Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ : - Thằng kia!. Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
Trang 124.3 2010TRƯỜNG THCS THÁI THỊNH
GIÁO VIÊN DẠY: NGUYỄN THỊ THANH
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
“…Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh
mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập
tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của
người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à?
Nộp tiền sưu! Mau!”
(Ngô Tất Tố ,Tắt đèn)
nào ? Nhận xét vai xã hội của các nhân vật đó ?
Trang 3Bài 28 – Tiết 114
Trang 4xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí
trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn
của người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy
à? Nộp tiền sưu! Mau!
Trang 5Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với
những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất , cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của
người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp
tiền sưu! Mau!
CN
I NHẬN XÉT CHUNG
1 Ví dụ:
Trang 6? Hãy thay đổi trật tự các từ, cụm từ trong câu mà
không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu và
nêu tác dụng của các cách thay đổi đó ?
Gõ đầu roi xuống đất , cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
Trang 7Câu văn Tác dụng
Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người
hút nhiều xái cũ , cai lệ thét.
Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều
xái cũ, gỗ đầu roi xuống đất.
Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn
của người hút nhiều xái cũ.
Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,
cai lệ gõ đầu roi xuống đất
Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai
lệ gõ đầu roi xuống đất , thét.
Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ
đầu roi xuống đất , cai lệ thét.
Nhấn mạnh hành động hung hãn, liên kết câu.
Nhấn manh vị thế xã hội và liên kết câu.
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu.
Nhấn mạnh thái độ hung hãn, liên kết câu.
Liên kết câu.
Liên kết câu.
Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích?
Trang 8Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng
khàn khàn của người hút nhiều xái cũ
Nhấn mạnh vào hành động hung hãn của tên cai lệ
Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của
người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều
xái cũ, gõ đầu roi xuống đất
Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn
của người hút nhiều xái cũ.
Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái
cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,
cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.
Nhấn mạnh hành động hung hãn, liên kết câu
Nhấn manh vị thế xã hội và liên kết câu
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu
Nhấn mạnh thái độ hung hãn, liên kết câu
Liên kết câu
Liên kết câu
Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,
gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét
Trang 9từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp.
Hiệu quả diễn đạt của các cách sắp xếp trật tự từ có giống nhau không? Từ đây, em rút
ra kinh nghiệm gì trong việc đặt câu?
Trang 101 Ví dụ:
II MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ
THẢO LUẬN NHÓM
Trang 11
1b)… Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng
đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(Ngô Tất Tố ,Tắt đèn)
2) Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới ,Cây tre Việt Nam)
3) Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
( Bà Huyện Thanh Quan, Qua Đèo Ngang)
4 4) Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay đội
con gái thì khốn
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả sợ.
(Nguyễn Công Hoan, Người ngựa, ngựa người )
1a) … Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ
:
HẾT GIỜ
Trang 12VÍ DỤ TÁC DỤNG
.
1a,…Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và
chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ
lấy tay hắn.
(Ngô Tất Tố , Tắt đèn)
Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới ,Cây tre Việt Nam )
…Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mai ở ngoài phố thế này mà gặp
mật thám hay đội con gái thì khốn
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả sợ.
(Nguyễn Công Hoan ,Người ngựa, ngựa người)
-Thể hiện thứ bậc trước sau của các hoạt động
- Thứ bậc cao thấp của các nhân vật hoặc thứ tự xuất hiện của nhân vật
-Thứ tự tương ứng với cụm từ đứng trước
1b, Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người
nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và
Trang 13- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng.
- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.
- Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói.
Từ việc phân tích trên,
em hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu.
Trang 14- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động,
đặc điểm (như thứ bậc quan trọng của sự vật,thứ tự trước sau
của hoạt động, trình tự quan sát của người nói…).
- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng.
- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.
- Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói.
Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự từ,
mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng Người nói (người viết) cần biết lựa chọn trật tự từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp.
Trang 15Em hãy điền nội dung bài học vào sơ đồ trống
Trang 16Lựa chọn trật tự từ trong câu
Hài hoà
Trang 171 Bài tập: Phần a,b (sgk trang 112,113)
a) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những
trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
b) Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi !
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca…
(Tố Hữu, Ta đi tới)
III LUYỆN TẬP
Trang 18a) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những
trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thời gian.
Trang 19b) Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi !
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca…
(Tố Hữu, Ta đi tới)
- Tạo sự hài hoà về ngữ âm.
Trang 20III LUYỆN TẬP
1 Bài tập: Phần a,b (sgk trang 112,113).
a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng
cùng một mầm non măng mọc thẳng
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
b) Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi.
(Tế Hanh, Quê hương)
c) Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều
Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo.
(Tố Hữu, Lên Tây Bắc)
d) Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
2 Hãy đặt một câu sau đó tự thay đổi trật tự từ trong câu và chỉ
ra tác dụng của việc thay đổi trật tự từ đó.
Trang 21Thứ tự của hành động.
a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau,
nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
b) Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi
(Tế Hanh, Quê hương)
c) Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều
Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo
(Tố Hữu, Lên Tây Bắc)
d) Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Trang 22
Hãy thay đổi trật tự từ trong câu thơ Lom khom dưới núi, tiều
vài chú (Qua Đèo Ngang , Bà Huyện Thanh Quan), mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.
HẾT GIỜ
Trang 235 Viết đoạn văn khoảng 3 – 5 câu chủ
đề tự chọn trong đó em tự thay đổi trật tự
từ của một câu mà nghĩa cơ bản của câu không thay đổi.
Trang 24- - Học thuộc phần Ghi nhớ
(SGK – trang 111,112).
- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu các yếu tố
tự sự và miêu tả trong văn nghị luận.
Trang 25Xin chân thành cảm
ơn các thầy cô giáo
và các em học sinh