Quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại - Chương 4 doc

Sơ đồ quản lý CTR và CTNH Nguồn phát sinh CTR, CTNH Thu gom sơ cấp: , phân loại, xử lý tại nguồn Thu gom thứ cấp Vận chuyển làm phân hữu cơ, pp khác Chôn lấp... Chương 4: Thu gom, vận c

Sơ đồ quản lý CTR và CTNH

Nguồn phát sinh CTR, CTNH

Thu gom sơ cấp:

, phân loại, xử lý tại nguồn

Thu gom thứ cấp

Vận chuyển

làm phân hữu cơ, pp

khác Chôn lấp

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

 Hoạt động thu gôm, vận chuyển là một phần tử quan trọng trong

hệ thống QL CTR và CTNH

 Chiếm nhiều lao động và phương tiện thu gom, vận chuyển

 ảnh hưởng nhiều tới các hoạt động: tái chế, xử lý chất thải

 Chiếm tỷ lệ kinh phí khá cao: 50%

Tỉ lệ thu gom: 45% (thấp nhất – Long An); 95% (cao nhất – TP Huế); 76% (Tp

>500.000 dân; 70% (TP 100.000 – 350.000 dân).

Nguồn: Cục MT Khảo sát của nhóm tư vấn năm 2004

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

Tỉ lệ các hộ gia đình thành thị và nông thôn được

sử dụng các dịch vụ thu gom chất thải

§« thÞ N«ng th«n 3-D Column 3

Nguồn : Cục MT Khảo sát năm 2003

Nguồn: Cục MT Khảo sát năm 2003

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

Phân loại CTR tại nguồn

 Phân loại CT tại nguồn: giấy; plastic; kim loại Al, Fe, Cu, , thuỷ tinh, CT

vườn, đồ dùng (TV, tủ lạnh, đồ gỗ, quần áo cũ) để tái sử dụng, tái chế, xử lý

 Các loại bao bì: chai lọ, Plastic, ác qui, đồ điện, xe máy, xe ô tô, bao bì thuốc

 Ngưòi dân có trách nhiệm: rửa và mang đến những nơi thu mua

đem đén bỏ vào các thùng rác theo đúng chủng loại Các cửa hàng có trách nhiệm thu mua CT tái chế (bao bì)

Các cơ sở SX có trách nhiệm phải tái chế các sản phẩm hoặc bao bì của mình

Việt nam: đồng nát, nhặt rác, mua bán phế liệu, các cơ sở tái chế, làng nghề tái

6 CT còn lại

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Phõn loại CT tại nguồn

Ví dụ tính lượng CT thu gom đã phân loại và số thùng thu gom

Giả thiết giấy được thu gom 25% Giả thiết 80% lượng CT có thể tái chế

được tách ra và số người tham gia chương trình là 100%

Hệ thống thu gom:

1; 2+3+4; 5+6

Hệ thống thu gom:

1; 2+3+4; 5; 6 Thành phần

loại, túi giấy, túi

11-30; 15-30 m 3 9-35;11-30;15- 30m 3

1,5-9 m 3

ép rác, đổ bằng tay

ép rác, đổ rác bằng cơ khí

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Thu gom

Các loại xe chở rác Loại xe chở rác Thể tích thùng xe, m3 , kt xe Lĩnh vực sử

dụng + Xe gom rác tự ép rác

7,5-27 m3 (2,4x6-7,5x3,3-3,7 m) 7,5-22 m3 (2,4x5,2-5,6x3,1-3,3 m)

4-9 m3 (2,4x2,7-3,2x2-2,5 m) 9-37 m3 (2,4x5,5-7,5x2-2,2 m) 11-30 m3 (2,4x5,5-11x2,2-3,2 m)

nâng thùng rác bằng cơ cấu thuỷ lực

“

mở đáy, rác tự rơi

Thu gom, vận chuyển

Thời gian 1 chuyến xe

T chuyến/1 xe = T 1 + T 2 + T 3 + T 4 + T 5 , h

Số chuyến/ 1 xe 1ngày

N chuyến/1 xe = [ H ( 1 -  ) - ( T đầu + T cuối ) ] / T ceuyens/1 xe

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Thu gom, vận chuyển

Với các xe tải đi thu gom rác ta có sơ đồ sau:

Xác định số lượng công nhân đi theo xe

1-3 người đi kèm theo xe tải

1 người kèm với xe cải tiến

Quét rác đường phố, công viên: khoán m chiều dài đường/ ngày

Khoán m 2 /ngày

Lịch thu gom rác:

