t ¬ng øng kh¸c

Gi¸ cña c¸c dÞch vô y tÕ thay thÕ kh¸c

Kh¶ n¨ng chi tr¶

Thu nhËp cña ng êi d©n vµ gi¸ cña DVYT

HÖ thèng miÔn phÝ gi¶i quyÕt kh¶ n¨ng chi tr¶

Nh÷ng ®iÓm cÇn xem xÐt trong thùc tÕ

2.Theo dõi hệ thống khám chữa bệnh

Xây dựng chỉ số cho theo dõi và giám sát

Xây dựng các công cụ cho quản lý

3 Quản lý tiền thu đ ợc

a Quản lý tiền

b Bảo quản tiền.

4 Giám sát và kiểm soát.

-Chia sẻ trách nhiệm

- Kiểm tra đôn đốc th ờng xuyên

Những điểm cần xem xét trong thực tế

phí ng ời sử dụng tại việt nam

Phí sử dụng đ ợc bắt đầu đ a vào thực hiện từ năm

1989, chủ yếu là tại các bệnh viện công thông qua chính sách thu một phần viện phí

Mức giá bệnh nhân phải trả là tiền thuốc, vật t tiêu hao và một phần phụ phí

Khung thu phí thay đổi vào năm 1994-1995

H ớng dẫn sử dụng phí sử dụng thay đổi theo các thời điểm và ch a đ ợc giám sát chặt chẽ

Chi tiêu từ tiền túi hộ gia đình

•Cơ cấu chi phí từ tiền túi ng ời bệnh

- Khám chữa bệnh: 70%

- Mua thuốc: 30%

Cơ cấu chi cho các loại hình khám chữa bệnh

Nội trú: Chi cho y tế: 60%

Chi ngoài y tế: 40% tăng ở tuyến trên Ngoại trú: Chi y tế: 84% ; Chi ngoài y tế: 16%

- Là n ớc có tỷ lệ số hộ gia đình chi tiêu quá mức cho KCB: Với tỷ lệ 10,45%

Chi tiêu từ tiền túi hộ gia đình

•C¸c yÕu tè cã ¶nh h ëng tíi chi tiªu tõ tói

PHí sử dụng

Những vấn đề cần đ ợc u tiên giải quyết

- Chi tiêu từ túi ng ời sử dụng tăng cao có xu h ớng tăng thu phí từ bệnh viện công

- Hành vi tìm kiếm và sử dụng DVYT ít hiệu quả

- Cơ chế an sinh xã hội ch a đáp ứng nhu cầu KCB

Bảo hiểm y tế Nguyên lý căn bản của bhyt

•Đồng chia sẻ rủi ro theo nguyên tắc sau để

đảm bảo công bằng và hiệu quả trong CSSKMức phí đóng góp theo khả năng

Tham gia bắt buộc

Quyền lợi theo tình trạng sức khoẻ

1.Tăng tính công bằng trong chăm sóc sức khoẻ thông qua cơ chế chia sẻ nguy cơ

- Giảm gánh nặng bệnh tật lên thu nhập

- Tăng khả năng tiếp cận nh nhau trong điều trị

- Chia sẻ chi phí giữa ng ời giàu và ng ời nghèo

- Chia sẻ chi phí giữa ng ời khoẻ và ng ời ốm.

2 Huy động nguồn tài chính

Mục tiêu của Bảo hiểm y tế

3 Tạo cơ chế cung cấp tài chính độc lập cho

ngành y tế

4 Tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực cho YT

4 Tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực cho YT

5 Tăng tính đoàn kết cộng đồng thông qua chia

sẻ nguy cơ giữa ng ời giàu và ng ời nghèo, ng ời

ốm và ng ời khoẻ

Mục tiêu của Bảo hiểm y tế

Các loại hình Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm y tế bắt buộc

Các thành viên trong một tổ chức, cộng đồng phải

mua BHYT, với một mức phí qui định

Bảo hiểm y tế tự nguyện: Các cá nhân đ ợc quyền quyết

định mua hay không mua BHYT

Bảo hiểm y tế t nhân vì lợi nhuận

Dựa trên thỏa thuận giữa ng ời tham gia và cơ quan BH.

BH y tế nông thôn hay còn gọi là BHYT cộng đồng

Do mỗi cộng đồng đ a ra

Một số vấn đề gặp phải khi

thực hiện BHYT

•Ng ời dân không nhận ra lợi ích của BHYT nên không

tham gia hoặc sau một thời gian thì không tiếp tục tham gia nữa

•Thứ hai là tâm lý lạm dụng của thầy thuốc và của bệnh

nhân tham gia BHYT

sắp phải sử dụng DVYT tự nguyện tham gia BHYT

bán bảo hiểm cho những ng ời khoẻ

B¶o hiÓm y tÕ viÖt nam

BHYTVN ® îc b¾t ®Çu h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn

KÕt qu¶ thùc hiÖn b¶o hiÓm

Kết quả thực hiện bảo hiểm

•Tỷ trọng đóng góp cho tổng quỹ bảo hiểm

- NSNN: 64,5%

- Ng ời tham gia tự nguyện: 15,5%

- Doanh nghiệp n ớc ngoài, nhà n ớc: 20%

Mức phí: khác nhau tùy từng đối t ợng

Ph ơng thức chi trả: Cơ quan bảo hiểm ký hợp đồng với CSKCB va chi trả theo ph ơng thức phí dịch vụ theo qui

định của nhà n ớc

Những bất cập của BHYT

•Diện bao phủ và mức độ tuân thủ thấp trong khối

•Béi chi quü BH

•TÝnh chuyªn nghiÖp cña tæ chøc thùc hiÖn

BHYT cßn h¹n chÕ

•ThiÕu c¬ chÕ an sinh søc kháe cho ng êi d©n ch

a cã BHYT

•ViÖc thùc hiÖn môc tiªu bao phñ BHYT toµn

d©n vµo n¨m 2014 sÏ ph¶i v ît qua nhiÒu khã kh¨n

Nh÷ng bÊt cËp cña BHYT