cơ chế gây bệnh trên tôm nuôi

Sự hình thành bệnh• Quá trình hình thành bệnh ĐVTS liên quan đến các yếu tố như tác nhân gây bệnh, môi trường và động vật thuỷ sản.. Mối quan hệ giữa các tác nhân gây bệnh Vật chủ Mô

2 Sự hình thành bệnh

• Quá trình hình thành bệnh ĐVTS liên quan

đến các yếu tố như tác nhân gây bệnh,

môi trường và động vật thuỷ sản.

• ĐVTS chỉ bị bệnh khi có sự tác động qua

lại phức tạp đồng thời giữa 3 yếu tố.

- Tác nhân gây bệnh đủ nhiều và đủ mạnh.

- Bản thân ĐVTS có sức đề kháng kém.

- Môi trường nuôi biến đổi xấu.

Mối quan hệ giữa các tác nhân gây

bệnh

Vật chủ Môi trường

Mầm bệnh

Bệnh Stress

Ô nhiễm

Nhiễm mầm bệnh

3

3 Tương tác giữa các yếu tố trong quá

trình hình thành bệnh.

• Vật chủ: Vật chủ hoặc là có tính mẫn

cảm hoặc mẫn cảm đối với từng bệnh nhất định Tính mẫn cảm của ĐVTS phụ thuộc vào:

- Tuổi, kích cỡ của vật chủ

- Giống loài.

- Cơ chế đề kháng.

- Sức khoẻ của đvts.

3.Tương tác giữa các yếu tố trong quá

3.Tương tác giữa các yếu tố trong quá

trình hình thành bệnh (tiếp).

- Thường được gọi là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm

- Có thể tồn tại trong môi trường nước hoặc bùn

- Sự hiển diện cũng như là số lượng của chúng bị ảnh

hưởng lớn bởi các yếu tố môi trường nước như là nhiệt độ, O 2 ,pH, và nguồn thức ăn.

- Có 2 đặc điểm chính của nhóm này là: khả năng lây

bệnh trực tiếp và có khả năng sinh sản trong tế bào của vật chủ

3.Tương tác giữa các yếu tố trong quá

trình hình thành bênh(tiếp).

nước, bùn đáy và các hệ thống chứa đựng

nó như ao, hồ, đầm, phá…

-Tính ổn định của môi trường đặc biệt là các yếu tố vật lý, hoá học của nước sẽ quyết

định đến tình trạng sức khoẻ của đvts

- Chìa khoá để nuôi trồng thuỷ sản thànhcông

là hiểu và quản lý môi trường nuôi tốt.

- Hiểu được vai trò của môi trường nước ảnh hưởng đến tự nhiên và tác nhân gây bệnh là điều kiện cần thiết cho việc phòng và trị

bệnh đvts

3.Tương tác giữa các yếu tố trong quá

trình hình thành bệnh(tiếp).

- Tác động của con người có ảnh hưởng lớn tới việc thành bại của hoạt động

nuôi trồng thủy sản

- Cán bộ, công nhân cần phải có kiến

thức đầy đủ và hiểu biết về giống loài nuôi để đảm bảo sự thành công

- Thiếu kinh nghiệm và hiểu biết có thể làm thiệt hại về sản lượng nuôi.

4 Stress trong quá trình hình thành bệnh

• Stress là tổng hợp các phản ứng sinh

lý của cơ thể mà đvts sử dụng để duy trì hoặc để lấy lại trạng thái cân bằng bình thường.

• Phản ứng và thích nghi với stress sẽ

thực hiện ở 3 giai đoạn:

- Giai đoạn báo động: đvts cố gắng thoát khỏi mối nguy.

.

4 Stress trong quá trình hình thành bệnh

- Giai đoạn thích nghi: giai đoạn này đvts cố

gắng điều chỉnh cho phù hợp với sự thay đổi

và tìm kiếm sự cân bằng mới kể cả về sinh lý

và hoạt động để tồn tại với môi trường mới Mặc dầu chúng thích nghi được với môi

trường mới nhưng sức sinh trưởng, khả

năng sinh sản và khả năng miễn dịch có thể không bằng như lúc đầu.