Tuỳ tốc độ sinh rác có thể: 1-2 lần/ ngày; 1-3 lần/ tuần

Rác khu dân cư thu 1 lần/ngày: từ 18 đến 20 h

Rác cơ quan thu giờ hành chính

Các tuyến đường thu gom rác

Tuỳ thuộc địa hình, bản đồ giao thông mà bố trí các tuyến đường thu gom sao cho

- Quãng đường vận chuyển rác là ngắn nhất

- Thời gian lưu giữ rác là ít nhất

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

Ví dụ thu gom CTR tại Hà nội

Lượng thu gom 80  85 % lượng rác phát sinh không kể lượng thu gom do đồng nát

đối với các chất thải tái chế được

Lịch trình thu gom: 18  24 giờ với nhà dân

6  10 giờ , 13  17 giờ đói với chợ, cơ sở CN, cơ quan, bệnh viện Chất thải xây dựng

Phương tiện thu gom:

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Thu gom CTNH

Nguồn lợi thu được từ việc thu gom riêng biệt CTNH

- Giảm được thiệt hại về ăn mòn hệ thống ống thoát nước

- Giảm nguy cơ cháy , nổ và gây bệnh

- Giảm ô nhiễm nước, đất, không khí

- Tái sinh được chất thải nguy hiểm Ví dụ tái sinh dầu thải (dầu bôi trơn ) và cặn

loang ra trên bề mặt nước tạo lớp váng dày 1 m sẽ làm ô nhiễm diện tích mặt nước

- Với bãi chôn lấp: KL nặng làm ô nhiễm nước ngầm, rỉ các mô tơ của các quạt thu gom khí, phá hỏng lớp lótt, lớp đất sét

- Với lò đốt chất thải: Các hộp chất lỏng sịt tự bùng cháy và nổ trong két chứa, trong

lò mà việc sửa chữa tu bổ lò rất tốn kém

Ví dụ thu gom CTNH ở Beclin (CHLB Đức)

Cách thức thu gom 1996 1997 1998 Ghi chú

CTNH phát sinh tb,

kg/người.năm

0,57 0,63 1

+ Hai địa điểm cố định

cho tất cả các loại CTNH,

tấn/năm

+ 15 điểm thu gom dầu

thải và pin thải, tấn/năm

670

1190

260

40% kl ( 3 đ đ) 30% kl 22% kl (8%

Lưu giữ CTNH có phân loại trong các bể, bồn đóng kín ở Roethehop

- Năm 1974 có văn bản ký kết giữa Tây Beclin và CHDC Đức về lưu giữ CTNH

ít có số liệu thống kê, phân loại CTNH

- 1989 đưa thiết bị đốt CTNH Schoneich vào hoạt động

- Sau năm 1989 cấm không lưu giữ CTNH

Phân loại và đốt CTNH đã lưu giữ

Xây một kho chứa CTNH

Tìm kiếm khả năng xử lý CTNH trên toàn nước Đức

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

Thu gom, vận chuyển CT y tế nguy hại

Khử khuẩn ngay khi CT phát sinh, trước khi vận chuyển

đi tiêu huỷ B: Vật sắc nhọn như bơm kim

tiêm

Hộp màu vàng

Tháo và bẻ kim C: CT từ xét nghiệm: găng tay,

lam kính, ống nghiệm bệnh

phẩm sau sinh thiết/xét nghiêm/

nghiệm, nuôi cấy, túi đựng máu

Túi nilon màu vàng

Khử khuẩn trước khi đem tiêu huỷ

Đốt Chôn lấp hợp vệ sinh

D: Dược phẩm quá hạn, bị đổ,

không có nhu cầu sử dụng, dược

phẩm nhiễm vi khuẩn, thuốc gây

độc tế bào

Túi nilon màu vàng

Thiêu đốt Chôn lấp Thải vào cống (lượng nhỏ trừ thuốc gây độc tế bào)

E: mô và cơ quan người và động

vật ( nhiễm khuẩn hoặc không)

Túi nilon màu vàng

Xe và thùng chứa CTNH chuyên dụng

Thiêu đốt Chôn lấp Chất thải phóng xạ(rắn , lỏng, khí) dùng trong chẩn đoán, hoá trị lệu, nghiên cứu

Rắn: ống, bơm kim tiêm, kính bảo hộ, giấy thấm, gác sát khuẩn, chai lọ đựng chất

phóng xạ

Lỏng: dung dịch chứa chất phóng xạ, nước xúc rửa các dụng cụ chứa chất phóng xạ,

nước tiểu của người bệnh, các chất bài tiết

Khí: Khí chất phóng xạ như: Xe 133 , khí thoát ra từ kho chứa chất phóng xạ

Theo pháp lệnh

an toàn và kiểm soát bức xạ

Chất thải hoá học nguy hại: Formaldehyd, dung dịch tráng phim, dung môi

nhưCH 3 Cl, Chloroform, freons, trichloethylen, xylen, aceton, toluen, isopropanol,

ethylacetat, acetonitril

Oxit ethylen

Dung dịch làm sạch, khử khuẩn như phenol, dầu mỡ, dung môi làm vệ sinh

Tái sử dụng Thiêu đốt Chôn lấp hợp vệ sinh

Trả lại nơi cung cấp ban đầu

Trả lại nơi cung

Vận chuyển CTNH

Trách nhiệm của người sinh ra CTNH

 Phân loại CTNH phù hợp với qui định (định nghĩa)

 Đóng gói và dán nhãn chất thải

 Lựa chọn phương tiện vận chuyển phù hợp và phải thuê người có tư cách

pháp nhân vận chuyển CTNH

 Ghi đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan tới vận chuyển CTNH

Kiểm soát việc vận chuyển CTNH

 Tuân thủ qui định vận chuyển hàng hoá nguy hại, tuân thủ công ước Basel

 Lái xe phải được huấn luyện về an toàn và khắc phục sự cố

 Được trang bị thiết bị phòng hộ cá nhân

 Không uống rượu, bia, không hút thuốc lá khi làm việc

 Có bằng lái phù hợp

 Phương tiện vận chuyển phải phù hợp với tính chất CTNH: Xe thùng, xe tec

 Thùng chứa vận chuyển phải dán nhãn và nhãn cảnh báo sự nguy hại

 Có kế hoạch khắc phục sự cố khẩn cấp

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Chọn vị trớ làm kho chứa CTNH

 Giảm rủi ro cháy nổ hoặc rò rỉ

 Giới hạn chiều cao thùng chứa

 Có săn phương tiện sơ cứu, rửa

mắt

 Có hệ thống thoát hoặc nâng

 Có vật liệu hấp phụ (cát, mùn

cưa)khắc phục rò rỉ, chảy tràn

 Có đủ diện tích để đóng gói lại

 Tuân thủ qui định



Các chất nguy hại

tới môi trường

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH Lưu kho CTNH

Ngữơng lưu kho với chất lỏng dễ cháy

F1: chất lỏng có nguy cư cháy cao, có điểm chớp cháy FP < 23 O C ví dụ xăng, dung môi

F2: chất lỏng cháy 23 O C < FP < 61 O C ví dụ dầu hoả

F3: chất lỏng cháy 63 O C < FP < 100 O C ví dụ diesel, dầu tải nhiệt F4: chất lỏng cháy FP > 100 O C ví dụ dầu bôi trơn, dầu ăn

F5: chất lỏng khả năng cháy thấp: ví dụ Cl 2 lỏng, dung môi

F6: chất lỏng không cháy

F60: lửa sẽ bị dập tắt sau 60 phut

Đa số chất lỏng cháy cũng nguy hại với đất và nước nên phải áp dụng biện pháp qui

Túi ni lon, hộp, can, thùng phi, tec, bun ke, silo, thùng chứa

Vật liệu làm bao bì chứa CTNH có thể là: thép, nhôm, plastic, thuỷ tinh, gỗ,… tuỳ loại CTNH chứa trong nó

- Tiêu chuẩn để chọn bao bì đựng CTNH là:

Vật liệu làm bao bì phải trơ không phản ứng với CTNH chứa trong nó

Chương 4: Thu gom, vận chuyển CTR và CTNH

An toàn về phũng chỏy

 An toàn và phòng cháy

Giới hạn trên về lượng chất dễ cháy và loại giả pháp tuỳ loại chất và loại kho chứa Với kho F90 như sau

Lượng trong kho, tấn

K1: Biện pháp cấu trúc( Khu vực cách ly với lửa)

K2: Báo cháy ( Thông báo của đội cứu hoả)

K3: Báo cháy và khả năng chữa cháy tại chỗ

K4: Hệ thống phun và báo cháy tự động

K5: Hệ thộng phun và báo cháy tự động và khả năng chữa cháy tại chỗ

 Bảo vệ nguồn nước:

Các chất nguy hại có khả năng phản ứng với nước phải được thu lại khi có sự cố vỡ

1 CTR của HảI phòng: nguồn phát sinh, lượng phát

sinh, thành phần, tỉ lệ thu gom Hiện trạng hệ thống thu gom Hiện trạng xử lý chôn lấp, làm phân hữu cơ, đốt.

2 CTR y tế nguy hại của HảI phòng: nguồn phát sinh, lượng phát sinh, thành phần, tỉ lệ thu gom Hiện trạng

hệ thống thu gom Hiện trạng xử lý chôn lấp, đốt, các phương pháp khác.

Tiểu luận CTR và CTNH

 3 CTR công nghiệp của HảI Phòng:

 3.1 Các khu công nghiệp: Tên khu CN Các cơ sở CN trong khu

Lượng CTR và CTNH phát sinh từ một số loại hình CN chính có trong khu Hiện trạng thu gom và xử lý Đề xuất giảI pháp.

 3.2 Ngành công nghiệp đặc thù: Sơ đồ Công nghệ, loại và lượng

CTR và CTNH phát sinh Hiện trạng, táI chế, giảm thiểu, thu gom