Tại giai đoạn này bệnh dễ xảy ra nhất

4 Stress trong quá trình hình thành bệnh

- Giai đoạn kiệt sức: Nếu môi trường thay đổi

lớn , động vật thủy sản không thể thích nghi được nên phản ứng Stress củachúng sẽ dẫn đến giai đoạn này và chúng sẽ bị chết.

• Sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ, pH … đặc

biệt là vượt ngưỡng trên của ĐVTS sẽ gây stress mạnh và làm cho chúng không chống lại được sự tấn công của những tác nhân

gây bệnh cơ hội

• ĐVTS bị stress cũng sẽ làm giảm khả năng

kháng bệnh của ĐVTS.

5 phân loại bệnh

- Bệnh do sinh vật gây nên:

+ Bệnh ký sinh: Kst, nấm vi khuẩn, vi rút… + Bệnh Phi ký sinh: tảo độc, sinh vật hai cá

5 phân loại bệnh(tiếp)

6.Phương thức truyền bệnh

con thông qua tinh trùng và trứng

Ví dụ: Bệnh đốm trắng, VNN…

Lây truyền từ các cá thể trong đàn:

VD: Bệnh đốm trắng, VNN.

7.Những con đường lây truyền bệnh

đvts khỏe với đvts mang mầm bệnh (Bị

bệnh)có thể làm cho đvts khỏe bị mang mầm bệnh (mắc bệnh).

trường nước có chứa mầm bệnh sẽ co nguy

cơ bị bệnh.

được tích tụ trong quá trình nuôi sẽ tấn công đvts gây bệnh khi co điều kiện phù hợp.

7.Những con đường lây truyền bệnh(tiếp)

8 Những con đường xâm nhập của tác

nhân gây bệnh truyền nhiễm

chủ yếu của nhiều loại vi khuẩn, vi rút Từ hệ thống tiêu hóa TNGB xâm nhập sang các cơ quan của cơ thể thông qua hệ thống tuần

hoàn và sống ở các cơ quan khác

TNGB xâm nhập vào cơ thể đvts qua mang.

vào cơ thể tại các vi trí mà da hoặc vỏ ki tin

bị tổn thương sau đó theo hệ thống tuần

hoàn đến cư trú ở các cơ quan khác nhau.

- Các hoạt động sinh lý bình thường của tôm cá bắt

đầu thay đổi nhưng chưa thể hiện ra bênh ngoài.

- Thời kỳ ủ bệnh ngắn hay dài còn phụ thuộc vào:

Từng loài, số lượng ,phương thức nhiễm của TNGB

9.Các thời ký phát triển bệnh(tiếp)

- Là thời kỳ chuyển tiếp từ lúc xuất hiện dấu hiệu bệnh

lý đầu tiên đến lúc có dấu hiệu bệnh lý rõ ràng.

- Thời ký này TNGB đã gây những tác hại nhất định

đến các tổ chức trong cơ thể hoặc toàn bộ cơ thể

làm cho dấu hiệu bệnh lý đặc thù xuất hiện.

• Đây là thời kỳ sinh sản nhanh nhất của TNGB là sinh

vật.

- Khi bệnh chuyển sang thời kỳ này có nghĩa là sức đề kháng của ký chủ đã không còn khả năng co lập, tiêu diệt được TNGB.

9.Các thời ký phát triển bệnh(tiếp)

- Là thời kỳ gây tác hại lớn nhất cho đvts bi

bệnh và hiện tượng chết bắt đầu xảy ra ở

thời kỳ này.

9.Các thời ký phát triển bệnh(tiếp)

- Cơ thể hoàn toàn phục hồi nếu được chữa trị kịp

thời, đúng cách thi TNGB sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn và sau đó đáu hiệu bệnh lý sẽ mất đi, đvts trở lại hoạt động bình thường.

- Chưa hoàn toàn hồi phục: TNGB chưa được tiêu diệt triệt để , hiện tượng chết đã giảm trong ao, dấu hiệu bệnh lý mất dần đi nhưng cũng rất dễ bị tái phát.

- Không thể khỏi bệnh: TNGB làm cho nhiều cơ quan của đvts bị phá hủy nghiêm trọng, sức đề kháng

không còn, các biện pháp chữa trị không có hiệu

quả, đvts bi bệnh không thể hồi phục được vẫn tiếp tục chết.